Bijlage 2. Motivering Bopa Kerkzicht ‘t Goy
Tekst van het document
Kerkzicht 't Goy Ruimtelijke motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) (initiatief) Gemeente Houten Titel: Kerkzicht 't Goy Opgesteld door: buRO Datum opstellen: 19 november 2025 Gewijzigd op: 27 februari 2026 Disclaimer: Artikelen kunnen worden gewijzigd of verplaatst bij aanpassing van wet- en regelgeving. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.
Gemeente Houten Kerkzicht 't Goy Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Februari 2026 Kenmerk 0321-19-T02 Projectnummer 0321-19 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 1.1. Aanleiding 1 1.2. Vergunningsprocedure omgevingsplanactiviteit 1 1.3. Het omgevingsplan 2 1.4. Leeswijzer 3 2. Huidige situatie en nieuwe situatie 4 2.1. Beschrijving huidige situatie - ruimtelijk en functioneel 4 2.1.1. Geschiedenis 4 2.1.2. Huidige situatie 4 2.2. Beschrijving nieuwe situatie 5 2.2.1. Algemeen 5 2.2.2. Stedenbouw 6 2.2.3. Verkeer 7 2.2.4. Groen en water 8 2.2.5. Programma 9 3. Toetsing aan beleid 10 3.1. Algemeen 10 3.2. Toetsing rijksbeleid 10 3.2.1. Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 10 3.2.2. Instructieregels Besluit kwaliteit leefomgeving 11 3.3. Toetsing provinciaal beleid/provinciale verordening 12 3.3.1. Omgevingsvisie Provincie Utrecht 12 3.3.2. Omgevingsverordening Provincie Utrecht 13 3.4. Toetsing beleid waterschap 17 3.4.1. Waterschapsverordening 17 3.5. Toetsing regionaal beleid 18 3.5.1. Landschapsontwikkelingsplan Kromme Rijngebied+ 18 3.6. Toetsing gemeentelijk beleid 19 3.6.1. Woonbeleid 19 3.6.2. Ruimtelijke kwaliteit 21 3.6.3. Toekomstvisie Proeftuin Houten 2025 21 3.6.4. Visie groen en biodiversiteit Houten 21 4. Aspecten fysieke leefomgeving en milieu 23 4.1. Mer-beoordeling 23 4.2. Ladder duurzame verstedelijking 24 4.3. Duurzaamheid 25 4.4.
Gezondheid 26 4.5. Water en watersystemen 27 4.6. | Inrichting Openbare ruimte en afvoer huishoudelijk afvalwater op gemeentelijke riolering | 28 4.7. | Klimaatadaptatie | 29 4.8. | Groen en biodiversiteit | 30 4.9. | Mobiliteit en parkeren | 31 4.10. | Ecologie | 34 4.11. | Landschap | 36 4.12. | Stikstof (AERIUS) | 37 4.13. | Luchtkwaliteit | 38 4.14. | Geluid | 40 4.15. | Geur | 42 4.16. | Omgevingsveiligheid | 43 4.17. | Trillingen | 45 4.18. | Archeologie, cultuurhistorie en erfgoed | 46 4.19. | Bodem | 49 4.20. | Lichthinder | 51 4.21. | Beperkingengebied | 52 4.22. | Milieuzonering | 52 4.23. | Welstand | 55 5. | Participatie | 56 5.1. | Leidraad omgevingsinitiatieven | 56 5.2. | Impactmeter | 56 5.3. | Participatie omgeving | 56 5.4. | Advies en vooroverleg | 56 6. | Financiële haalbaarheid | 57 6.1. | Kostenverhaal | 57 6.2. | Nadeelcompensatie | 57 7. | Conclusie evenwichtige toedeling van functies aan locaties | 58 8. | Voorstel voor het opnemen van omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) in het omgevingsplan | 59 1 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy 1. Inleiding 1.1. Aanleiding De Stichting Mooi 't Goy heeft samen met de gemeente Houten en de provincie Utrecht een woningbouwplan ontwikkeld voor de locatie aan de Beusichemseweg tegenover de kerk.
In het collegeprogramma is het plan opgenomen om voor het einde van deze collegeperiode in 2026 50 woningen in 't Goy te bouwen. Een stedenbouwkundige optimalisatie heeft ertoe geleid dat het bouwplan uiteindelijk 54 woningen omvat. Deze woningen worden in verschillende catego- rieën gerealiseerd. Op grond van het tijdelijk deel van het omgevingsplan (bestemmingsplan 't Goy en omgeving) van de gemeente Houten is woningbouw op deze locatie niet toegestaan, omdat de gronden een agrarische bestemming hebben. Het plangebied ligt aan ten zuiden van de Beusichemseweg. Het plangebied ontleent zijn naam aan het feit dat het tegenover de kerk van 't Goy is gesitueerd (zie afbeelding 1). Afbeelding 1: Ligging plangebied. 1.2. Vergunningsprocedure omgevingsplanactiviteit Een BOPA is een activiteit die niet voldoet aan de regels van het omgevingsplan en niet ver- gunningsvrij voor het bouwen is. Er zijn twee varianten: ▪ een activiteit waarvoor het omgevingsplan bepaalt dat een vergunning nodig is, maar het volgens de beoordelingsregels niet mogelijk is de vergunning te verlenen; ▪ een andere activiteit in strijd met het omgevingsplan. 2 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy Voor de BOPA gelden de beoordelingsregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl).
Dat betekent dat de vergunning alleen wordt verleend: ▪ met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (artikel 8.0a, tweede lid Bkl); ▪ als daarbij wordt voldaan aan de beoordelingsregels uit artikel 8.0b tot en met 8.0e Bkl. Die beoordelingsregels komen overeen met de regels die gelden voor het opstellen van een om- gevingsplan. Dat betekent dat ook de instructieregels uit hoofdstuk 5 van het Bkl gelden voor de BOPA. Dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies wordt met dit document aange- toond. 1.3. Het omgevingsplan Na de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 vormen alle vigerende be- stemmingsplannen van rechtswege het tijdelijk omgevingsplan. Voor het plangebied betreft dit het bestemmingsplan 't Goy en omgeving dat door de gemeenteraad van Houten op 21 juni 2017 is vastgesteld. Het plangebied heeft daarin de bestemmingen "Agrarisch" en "Verkeer" en ligt voor een klein deel in het agrarisch bouwvlak van Beusichemseweg 59. Woningbouw past niet in die bestemmingen. Het plangebied heeft de aanduiding 'specifieke vorm van agrarisch – deelgebied paarden 2'. Deze aanduiding heeft betrekking een afwijkingsbevoegdheid voor het toestaan van paarden- bakken en is niet relevant voor de onderhavige planontwikkeling. Afbeelding 2: Fragment bestemmingsplan (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl).
Het plangebied heeft daarnaast de dubbelbestemming "Waarde - Archeologie 2 (Gebied met hoge archeologische verwachtingswaarde)". Bij grondwerkzaamheden groter dan 500 m² en 3 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy dieper dan 50 centimeter is archeologisch onderzoek noodzakelijk. Op dit aspect wordt inge- gaan in paragraaf 4.18. 1.4. Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt het project beschreven en de inpassing van de toekomstige situatie. In hoofdstuk 3 komen de relevante beleidskaders op rijks-, provinciaal- en gemeentelijk niveau aan bod. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de relevante milieu- en omgevingsaspecten en de toelaatbaarheid van het voornemen. Hoofdstuk 5 gaat over de gevolgde participatie. Hoofdstuk 6 geeft inzicht in de financiële uitvoerbaarheid van het projectvoornemen. Vervolgens wordt in hoofdstuk 7 geconcludeerd of wordt voldaan aan de voorwaarden voor de verlening van de om- gevingsvergunning voor de buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. 4 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy 2. Huidige situatie en nieuwe situatie 2.1. Beschrijving huidige situatie - ruimtelijk en functioneel 2.1.1. Geschiedenis De naam 't Goy of de voorlopers daarvan wordt al voor de Middeleeuwen genoemd.
Het dorp 't Goy is in twee kernen verdeeld: het Oude Goy of Goyse Dorp rond de Wickenburg hseweg, en het 't Goy tussen de Beusichemseweg en de Tuurdijk. Het plangebied grenst aan die tweede kern. Tot ver in de 20e eeuw bestond deze kern uit een beperkte lintbebouwing langs de Beusi- chemseweg (voorheen Grintweg of Houtensche Zandpad) en later langs de Tuurdijk. De school ten westen van het plangebied dateert uit 1950 (bron: BAG-viewer). Pas vanaf 1993 is op de topografische kaart bebouwing tussen beide wegen zichtbaar. Het plangebied zelf is al die tijd in agrarisch gebruik geweest. Afbeelding 3: Historische topografie. 2.1.2. Huidige situatie 't Goy is één van de kleine kernen van de gemeente Houten. Het plangebied ligt aan de zuid- kant van 't Goy tegenover de Rooms Katholieke kerk Onze Lieve Vrouwe ten Hemelopneming aan de Beusichemseweg. De Beusichemseweg is de hoofdweg door 't Goy. Ter hoogte van de kerk is hier een bushalte aanwezig. Aan de westkant van het plangebied ligt een doodlopend gedeelte van de Beusichemseweg. Hier staat het Dorpshuis de Ploeg en ligt de accommodatie van Tennisclub 't Goy. Het plangebied is momenteel in gebruik als weidegrond. In het plange- bied is geen bebouwing aanwezig. 5 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy Afbeelding 4: Huidige situatie plangebied 2.2.
Beschrijving nieuwe situatie 2.2.1. Algemeen Door vergrijzing, doordat jongeren wegtrekken en doordat ouderen niet kunnen doorstromen naar passende woningen in de eigen kern, staat de vitaliteit van kleine kernen onder druk. Hier- door dreigt het draagvlak voor voorzieningen en het verenigingsleven weg te vallen. Voorzie- ningen zijn afhankelijk van de inzet van vrijwilligers. Mede door vergrijzing neemt het aantal vrijwilligers af. Tegelijkertijd daalt het draagvlak voor voorzieningen en kunnen starters geen woning vinden binnen de gemeenschap. Dit proces speelt zich ook af in 't Goy. 't Goy heeft een hechte dorpsgemeenschap. De nieuwe woningen maken het mogelijk dat jongeren in het dorp blijven wonen en zorgen ervoor dat de voorzieningen, zoals de basisschool, de sportvoorzie- ningen en het dorpshuis voldoende draagvlak behouden. Vanaf 2016 hebben dorpsbewoners verenigd in de Stichting Mooi 't Goy het initiatief genomen om samen met de gemeente Houten een toekomstvisie voor de ontwikkeling van het dorp te maken. De beschikbaarheid van de locatie, milieucirkels van onder meer boomgaarden op an- dere locaties rond het dorp hebben uiteindelijk geresulteerd in het plan om woningbouw tegen- over de kerk aan de Beusichemseweg te realiseren.
Vervolgens is in overleg met de dorpsbe- woners een masterplan vervaardigd, zodat elke fase van het ontwerpproces niet alleen met de werkgroep is getoetst, maar juist ook met de bewoners van het dorp. Dit Masterplan is door het college van burgemeester en wethouders in 2023 vastgesteld. 6 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy Bij kleine kernen is ruimtelijke kwaliteit een belangrijke opgave. Voorkomen moet worden dat alleen naar de kwantiteit wordt gekeken. Voorafgaand aan de planontwikkeling zijn de woon- wensen van de (voormalige) bewoners van 't Goy geïnventariseerd. Daaruit volgde een brede behoefte aan starters-, senioren- én gezinswoningen. In aansluiting op de gemeentelijke woon- visie is in de opzet van het plan gekozen voor een zo'n groot mogelijke diversiteit. Het plan om- vat sociale huurwoningen, vrije sector middenhuurwoningen, betaalbare koopwoningen, senio- renwoningen en (half) vrijstaande woningen. Een groot deel van de woningen kunnen boven- dien nagenoeg levensloopbestendig ontworpen worden. Door dit programma is de verwachting dat de vastgelopen wooncarrousel in 't Goy weer gaat draaien en er een toekomstgerichte, duurzame woningvoorraad ontstaat. De toekomstige bewoners zullen zorgen voor een groter draagvlak van bestaande voorzienin- gen.
De diversiteit in het woningbouwprogramma zorgt dat inwoners kunnen doorstromen en langer kunnen blijven wonen in hun eigen woonomgeving. Gezamenlijk houden de inwoners het verenigingsleven en het voorzieningenniveau, passend bij de schaal en omvang van het dorp, in stand. Dit betekent dat in de toekomst opnieuw geïnvesteerd kan worden in deze voorzienin- gen. Kortom, de realisatie van woningbouw is essentieel om op termijn de vitaliteit van het dorp 't Goy te kunnen waarborgen. Afbeelding 5: Indicatieve toekomstige situatie. 2.2.2. Stedenbouw Het plangebied ligt tegen het bestaande dorp aan, aan de overzijde van de Beusichemseweg. Voor het plangebied is een stedenbouwkundig plan vervaardigd met een dorpse uitstraling die 7 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy past bij de bestaande bebouwing van 't Goy. De Beusichemseweg zal ter hoogte van het plan- gebied worden omgelegd. Het profiel van het openbaar gebied wordt hierdoor verbreed, zodat er een dorpsplein ontstaat. Dit centrale dorpsplein vormt tevens het kloppend hart van de nieu- we ontwikkeling. Op deze wijze wordt deze centrale openbare ruimte het levendige dorpspunt rondom de kerk, te midden van de nieuwe 'dorpsstraat' opgespannen tussen SCC 'de Ploeg' en RK basisschool 'de Boogerd'.
Een belangrijk neveneffect is dat de Beusichemseweg niet meer de hoofdweg langs het dorp is, maar een verblijfsplek in het dorp, die mede wordt gebruikt voor het autoverkeer. Naast woningbouw komt in het Masterplan ook het gebied tussen de Tennisclub 't Goy en de nieuwe woonwijk aan de orde. De uit het oogpunt van milieuzonering noodzakelijke afstand tot de tennisbanen is bepalend geweest voor de westelijke grens van het plangebied voor de wo- ningbouw. De 'dorpsweide' die hiertussen ontstaat, biedt de mogelijkheid om hier een groene dorpsplek te maken. Deze dorpsweide kan worden gebruikt voor kleinschalige evenementen, die met name bezocht worden door inwoners van 't Goy, en dient tevens voor de infiltratie van regenwater. Aan de zuidkant van de dorpsweide is ruimte voor een kruidentuin, enzovoort. In de toekomst is dit een zoekgebied voor een mogelijke kleine uitbreiding van het woongebied richting het doodlopende deel van de Beusichemsweg. Deze mogelijke uitbreiding maakt geen onderdeel uit van deze BOPA-procedure. Vooralsnog blijft hier een zichtlijn vanuit het dorp naar het achterliggende buitengebied. Alle bebouwing bestaat uit woningen en of appartementen met één of twee bouwlagen met een (bewoonbare) kap. De bouwblokken met rijwoningen bestaan uit korte rijtjes van maximaal vijf woningen.
Ook de gestapelde bebouwing is compact vormgegeven en wordt gebaseerd op ei- gentijdse iteraties van dorpse archetypes zoals de notariswoning, de pastorie en de boerderij. Voor de bebouwing worden streekeigen materialen en een gelijkaardig kleurenpalet (bruin - en roodtinten) toegepast. Voor de planontwikkeling is een beeldkwaliteitsplan 1 vervaardigd, waarin vanuit de huidige situ- atie van het dorp referenties worden gehaald voor materialisering, detaillering, kleurgebruik en structuren. Dit beeldkwaliteitsplan omschrijft dan ook de kaders voor de verdere uitwerking en vormgeving van de individuele bebouwing en de publieke ruimte in het plan Kerkzicht. Er wor- den zowel voor de bebouwing als het openbaar gebied beeldreferenties gegeven. 2.2.3. Verkeer Om de snelheid over de Beusichemseweg te verlagen, wordt die weg ter hoogte van het plan- gebied naar het zuiden verlegd. Door die asverspringing ontstaat een nieuw centraal dorpsplein in 't Goy. Bij de inrichting van dit dorpsplein wordt ervoor gezorgd dat de automobilist zich te gast voelt en hierdoor zijn snelheid matigt. Op dit dorpsplein is ook weer ruimte voor de bushal- te.
1 B-architecten nv/MooiSticht, Beeldkwaliteitsplan Woningbouw Kerkzicht, 2022.24, Antwerpen/Bunnik, 9 januari 2025 8 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy De nieuwe woonwijk wordt aan de oostkant van het plangebied ontsloten voor autoverkeer door middel van een lusvormige ontsluitingsweg. Langs die ontsluitingsweg worden geen parkeer- plaatsen aangelegd. Alle openbare parkeervoorzieningen worden in parkeerkoffers tussen de woningen gerealiseerd. 2.2.4. Groen en water Door groen in de openbare ruimte wordt het dorpse karakter van het nieuwe woongebied ver- sterkt. Het plangebied is onder te verdelen in een aantal ruimtes waarin het groen een verschil- lend karakter heeft. Dit groen draagt bij aan een gezonde leefomgeving. Bij de asverspringing van de Beusichemseweg wordt de bestaande bomenrij, die nu de weg langs de zuidkant begeleidt, zoveel mogelijk gehandhaafd. Alleen waar op de twee plekken waar de weg naar het zuiden verspringt moeten enkele bomen worden gekapt. Het centrale dorpsplein dat hierdoor ontstaat, krijgt door de te behouden bomenrij een groen en landelijk karakter. In de woonwijk zelf bestaat het groen in de woonstraten vooral uit de privé tuinen bij de wonin- gen. Rondom de parkeerkoffers en bij de speelplek voor de kleine kinderen centraal in de wijk wordt openbaar groen aangelegd.
Langs de randen van de nieuwe woonwijk zal de overgang van de bebouwing naar het landschap bestaan uit een geschoren haag dicht langs de weg en een zone met ecologisch groen, bestaande uit een bomenrij en een wadi. Vanuit het landschap geeft de haag een rustig beeld omdat het de verharding aan het zicht onttrekt en daarmee de landschappelijke inbedding van het plan versterkt. De dorpsweide tussen de nieuwe woonwijk en de tennisbanen wordt gekenmerkt door speel- wadi's en landschappelijk ingepaste elementen. Deze ruimte is bedoeld als speelruimte voor de oudere kinderen en voor evenementen. Achter de dorpsweide bevinden zich de pluk- tuin/bongerd en de volkstuinen voor de bewoners van 't Goy. Hier is specifiek oog voor ecolo- gische- en biodiversiteit welke landschapsversterkend zal werken. De woonwijk zal hoger komen te liggen dan de omliggende groene weides. Hierdoor is het mo- gelijk vanuit het plangebied af te wateren naar de speelwadi en de sloten langs het plangebied die de lange zichtlijnen het landschap in verder versterken. Door heel het gebied wordt met zo min mogelijk verharding gewerkt en zal daar waar mogelijk met halfverharding voor onder andere parkeervakken gewerkt worden. Hierdoor kan water snel infiltreren in heel het plangebied. De regenwaterafvoer zal hoofdzakelijk via het maaiveld verlo- pen.
Additioneel zal waterberging van de individuele bebouwing op het eigen perceel opgevan- gen worden. 9 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy 2.2.5. Programma Het woningbouwprogramma is tot stand gekomen in samenwerking met de Stichting Mooi 't Goy. Zo is er sociale huur in het appartementengebouw, sociale en betaalbare koop in de vorm van rijwoningen en vrijesectorkoop in de vorm van vrijstaande woningen, tweekappers en rijwo- ningen. Een aantal levensloopbestendige woningen is standaard opgenomen in het plan. De overige vrijesectorwoningen kunnen optioneel nagenoeg allemaal uitgevoerd worden als le- vensloopbestendig. Dit heeft geleid tot het volgende programma met in totaal 54 woningen: ▪ 3x Vrijstaand vrije sector koop; ▪ 8x Halfvrijstaand vrije sector koop; ▪ 2x Tussenwoning vrije sector koop; ▪ 15x Betaalbare koop; ▪ 14x Sociale koop; ▪ 6x Sociale huur; ▪ 6x Vrije sector huur. 10 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy 3. Toetsing aan beleid 3.1.
Algemeen Wat is het geldend beleid dat van toepassing is op de beoogde locatie van de ontwikkeling en is de gewenste situatie voor deze locatie zoals deze geschetst is in hoofdstuk 2 passend in dit beleid? Er moet worden voldaan aan de instructieregels van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en de omgevingsverordening van de provincie Utrecht. Ook mag het plan niet in strijd zijn met de waterschapsverordening van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR). Tot slot moet het plan passen binnen het gemeentelijke beleid. In dit hoofdstuk worden deze aspecten afgewogen en waar nodig gemotiveerd. 3.2. Toetsing rijksbeleid 3.2.1. Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is op 11 september 2020 vastgesteld. De NOVI vervangt de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012). De NOVI is een instrument van de nieuwe Omgevingswet. In de NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI bestaat uit een visie, toelichting en uitvoerings- agenda. De combinatie van deze drie documenten zorgt voor een toetsing die leidt tot nationale strategische keuzes en gebiedsgericht maatwerk.
De NOVI geeft weer voor welke uitdagingen Nederland staat, wat daarbij de nationale belangen zijn, welke prioriteiten de Rijksoverheid stelt bij de inrichting van Nederland en hoe het Rijk keu- zes maakt in de uitvoering daarvan. Keuzes die samenhangen met toekomstbeelden over de fysieke leefomgeving, maatschappelijke opgaven en bijbehorende economische perspectieven. Steeds duidelijker wordt dat de opgaven alleen goed aangepakt kunnen worden als dat in sa- menhang gebeurt, het ontwikkelpotentieel van heel Nederland optimaal wordt benut en gezorgd wordt voor een duurzame verbinding van alle delen van Nederland en met de landen om ons heen. Het beleid in de leefomgeving is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de betrokken over- heden. De NOVI geeft aan waar het Rijk zich op nationale schaal aan bindt, waar het Rijk regie voert richting medeoverheden of waar het juist aan de medeoverheden is om keuzes te maken. Provincies en (samenwerkende) gemeenten zullen in hun omgevingsvisies uiting geven aan hun eigen verantwoordelijkheid en keuzes in de fysieke leefomgeving. Met de NOVI wordt in beeld gebracht waar kansen liggen. Kansen om de kwaliteit van onze leefomgeving te verbeteren.
Kansen om sociale samenhang, gezondheid en economisch her- stel te bevorderen en kansen om schone, veilige en duurzame technieken, die bijdragen aan de beoogde transitie naar een circulaire samenleving – stevig te verankeren in onze manier van leven en werken. Daartoe zijn 21 nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven beschreven. Die opgaven zijn in feite het verschil tussen de ambitie en 11 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy de huidige situatie en verwachte ontwikkelingen. Deze nationale belangen komen samen in vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie 2. Een duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel 3. Sterke en gezonde steden en regio's 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Voor de vier NOVI-prioriteiten geldt steeds dat zowel voor de lange als de korte termijn maatre- gelen nodig zijn. Deze maatregelen dienen in de praktijk voortdurend op elkaar in te spelen. Bij de afweging van de belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving cen- traal voor zowel de boven- als de ondergrond. Ten behoeve van die afweging gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: ▪ combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd.
Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatie- mogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; ▪ kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van ge- bied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; ▪ afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Planspecifiek Van de 21 nationale belangen is het zorgdragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften voor de onderhavige ontwikkeling het meest significant. Er worden 54 woningen toegevoegd. Dit past binnen het vijfde nationale belang uit de NOVI: Zorg dragen voor een wo- ningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften. De opgave is aansluitend op de woonbehoefte (met name in en bij de stedelijke regio's) tussen 2020 en 2035 circa 1,1 miljoen woningen toe te voegen aan de woningvoorraad en een goede kwaliteit van de woningvoorraad in regio 's met bevolkingsdaling te behouden. Daarnaast is er een opgave om de gebouwde omgeving in 2050 CO2-arm, klimaatbestendig en natuurinclusief te maken.
Doordat er gasloze woningen worden gebouwd, in een groene en dorpse omgeving, waarbij gebiedseigen beplanting wordt aange- plant, wordt ook hieraan een bijdrage geleverd. De planontwikkeling is verder niet in strijd met de uitgangspunten van de NOVI. 3.2.2. Instructieregels Besluit kwaliteit leefomgeving In hoofdstuk 5 van het Instructieregels Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) is een groot aantal instructieregels opgenomen. Aan deze instructieregels moet worden voldaan. De meest rele- vante instructieregel betreft de regels voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dit betreft onder meer: ▪ het waarborgen van de veiligheid; ▪ het beschermen van de waterbelangen; 12 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy ▪ het beschermen van de gezondheid en van het milieu; ▪ het beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed; ▪ het behoud van ruimte voor toekomstige functies; ▪ het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen. De relevante instructieregels zijn nader uitgewerkt in hoofdstuk 4. In de kolom 'paragraaf moti- vering' is aangeven in welke paragraaf in deze motivering nader is ingegaan op deze onderde- len.
Afbeelding 6: Thema's Besluit kwaliteit leefomgeving Thema Paragraaf Bkl Paragraaf Motivering Ladder voor duurzame verstedelijking 5.1.5.4 4.2 Water en watersystemen 5.1.3 4.5 Inrichting openbare ruimte en afvoer huishoudelijk afvalwater op gemeentelijke riolering 5.162 4.6 Luchtkwaliteit 5.1.4.1 4.13 Geluid door activiteiten (onderdeel milieuzonering) 5.1.4.2 4.22 Geluid van wegen, spoorwegen en industrieterreinen 5.1.4.2a 4.14 Geur 5.1.4.6 4.15 Omgevingsveiligheid 5.1.2 4.16 Trillingen 5.1.4.4 4.17 Cultureel erfgoed en werelderfgoed 5.1.5.5 4.18 Bodemkwaliteit 5.1.4.5 4.19 3.3. Toetsing provinciaal beleid/provinciale verordening 3.3.1. Omgevingsvisie Provincie Utrecht Op 10 maart 2021 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie Provincie Utrecht vastgesteld. De Omgevingsvisie is op 1 april 2021 in werking getreden. Met vaststelling van de Omgevings- visie en de Omgevingsverordening provincie Utrecht leggen Provinciale Staten de integrale lange termijn ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving van de provincie Utrecht vast (Omgevingsvisie) en de juridische doorwerking hiervan (Omgevingsverordening). De Om- gevingsvisie is een samenvoeging van onder andere de ruimtelijke structuurvisie, mobiliteitsvi- sie, natuurvisie en het bodem-, water- en milieuplan. De Omgevingsvisie van de provincie Utrecht bevat een uitwerking in thema's en in gebieden.
De uitwerking is in 7 thema's gevat: ▪ stad en land gezond; ▪ klimaatbestendig en waterrobuust; ▪ duurzame energie; ▪ vitale steden en dorpen; ▪ duurzaam, gezond en veilig bereikbaar; ▪ levend landschap, erfgoed en cultuur; ▪ toekomstbestendige natuur en landbouw. In de Omgevingsvisie staan zowel de ambities, als de wijze waarop de provincie daar uitvoering aan wil geven. De uitwerking in gebieden valt uiteen in drie regio's: U16, Amersfoort en Food- 13 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy valley. Houten behoort tot de regio U16. In de uitwerking van het beleid brengt de provincie ge- biedsgericht samenhang aan tussen de thematische ambities. Door vergrijzing en gezinsverdunning staat in een aantal kernen in de provincie Utrecht de vita- liteit onder druk. Hierdoor dreigt het draagvlak voor voorzieningen en het verenigingsleven weg te vallen. Door middel van woningbouw voor specifieke doelgroepen willen gemeenten de vitali- teit van een aantal kernen behouden en versterken. Voor deze kernen geldt echter dat primair wordt ingezet op binnenstedelijke (binnendorpse) ontwikkeling waarbij compacter en innovatie- ver zal moeten worden gebouwd dan tot nu toe gebruikelijk.
Daar waar geen binnendorpse mo- gelijkheden meer zijn faciliteert de provincie deze gemeentelijke ambities door een eenmalige kleinschalige uitbreiding per kern ten behoeve van de lokale vitaliteit tot 50 woningen zonder regionale afweging mogelijk te maken. Daarbij is het belangrijk dat de uitbreiding past bij het karakter van het dorp en dat de ontwikkeling geen onevenredige afbreuk doet aan de kernkwali- teiten van het landschap. Ten aanzien van de thema's is in dit geval het thema 'vitale steden en dorpen' het relevantst. De behoefte aan wonen en werken is fors. Door het toenemend aantal huisho udens houdt de druk op de woningmarkt aan. Tot 2050 zijn 170.000 tot 202.000 extra woningen nodig om aan de volledige behoefte te voldoen. Voor de periode tot 2040 (de scope voor programmeren in de Omgevingsvisie) is de opgave 133.200 tot 165.700 woningen. De provincie kiest er in algemene zin voor om de ruimtevraag voor wonen en werken op een duurzame wijze te a ccommoderen via binnenstedelijke en binnen dorpse ontwikkeling, met aandacht voor berei kbaarheid, klimaat- adaptatie, energietransitie, gezondheid en inclusiviteit. Conclusie Voor de bouw van 50 woningen in het onderhavige plangebied wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheid om eenmalig een dorp uit te breiden. Voor de overige 4 woningen is de regeling toegepast voor uitbreidingen in kernrandzones.
Bij de samenvatting van de Omgevingsverordening in paragraaf 3.3.2 wordt ingegaan op de randvoorwaarden die de provincie daaraan stelt. De planontwikkeling past binnen de uitgangs- punten van de Omgevingsvisie Provincie Utrecht. 3.3.2. Omgevingsverordening Provincie Utrecht Om de Omgevingsvisie in de praktijk goed te laten werken, zijn op onderdelen regels nodig. Deze regels zijn vastgelegd in één Omgevingsverordening. Deze verordening is op 1 januari 2024 samen met de Omgevingswet in werking getreden. Om de Omgevingsverordening actueel te houden, wordt de verordening op onderdelen gewij- zigd. De laatste wijziging is op 13 oktober 2025 in werking getreden. Het NatuurNetwerk Nederland (NNN) is een robuust netwerk, gevormd door bestaande natuur- gebieden, nieuwe nog te realiseren natuurgebieden en verbindingszones tussen de natuurge- 14 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy bieden. Enkele beheersgebieden maken ook onderdeel uit van de NNN. Dit zijn landbouwge- bieden waar agrarisch natuurbeheer wordt ingezet om een bijdrage te leveren aan de biodiver- siteit, én aan het functioneren van het NNN. Het plangebied ligt buiten het NNN en zijn er vanuit dit oogpunt geen belemmeringen voor de onderhavige planontwikkeling. Het plangebied ligt in het 'landelijk gebied'.
Verstedelijking is in principe alleen mogelijk in het stedelijk gebied. Op grond van artikel 9.3 van de Omgevingsverordening staat een b estem- mingsplan dat betrekking heeft op locaties binnen landelijk gebied geen verstedeli jking toe, ten- zij in deze verordening anders is bepaald. Verstedelijking wordt daarbij gedefin ieerd als: 'de vestiging of uitbreiding van al bestaande stedelijke functies. Denk daarbij aan nieuwvestiging of de vergroting van de gebruiksoppervlakte of bebouwingsmogelijkheden ten opzichte van het geldende bestemmingsplan.' Artikel 9.14 maakt een éénmalige uitbreiding tot 50 woningen voor lokale vitaliteit van ke rnen mogelijk. Daarbij moet op basis van artikel 9.12, lid 1 worden voldaan aan de volgende voor- waarden: 1. de eenmalige uitbreiding tot 50 woningen is noodzakelijk voor de vitaliteit van de kern; 2. aangetoond is dat niet binnen de kern in de behoefte voorzien kan worden; 3. de woningbouw vindt plaats in aansluiting op het stedelijk gebied en qua aard en omvang past bij de kern; 4. de woningbouw leidt niet tot extra bodemdaling; 5. de woningbouw draagt bij aan een goede kwaliteit van de nieuwe kernrandzone; en 6. omliggende functies worden niet onevenredig geschaad. Artikel 9.14, lid 2 schrijft verder voor dat het omgevingsplan een onderbouwing bevat waaruit blijkt dat aan de genoemde voorwaarden is voldaan.
Een beeldkwaliteitsparagraaf (zie para- graaf 2.2.2) maakt onderdeel uit van de onderbouwing. ▪ ad 1. de eenmalige uitbreiding tot 50 woningen is noodzakelijk voor de vitaliteit van de kern. In paragraaf 2.2.5 wordt uitgebreid ingegaan op de vraag waarom woningbouw noodzakelijk is voor de vitaliteit van 't Goy. In het plangebied worden 50 woningen gebouwd op basis van artikel 9.14 van de Omgevingsverordening. Het definitieve woningbouwprogramma is in overleg met de Stichting Mooi 't Goy bepaald. De behoefte aan woningen voor bepaalde doelgroepen kan enerzijds in nieuwbouw gerealiseerd worden. Anderzijds kan nieuwbouw ook doorstroming op gang brengen. Kortom hierbij is maatwerk voorstelbaar, maar te allen tijde in overleg met de gemeente; ▪ ad 2. aangetoond is dat niet binnen de kern in de behoefte voorzien kan worden. In de dorpskern is geen ruimte beschikbaar om substantieel woningen toe te voegen; ▪ ad 3. de woningbouw vindt plaats in aansluiting op het stedelijk gebied en qua aard en o m- vang past bij de kern. De bebouwing wordt gerealiseerd in aansluiting op de bestaande dorpskern. De geprojec- teerde bebouwing zal voor wat betreft de maatvoering goed in te passen zijn binnen de dorpse schaal van 't Goy; 15 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy ▪ ad 4. de woningbouw leidt niet tot extra bodemdaling.
Het onderhavige plangebied ligt op de Houten-stroomrug. Stroomruggen zijn niet zettingsge- voelig, waardoor er geen risico is op bodemdaling; ▪ ad 5. de woningbouw draagt bij aan een goede kwaliteit van de nieuwe kernrandzone. Het bouwplan zal een afronding van de bebouwde kom van 't Goy gaan vormen. De land- schappelijke inpassing zal overeenkomstig het inrichtingsplan worden ingevuld. Dit is in de anterieure overeenkomst vastgelegd (zie paragraaf 6.1). De gebiedseigen beplanting zal de stedenbouwkundige invulling van het gebied versterken; ▪ ad 6. omliggende functies worden niet onevenredig geschaad. Uit paragraaf 4.15 en 4.22 blijkt dat er voor wat dit aspect betreft geen belemmeringen te zijn voor de planontwikkeling. Ook voor andere aspecten worden vooralsnog geen belemmerin- gen verwacht. Voor de overige 4 woningen wordt gebruik gemaakt van artikel 9.10. Hierin is bepaald dat een omgevingsplan dat betrekking heeft op locaties binnen Kernrandzone ten behoeve van het ver- sterken van de ruimtelijke kwaliteit regels kan bevatten die verstedelijking toestaan, mits vol- daan is aan de volgende voorwaarden: 1. de verstedelijking gaat gepaard met versterking van de ruimtelijke kwaliteit die in een redelij- ke verhouding staat tot de aard en de omvang van de verstedelijking, tenzij de verstedelij- king betrekking heeft op kernrandactiviteiten; 2.
de verstedelijking is ruimtelijk en landschappelijk goed inpasbaar en wordt, met uitzondering van windenergie en zonnevelden, in aansluiting op stedelijk gebied gerealiseerd, of in sa- menhang met overige verstedelijkte structuur; 3. tijdige en duurzame realisatie van de verhoging van de ruimtelijke kwaliteit is geborgd; en 4. omliggende functies worden niet onevenredig geschaad. De motivering van een omgevingsplan bevat bij toepassing van dit artikel een onderbouwing waaruit blijkt op welk gebied deze toepassing betrekking heeft en dat aan de genoemde voor- waarden is voldaan. In aanvulling hierop dient een beschrijving van de in het plangebied voor- komende ruimtelijke kwaliteit en de wijze waarop met het versterken daarvan is omgegaan. Hierbij wordt aangegeven hoe de verstedelijking aansluit op de ruimtelijke en landschappelijke structuur. Ook voor ontwikkelingen in de kernrandzone geldt dat een beeldkwaliteitsparagraaf (zie paragraaf 2.2.2) maakt onderdeel uit van de onderbouwing. De onderbouwing dat aan deze randvoorwaarden is voldaan, is afgestemd met de Provincie Utrecht en is opgenomen in afbeelding 7. Hieruit blijkt hoe de tijdige en duurzame realisatie van de verhoging van de ruimtelijke kwaliteit is geborgd. 16 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy Afbeelding 7: Onderbouwing kernrand.
Versterken van de kernrand van 't Goy (aanvulling ruimtelijke onderbouwing) De uitbreiding aan de zuidzijde van 't Goy is meer dan een woningbouwopgave: het plan richt zich nadrukkelijk op de ontwikkeling van een dorpshart en de versterking van de kernrandzone. De kwaliteitsverbetering concentreert zich daarbij op vijf samenhangende thema's: ▪ Dorpshartvorming Bij de dorpsuitbreiding is het van belang dat het oude en het nieuwe deel van 't Goy zowel ruimtelijk, functio- neel als sociaal met elkaar worden verbonden. Het bestaande dorp kent momenteel nog geen dorpskern. Het versterken van het dorpse karakter en het creëren van een dorpshart is een van de ambities uit de Agenda voor de Toekomst, en kwam ook duidelijk naar voren tijdens het participatietraject. Voor de ontwikkeling van een levendige dorpskern is het essentieel dat het doorgaande verkeer wordt ver- traagd. Om dit te realiseren, wordt het tracé van de Beusichemseweg aangepast en verplaatst, zodat het een afremmende werking krijgt. Rondom deze wegverlegging ontstaat nieuwe publieke ruimte, die samen met een volwaardig kerkplein en een dorpsbrink het dorpshart vormt. Op de dorpsbrink komt een klein gebouw of een overkapping die tevens dienst doet als overdekte wachtruim- te voor de bus. Hierin is ook een water- en voorzieningenpunt opgenomen, bedoeld voor evenementen op het dorpsplein.
Deze twee dorpse figuren versterken de identiteit van het dorp en maken deze zichtbaar en be- leefbaar. ▪ Publieke ruimtes en gezamenlijke dorpsvoorzieningen In het huidige dorp ontbreekt een groene publieke ruimte waar bewoners elkaar informeel kunnen ontmoeten of gezamenlijk activiteiten kunnen organiseren. Met de uitbreiding van het dorp neemt de behoefte aan derge- lijke plekken alleen maar toe. Daarom worden, naast de groene autovrije speelruimte van circa 300 m² binnen de nieuwe deel, een aaneenschakeling van publieke ruimten en collectieve dorpsvoorzieningen gerealiseerd die van waarde zijn voor het hele dorp. De dorpsweide, de plukt/kruidentuin en de bongerd vormen deze aan- eenschakeling van publieke ruimtes. Ze dragen bij aan de identiteit en herkenbaarheid van 't Goy, bieden let- terlijk ruimte voor ontmoeting, en versterken de verbinding tussen het dorp en het omliggende landschap. De dorpsweide vormt een ruime, groene open plek die ruimte biedt voor wandelen, spelen en kleinschalige evenementen. Tegelijkertijd functioneert de weide als infiltratievoorziening voor hemelwater. Daarnaast wordt in het plan een pluktuin/kruidentuin opgenomen, ingezaaid met een kruiden- en bloemrijk mengsel. Deze tuin is flexibel ontworpen en kan — zodra zich een bewonersinitiatief aandient — worden inge- richt als buurtmoestuin.
Een andere bijzondere publieke voorziening is de bongerd, ofwel de dorpsboomgaard. Deze groene dorpsfi- guur is kenmerkend voor de Kromme Rijnstreek en wordt in het plan heringevoerd als herkenbaar landschap- pelijk element. De Goyse bongerd bestaat uit hoogstamfruitbomen van oude rassen, gecombineerd met eet- bare planten en struiken. Deze eetbare bongerd vervult niet alleen een sociale, maar ook een educatieve en recreatieve functie binnen het dorp. ▪ Verbinding van het oude en 't nieuwe Goy De uitbreiding fungeert als een eerste stapsteen in het herstel van de relatie tussen het oude en het nieuwe 't Goy. Zowel in de Agenda voor de Toekomst als tijdens het participatieproces hebben bewoners uitgesproken dat zij de ambitie hebben om het fijnmazige netwerk van wandel- en fietsverbindingen, dat gedurende de 20e eeuw verloren is gegaan, te herstellen. De huidige uitbreiding vormt hierin een eerste aanzet, door in de ste- denbouwkundige structuur te anticiperen op het herstel van de verbinding met het Groenedijkje. ▪ Verbinding dorp en ommeland Binnen het stedenbouwkundig plan zijn de bestaande kerkepaden opgenomen en doorgezet, waardoor de uitbreiding voorziet in een netwerk van wandelpaden in en rond het dorp. Deze ommetjes nodigen uit tot wan- delen en versterken de beleving van het landschap.
Het klompenpad, dat nog in ontwikkeling is, sluit aan op het recreatieve netwerk langs het Amsterdam-Rijnkanaal en levert een directe bijdrage aan de verbinding tus- sen het dorp en het omliggende landschap. 17 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy ▪ Landschappelijke inpassing geluidsscherm tennisbanen De uitbreiding van de dorpskern van 't Goy komt op circa 50 meter afstand van de bestaande tennisbanen te liggen. Ter voorkoming van geluidhinder is in het plan een geluidsscherm* opgenomen aan de oostzijde van het plangebied. Om deze functionele ingreep zorgvuldig landschappelijk in te passen, wordt aan de zichtzijde een brede struweelhaag aangeplant. Deze haag fungeert niet alleen als visuele afscherming, maar draagt ook bij aan biodiversiteit en streekeigen beplanting. De struweelhaag is een passend en streekeigen landschaps- element in het Kromme Rijngebied. De struweelhaag krijgt een variabele breedte van 3,5 tot 7 meter en wordt opgebouwd uit één tot drie rijen met een onderlinge plantafstand van circa twee meter. De beplanting bestaat uit inheemse soorten die goed tegen snoei kunnen en grotendeels bestaan uit bes- en vruchtdragende struiken met een hoog ecologisch én landschappelijk rendement. Het aandeel stekelige en doornige soorten versterkt bovendien de natuurlijke bar- rièrewerking.
De samenstelling van de haag is als volgt: 30% mix van Rosa arvensis, Rosa canina, Rosa rubiginosa, 10% Crataegus monogyna, 15% Prunus spinosa, 5% Sambucus nigra, 5% Corylus avellana, 10% Euonymus eu- ropaeus, 10% Cornus sanguinea, 15% Viburnum opulus. Deze dorpsuitbreiding sluit aan bij de ambities uit de Agenda voor de Toekomst en kan worden beschouwd als een belangrijke stap in de uitvoering daarvan. Om toekomstige ontwikkelingen in goede banen te leiden en deze een positieve uitwerking te laten hebben op het dorp en de kernrandzone, is het wenselijk om een integrale kern- randzonevisie op te stellen. * Uit akoestisch onderzoek (Tritium Advies, Akoestisch onderzoek omgevingslawaai Beusichemseweg te 't Goy, 2500190JL-02, versie 0, Nuenen, 20 mei 2025) blijkt dat geen geluidsscherm noodzakelijk is. Voor de planontwikkeling is een beeldkwaliteitplan (zie paragraaf 2.2.2) vervaardigd, waarin vanuit de huidige situatie van het dorp referenties worden gehaald voor materialisering, detaille- ring, kleurgebruik en structuren. Dit beeldkwaliteitsplan omschrijft dan ook de kaders voor de verdere uitwerking en vormgeving van de individuele bebouwing en de publieke ruimte in het plan Kerkzicht. Er worden zowel voor de bebouwing als het openbaar gebied beeldreferenties gegeven.
Hiermee wordt tevens voldaan aan de vereiste uit de artikelen 9.10, lid 2 en 9.14, lid 2 van de Omgevingsverordening. De woningbouw past in het door gedeputeerde staten vastgestelde programma Wonen en wer- ken. Houten behoort tot de Regio U10. In de periode 2023 tot en met 2040zijn in de Regio U10 op basis van het Provinciaal Programma Wonen en Werken 2025 Provincie Utrecht (GS Utrecht, 10 december 2024) 94.340 woningen noodzakelijk. De bouw van 54 woningen past binnen deze aantallen. Uit de Omgevingsverordening vloeien verder geen specifieke aandachtspunten voort. De O m- gevingsverordening heeft daarom geen gevolgen voor het voorliggende bestemmingsplan. 3.4. Toetsing beleid waterschap 3.4.1. Waterschapsverordening De waterschapsverordening van het Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden (HDSR) be- vat de regels over de fysieke leefomgeving in het beheergebied van het waterschap. Deze re- gels gaan onder andere over de watergangen, waterkeringen, grondwater en het lozen van stof- fen op het oppervlaktewater of een rioolwaterzuiveringsinstallatie. Ze gelden voor iedereen. De 18 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy regels bepalen welke activiteiten waar in het beheergebied mogen plaatsvinden, en onder wel- ke voorwaarden, of welke activiteiten per geval beoordeeld moeten worden.
In de bijbehorende Beleidsregels staat hoe belangen worden gewogen als een vergunning vereist is. 3.5. Toetsing regionaal beleid 3.5.1. Landschapsontwikkelingsplan Kromme Rijngebied+ Het Landschapsontwikkelingsplan Kromme Rijngebied+ (LOP) van 1 december 2025 is geldig voor het gehele grondgebied van de gemeenten Bunnik, De Bilt, Houten, Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij Duurstede en Zeist. Dit LOP vervangt het LOP uit 2009. In het LOP staan de belangrijk- ste waarden en kernkwaliteiten omschreven van het landschap. Ook wordt de langetermijnvisie gegeven op het behouden en versterken van deze kwaliteiten. Het LOP is het gemeenschappe- lijk basisdocument voor landschap om in de deelnemende gemeenten te gebruiken als onder- legger en praktisch handvat bij beleidsontwikkeling, planinitiatieven en voorkomende land- schappelijke inpassingen. Het Kromme Rijngebied is opgedeeld in een aantal deelgebieden. 't Goy ligt in het deelgebied Oeverwallen- en kommenlandschap. Het oeverwallen- en kommenlandschap is een karakteris- tiek onderdeel van het rivierenlandschap gevormd door eeuwenlange rivierwerking. De opbouw van oeverwallen en kommen met daartussen oude stroomgeulen geeft het landschap een ge- laagde structuur. Het landschap heeft een uitgesproken landelijk karakter met veel openheid, vergezichten en landelijke wegen die het gebied toegankelijk maken en de beleving versterken.
Er is sprake van een duidelijk schaalcontrast waarbij zeer open delen afwisselen met meer be- sloten zones, afhankelijk van de ligging en beplanting. Het gebied is bovendien een waardevol agrarisch kerngebied met een sterke focus op fruitteelt waaronder nog stukjes van de vroegere hoogstamboomgaarden. De aanwezigheid van verkoop bij de boer draagt bij aan de levendig- heid en het behoud van het agrarisch karakter en versterkt de relatie tussen landschap en loka- le economie. In de visie voor dit deelgebied wordt gestreefd naar: ▪ het verbeteren van herkenbaarheid en contrast tussen oeverwallen en kommen om de di- versiteit van het gebied meer tot zijn recht te laten komen; ▪ het versterken van de groenstructuur en de biodiversiteit door kavelgrensbeplanting op de komgronden en langs de wegen; ▪ het verbreden van het agrarisch landschap met functiecombinaties (waterberging, agro - recreatie, fruitteelt en agroforestry); ▪ het realiseren van ecologische verbindingen naar de Heuvelrug (raamwerk Heuvelrug -Lek). Om dat te bereiken zijn principes voor landschapsontwerp en inpassing voor verschillende the- ma's geformuleerd. Nieuwe woonwijken zijn daarbij geen specifiek thema. Het relevantste the- ma voor een nieuwe woonwijk is het thema kernranden.
Kernranden grenzend aan agrarisch gebied zijn circa 500 meter breed, rijk aan kleine landschapselementen en bevatten een net- werk van paden voor ommetjes. Daarbij dient te worden gestreefd naar het minimaliseren van 19 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy de storende invloed van hoge bebouwing op het landschappelijke panorama. De herkenbaar- heid van historische landmarks (zoals kerktorens, kastelen en buitenplaatsen, oude bomen) dient te worden behouden en nieuwe landmarks moeten worden afgestemd op de ruimtelijke kwaliteit van het landschap. De stad helpt mee met ruimte voor groen en waterberging: dorps - en stadsnatuur zijn verbonden met het landschap. Langs de randen van de nieuwe woonwijk zal de overgang van de bebouwing naar het land- schap bestaan uit een geschoren haag dicht langs de weg en een zone met ecologisch groen, bestaande uit een bomenrij en een wadi. Vanuit het landschap geeft de haag een rustig beeld omdat het de verharding aan het zicht onttrekt en daarmee de landschappelijke inbedding van het plan versterkt. Binnen het stedenbouwkundig plan zijn de bestaande kerkepaden opgeno- men en doorgezet, waardoor de uitbreiding voorziet in een netwerk van wandelpaden in en rond het dorp. Deze ommetjes nodigen uit tot wandelen en versterken de beleving van het land- schap.
Het klompenpad, dat nog in ontwikkeling is, sluit aan op het recreatieve netwerk langs het Amsterdam-Rijnkanaal en levert een directe bijdrage aan de verbinding tussen het dorp en het omliggende landschap. De geprojecteerde bebouwing bestaat uit maximaal twee bouwla- gen met een kap, waardoor het 'kerkzicht' ook vanuit het landschap rondom de nieuwe woon- wijk beleefbaar blijft. Door deze inrichting past de nieuwe woonwijk binnen de uitgangspunten van het LOP. 3.6. Toetsing gemeentelijk beleid 3.6.1. Woonbeleid Woonvisie 2021-2030 Op 14 december 2021 heeft de gemeenteraad van Houten de Woonvisie 2021 -2030 vastge- steld. De Woonvisie gaat in op de schaarste op de Houtense woningmarkt. Het in de Woonvisie beoogde woningbouwprogramma heeft de bedoeling om te komen tot een ruimer woningaa n- bod in Houten. Als aanvulling op de huidige grote voorraad aan eengezinswoningen wordt een aanzienlijk deel van het beoogde programma als gelijkvloerse woningen voorgesteld. Deze aanvulling is nodig omdat er (dubbele) vergrijzing (= binnen de groep 65-plussers neemt het deel 80-plussers toe) optreedt, om starters een kans op een woning te geven en omdat het aandeel kleine huishoudens toeneemt. Wat betreft woningbouw is er de ambitie om tot 2040 4.750 woningen te bouwen. In het kader van de totstandkoming van de woonvisie is een woningbehoefteonderzoek uitgevoerd.
Daaruit blijkt dat er in Houten te weinig (goedkope) appartementen beschikbaar zijn voor startende kle i- ne huishoudens en te weinig hoogwaardige appartementen voor doorstromers die een eeng e- zinswoning achterlaten. Dit onderzoek geeft verder het volgende aan: ▪ de vergrijzing van de Houtense bevolking zet fors door; ▪ er komen steeds meer kleine huishoudens bij; ▪ de Houtense woningvoorraad bestaat uit veel eengezinswoningen; ▪ de doorstroming stagneert. 20 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy Voor de drie kleine kernen Schalkwijk, Tull en 't Waal en 't Goy manifesteren zich de problemen op de woningmarkt nog sterker dan in de kern Houten. De prijzen van koopwoningen stijgen nog sneller dan in Houten. Het is een bekend gegeven dat vrijstaande woningen in een o p- gaande conjunctuur sneller stijgen dan andere woningen. In de kleine kernen is dat aantal vri j- staande woningen veel hoger dan in Houten. Het aandeel sociale huurwoningen is in de kleine kernen veel lager. Om na te gaan wat dit betekent voor de woningbehoefte is voor elk van de drie kleine kernen in 2021 een specifiek woningbehoefteonderzoek (Companen, Woningbehoef- teonderzoek kleine kernen Houten, 1 november 2021) uitgevoerd.
Woningbehoefteonderzoek kleine kernen Houten In het Woningbehoefteonderzoek kleine kernen Houten zijn 3 scenario's onderzocht. In het on- derzoek wordt voor 't Goy geadviseerd uit te gaan van scenario 3: Maximale woningbouwont- wikkeling. Op basis van dat scenario zijn in 't Goy tot 2030 60 woningen noodzakelijk. Hiermee worden de verenigingen en voorzieningen in het dorp het best ondersteund en zodoende de leefbaarheid zoveel mogelijk op peil gehouden. In 't Goy is er een behoefte aan om jonge huis- houdens ruimte te bieden op de woningmarkt. Jongeren zoeken koopappartementen tot € 250.000 en rijwoningen tot € 350.000. Deze zijn door de toegenomen woningprijzen steeds minder beschikbaar. Op basis van de verschillende bronnen is er volgens dit woningbehoefte- onderzoek een vraag naar groepswonen/hofjes met een mix van doelgroepen. Dit segment is kansrijk door de sterke sociale samenhang in kern. In scenario 3 is er in 't Goy een behoefte van maximaal 10% aan sociale huurwoningen, overige 90% behoefte aan koopwoningen. Dit scenario is de basis geweest voor het woningbouwprogramma van het plan. De 54 wonin- gen voor verschillende doelgroepen waarvan 65% in de sociale sector en het betaalbare seg- ment zorgen ervoor dat jongeren uit het dorp in het dorp kunnen blijven wonen.
Door de vrije- sectorwoningen zullen verhuisketens op gang worden gebracht, waarbij nog meer woningen in het lagere prijssegment vrijkomen. Hierdoor wordt de doorstroming bevorderd. Het bouwplan levert zodoende een bijdrage aan de ambities van de woonvisie. Doelgroepenverordening Op grond van de woonvisie heeft de gemeenteraad op 26 september 2023 een doelgroepen- verordening vastgesteld. Een doelgroepenverordening is een publiekrechtelijk instrument om betaalbare nieuwbouw te realiseren. De doelgroepenverordening zorgt ervoor dat betaalbare woningen voor een bepaalde periode (=instandhoudingstermijn) verplicht in die woningbouw- bouwcategorie blijven. In deze doelgroepenverordening is opgenomen dat woningen in woning- bouwprojecten vanaf 20 of meer woningen voor 66% tot het betaalbare segment behoren, waarvan 30% sociale huur. De planontwikkeling gaat uit van 65% in het betaalbare segment en 11% sociale huur. Dit lagere percentage sociale huur is gebaseerd op het Woningbehoefteon- derzoek kleine kernen Houten. Toekomstbestendig Bouwen De gemeente Houten heeft het Provinciale convenant Toekomstbestendig Bouwen onderte- kend. Daarin is niveau Zilver als (ambitie)niveau afgesproken voor alle projecten. Dit convenant 21 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy brengt de belangrijkste duurzaamheidsthema's samen.
Het biedt een kader om de duurzaam- heidsambities in de woningbouwopgave te integreren. De thema's waar dit convenant zich op richt zijn: energie, circulariteit, duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie, natuurinclusiviteit en biodi- versiteit, en gezonde leefomgeving. Voor de initiatiefnemer is het ambitieniveau uitgangspunt voor de planontwikkeling. Dit streven is vastgelegd in de anterieure overeenkomst. 3.6.2. Ruimtelijke kwaliteit Op 23 juni 2011 heeft de gemeenteraad besloten Houten welstandsvrij te verklaren. Voortaan worden omgevingsvergunningen (voor bouwen) niet meer getoetst op welstand. Ter uitvoering van dit besluit is de welstandsnota uit 2004 ingetrokken. Tegelijkertijd is een nieuwe welstand s- nota vastgesteld. Bij inrichting of herinrichting van een gebied geldt het gehele beeldkwaliteits- plan als kader voor toetsing. Voor het overige is de nota een feitelijke excessenregeling. Alleen bij excessen zal de gemeente optreden. Voor de planontwikkeling is een beeldkwaliteitsplan (zie paragraaf 2.2.2) vervaardigd dat als inspiratiekader voor de architectuur en als leidraad voor de inrichting van het openbaar gebied zal worden gebruikt. 3.6.3. Toekomstvisie Proeftuin Houten 2025 De Toekomstvisie Proeftuin Houten 2025 is de toekomstvisie van Houten, die op 9 juni 2015 door de gemeenteraad is vastgesteld. Aan deze visie werkten ruim 1.200 Houtenaren mee.
Het is dus met recht een visie voor en door Houtenaren. De visie gaat over Houtenaren de toekomst van Houten voor zien en hoe zij die willen realiseren. Het toekomstbeeld waar de Houtenaar in gelooft is de Proeftuin: duurzaam, innovatief en kleinschalig. Met oog voor elkaar, veel ruimte voor experiment en initiatief bij inwoners. In dit plangebied is hieraan onder meer gevolg gege- ven door omwonenden intensief te betrekken bij de invulling van het plangebied. De w oningen in het plangebied passen binnen die visie. Conclusie De ontwikkeling van het plangebied past binnen de uitgangspunten van de Toekomstvisie Proeftuin Houten 2025. 3.6.4. Visie groen en biodiversiteit Houten Op 27 oktober 2020 is de Visie groen en biodiversiteit Houten door de gemeenteraad vastge- steld. Deze visie beoogt de maximale inzet op het vergroten en verbeteren van de biodiversiteit en wil daarbij ook de sociale functie die het groen vervult versterken. In de visie is aangegeven welke doelen de gemeente nastreeft voor groen en biodiversiteit en op welke thema 's de ge- meente wil inzetten in de periode 2020-2040 om dit te bereiken. Door maatregelen te treffen om meer, beter en verbonden groen te realiseren, zullen doelsoorten beter gaan floreren, zorgt dat voor een grotere biodiversiteit.
Bij de realisatie van de nieuwe woonwijk Kerkzicht is een groene en dorpse inrichting zowel in de wijk als in de dorpsweide tussen de wijk en de bestaande tennisbanen een van de uitgangs- 22 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy punten voor de planontwikkeling geweest. Weliswaar neemt het oppervlak aan groen in het plangebied af omdat dit nu als grasland in gebruik is. In kwalitatief opzicht is er door de nieuwe beplanting echter sprake van meer afwisseling waardoor de biodiversiteit toeneemt. 23 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy 4. Aspecten fysieke leefomgeving en milieu 4.1. Mer-beoordeling Toetsingskader De verplichting voor het opstellen van een milieueffectrapportage (mer) is geïntegreerd in artikel 16.43 van de Omgevingswet (verder: Ow) en in hoofdstuk 11 van het Omgevingsbesluit (verder: Ob). Bijlage V bij het Ob maakt onderscheid tussen projecten waarvoor direct een mer -plicht geldt en projecten waar het bevoegd gezag moet beoordelen of een mer-procedure moet wor- den doorlopen. De initiatiefnemer benoemt of hier sprake van is in deze motivering. Als er sprake is van een project-mer-beoordelingsplicht moet de initiatiefnemer een aanmeldnotitie opstellen. Deze kan toegevoegd worden aan deze motivering.
De aanmeldnotitie is vormvrij, maar moet minimaal voldoen aan de criteria uit bijlage III van de Europese richtlijn mer. Op basis van de aanmeldno- titie neemt het college van B&W een mer-beoordelingsbesluit waarin zij bepalen of er sprake is van een mer-plicht. Onderzoek en motivering In bijlage V zijn projecten en de daarvoor benodigde besluiten aangewezen waarvoor een mer - (beoordelings)plicht geldt. Onder J11 worden hier stedelijke ontwikkelingsprojecten genoemd als mer-(beoordelings)plichtig. Om te bepalen of een ontwikkeling een stedelijk ontwikkelingsproject is, zijn de aard en de om- vang van de ontwikkeling, de toename van bebouwd oppervlak en of er sprake is van een func- tiewijziging van belang. Gelet op de aard en omvang van de woningbouwlocatie Kerkzicht ten opzichte van de bestaande dorpskern van 't Goy en het feit dat de uitbreiding in het landelijk gebied wordt gerealiseerd, dient de bouw van 54 extra woningen te worden opgevat als een stedelijk ontwikkelingsproject. Derhalve is een aanmeldnotitie2 vervaardigd. Uit de aanmeldnoti- tie blijkt voor wat betreft: ▪ het effect op gevoelige gebieden De realisatie van de nieuwe woningen leidt niet tot wezenlijk negatieve effecten op be- schermde natuurgebieden (Natura2000, NNN) en/of beschermde soorten.
Er is geen sprake van aantasting van de archeologische, landschappelijke, cultuurhistorische of aardkundige waarden. ▪ de relatie met bestaande of autonome ontwikkelingen Er is geen sprake van cumulatie van effecten met andere projecten in de omgeving. Derhalve kan worden geconcludeerd dat de planontwikkeling Kerkzicht, onder genoemde voor- waarden, niet tot 'belangrijk negatieve milieueffecten' leidt. Er bestaat daarom geen noodzaak tot het doorlopen van een m.e.r.-procedure. 2 P.M. 24 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Gemeente Houten – Kerkzicht 't Goy Wellicht ten overvloede kan worden opgemerkt dat uit de samenvatting van de onderzoeken in dit hoofdstuk, volgt dat belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zijn uitgesloten. Conclusie Het aspect m.e.r.-beoordeling levert geen belemmering op voor de voorgenomen ontwikkeling. 4.2. Ladder duurzame verstedelijking Toetsingskader De ladder voor duurzame verstedelijking is een instructieregel voor zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand. De instructieregel in artikel 5.129g Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) regelt dat bij een wijziging van het omgevingsplan voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling toepassing van de ladder is vereist. Artikel 8.0b Bkl regelt dat deze instructieregel ook geldt voor een omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit.
Het Bkl houdt rekening met de behoefte aan stedelijke ontwikkeling met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand. Onder een stedelijke ontwikke- ling wordt verstaan de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voor- ziening die voldoende substantieel is. Er wordt onderscheid gemaakt tussen ontwikkelingen in en buiten stedelijk gebied, dan wel buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied. Deze instructieregel geldt ook voor een omgevingsvergunning buitenplan- se omgevingsplanactiviteit. Bij het bepalen óf en hoe de Ladder moet worden toegepast, zijn de volgende aspecten van belang: 1. Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? 2. Is de stedelijke ontwikkeling nieuw? 3. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? 4. Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? 5. Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Onderzoek en motivering Het aantal woningen neemt met 54 toe. Op grond van jurisprudentie is er bij een woningbouw- ontwikkeling vanaf 11 woningen sprake van een stedelijke ontwikkeling in de zin van de ladder voor duurzame verstedelijking.