Bijlage 15. Stikstof

Bijlage 6: Stikstof

Onderzoek stikstofdepositie aanlegfase

Vitens, Tull en ‘t Waal

Gemeente Houten

Datum: 29-10-2020 Projectnummer: 190624 Versie: 1.1

INHOUD

1

Inleiding

3

1.1 1.2

Situering en huidige situatie Toekomstige situatie

3 5

2

Wettelijk kader en berekeningsmethodiek

6

2.1 2.2

Natura 2000-gebieden Berekeningsmethodiek

6 7

3

Onderzoeksgegevens

9

3.1 3.2

Huidige situatie Aanlegfase

9 9

4

Onderzoeksresultaten

10

4.1

Aanlegfase

10

5

Conclusie

11

5.1 5.2

Aanlegfase Eindadvies

11 11

Bijlage 1: Aerius-bestand aanlegfase

1

Inleiding Vitens is voornemens om bij het ‘productiebedrijf Tull en ’t Waal’ aan de Waalseweg 78 te Tull en ’t Waal een aantal nieuwe winputten aan te leggen. In het kader van de Wet Natuurbescherming is het noodzakelijk de mogelijke stikstofuitstoot door de beoogde ontwikkeling inzichtelijk te maken. Het voorliggende rapport voorziet in dit onderzoek.

1.1

Situering en huidige situatie Het projectgebied bevindt zich in Tull en ‘t Waal. De locatie van de beoogde winputten is momenteel onbebouwd en doet dienst als agrarische grond. Figuur 1 geeft de ligging van de ontwikkellocatie ten opzichte van de nabije omgeving weer en Figuur 2 geeft een luchtfoto van de ontwikkellocatie weer (op de navolgende pagina).

Figuur 1

Globale ligging plangebied in blauwe contour ( bron: openstreetmap.org, bewerking: SAB)

3

Figuur 2

Luchtfoto van de ontwikkellocatie (in blauw)

4

1.2

Toekomstige situatie Vitens is voornemens om bij het ‘productiebedrijf Tull en ’t Waal’ aan de Waalseweg 78 te Tull en ’t Waal een aantal nieuwe winputten aan te leggen. In de toekomstige situatie zijn de winputten gereed. Figuur 3 geeft de terreintekening weer. De nieuwe winputten zijn ten westen van de huidige waterwinlocatie gelegen.

Figuur 3

Terreintekening waterwin putten (bron: Vitens)

5

2 2.1

Wettelijk kader en berekeningsmethodiek Natura 2000-gebieden Ingevolge artikel 2.1 van de Wet natuurbescherming zijn er Natura 2000-gebieden aangewezen ter uitvoering van Vogelrichtlijn en/of Habitatrichtlijn. Dit impliceert dat eenieder voldoende zorg in acht moet nemen voor deze gebieden en dat negatieve gevolgen zo veel mogelijk beperkt dienen te worden. Voor de habitattypen en leefgebieden waarvoor instandhoudingsdoelstellingen gelden in Natura 2000-gebieden zijn kritische depositiewaarden (KDW) voor stikstofdepositie vastgesteld. Met de KDW wordt bedoeld: de grens waarboven het risico bestaat dat de kwaliteit van het habitat significant wordt aangetast als gevolg van de verzurende en/of vermestende invloed van atmosferische stikstofdepositie. Plannen zoals het in dit rapport genoemde project kunnen door stikstofemissie effect hebben op habitattypen binnen omliggende Natura 2000-gebieden en gelet op de instandhoudingsdoelstelling van een Natura 2000-gebied de kwaliteit van de natuurlijke habitats en de habitats van soort verslechteren. Gezien het gegeven dat stikstofemissie, in de vorm van stikstofoxiden (NOx) of ammoniak (NH3), kan plaatsvinden bij onder andere landbouw, gemotoriseerd verkeer, industrie en ook bij de verwarming van huizen, is het wettelijk vereist deze emissie in beeld te brengen. Het voorliggende rapport voldoet aan deze vereiste.

Figuur 4 geeft de locaties van de dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden weer.

Figuur 4

Situering ontwikkellocatie ten opzichte van Natura 2000-gebieden

Het betreft de volgende Natura 2000-gebieden met de bijbehorende afstanden tot de ontwikkellocatie: - Lingegebied & Diefdijk-Zuid circa 8,2 kilometer - Uiterwaarden Lek circa 8,5 kilometer - Zouweboezem circa 9,7 kilometer

6

Overige Natura 2000-gebieden zijn op grotere afstand van het plangebied gelegen. De opgesomde en grafisch weergegeven Natura 2000-gebieden zijn niet per definitie gelijk aan de Natura 2000-gebieden met stikstofgevoelige habitattypen maar geven slechts een overzicht van de ligging van het plan ten opzichte van nabijgelegen Natura 2000-gebieden. In voorgaande figuur wordt de locatie van het plan inzichtelijk gemaakt en tevens worden de mogelijk aanwezige stikstofgevoelige habitattypen weergegeven, van zeer gevoelig (donker paars), gevoelig (licht paars) tot minder/niet gevoelig (licht groen). De meest actuele kaart van alle Natura 2000-gebieden is via de website van de provincie te raadplegen en niet per definitie opgenomen in het pro1 gramma Aerius Calculator 2020 .

2.2

Berekeningsmethodiek De berekeningen naar de stikstofdepositiebijdrage vanwege de aanlegfase van het project wordt uitgevoerd met het programma Aerius Calculator 2020. De gehanteerde ‘grenswaarde’ voor de stikstofdepositie bedraagt 0,00 mol/hal/j. In het kader van een stikstofonderzoek kunnen significant negatieve effecten met deze waarde worden uitgesloten, waardoor het uitvoeren van vervolgonderzoeken niet aan de orde is en het aspect stikstofdepositie geen belemmering vormt voor de realisatie van een plan of project. Een hogere waarde wordt beschouwd als overschrijding zodat er op verzoek van het bevoegd gezag een nadere beschouwing conform wettelijke kaders dient plaats te vinden. Uit het navolgende hoofdstuk zal moeten blijken of op basis van de rekenresultaten een overschrijding wordt geconstateerd. Bij de berekening van stikstofemissies door mobiele werktuigen, bijvoorbeeld in de aanlegfase, maakt het programma Aerius Calculator 2020 gebruik van een nadere specificatie van Stage klasse, vermogen en bouwjaar van het materieel. Daarmee geeft het programma Aerius Calculator 2020 een range waarbinnen invoer en berekening van gegevens en brandstofverbruik voor materieel mogelijk is. Hierbij worden nieuwere machines geclassificeerd als schoner en hebben derhalve ook een lager brandstofverbruik.

Voor het brandstofverbruik is niet voor elk materieel bedrijfsspecifieke informatie beschikbaar, vandaar dat als alternatief verbruiksgetallen uit het TNO rapport EMMA (Emissiemodel Mobiele Machines gebaseerd op machineverkopen in combinatie met brandstof Afzet) kunnen worden gehanteerd. Als kanttekening dient te worden opgemerkt dat dit rapport in 2009 verscheen en derhalve uitsluitend van toepassing is op materieel t/m STAGE IIIA. Recentere publicaties wijzen uit dat nieuwere machines schoner zijn dan oudere, derhalve kan ook worden uitgegaan van een lager brandstofverbruik.

1

Aerius Calculator 2020, release op 15 oktober 2020 7

Figuur 5

Infographic stikstofemissie (Bron: Natuur & Milieu en branchevereniging BMWT)

Uitgaande van publicaties en op basis van vergelijkbare projecten hanteert SAB bij het verbruik van materieel standaard een brandstofverbruik van gemiddeld 20 liter per uur voor zwaar materieel (vermogen > 130 kW) en een brandstofverbruik van gemiddeld 10 liter per uur voor licht materieel (vermogen ≤ 130 kW), tenzij anders door de opdrachtgever c.q. aannemer vermeld. Naast de klasse en het brandstofverbruik dient bij een Aerius-berekening ook inzicht gegeven te worden in het aantal uren stationair draaien van het mobiele werktuig en haar cilinderinhoud. Op basis van het TNO rapport 2018 R10465 kan geconcludeerd worden dat machines gedurende 18% tot 57% van de tijd stationair of lage last draaien. Een onderzochte graafmachine (129 kW) draait circa 35% van de tijd stationair, een andere graafmachine (159 kW) circa18% en een laadschop (129 kW) 57%. In dit onderzoek gaat SAB, tenzij anders door de opdrachtgever c.q. aannemer vermeld, derhalve uit van een gemiddeld stationair gebruik van 37,5% van de tijd voor de gemiddelde mobiele werktuigen, voor graafmachines hanteert SAB gemiddeld 26,5% stationaire draaiuren. Uitgaande van de door Aerius Calculator opgenomen bandbreedte voor de cilinderinhoud per stageklasse is door SAB, tenzij anders door de opdrachtgever c.q. aannemer vermeld, de gemiddelde cilinderinhoud genomen voor materieel.

Het gebruik van gemiddelde kencijfers conform actuele inzichten in combinatie met ervaringscijfers van vergelijkbare projecten voor berekening van de aanlegfase ligt in 2 lijn met de door de Rijksoverheid gehanteerde uitgangspunten dat de tijdelijke emissie gedurende sloop- en bouwactiviteiten onderdeel is van de totale ‘stikstofdeken’ en derhalve een permanent significant effect door de tijdelijke emissie door het voorliggende plan niet aannemelijk is.

2

Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Programmadirectie Stikstof. Kabinetsreactie op het eindadvies ‘Niet alles kan overal’ van het Adviescollege Stikstofproblematiek, dd. 13 oktober 2020 8

3 3.1

Onderzoeksgegevens Huidige situatie Het projectgebied bevindt zich in Tull en ‘t Waal. De locatie van de beoogde winputten is momenteel onbebouwd en doet dienst als agrarische grond. De toekomstige gebruiksfase zal niet wijzigen. Als gevolg daarvan is een berekening van de gebruiksfase niet benodigd.

3.2

Aanlegfase Het plan voorziet in de realisatie van nieuwe winputten. De start van de aanlegfase zal op zijn vroegst in 2020 plaatsvinden. Daarom is in dit onderzoek uitgegaan van rekenjaar 2020. Ten behoeve van de aanlegfase voor het plangebied vinden een aantal relevante stikstofemissies naar de lucht plaats. Deze stikstofemissies worden veroorzaakt door mobiele werktuigen en bouwverkeer ten behoeve van het project en worden in onderstaande paragraven beschreven. In bijlage 1 is de Aerius export van de aanlegfase bijgevoegd.

3.2.1

Mobiele werktuigen Voor de aanleg zal gebruik worden gemaakt van mobiele werktuigen. In overleg met de opdrachtgever is een inschatting gemaakt van het gebruik van mobiele werktuigen op basis van cijfers uit vergelijkbare projecten. De effectieve bouwtijd duurt in totaal circa 48 weken. Tabel 1 geeft een overzicht van het groot materieel en het te verwachten dieselverbruik in deze periode. Tabel 1 Overzicht inzet groot materieel Voertuig Vermogen in kW Wiellader 75 - 130 Wiellader 130 - 300 Graafmachine 75 - 130 Generator 75 - 130 Torenkraan 130 - 300 Generator 18 - 37 Verreiker 75 - 130 Trekker 75 - 130

3.2.2

Leeftijd stage IIIA stage IIIA stage IIIA stage IIIA stage IIIA stage IIIA stage IIIA stage IIIA

Bedrijfsduur/jaar ca. 20 ca. 30 ca. 340 ca. 200 ca. 210 ca. 150 ca. 250 ca. 140

Verbruik (liters/jaar) ca. 200 ca. 600 ca. 3.400 ca. 4.400 ca. 4.200 ca. 3.000 ca. 2.500 ca. 1.400

Bouwverkeer Ten behoeve van de aan- en afvoer van bouwmaterialen en het personeel ter plaatse vindt van en naar de ontwikkellocatie werkverkeer plaats. Gemiddeld per jaar komen er 1 busje (lichtverkeer) en 1 vrachtwagen (zwaarverkeer) per dag naar het plangebied, dat zijn respectievelijk circa 2 lichtverkeer bewegingen en 2 zwaarverkeer bewegingen per etmaal. Het bouwverkeer is gemodelleerd vanuit de ontwikkellocatie via de Waalseweg tot aan de Rijksweg A27. Hierna is het verkeer ruimschoots opgenomen in het heersende verkeersbeeld.

9

4 4.1

Onderzoeksresultaten Aanlegfase Figuur 6 geeft een uitsnede van de Aerius-berekening van de aanlegfase weer.

Figuur 6

Resultaatblad Aerius aanlegfase

Uit de uitgevoerde berekeningen blijkt dat er geen rekenresultaten hoger zijn dan 0,00 mol stikstof/ha/j op de stikstofgevoelige habitattypen in de omliggende Natura 2000-gebieden. Er zijn daardoor geen nadelige milieueffecten te verwachten op de omliggende Natura 2000-gebieden.

10

5

Conclusie Vitens is voornemens om bij het ‘productiebedrijf Tull en ’t Waal’ aan de Waalseweg 78 te Tull en ’t Waal een aantal nieuwe winputten aan te leggen. In het kader van de Wet Natuurbescherming is de stikstofuitstoot door de beoogde ontwikkeling inzichtelijk gemaakt.

5.1

Aanlegfase Uit de uitgevoerde berekeningen blijkt dat er geen rekenresultaten hoger zijn dan 0,00 mol stikstof/ha/j op de stikstofgevoelige habitattypen in de omliggende Natura 2000-gebieden. Er zijn daardoor geen nadelige milieueffecten te verwachten op de omliggende Natura 2000-gebieden.

5.2

Eindadvies Geconcludeerd wordt dat significant negatieve effecten derhalve worden uitgesloten. Er is geen vergunning ten behoeve van de Wet natuurbescherming benodigd.

11

Bijlage 1: Aerius-bestand aanlegfase

12

Dit document bevat rekenresultaten van AERIUS Calculator. Het betreft de hoogst berekende stikstofbijdragen per stikstofgevoelig Natura 2000-gebied, op basis van rekenpunten die overlappen met habitattypen en/of leefgebieden die aangewezen zijn in het kader van de Wet natuurbescherming, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant. De berekening op basis van stikstofemissies gaat uit van de componenten ammoniak (NH3) en/of stikstofoxide (NOx). Wilt u verder rekenen of gegevens wijzigen? Importeer de pdf dan in Calculator. Voor meer toelichting verwijzen wij u naar de website www.aerius.nl.

Berekening aanlegfase Kenmerken Samenvatting emissies Depositieresultaten Gedetailleerde emissiegegevens

Verdere toelichting over deze PDF kunt u vinden in een bijbehorende leeswijzer. Deze leeswijzer en overige documentatie is te raadplegen via: https://www.aerius.nl/handleidingen-en-leeswijzers. S5vAXggUR2dT (28 oktober 2020) pagina 1/6

Resultaten

Contact

Activiteit

Rechtspersoon

Inrichtingslocatie

SAB

Waalseweg 78, 3999NV Tull en 't Waal

Omschrijving

AERIUS kenmerk

Vitens, Tull en 't Waal

S5vAXggUR2dT

Datum berekening

Rekenjaar

Rekenconfiguratie

28 oktober 2020, 10:02

2020

Berekend voor natuurgebieden

Totale emissie

Resultaten Hectare met hoogste bijdrage (mol/ha/j)

Situatie 1

NOx

387,52 kg/j

NH3

< 1 kg/j

Natuurgebied

Uw berekening heeft geen depositieresultaten opgeleverd boven 0,00 mol/ha/jr.

Toelichting

aanlegfase

Resultaten

aanlegfase

S5vAXggUR2dT (28 oktober 2020) pagina 2/6

Resultaten

Locatie aanlegfase

Emissie aanlegfase

Resultaten

Bron Sector

aanlegfase

Emissie NH3

Emissie NOx

mobiele werktuigen Mobiele werktuigen | Bouw en Industrie

< 1 kg/j

378,84 kg/j

werkverkeer Wegverkeer | Binnen bebouwde kom

< 1 kg/j

8,53 kg/j

manoeuvreren Wegverkeer | Binnen bebouwde kom

< 1 kg/j

< 1 kg/j

S5vAXggUR2dT (28 oktober 2020) pagina 3/6

Resultaten

Emissie (per bron)

Naam Locatie (X,Y)

aanlegfase

NOx NH3

Resultaten

mobiele werktuigen 137491, 446767 378,84 kg/j < 1 kg/j

Voertuig

Omschrijving

Brandstof verbruik (l/j)

Stationair bedrijf (uren/j)

Cilinder Stof inhoud (l)

Emissie

STAGE IIIa, 75 <= kW < 130, bouwjaar 2007 (Diesel)

wiellader

200

6

5,1 NOx NH3

3,61 kg/j < 1 kg/j

STAGE IIIa, 130 <= wiellader kW < 300, bouwjaar 2006 (Diesel)

600

12

10,8 NOx NH3

11,41 kg/j < 1 kg/j

STAGE IIIa, 75 <= kW < 130, bouwjaar 2007 (Diesel)

graafmachine

3.400

132

5,1 NOx NH3

62,45 kg/j < 1 kg/j

STAGE IIIa, 75 <= kW < 130, bouwjaar 2007 (Diesel)

generator

4.400

10

5,1 NOx NH3

74,61 kg/j < 1 kg/j

STAGE IIIa, 130 <= torenkraan kW < 300, bouwjaar 2006 (Diesel)

4.200

80

10,8 NOx NH3

79,52 kg/j < 1 kg/j

STAGE IIIa, 75 <= kW < 130, bouwjaar 2007 (Diesel)

verreiker

2.500

95

5,1 NOx NH3

45,84 kg/j < 1 kg/j

STAGE IIIa, 18 <= kW < 37, bouwjaar 2007 (Diesel)

generator

3.000

8

1,1 NOx NH3

76,36 kg/j < 1 kg/j

STAGE IIIa, 75 <= kW < 130, bouwjaar 2007 (Diesel)

trekker

1.400

37

5,1 NOx NH3

25,05 kg/j < 1 kg/j

aanlegfase

S5vAXggUR2dT (28 oktober 2020) pagina 4/6

Resultaten

Naam Locatie (X,Y) NOx NH3

Soort

Voertuig

Standaard

Standaard

Aantal voertuigen Stof

Emissie

Licht verkeer

2,0 / etmaal NOx NH3

< 1 kg/j < 1 kg/j

Zwaar vrachtverkeer

2,0 / etmaal NOx NH3

7,92 kg/j < 1 kg/j

Naam Locatie (X,Y) NOx NH3

Resultaten

Soort

Voertuig

Standaard

Zwaar vrachtverkeer

aanlegfase

werkverkeer 136417, 446708 8,53 kg/j < 1 kg/j

manoeuvreren 137393, 446636 < 1 kg/j < 1 kg/j

Aantal voertuigen Stof

Emissie

2,0 / etmaal NOx NH3

< 1 kg/j < 1 kg/j

S5vAXggUR2dT (28 oktober 2020) pagina 5/6

Resultaten

Disclaimer

Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie. Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden verleend, zijn voorbehouden.

Rekenbasis

Deze berekening is tot stand gekomen op basis van: AERIUS versie 2020_20201013_1649cba239 Database versie 2020_20201013_1649cba239 Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie: https://www.aerius.nl/nl/factsheets/release/aerius-calculator-2020

Resultaten

aanlegfase

S5vAXggUR2dT (28 oktober 2020) pagina 6/6