Bijlage 1 Jaarstukken 2022
Tekst van het document
Deelprogramma Thuis Wat hebben we bereikt? Het deelprogramma Thuis heeft als doel zo lang mogelijk veilig en prettig (en zo zelfstandig als mogelijk) te wonen in een aangename sociale omgeving. We investeerden in het bevorderen van een goed opvoedklimaat zodat jeugdigen stabiel en veilig kunnen opgroeien. Er kwamen meer gelijkvloerse woningen voor onze senioren en de wooncoach dacht met hen mee hoe zij zelf tijdig hun woning kunnen aanpassen om zo lang mogelijk veilig en zelfstandig te kunnen wonen. Ook kwetsbare inwoners zoals inwoners met een psychische beperking willen veilig en prettig wonen. Dit vraagt vooral om begrip van mensen om hen heen en in de buurt. We werkten aan het doorbreken
Jaarstukken 2022
22
van het stigma hierop, het signaleren van deze doelgroep en aan het goed doorverwijzen naar de juiste hulp en ondersteuning. Ook op het gebied van wonen. Om dit te bewerkstellingen investeerden we om integraal samen te werken zowel intern als extern op het gebied van ‘wonen en zorg', en tussen het sociale domein en het ruimtelijk domein. Door dit beter te borgen, elkaar weten te vinden op het juiste moment, en door te werken aan gezamenlijke projecten en opdrachten werken we vanuit een gedeelde visie aan dezelfde doelstelling. Namelijk de inwoner een passende woonplek in de samenleving kunnen bieden. Zo werkten de domeinen ruimten en sociaal samen aan het uitvoeringsprogramma van de woonvisie, adviseerden het sociaal domein bij ruimtelijke (herontwikkel-)projecten en faciliteerden we woon-(zorg)initiatieven. Voor jeugdigen is dit in een zo gezinsmogelijk ingerichte setting. Met de transformatieopgaven voor jeugd in de nieuwe inkoopstrategie jeugd (2022 e.v.) krijgen jeugdzorgaanbieders een gezamenlijke opdracht jongeren zo thuis mogelijk op laten groeien, met als doel het voorkomen van uithuisplaatsingen. Dit betekent bij voorkeur een behandelsetting met passende ambulante hulp, thuis, of als dat echt niet anders kan zo dichtbij huis als mogelijk. Doelstellingen en effectindicatoren deelprogramma Thuis Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
2019
2020
Raming 2021
Realisatie
2022
1. Jongeren en ouderen hebben een passende woning. 1.1
% sociale huurwoning ten opzichte van totaal aantal woningen
-
25%
25%
24%
24,2%
24,2%
70%
80%*
80
43**
2. De woonomgeving in Houten is fysiek (veilig) en sociaal passend. 2.1
Nieuwbouw van gelijkvloerse Planvoorraad woningen wonen
78%
3. Er zitten zo min mogelijk jongeren in jeugdhulp met verblijf. 3.1
Aantal jongeren pleegzorg, gezinshuis of alternatieven
Regionale backoffice
73
77
85
4. Kwetsbare inwoners hebben een prettige en veilige plek in hun eigen woonomgeving en ontvangen hierbij passende hulp. NB. Voor doelstelling 4 is geen effectindicator. We nemen deze wel mee in onderstaande tekst. * De opmerkelijke toename van het percentage gelijkvloerse woningen (op het geheel van de nieuwbouw) is waarschijnlijk het gevolg van de ambitie daaromtrent van 80% in de Woonvisie 2021-2030. ** Door de wijziging van het woonplaatsbeginsel jeugd op 1 januari 2022 nam het aantal jeugdigen waarvoor de gemeente Houten financieel verantwoordelijk is fors af. Bij het opstellen van de streefcijfers voor 2021 in 2020 was nog niet bekend dat het woonplaatsbeginsel jeugd zo'n forse invloed zou hebben op het aantal cliënten in verblijf voor de gemeente Houten.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Jongeren en ouderen hebben een passende woning We benutten de nieuwe Woonvisie 2021-2030 voor het uitwerken van de integrale benadering van huisvestingsvraagstukken wonen, zorg en welzijn. Het project ‘Comfortabel Wonen 63+’ kwam verder tot uitvoering en we startten met een eerste verkenning van de verplichte woonzorgvisie. Drie Houtense jongeren maakten gebruik van Kamers met Aandacht (voor de gehele Lekstroom was de afspraak dat in 2022 zes kamers beschikbaar moesten komen). Transformatie jeugdhulp met verblijf We werkten aan het contractmatig vastleggen van de in 2021 vastgestelde ambities. Uitgangspunt hierin is dat we jongeren zo thuis mogelijk helpen. Mocht dit niet mogelijk zijn dan verblijven zij zo kort mogelijk in een voorziening die zo thuis mogelijk is (bijvoorbeeld in een pleeggezin, gezinshuis of in een essentiële functie). Om deze vormgeving en samenwerking tussen de aanbieders en de
Jaarstukken 2022
23
verwijzers naar jeugdhulp te bespoedigen, stelden we voor de komende drie jaar een gezamenlijk transformatieplan op dat we in 2023 uitrollen. We verlengden de contractafspraken met de werkorganisatie Yeph met twee jaar. Het gaat hier om de ‘essentiële functies’, wat staat voor hooggespecialiseerde jeugdhulp voor kinderen en jongeren in een zeer kwetsbare positie in de provincie Utrecht. Hierbij krijgen zij 24-uurs behandeling. Dit met als doel dat de stabiliteit, veiligheid en positieve interactie tussen het kind en zijn omgeving herstelt zodat hij/ zij/hen daarna weer thuis of zo thuis mogelijk kan wonen. De regionaal opererende omdenk- en expertpool (ROEL) biedt hierin ondersteuning. Voorkomen van kindermishandeling, huiselijk geweld en ouderenmishandeling Om kindermishandeling, huiselijk geweld en ouderenmishandeling te herkennen, bespreekbaar te maken en een halt toe te roepen boden we professionals trainingen en netwerkbijeenkomsten aan. Kwetsbare inwoners hebben een prettige en veilige plek in hun eigen woonomgeving en ontvangen hierbij passende hulp. We gaven uitvoering aan het Uitvoeringsplan ‘Op weg naar een beschermd thuis in Houten’ (looptijd van 2020 t/m 2023). Het plan omvat een aantal bouwstenen: lokale ambulante begeleiding & behandeling: een open middag voor naasten en samenwerkingspartners (met info over het gebiedsteam ggz).
persoonlijke ontwikkeling: ENIK Houten kreeg verder vorm met een avondopenstelling. informele zorg en inclusieve wijk: we deden mee met het project ‘Een welkome wijk’ van Samen Sterk zonder Stigma/MIND, door o.a. het organiseren van bijeenkomsten over stigma voor professionals, voor vrijwilligers en voor inwoners. signalering & preventie: het EropAf!team werkte aan het vergroten van het netwerk om zo snel mogelijk in contact te staan met de persoon waarover zorgen zijn en door te kunnen leiden naar zorg. Het aantal meldingen groeide naar 52. Om de raad en de Adviesraad Sociaal Domein mee te nemen in het Regioplan U16 Beschermd Wonen, dat begin 2023 ter besluitvorming voorligt, organiseerden we een informatiebijeenkomst. De woonomgeving in Houten is fysiek en sociaal passend We willen dat inwoners met een zorgvraag, vaak ouderen, langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Het liefst in de eigen vertrouwde woning of woonomgeving. Om hier inzicht in te krijgen maakten we een start met een verkenning naar woonservicegebieden in Houten. Deze zullen een onderdeel gaan uit maken van de verplichte woonzorgvisie. We faciliteerden en ondersteunden verschillende wooninitiatieven: Het Vertrouwde Dorp voor (ouderen met) dementie. Droom van Schalkwijk voor kinderen en jongeren met matig/ernstig verstandelijk beperkte jongvolwassenen vanaf 18 jaar.
Communitybuilding bij woonprojecten Eikenhout en De Kiem: bijeenkomsten en een handige app stimuleert de oprechte verbinding tussen inwoners. Voortzetten U10-project Living Lab Eerst een Thuis, met twee woonplekken voor voormalige dakloze jongvolwassenen. De verkenning voor het ruimtelijk herontwikkelproject Beverakker benutten we voor het opstellen van het programma van eisen voor deze locatie. In de verkenning was veel aandacht voor samenwerking met en gebruik van kennis uit de buurt. Er zitten zo min mogelijk jongeren in jeugdhulp met verblijf Eind 2022 legden we de inkoopstrategie jeugdhulp uit 2021 contractueel vast en stemden we deze af met de aanbieders. Begin 2023 bekrachtigden we deze formeel. Door deze strategie gaan de Sociaal Teams in de Lekstroom uniform werken. Concreet komt er eenduidige regie op de toegang en de geleverde zorg, sturen we op doelrealisatie, effectieve inzet en tijdige afschaling van jeugdhulp. Om breakdowns te voorkomen binnen pleeggezinnen en gezinshuizen ontwikkelden we samen met aanbieders Lekstroom breed transformatieplannen die we de komende drie jaar uitrollen. Om pleegouders en gezinshuisouders handvatten te geven hoe om te gaan met bepaalde casuïstiek/vragen die bij hen leven ondersteunden we het lokale netwerk waarin zij onderling kennis en ervaring delen.
Jaarstukken 2022
24
We deelden een ‘pleegouderwaardering’ uit in de vorm van een pakket die de mantelzorgers ook krijgen. De week van de pleegzorg gaven we aandacht via de sociale mediakanalen in de hoop dat er meer pleegouders bij komen.
Global Goal 9,10,11,16,17
Programma Samen Leven - Wat heeft het gekost?
Deelprogramma's 01. Samen Leven
Verschil begroting na Begroting wijziging Primitieve na vs Rekening begroting wijziging Rekening rekening 2021 2022 2022 2022 2022
lasten 01.01
Gezondheid
13.404.633 13.068.963 13.243.429 13.573.145
-329.716
01.02
Saamhorigheid
13.343.683 12.636.200 14.828.051 13.778.355
1.049.696
01.03
Leren en werken
35.602.138 33.167.108 35.538.375 34.902.443
635.932
01.99
Programmabrede kosten
Totaal lasten
225.835
587.018
587.018
62.576.288 58.872.271 64.196.873 62.253.943
1.942.930
baten 01.01
Gezondheid
2.221.490
1.901.248
2.024.235
2.099.753
75.518
01.02
Saamhorigheid
994.187
1.035.117
1.444.839
942.427
-502.412
01.03
Leren en werken
12.510.034 10.170.942
9.836.600
9.462.080
-374.520
01.99
Programmabrede kosten
699.197
435.122
-264.075
Totaal baten
16.475.538 13.136.682 14.004.871 12.939.382
-1.065.489
Saldo 01. Samen Leven
46.100.750 45.735.589 50.192.002 49.314.562
877.440
749.827
29.375
Voor een toelichting op de verschillen vanaf € 75.000 op programmaniveau wordt verwezen naar het jaarrekeninggedeelte bij de Toelichting op staat van baten en lasten per programma.
Jaarstukken 2022
25
Programma Duurzame leefomgeving Inleiding Zie de bestuurlijke beschouwingen voor een samenvatting van dit programma. De Monitor Sociale Kracht wordt nog slechts één keer per twee jaar uitgevraagd. In 2022 heeft dit onderzoek niet plaatsgevonden. Voor veel effectindicatoren zijn daarom geen recente gegevens beschikbaar en staat er een "X" in de kolom "realisatie 2022".
Overzicht relevante beleidskaders Retailvisie Houten 2015-2025 Woonvisie 2016-2025 Toekomstvisie Houten 2025 Collegeprogramma 2018-2022: Duurzaam, ondernemend en dichtbij! Collegeprogramma 2022-2026: Samen me inwoners bouwen aan een toekomstbestendig Houten. Beeldkwaliteitskader openbare ruimte Water- en rioleringsplan (WRP) Energieplan Transitievisie Warmte Regionale Energiestrategie Visie Groen en Biodiversiteit Klimaatadaptieplan Actieplan Circulaire Economie Beleidskader zonnevelden
Overzicht verbonden partijen
Samenwerking in de U16 aan de Regionale Energie Strategie. Regionale samenwerking met U-thuis. Afval Verwijdering Utrecht (AVU)
Het programma bestaat uit de volgende deelprogramma's:
Wonen Commerciële voorzieningen Leefomgeving Gebiedsontwikkeling Duurzaamheid en energietransitie Landschap en recreatie Cultuurhistorie en archeologie
Jaarstukken 2022
26
Deelprogramma Wonen Wat hebben we bereikt? In 2022 zijn 330 woningen opgeleverd, waarvan 116 sociale huurwoningen. De omvang van de sociale huurwoningvoorraad is daarmee toegenomen tot 24,2% (was 24,0%). In totaal zijn 263 gelijkvloerse woningen gebouwd en 67 eengezinswoningen. Het percentage opgeleverde gelijkvloerse woningen (80%) komt overeen met de ambitie daaromtrent in de Woonvisie 2021-2030. Doelstellingen: 1. Voldoen aan de woningbouwopgave volgens Woonvisie 2021-2030 van 4.750 extra woningen tot 2040. 2. Toewerken naar een hoger aandeel sociale huurwoningen volgens de Woonvisie 2021-2030, waarbij het streven is dat 30% van het aantal woningen tot de categorie sociale huurwoningen behoort. Hieronder wordt het deelprogramma per doelstelling uitgewerkt.
Doelstelling 1 Voldoen aan de woningbouwopgave volgens Woonvisie 2021-2030 van 4.750 extra woningen tot 2040.
Effectindicatoren Doel Omschrijving 1.1
Bron
Realisatie 2019
Gerealiseerde woningen op basis van Woonvisie 20162025
2020 X
Raming 2021
365
Realisatie
2022
128
200*
330
*De Woonvisie 2016-2025 is vanaf 1-1-2022 vervangen door de Woonvisie 2021-2030.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Voor 2022 was een aantal van 200 opgeleverde woningen geraamd. Feitelijk zijn dat er 330 geworden, waarvan 105 koop-, 116 sociale huur- en 87 vrije sectorhuurwoningen. De grotere nieuwbouwlocaties waren De Kiem (92), Eikenhout (81), Het Vertrouwde Dorp (zware zorg, 31), De Grassen (16), Beekmos (16), Kapelhof 't Goy (16) en Hofspoor (12). Daarnaast zijn 31 extra wooneenheden (kamers) opgeleverd voor de huisvesting van Oekraïners. Vanaf het begin van het jaar 2022 gaan we uit van de doelstelling van de Woonvisie 2021-2030 om 4.750 woningen te bouwen. Hiervan zijn dus einde 2022 de eerste 330 woningen gerealiseerd. Prestatie-indicatoren Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Doelstelling 2 Toewerken naar een hoger aandeel sociale huurwoningen volgens de Woonvisie 2021-2030, waarbij het streven is dat 30% van het aantal woningen tot de categorie sociale huurwoningen behoort.
Effectindicatoren Doel Omschrijving
Bron
2.1
Viveste
Nieuwbouw sociale
Realisatie 2019
2020 0
Jaarstukken 2022
Raming 2021
37
Realisatie
2022 0
118
116
27
2.2
2.3
huurwoningen Verkoop sociale huurwoningen (maximaal aantal)
Viveste
% Sociale huurwoningen ten Gemeente opzichte van totaal aantal Houten en U10woningen monitor
18
23
14
30
19
25%
25%
24,0%
24,3%
24,2%
Wat hebben we daarvoor gedaan? 2.1: Op de locaties De Kiem (92) en Eikenhout (24) zijn in totaal 116 sociale huurwoningen opgeleverd. 2.2: Viveste heeft 19 woningen verkocht, aanzienlijk lager dan het begrote aantal van 30. 2.3: In de begroting voor 2022 werd uitgegaan van een totaal van 200 nieuwe woningen, waarvan 116 sociale huurwoningen. In totaal zijn er 330 woningen opgeleverd. Een totaal van 5.118 sociale huurwoningen op een woningvoorraad van 21.161 betekent 24,2%. Global Goal 9,11 Prestatie-indicatoren Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Jaarstukken 2022
28
Deelprogramma Commerciële voorzieningen Wat hebben we bereikt? Voor de leefbaarheid van Houten werken we aan aantrekkelijke commerciële voorzieningen zoals winkels, dienstverlening, culturele voorzieningen en horeca. In 2022 is een vitale coalitie aan de slag gegaan om te komen tot een Plan van Aanpak ‘versterking vitaliteit centrum Houten’ met als inzet een compact, toekomstbestendig, vitaal en aantrekkelijk centrum voor onze inwoners en ondernemers. Tevens heeft de vorming van het nieuwe, compactere kernwinkelgebied in het afgelopen jaar verder gestalte gekregen door verplaatsing van de HEMA van het noordelijke- naar het zuidelijke deel van winkelcentrum Het Rond. Doelstellingen: 1. Vitale, toekomstbestendige (winkel)centra met minder leegstand. 2.
Een aantrekkelijk, divers horeca-aanbod in Houten.
Hieronder wordt het deelprogramma per doelstelling uitgewerkt.
Doelstelling 1 Vitale, toekomstbestendige (winkel)centra met minder leegstand.
Effectindicatoren Realisatie
Raming Realisatie
Doel Omschrijving
Bron
1.1
Leegstandspercentage Centrum (Het Rond)
Koopstromenonderzoek Randstad (KSO)*
6%
13%
13%
18%
18%
1.2
Leegstandspercentage Castellum
Koopstromenonderzoek Randstad (KSO)*
4%
3%
2%
1%
1%
2019
2020
2021
2022
* KSO onderzoek vindt 2-jaarlijks plaats. Vanwege de coronacrisis is het KSO in 2020 niet uitgevoerd. In plaats daarvan is najaar 2021 een nieuw KSO uitgevoerd (zie realisatie 2021). De leegstand voor 2020 en 2022 is daarom ingeschat.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Winkelcentrum Het Rond In 2022 is een vitale coalitie aan de slag gegaan met een Plan van Aanpak ‘versterking vitaliteit centrum Houten’. Hierbij is ook nadrukkelijk de inbreng van inwoners (o.a. via Houtenpraatmee) betrokken. Dit Plan van Aanpak wordt begin 2023 opgeleverd waarbij samenwerking en commitment op de uitvoering van dit Plan worden bekrachtigd, zodat de uitvoering kan worden opgestart. Inzet is nog altijd een compact, toekomstbestendig en vitaal centrum. De vorming van een nieuw, compacter kernwinkelgebied (Passage, Stellingmolen, Vershof, Plein en directe omgeving) heeft afgelopen jaar verder gestalte gekregen. Dit zuidelijke deel van winkelcentrum Het Rond kent weinig leegstand meer. Voor de achterblijvende meters in het noordelijke deel van winkelcentrum Het Rond is de vastgoedeigenaar/verhuurder (Altera) hard op zoek naar een nieuwe, tijdelijke invulling van panden met naast commerciële ook meer maatschappelijke invulling. Wij hebben ondernemers waar mogelijk ondersteund om hen lokaal perspectief te bieden. Richting de vastgoedeigenaren is de verwachting uitgesproken dat er ruimte geboden wordt voor lokale, zelfstandige en/ of startende ondernemers in het centrum, zo staat ook in het Plan van Aanpak.
Daarnaast zetten we in het Plan ook in op een zo aantrekkelijk mogelijke (tijdelijke) invulling van leegstaand vastgoed in het centrum; functies zoals wonen, werken, maatschappelijk, cultuur en recreatie behoren hierbij tot de mogelijkheden. Tot slot is er gewerkt aan meer vertier op Het Rond met evenementen als het Muziekfeest op het plein en de IJsbaan.
Jaarstukken 2022
29
Winkelcentrum Castellum De situatie in winkelcentrum Castellum is niet vergelijkbaar met Het Rond; dit winkelcentrum is een stuk compacter en naast horeca zijn hier vooral dagelijkse winkels gevestigd. Samen met de vastgoedeigenaar (ASR) hebben we in 2022 de planvorming opgestart voor de herinrichting van Piazza. Dit herinrichtingsplan heeft als doel het terugdringen van fietsparkeeroverlast en verkeersonveilige situaties, waarbij tevens wordt ingezet op vergroening van het plein en het verbeteren van de leefbaarheid. De benodigde middelen zijn slechts deels voorzien. Voor de overige middelen wordt nog gezocht naar dekking. Prestatie-indicatoren Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Doelstelling 2 Een aantrekkelijk, divers horeca-aanbod in Houten.
Effectindicatoren Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
Raming
Realisatie
2019
2020
2021
2022
2.1
Aantal horeca-vestigingen in Provinciaal de hele gemeente Houten Arbeidsplaatsen Register
103 (0)
111 (+8)
106 (-5)
112
113
2.2
Aantal horeca-vestigingen in Provinciaal het centrum (Het Rond) per Arbeidsplaatsen 1 januari van het betreffende Register kalenderjaar
19
25 (+6)
23 (-2)
26
25
Wat hebben we daarvoor gedaan? Vanuit de insteek om een breder, gevarieerder horeca-aanbod in de centra te realiseren (specifiek op Het Rond), is ook in 2022 ingezet op het uitbreiden van het horeca-aanbod. Door de nasleep van de coronacrisis, de daaropvolgende energiecrisis, inflatie en personeelskrapte is dit maar beperkt gelukt. Het aantal horecavestigingen is nagenoeg gelijk gebleven. Gelukkig zijn er ook in 2022 nauwelijks faillissementen geweest in de Houtense horeca, maar weten we wel dat een aantal zaken het zwaar heeft als gevolg van bovengenoemde crises (en de nasleep daarvan). Om de horecaondernemers te ondersteunen in deze zware tijden is begin 2022 actie ondernomen richting het Rijk met een oproep om meer maatwerk te verrichten. Daarnaast heeft de raad in januari 2022 de motie ‘steuntje in de rug van de Houtense horeca’ aangenomen en hebben horecaondernemers ook in 2022 extra (financiële) steun ontvangen en is de uitbreidingsmogelijkheid voor terrassen verlengd. Global Goal 8 9,17 Prestatie-indicatoren Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Jaarstukken 2022
30
Deelprogramma Leefomgeving Wat hebben we bereikt? Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is uitgevoerd volgens het beeldkwaliteitsplan zoals dat door de raad is vastgesteld. De onderhoudswerkzaamheden aan het stedelijke (afval-) watersysteem hebben plaatsgevonden conform de normen van het Water- en Rioleringsplan (WRP). Het groenbestek (groenonderhoud) is conform het Groen en Biodiversiteitsplan uitgevoerd. Er heeft een grootschalige inventarisatie van de assets in de openbare ruimte plaatsgevonden. Aan de hand daarvan is een meerjarig inzicht gegeven in de noodzakelijke investeringen voor groot onderhoud en vervanging in het MJOP (meerjarenonderhoudsplan) openbare ruimte 2023-2027. Mede door de inzet van de wijkcoördinatoren is het aantal adoptielocaties en het aantal bewonersinitiatieven ten behoeve van de openbare ruimte in 2022 sterk gestegen. Doelstellingen: 1. Voldoende mogelijkheden voor sport, spel en bewegen voor alle leeftijden in de openbare ruimte. 2. Groen en water onderhouden conform de afgesproken beeldkwaliteit en de visie Biodiversiteit. 3.
Goede openbare verlichting.
4.
Goed gereinigde openbare ruimte, waaronder beperkte overlast van zwerfvuil, graffiti, onkruid en hondenpoep. Goed onderhoud en beheer van riolering, straatmeubilair en begraafplaatsen. Meer zelfredzaamheid en zelf-organiserend vermogen van de samenleving.
5.
Hieronder wordt het deelprogramma per doelstelling uitgewerkt.
Doelstelling 1 Voldoende mogelijkheden voor sport, spel en bewegen voor alle leeftijden in de openbare ruimte.
Effectindicatoren Doel Omschrijving 1.1
Realisatie
Bron
2019
% Inwoners dat tevreden is Monitor Sociale over het aanbod aan Kracht speelvoorzieningen voor kinderen tot 12 jaar in de nabije omgeving
75%
2020 73%
Raming 2021 77%
Realisatie
2022 75%
X
Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2022 zijn 5 speeltoestellen en 6 sporttoestellen vervangen. Samen met de Houtense jongeren, ondernemers en het gemeentebestuur hebben we op initiatief van de jongeren een nieuwe skatebaan gerealiseerd bij de Keercamp. Verspreid over 3 inspectie- en onderhoudsrondes is er aan 75 speel- en sporttoestellen groot onderhoud gepleegd. Daarnaast is er tijdens de inspecties aan 46 toestellen klein onderhoud gepleegd. Er heeft een grootschalige inventarisatie van de assets in de openbare ruimte plaatsgevonden. Aan de hand daarvan is een meerjarig inzicht gegeven in de noodzakelijke investeringen voor groot onderhoud en vervanging in het MJOP (meerjarenonderhoudsplan) openbare ruimte 2023-2027. Hierin zijn ook de speelvoorzieningen meegenomen. Prestatie-indicatoren Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Jaarstukken 2022
31
Doelstelling 2 Groen en water onderhouden conform de afgesproken beeldkwaliteit en de visie Biodiversiteit.
Effectindicatoren Realisatie
Doel Omschrijving
Bron
2.1
Extern adviesbureau
% Groen en water dat voldoet aan de beeldkwaliteitsnorm
2019
2020
99%
99%
Raming 2021 97%
Realisatie
2022 95%
98%
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Water- en groenvoorzieningen zijn onderhouden conform het door de raad vastgestelde beeldkwaliteitskader, het Water- en Rioleringsplan 2020-2023, het Bomenbeleidsplan en de Keur (bepalingen) van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR). De Beleidsnota bomen 2017-2020 is in 2020 verlopen maar blijft nog van kracht tot een nieuwe beleidsnota is gerealiseerd. In 2023 wordt in het tweede kwartaal een bomenbeheersplan opgesteld. In 2022 zijn integraal (met de disciplines civiel, verkeer en wijkcoördinatie) diverse locaties opgepakt waar bomen vervangen moesten worden, bijvoorbeeld door de essenziekte of omdat er onvoldoende groeiruimte in de aanlegfase was gerealiseerd. Het groenbestek (groenonderhoud) is conform het Groen en Biodiversiteitsplan uitgevoerd. Het uitvoeringsplan 2022 voor groen en biodiversiteit is bijna volledig uitgevoerd, waaronder het aanplanten van extra bosjes (steppingstones) bij het Wickenburghsepad en tegenover de inprikker de Velden. Er is gezamenlijk met HDSR onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van rivierkreeft in combinatie met ecoscans van de waterkwaliteiten van de watergangen. Zoals ieder jaar is een deel van de watergangen gebaggerd.
De essenbomen die conform de VTA onveilig waren of waarvan de kroon niet voldeed aan de beeldkwaliteit zijn vervangen door duurzame en kwalitatief hoogwaardige beplanting, met inachtneming van de 10 - 20 - 30 regel (maximaal 10% van dezelfde soort, maximaal 20% van hetzelfde geslacht en maximaal 30% van dezelfde familie).
Prestatie-indicatoren Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Doelstelling 3 Goede openbare verlichting.
Effectindicatoren Realisatie
Doel Omschrijving
Bron
3.1
Team VOB
% Duurzame verlichting
2019 31%
Jaarstukken 2022
2020 31%
Raming 2021 31%
Realisatie
2022 31%
31%
32
3.2
% Inwoners dat vindt dat het Monitor Sociale buiten goed is verlicht in de Kracht buurt
88%
89%
88%
85%
X
Wat hebben we daarvoor gedaan? De aanbesteding van een nieuw langjarig vervangings- en onderhoudscontract voor de openbare verlichting is in 2022 succesvol afgerond. Binnen het beschikbaar gestelde budget is een aannemer gevonden die de komende 20 jaar de openbare verlichting in Houten gaat onderhouden en beheren. De geplande vervanging van het grootste deel van de OV-masten in de komende 3 jaar zal tot een aanzienlijke besparing op het energieverbruik leiden. Prestatie-indicatoren Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Doelstelling 4 Goed gereinigde openbare ruimte, waaronder beperkte overlast van zwerfvuil, graffiti, onkruid en hondenpoep. Goed onderhoud en beheer van riolering, straatmeubilair en begraafplaatsen.
Effectindicatoren Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
2019
4.1
% Wegverharding dat Extern voldoet aan de adviesbureau beeldkwaliteitsnorm (B) voor onkruid in verharding
4.2
Aantal gevallen van Team VOB wateroverlast in de openbare ruimte, met schade voor mens of milieu
4.3
% Inwoners dat vindt dat de Monitor Sociale eigen buurt schoon is Kracht
2020
Raming 2021
Realisatie
2022
42%
42%
77%
80%
76%
0
0
0
2
0
78%
79%
77%
78%
X
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Het onderhoud van de openbare ruimte heeft plaatsgevonden conform het beeldkwaliteitskader. Vanaf 2022 zijn de beeldkwaliteitsnormen voor onkruid in verharding, met uitzondering voor de centrumgebieden, in het groeiseizoen naar beneden bijgesteld van een B naar een C-niveau. De bestrijding blijft milieuvriendelijk (machinaal en met heet water en op de paden op de begraafplaatsen met een onkruidbrander). De reguliere onderhouds- en beheerwerkzaamheden aan het stedelijke (afval)watersysteem (zoals de inspectie en reiniging van riolen en drainageleidingen) zijn conform de normen van het WRP uitgevoerd. In 2022 zijn 24 hoofdgemalen en 270 minigemalen gerenoveerd. Er is constructief samengewerkt in het Netwerk Water & Klimaat aan een doelmatig en duurzaam beheer in de afvalwaterketen. Ook was hierbij aandacht voor de waterkwaliteit. Zie ook deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie. We hebben de groep Zwerfvuil Houten nog beter gefaciliteerd en de samenwerking geïntensiveerd. Dit met als doel om boven op het reguliere schoonmaakwerk van onze eigen dienst het zwerfvuil tot een minimum te beperken. Daarnaast speelt hierbij een sociaal aspect mee (na het zwerfvuil rapen tijd voor een kop koffie).
Jaarstukken 2022
33
Op 19 maart en 17 september was er weer een landelijke opschoondag, dan wel World Cleanup Day. Hierbij hebben we inwoners gefaciliteerd om zwerfvuil op te ruimen. Op 17 september hebben we bewust de focus gelegd op bedrijventerreinen. Het schoonmaken van de watergangen bij het Rond (door een partner) is geïntensiveerd, wat heeft geleid tot minder klachten. Alle tunnels en de bruggen in het centrum zijn schoongespoten. Er is toezicht geweest op de naleving van het hondenbeleid (opruim- en aanlijnplicht) en op verschillende locaties is de bebording gerepareerd.
Prestatie-indicatoren Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Doelstelling 5 Meer zelfredzaamheid en zelf-organiserend vermogen van de samenleving.
Effectindicatoren Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
2019
5.1
% Inwoners dat zich inspant Monitor Sociale voor de eigen buurt Kracht
5.2
Aantal nieuwe adoptielocaties
5.3
Aantal door wijkcoördinatie gefaciliteerde bewonersinitiatieven in de openbare ruimte
2020
Raming 2021
Realisatie
2022
60%
70%
63%
65%
X
Team VOB
43
48
90
50
99*
Team VOB
43
59
67
70
104*
* Zie onderstaande tekst voor een verklaring van het grote verschil met de raming.
Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2022 hadden we een forse toename van het aantal bewonersinitiatieven. Deze toename heeft vooral te maken met ontsteningsverzoeken van bewoners die vaak ook tot nieuwe zelfbeheerlocaties leiden. Veel bewoners worden geïnspireerd door andere ontsteningsprojecten in hun omgeving. Daarnaast speelt mee dat ook de website met informatie over de mogelijkheden en de randvoorwaarden voor bewonersinitiatieven is aangepast. Voorbeelden van gerealiseerde initiatieven zijn: buurttuin met biodiverser groen en meer ontmoetings- en speelfuncties aan de Koolmeeshaag; ontstenen in Castellum, bijv. geveltuinen Het Forum en buurttuin Cella Gallia; initiatieven met Houtense BijZaken: zoals bloemenweides (bijv. Emmaweg) en aanplant heesters op De Vijfwal; Skatebaan Manifestatieterrein Keercamp. Global Goal 8,9,11,12,13,14,15,16,17 Prestatie-indicatoren Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Jaarstukken 2022
34
Deelprogramma Gebiedsontwikkeling Wat hebben we bereikt? Binnen Houten is er een tekort aan verschillende woningtypen in uiteenlopende sectoren. Deze behoefte aan woningen is programmatisch nader uitgewerkt in de Woonvisie die in 2021 is vastgesteld. Het doel is om in de periode tot 2040 4.750 woningen toe te voegen om de natuurlijke groei van het inwoneraantal van Houten op te vangen. Dit is een toename van ongeveer 25% ten opzichte van de bestaande woningvoorraad in 2021. De huidige woningbouwproductie vanuit Houten Vinex zit in de afrondende fase (tot 2026). Voor ons liggen de herstructurerings- en transformatieopgaven in Centrum, Molenzoom en Koppeling en de verkenning om te bouwen in Oost (tot 2040). Een belangrijke start is gemaakt met de voorbereiding van 500 woningen op basis van het raadsvoorstel ‘Blijven Bouwen, Vertraging Voorkomen’. Onderstaand treft u een opsomming met de stand van zaken van de in de begroting genoemde bijdragen aan de gebiedsontwikkeling:
In het najaar van 2021 is Motie 120 aangenomen en is tevens de nieuwe woonvisie vastgesteld. Als vervolg daarop zijn voorbereidingen in gang gezet naar een uitvoeringsorganisatie die meer de regie neemt en sturing geeft aan de ruimtelijke kwaliteit van plannen. Het opzetten van de uitvoeringsorganisatie is gestart. Programmaplan Bouwen voor Houten: met de opdrachtverlening aan het stedenbouwkundig bureau is een belangrijke stap gezet voor het programma. Het programmaplan is in concept gereed en zal in het tweede kwartaal van 2023 worden voorgelegd aan de gemeenteraad Het spoorboekje, met daarin een vertaling van de ruimtelijke ambities uit het collegeprogramma, is eveneens in concept gereed en zal in het tweede kwartaal van 2023 worden voorgelegd aan de gemeenteraad. De omgevingsvisie heeft in 2022 lagere prioriteit gekregen; in plaats daarvan is volop ingezet op het verkrijgen van het Houtens DNA. Het Houtens DNA zal in het tweede kwartaal van 2023 worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Daarna zal het proces van de omgevingsvisie worden vervolgd, De huidige planning is vaststelling in 2024. De beleidsinventarisatie actueel beleidskader voor Ruimtelijke ontwikkelingen is in 2022 uitgevoerd. Er is in 2022 een projectleider aangesteld voor de ontwikkeling van de prioritaire locaties die genoemd zijn in het raadsbesluit ‘Blijven bouwen vertraging voorkomen’.
Er wordt een startnotitie opgesteld die in 2023 wordt vastgesteld door het college.
Houten Noord De start van de bouw van de Lindenoord is gepland voor april 2023. Beverakker: De planning is afhankelijk van de voortgang van de nieuwbouw school aan het Eggeveld. Als die gereed is kan de school op de Beverakker gesloopt worden en kan daar ook de bouw van de nieuwe appartementen starten. De verwachting is start bouw begin 2025 en medio 2026 oplevering. Met een kleine vertraging (planning was december 2021) is de visie Oude Dorp begin 2022 vastgesteld. Houten Zuid De woningen van Hofstad III, de Kiem van Houten, zijn in aanbouw. De oplevering zal plaatsvinden in 2023/2024. Voor Hofstad IVb is het bestemmingsplan onherroepelijk vastgesteld. De bouw is nog niet gestart; het overleg hierover met de woningontwikkelaar is nog niet afgerond. De bouwwerkzaamheden voor Eikenhout zijn afgerond en de oplevering heeft in februari 2022 plaats gevonden. In 2022 zijn aan het Beekmos 16 appartementen opgeleverd. Dit betreft een succesvolle transformatie van schoolwoningen na een goed doorlopen participatieproces, waardoor onder andere extra parkeerplaatsen zijn aangelegd en extra groen is gerealiseerd. Werk- en voorzieningengebieden
Jaarstukken 2022
35
De uitgifte van de kavels op het sport- en werklandschap Meerpaal loopt volgens planning door t/m 2023. In 2022 zijn twee bedrijfskavels in uitvoering gebracht en voor drie kavels lopen er onderhandelingen over planontwikkeling De afronding van het plan van aanpak ontwikkeling Natuur- en recreatielandschap Meerpaal heeft door personele capaciteitsproblemen tijdelijk stilgestaan. Een deel van dit gebied is tijdelijk in gebruik gegeven aan de Stichting Weidevogelbeheer Eiland van Schalkwijk. In 2022 zijn alle juridische procedures voor het appartementencomplex Luno afgerond; tevens is gestart met de sloop van het oude pand op deze locatie. Het appartementencomplex Luno voorziet in 109 appartementen in het midden-huursegment. Daarnaast zal er een tandartspraktijk in worden gehuisvest. De oplevering is voorzien in 2024. Wooninitiatief Het Vertrouwde Dorp biedt een hoogwaardig, eigentijds en onderscheidend alternatief voor een verpleegtehuis. In 2022 werd dit uit 30 units bestaande complex in gebruik genomen.
Eiland van Schalkwijk In januari 2022 is het participatieproces gestart voor het bestemmingsplan ASV I Schalkwijk. De landelijke stikstofdiscussie zorgt voor vertraging in dit project. Wanneer er duidelijkheid komt over de benodigde Natuurbeschermingsvergunning voor de nieuwe boerderij aan de Trip kan het bestemmingsplan worden afgerond en in procedure worden gebracht. Voor Wickengaard is de bouwvergunning afgegeven en inmiddels onherroepelijk. Het bouwrijp maken is begin 2023 gestart en de eerste paal wordt in de zomer van 2023 geslagen. Doorontwikkeling recreatie knooppunt 't Waal wordt pas opgepakt op het moment dat duidelijk is of project Sterke Lekdijk rond komt. In 2023 staat de besluitvorming gepland over de meekoppelkans binnen het project Sterke Lekdiik om de capaciteit van de weg op de Lekdijk te vergroten tussen Nieuwegein en fort Honswijk. Deze meekoppelkans is een onderdeel van de dijkversteking waar HDSR verantwoordelijk voor is en waar de gemeente intensief bij betrokken is. Zonder de versterking van de Lekdijk kan het recreatieschap niet binnen de raadskaders een passend bestemmingsplan opstellen. Als gemeente zijn wij, samen met HDSR, druk bezig de plannen voor het vergroten van de capaciteit van dit deel van de weg voor te bereiden en de kosten in beeld te brengen.
Wanneer een positief besluit wordt genomen over deze meekoppelkans en er een planning van de dijkversterking bekend is, kan worden gestart met het opstellen van een nieuw bestemmingsplan. Dit is een taak die bij het recreatieschap ligt. In de tussentijd worden eerder besproken kaders voor recreatie met de Stichting Leefbaar Tull en 't Waal afgestemd en zoveel mogelijk gerespecteerd. De restauratie van fort Honswijk is afgerond en ook de werkzaamheden voor de verduurzaming van het fort zijn gereed. Met de Stichting fort Honswijk is een erfpachtovereenkomst gesloten. Daarnaast heeft de Stichting de tender afgerond en hebben zij een nieuwe exploitant de exploitatie gegund. Voor de locatie Pothuizerweg nummer 4, (voormalig terrein For Farmers) is in 2022 een wijzigingsplan voor woningbouw vastgesteld. Buitengebied Kromme Rijn De afslag nieuw Wulven is gereed; de parkeerplaats is gereed en deels overgedragen aan Staatsbosbeheer. De werkschuur in bos Nieuw Wulven wordt in maart 2023 geopend, maar de bouw van het restaurant heeft vertraging opgelopen. De start is voorzien in het najaar van 2023. De verkenning naar de haalbaarheid van een tweede woningbouwlocatie in ’t Goy is bijna afgerond. De startnotitie wordt verwacht in de zomer van 2023. De woningen Tuurdijk zijn opgeleverd in 2022.
Voor het Groenedijkje heeft de gemeente eind 2022 een initiatief tot herontwikkeling van de eigenaar ontvangen. We gaan in overleg met de provincie om te kijken of het initiatief de ruimtelijke kwaliteit verbetert; dat is een voorwaarde voor herontwikkeling. Global Goal 6,7,11,12,13,14,15,16,17
Jaarstukken 2022
36
Concreet willen we de volgende doelen bereiken: 1. Het (ruimtelijk) ontwikkelen van Houten aan de hand van de werkwijzen, doelstellingen en uitgangspunten zoals opgenomen in het collegeprogramma 2022 en het daarin aangekondigde Houtens DNA. 2.
Houten-Vinex afbouwen en veranderlocaties stimuleren, faciliteren of ontwikkelen.
3.
Behoud en ontwikkeling van Houten als economisch aantrekkelijke vestigingsplaats.
4.
Behoud en ontwikkeling van een vitaal platteland met leefbare kernen.
5.
Behoud en ontwikkeling van het groene, open karakter van het Eiland van Schalkwijk met ruimte voor landbouw, natuur, recreatie, water en cultuurhistorie. Behoud en ontwikkeling van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
6. 7.
We leveren een bijdrage aan de ontwikkeling van de regio Utrecht en zoeken actief verbinding met buurgemeenten.
Deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie Wat hebben we bereikt? In 2022 is er veel discussie geweest over zonnevelden en met name over windmolens. Het uiteindelijke resultaat zijn vergunningen voor Windpark Goyerbrug, zonneveld De Knoest en zonneveld De Heul en nieuwe geluidsnormen voor Windpark Houten. Samen zijn deze projecten na realisatie goed voor bijna 18% van het energieverbruik van Houten. Voor de toekomst is netcongestie een belangrijk aandachtspunt. De verduurzaming van woningen ging goed in 2022. Door de hoge energieprijzen was het animo voor activiteiten van de organisaties van de Energietafel groot. Met het Energiehuis is er nu een fysieke plek waar inwoners terecht kunnen. In de Oorden is gestart met een isolatie-aanpak. Door de hoge prijzen werd energiearmoede een groot nieuw thema. De ingezamelde hoeveelheid huishoudelijk afval is in 2022 flink gedaald ten opzichte van 2021. Waarschijnlijk omdat het afgelopen jaar minder thuis is gewerkt en klussen in en om het huis veelal tijdens de Corona-jaren 2020 en 2021 zijn uitgevoerd. Wellicht spelen ook de gestegen prijzen in 2022 mee: minder consumptie betekent ook minder afval. Met het Actieplan circulaire economie is de samenwerking met !mpact Houten en het bedrijfsleven geformaliseerd in 2022. Dit zal de komende jaren leiden tot steeds meer circulaire projecten.
Ondertekening van het Manifest Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen onderstreept de ambities van Houten om zoveel als mogelijk circulair in te kopen. In 2022 is gestart met de uitvoering van het Klimaatadaptatieplan. Veel activiteiten liepen al vanuit het Water- en rioleringsplan en zijn doorgezet, zoals de subsidies voor groene daken en de ontkoppeling en ontstening van de openbare ruimte. Nieuw in 2022 waren een onderzoek naar koelteplekken, deelname aan het Nederlands kampioenschap Tegelwippen en de inzet van ontsteenambassadeurs. Doelstellingen: 1. ENERGIE: Houten wordt energie- en klimaatneutraal in 2040. Alle energie die inwoners, bedrijven en instellingen samen verbruiken, wordt lokaal duurzaam opgewekt (100% lokale duurzame energie). 2. KRINGLOPEN: Houten wil een circulaire stad worden, waarin materiaalkringlopen gesloten zijn. Dat betekent dat we meer afvalstromen hergebruiken. Hoe beter we ons afval scheiden, hoe beter dat lukt. Uiteindelijk is er dan geen restafval meer (0 kg). 3. GROEN & KLIMAATADAPTATIE: Houten blijft groen en wordt klimaatproof met als tussendoel om jaarlijks 10.000 m2 bestaande openbare verharding klimaatadaptiever te maken. Dat doen we door het om te zetten naar groen, te voorzien van waterpasserende verharding of af te koppelen van de riolering (dat wil zeggen dat het regenwater niet meer via de riolering wegloopt).
Jaarstukken 2022
37
Hieronder wordt het deelprogramma per doelstelling uitgewerkt.
Doelstelling 1 ENERGIE: Houten wordt energie- en klimaatneutraal in 2040. Alle energie die inwoners, bedrijven en instellingen samen verbruiken, wordt lokaal duurzaam opgewekt (100% lokale duurzame energie).
Effectindicatoren Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
2019
2020
Raming 2021
Realisatie
2022
1.1
Hernieuwbare elektriciteit (is Klimaatmonitor* elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa) als percentage van totaal elektriciteitsverbruik (BBV)
18,2%
26,7%**
nnb
23%**
nnb
1.2
Lokale duurzame energie als Klimaatmonitor* percentage van het totaal energieverbruik (inclusief verkeer)**
7,6%
9,8%
nnb
11%
nnb
1.3
Gasverbruik gebouwde omgeving (miljoen m3 per jaar)
26
24
nnb
23
nnb
Klimaatmonitor*
* Gegevens in de Klimaatmonitor zijn pas na twee jaar beschikbaar en worden daarna nog continu geactualiseerd naar de best beschikbare informatie. Een eerder gerapporteerd percentage kan daarom in de loop der tijd wijzigen. ** De realisatie in 2020 ligt inmiddels al hoger dan de raming voor 2022. Die raming is, achteraf gezien, te voorzichtig geweest. De groei in 2020 is ook relatief groot geweest.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
In 2022 lag de nadruk voor de energietransitie op (voorbereiding van) realisatie. De Energietafel Houten heeft inwoners geholpen bij het verduurzamen van hun woningen. De gemeente ondersteunt de organisaties aan de Energietafel met subsidies voor hun activiteiten. Denk aan adviezen, informatieavonden en collectieve inkoopacties. Door de stijgende energieprijzen was het animo hiervoor het afgelopen jaar erg hoog. Dat zien we bijvoorbeeld ook terug in de groei van zonnepanelen op woningen in Houten. Afgelopen jaar zag Stedin het aantal (kleine) zonne-installaties in Houten groeien van 5.664 naar 7.321. Extra activiteiten van de Energietafel in 2022 waren het Energiefestival en de start van het Energiehuis in de bibliotheek. Met het Energiehuis is er nu een fysieke plek waar inwoners terecht kunnen voor informatie over energiebesparing en duurzame opwekking. Zij konden digitaal al terecht op duurzaamhouten.nl en jouwhuisslimmer.nl. Duurzaamhouten.nl en de duurzaamheidspagina’s op houten.nl hebben het afgelopen jaar een grotere update gekregen. In 2022 hebben de partijen aan de Energietafel met elkaar gesproken over de onderlinge samenwerking. Daarbij is ook gesproken over een mogelijke bestuurlijke samenvoeging van organisaties. Dit heeft ertoe geleid dat De Hoeven Energie eind 2022 is opgegaan in EnergieRijk Houten. Verdere samenvoeging is niet aan de orde.
Wel wordt in 2023 gekeken naar hoe de ondersteuning daarvan het beste vorm gegeven kan worden. Dat zal naar verwachting leiden tot een herijking van de inzet van het energieteam en de subsidieregeling energietransitie. Er zijn in 2022 vergunningen verleend voor zonneveld De Heul en zonneveld De Knoest. Deze zonnevelden kwamen, samen met zonneveld Oosterlaak, in een maatschappelijke tenderprocedure als beste uit de bus. Bij De Heul en De Knoest zijn de lokale energiecoöperaties Opgewekt Houten en Duurzaam Eiland mede-initiatiefnemer. Windenergie deed veel stof opwaaien in 2022. Voor Windpark Goyerbrug is besloten om de vergunningprocedure toch te vervolgen. Na een dwangsom door de Raad van State en heroverweging van het park is eind 2022 de vergunning verleend. Daar is veel
Jaarstukken 2022
38
maatschappelijke en politieke discussie aan voorafgegaan. Ook voor Windpark Houten zijn nieuwe geluidsnormen vastgesteld, waardoor het windpark meer is gaan draaien dan in voorgaande jaren. De windparken en zonnevelden leveren na realisatie (2024/2025) een substantiële bijdrage aan de doelstellingen van het Energieplan en de Regionale Energie Strategie (RES): samen zijn ze goed voor bijna 18% duurzame energie. Sinds afgelopen jaar is netcongestie een belangrijk aandachtspunt bij de realisatie van energieprojecten. De bouw van elektriciteitsstation Houten-Oost van Stedin is afgelopen jaar gestart. Bestaande projecten kunnen daardoor op het net aangesloten worden, maar daarna zit het station al vol. Uitvoering van nieuwe projecten zal meer en meer om creatieve oplossingen vragen. Pas aan het einde van dit decennium is de netcongestie naar verwachting helemaal opgelost. Vanuit de Transitievisie Warmte is in 2022 voor de Oorden een isolatie-aanpak opgezet en gestart. In de Hoeven hebben we, met Europese subsidie, de kansen en randvoorwaarden voor een maatschappelijke energiedienstenorganisatie (m-EDO) onderzocht. Over de resultaten wordt de raad in 2023 geïnformeerd. Een m-EDO organiseert ontzorging van inwoners bij het verduurzamen van hun woning. In Houten-Zuid is de verkenning voor een aardgasvrije startwijk (buiten de Vijfwal) afgerond.
Via een enquête op "Houten praat mee" en een klankbordgroep zijn inwoners daarbij betrokken. In 2023 volgt een participatietraject en besluitvorming over de startwijk in college en raad. Binnen de Vijfwal onderzoekt Eneco de mogelijkheden voor verduurzaming van de warmtekrachtcentrale (WKC). Dit traject resulteert naar verwachting in 2023 in een vergunningaanvraag. Een nieuw thema dat door de hoge energieprijzen veel aandacht gevraagd heeft in 2022 is energiearmoede. Het heeft geleid tot nieuwe samenwerkingen op het snijvlak van duurzaamheid en sociaal domein. In overleg met een groot aantal maatschappelijke organisaties is een plan van aanpak gemaakt voor effectieve besteding van de rijksmiddelen die we hiervoor gekregen hebben. Inzet is om mensen in energiearmoede te helpen met structurele besparingen. De uitvoering daarvan is eind 2022 gestart, maar zal grotendeels in 2023 plaatsvinden.
Prestatie-indicatoren Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Doelstelling 2 KRINGLOPEN: Houten wil een circulaire stad worden, waarin materiaalkringlopen gesloten zijn. Dat betekent dat we meer afvalstromen hergebruiken. Hoe beter we ons afval scheiden, hoe beter dat lukt. Uiteindelijk is er dan geen restafval meer (0 kg).
Effectindicatoren Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
2019
2.1
De hoeveelheid restafval per CBS bewoner per jaar (kg) (BBV)
2.2
% Gescheiden huishoudelijk Team UB afval
2020
Raming 2021
Realisatie
2022
128
137*
136*
142
127
74,6%
74,5%
72,4%**
75%
71,3%
* De groei van de hoeveelheid restafval in 2020 en 2021 kan verklaard worden door het feit dat inwoners door Corona veel meer thuis waren. ** In 2021 werd bekend dat de installatie die het ingezamelde grofvuil nascheidt, minder recyclebare stoffen uit het grofvuil haalt dan in het verleden. Het rendement is gedaald van 80% naar 45%. Dat komt omdat er minder recyclebare stoffen in het grofvuil zitten. Omdat het rendement is gedaald, daalt het totale scheidingspercentage. Dat was bij de raming voor 2022 nog niet bekend, zodat het scheidingspercentage te hoog was ingeschat.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
De totale hoeveelheid huishoudelijk afval is in 2022 flink gedaald van ruim 27 miljoen kg in 2021 naar ruim 24,5 miljoen kg in 2022. Dat is bijna 50 kg per inwoner minder. Met 489 kg/inw is dat de laagste hoeveelheid in 20 jaar. Er is vooral veel minder grond, puin en hout
Jaarstukken 2022
39
afgevoerd naar de milieustraat (ruim 20 kg/inw minder). Waarschijnlijk omdat in de Coronatijd veel aan huizen en tuinen geklust is waardoor dat in 2022 niet meer nodig was. De hoeveelheid GFT is met 12 kg/inw afgenomen. Dat komt waarschijnlijk omdat het een warm en droog jaar was, waardoor er minder en droger tuinafval was. Ook de hoeveelheid huisvuil dat aan huis is ingezameld is met 9 kg/inw afgenomen. Er hoeft dus minder afval verbrand te worden. Deze afname komt waarschijnlijk omdat er minder thuis gewerkt is in 2022, maar wellicht ook omdat er door de gestegen prijzen minder geconsumeerd wordt en dus ook minder afval wordt weggegooid. In april 2022 is het besluit genomen om het restafval uit ondergrondse containers te laten nascheiden. Bewoners van appartementen en van de wijk Castellum hoeven vanaf oktober hun verpakkingen (PMD) niet meer zelf te scheiden. In een fabriek haalt een machine het plastic en de drinkpakken uit het restafval. Via social media hebben wij aandacht besteed aan de week van voedselverspilling. Inwoners kregen tips om voedselverspilling te voorkomen. Begin 2022 is het Actieplan circulaire economie vastgesteld. Hiermee is de samenwerking tussen de gemeente, !mpact Houten en Houtense bedrijven rond dit thema beschreven. Via deze samenwerking willen de deelnemende bedrijven en de gemeente circulaire stappen blijven zetten.
Zo zijn in 2022 verschillende bedrijven circulaire bedrijfskleding en circulaire notitieboekjes gaan gebruiken. En de bedrijfsafvalstromen vlaggen/(span)doeken en koffiedik worden apart ingezameld, zodat ze kunnen worden gebruikt als grondstof. Ten slotte heeft de gemeente in het najaar het Manifest Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) ondertekend. Daarmee onderstreept Houten haar ambities om circulair in te kopen. Hoe dat exact verder vorm gaat krijgen, wordt in 2023 vastgelegd in een actieplan MVOI.
Prestatie-indicatoren Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Doelstelling 3 GROEN & KLIMAATADAPTATIE: Houten blijft groen en wordt klimaatproof met als tussendoel om jaarlijks 10.000 m2 bestaande openbare verharding klimaatadaptiever te maken. Dat doen we door het om te zetten naar groen, te voorzien van waterpasserende verharding of af te koppelen van de riolering (dat wil zeggen dat het regenwater niet meer via de riolering wegloopt).
Effectindicatoren Doel Omschrijving 3.1
Realisatie
Bron
2019
Oppervlakte bestaande Afdeling VOB openbare verharding dat in het desbetreffende jaar is afgekoppeld van de riolering, omgezet naar groen of voorzien van waterpasserende verharding
2020
Raming 2021
Realisatie
2022
5.613m2 11.906m2 13.750m2 10.000m2 48.450m2*
* In 2022 zijn er relatief veel (9) projecten uitgevoerd waarmee risicovolle locaties voor waterschade bij extreme neerslag zijn gesaneerd. Hierbij is 5.000 m Infiltratie- en Transport-riool aangebracht en 48.000 m2 verharding van de gemengde riolering afgekoppeld.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
In 2022 is gestart met de uitvoering van het Klimaatadaptatieplan 2022-2027 met o.a. een onderzoek naar koelteplekken in Houten en het opstellen van een lokaal Hitteplan (besluitvorming in 2023).
Jaarstukken 2022
40
Zowel bij het ontstenen/vergroenen als bij het ontkoppelen is zoveel mogelijk meegelift op andere ingrepen in de openbare ruimte. Zo wordt bijvoorbeeld ontsteend bij herinrichting van een straat of riolering afgekoppeld bij het treffen van maatregelen tegen wateroverlast. De daadwerkelijke realisatie hangt daarmee samen met de meekoppelkansen die er zijn. Voor ontkoppeling is dit sneller te realiseren, omdat dit veel minder zichtbaar is voor inwoners. Ontstenen/vergroenen stuit eerder op weerstand, omdat looproutes en (niet officiële) parkeermogelijkheden soms verdwijnen. We hebben onze inwoners geïnformeerd over het belang van natuur, groen en water. Richting kinderen (en hun ouders) gebeurde dit via Natuur- en Milieueducatie (NME) Houten, BuitenWijs en Groen doet Goed. Volwassenen zijn geïnformeerd over en gestimuleerd tot vergroening van hun leefomgeving, via de website “Klimaatklaar”, Operatie Steenbreek en het project Levende tuinen dat in samenwerking met de tuinbranche is opgezet. In 2022 deed Houten voor het eerst mee met het NK Tegelwippen. In totaal hebben Houtenaren bijna 5.000 tegels gewipt. Dit is op verschillende manieren en momenten onder de aandacht gebracht. Bijvoorbeeld met een tegelinruilactie bij Het Rond en actiedag Groen in ’t Veld in de Velden. Ook in 2022 was er weer subsidie beschikbaar voor groene daken en afkoppeling van regenpijpen van de riolering.
Er zijn 157 aanvragen ontvangen en toegekend voor de aanleg van een groen dak, in totaal 1822 m2. Voor het afkoppelen en infiltreren zijn 5 aanvragen ontvangen en toegekend, hierbij is 247 m2 dakoppervlak afgekoppeld. In 2022 is gestart met de inzet van ontsteenambassadeurs om bij de inwoners draagvlak te krijgen voor de omvorming naar groen. In de meeste gevallen is bij het vervangen door groen een “Ons Buiten”-overeenkomst met bewoners afgesloten. Bij 17 bewoners die hun tuin deels ontsteend en vergroend hebben is door de gemeente circa 400 m2 verharding opgehaald en afgevoerd. In het samenwerkingsverband Netwerk Water & Klimaat hebben we kennis en ervaringen met klimaatadaptatie en afvalwaterbeheer gedeeld met andere overheden en benut in Houten.
Global Goal 8,11,15,16,17 Prestatie-indicatoren Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Jaarstukken 2022
41
Deelprogramma Landschap en recreatie Wat hebben we bereikt? Op verschillende plekken in het buitengebied zijn landschapselementen onderhouden, aangelegd of hersteld. Dit gebeurde met subsidie van het provinciale platform Kleine Landschapselementen en in samenwerking met de knotgroep en/of de hoogstambrigade Kromme Rijnstreek. Ook onze eigen gemeentelijke organisatie heeft hierin bijgedragen door het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Samen met de Natuur en Milieufederatie is in het voor- en najaar een bomenactie gehouden waarbij fruitbomen en bomenpakketten zijn uitgedeeld (100 adressen). In samenwerking met weidevogelvrijwilligers zijn er maatregelen getroffen om de gemeentelijke weidevogelgebieden nog geschikter te maken voor weidevogels. Daarnaast is er, door middel van promotie, voor gezorgd dat toeristen weten welke mogelijkheden er zijn in het Kromme Rijngebied en het Eiland van Schalkwijk om te recreëren. Hierbij gaat het om zowel dagrecreatie bij recreatieplassen als wandel- en fietstochten. Recreatieschap Stichtse Groenlanden speelt een rol bij het beheer en onderhoud van onze recreatieterreinen. Doelstellingen: 1. Behouden en versterken van een aantrekkelijk buitengebied door in te zetten op landschap en natuurwaarden. 2.
Ontwikkeling, beheer en promotie van toeristische-recreatieve voorzieningen in de gemeente (zoals terreinen, routes en initiatieven) in Houten en in de regio. Hieronder wordt het deelprogramma per doelstelling uitgewerkt.
Doelstelling 1 Behouden en versterken van een aantrekkelijk buitengebied door in te zetten op landschap en natuurwaarden.
Effectindicatoren Realisatie
Doel Omschrijving
Bron
1.1
Gemeente Houten
Aantal locaties aanplant landschapselementen (houtsingels, knotbomen, hoogstamboomgaarden)
2019
2020 5
Raming 2021
10
Realisatie
2022 9
10
11
Wat hebben we daarvoor gedaan? Advisering en veldbezoeken bij particulieren en agrariërs, op aanvraag van de eigenaren, eigen initiatief en/of op basis van ruimtelijke ontwikkelingen die besproken werden in het planteam. Bij de landschapselementen vanuit het platform Kleine Landschapselementen ging dit in samenwerking met het Agrarische Collectief Utrecht Oost. Daarnaast zijn er op diverse adressen landschapselementen, met name erfbeplanting en kleine boomgaardjes, aangelegd die het landschap verfraaien en de biodiversiteit verhogen. Voor de weidevogelgebieden in de Hoon zijn maatregelen gerealiseerd om het leefgebied te optimaliseren. Hiervoor en ook voor het weidevogelgebied De Kroon bij Tull en 't Waal hebben wij intensief contact met Weidevogelbeheer Eiland van Schalkwijk. Daarnaast beheert de gemeente de openbare ruimte, waarbij bomen(rijen), sloten, gazons en bermen belangrijke landschapselementen zijn. Het dagelijks beheer en onderhoud wordt door onze gemeentelijke organisatie uitgevoerd. Daarmee zorgen wij ervoor dat ons buitengebied aantrekkelijk is en blijft en dat landschappelijke waarden behouden blijven.
Jaarstukken 2022
42
Prestatie-indicatoren Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Doelstelling 2 Ontwikkeling, beheer en promotie van toeristische-recreatieve voorzieningen in de gemeente (zoals terreinen, routes en initiatieven) in Houten en in de regio.
Effectindicatoren Voor deze doelstelling is geen effectindicator opgenomen.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Promotie voor toeristen Om toeristen te trekken naar het Kromme Rijngebied en het Eiland van Schalkwijk heeft onder andere het VVV Kromme Rijn en Visit Utrecht Region promotie gemaakt voor deze gebieden. Het gaat hierbij om verblijfsmogelijkheden, wandel- en fietsroutes en speciale activiteiten in het landelijk gebied door gemeenten en particulieren. De Nieuwe Hollandse Waterlinie op UNESCO Werelderfgoedlijst De Nieuwe Hollandse Waterlinie is in juli 2021 bijgeschreven op de lijst van UNESCO Werelderfgoed als onderdeel van de Hollandse Waterlinies. Wij hebben ons hier actief voor ingezet. Vervolgens is in samenwerking met de provincie Utrecht en gemeenten binnen het Werelderfgoed een Regionaal Actieprogramma Pact van Ruigenhoek opgesteld en bestuurlijk vastgesteld. Daarin zijn voor de komende vier jaren acties opgenomen die gezamenlijk worden opgepakt. Fort Honswijk De restauratie van het fort is in 2022 volledig afgerond. Ook zijn verduurzamingsmaatregelen getroffen om het fort te kunnen exploiteren. Met de Stichting fort Honswijk is een erfpachtovereenkomst gesloten voor het beheer en onderhoud van het fort vanaf 1 januari 2023. Vervolgens is door de Stichting fort Honswijk en in samenwerking met de gemeente een tender afgerond om een exploitant te zoeken voor het fort.
Deze tender is geslaagd zodat ook werkelijk de exploitatie is gegund aan één exploitant. Met al deze aspecten wordt het mogelijk om fort Honswijk nog meer open te stellen voor publiek waarbij zij de militaire geschiedenis van de Hollandse Waterlinies kunnen ervaren en daar ook gastvrij welkom worden geheten. Wandelroutes In 2022 is het proces afgerond om het Routebureau zelfstandig te kunnen laten opereren. Voorheen waren zij onderdeel van Recreatieschap Midden Nederland. Dit is formeel geregeld met ingang van 1 januari 2023. Het Routebureau realiseert, beheert en onderhoudt wandel- en fietsroutes in de gehele provincie Utrecht, waaronder Houten. Daarnaast verzorgt Landschap Erfgoed Utrecht klompenpaden onder andere in Houten. Beide organisaties samen beheren een intensief netwerk van recreatieve routes. Recreatieschap Midden Nederland Dit recreatieschap (RMN) beheert recreatieve voorzieningen in onder andere Houten, bijvoorbeeld de Honswijkerplas bij Tull en 't Waal, de Heulsewaard langs de Lek en de Plas Laagraven. RMN verricht deze werkzaamheden voor ons recreatieschap Stichtse Groenlanden. RMN kon haar bedrijfsvoering echter niet op orde krijgen zodat zij hun werkzaamheden met ingang van 1 januari 2023 overdragen aan Staatsbosbeheer. RMN wordt met ingang van die datum opgeheven. Deze hele transitie hebben wij vanuit de gemeente begeleid.
Global Goal 11,17 Prestatie-indicatoren Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Jaarstukken 2022
43
Deelprogramma Cultuurhistorie en archeologie Wat hebben we bereikt? Afgelopen jaar is de visie cultureel erfgoed geactualiseerd en zijn er op basis van het Collegeprogramma ambities geformuleerd voor de komende jaren. Deze visie is in december aan de raad aangeboden. Speciale aandacht vanuit de gemeente en de provincie is uitgegaan naar de forten van de Hollandse Waterlinies en dan met name fort Honswijk. Deze zijn sinds 2021 bijgeschreven op de Werelderfgoedlijst van UNESCO waarbij is 2022 een Actieplan Pact van Ruijgenhoek bestuurlijk is vastgesteld. Doelstellingen: 1. Behouden, beschermen en onderzoeken van cultuurhistorische waarden (monumenten, archeologie en landschap). 2. Het draagvlak voor cultuurhistorie vergroten door cultuurhistorie zichtbaar en beleefbaar te maken. Hieronder wordt het deelprogramma per doelstelling uitgewerkt.
Doelstelling 1 Behouden, beschermen en onderzoeken van cultuurhistorische waarden (monumenten, archeologie en landschap).
Effectindicatoren Doel Omschrijving 1.1
Realisatie
Bron
Provinciale beoordeling van Provincie Utrecht de uitvoering van wettelijke taken ten aanzien van cultuurhistorie en archeologie in het kader van Interbestuurlijk toezicht (IBT)
Raming
2019
2020
2021
adequaat
adequaat adequaat
Realisatie
2022 adequaat
nnb
Wat hebben we daarvoor gedaan? Voor onze archeologie hebben wij uitvoering gegeven aan alle wettelijke taken. Dit betreft de beoordeling van initiatieven, het beoordelen van plannen voor ruimtelijke ontwikkelingen op archeologische aspecten en bij bestemmingspannen. Deze ruimtelijke initiatieven zijn ook getoetst op cultuurhistorische aspecten waarbij er speciale aandacht was voor ruimtelijke ontwikkelingen binnen het Werelderfgoed van de Hollandse Waterlinies. Waar het gaat om het uitoefenen van het bevoegd gezag in archeologische onderzoekstrajecten hebben wij plannen van aanpak, programma’s van eisen en rapporten over archeologisch onderzoek beoordeeld. Daarover hebben wij selectieadviezen en selectiebesluiten genomen. Daarnaast hebben wij archeologisch advies gegeven bij een aantal grote projecten zoals glasvezelaanleg, baggerwerkzaamheden en zonnevelden. Daarnaast hebben wij in algemene zin ons archeologisch netwerk onderhouden, de inzet van de archeologische werkgroep begeleidt en diverse adviezen gegeven op het gebied van archeologie voor de nieuwe Omgevingswet. Op basis van het Collegeprogramma is de Visie cultureel erfgoed geactualiseerd en zijn ambities verwoord voor de komende twee jaren. Daarbij is een plan gemaakt om de komende twee jaren de basis op orde te krijgen, zodat de gemeente haar wettelijke taken op het gebied van cultureel erfgoed kan realiseren.