Bijlage 1 - Jaarrekening 2022 september 2023
Tekst van het document
Jaarstukken 2022
Inhoudsopgave Bestuurlijke beschouwingen 2022 .............................................................................................................................6 JAARVERSLAG.......................................................................................................................................................16 Deelprogramma Gezondheid .............................................................................................................................17 Deelprogramma Saamhorigheid ........................................................................................................................19 Deelprogramma Leren en Werken.....................................................................................................................21 Deelprogramma Thuis........................................................................................................................................22 Deelprogramma Wonen .....................................................................................................................................27 Deelprogramma Commerciële voorzieningen....................................................................................................29 Deelprogramma Leefomgeving..........................................................................................................................31
Deelprogramma Gebiedsontwikkeling ...............................................................................................................35 Deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie ............................................................................................37 Deelprogramma Landschap en recreatie...........................................................................................................42 Deelprogramma Cultuurhistorie en archeologie.................................................................................................44 Deelprogramma Verkeersbeleid ........................................................................................................................49 Deelprogramma Autoverkeer .............................................................................................................................50 Deelprogramma Fietsverkeer.............................................................................................................................54 Deelprogramma Openbaar vervoer ...................................................................................................................56 Deelprogramma Sociale Veiligheid en Openbare Orde .....................................................................................61 Deelprogramma Fysieke veiligheid
....................................................................................................................65 Deelprogramma Politiek en bestuur...................................................................................................................70 Deelprogramma Dienstverlening........................................................................................................................73 Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie ...................................................................................76 Paragrafen ...............................................................................................................................................................80 Paragraaf Lokale heffingen ................................................................................................................................81 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................................84 Paragraaf Grondbeleid.....................................................................................................................................105 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen..........................................................................................................108 Paragraaf
Financiering.....................................................................................................................................114 Paragraaf Bedrijfsvoering.................................................................................................................................119 Paragraaf Wet open overheid ..........................................................................................................................124 Paragraaf Ombuigingen ...................................................................................................................................125 Paragraaf Global Goals....................................................................................................................................127 Paragraaf Verbonden partijen ..........................................................................................................................129 JAARREKENING ...................................................................................................................................................146 Balans per 31 december ..................................................................................................................................151 Toelichting op de balans
..................................................................................................................................156 Staat van baten en lasten per programma.......................................................................................................194 Toelichting op staat van baten en lasten per programma ................................................................................196 Baten en lasten op taakveld BBV / programma ...............................................................................................203 Wet normalisering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector.......................................205 Incidentele Baten en lasten..............................................................................................................................207 Overzicht van beoogde structurele dotaties en onttrekkingen aan reserves ...................................................210 SISA .................................................................................................................................................................211 Controleverklaring ............................................................................................................................................224
Jaarstukken 2022
2
Jaarstukken 2022
3
Voorwoord Na twee intensieve Covid-19 jaren was de verwachting dat 2022 in het teken zou staan van het herstel na corona en rustiger vaarwater. De werkelijkheid bleek anders, de laatste Covid-19 maatregelen waren nog niet afgeschaald of er stond een nieuwe crisis voor de deur. Op 24 februari 2022 viel Rusland Oekraïne binnen. Een verschrikkelijke gebeurtenis voor de inwoners van Oekraïne. Een periode van grote migratiestromen, onzekerheid en stijgende prijzen volgen in Europa en in Nederland. Gemeenten moesten per direct de opvang, het leefgeld en ondersteuning van Oekraïense ontheemden coördineren. Naast de al bestaande woningtekorten en opvangproblematiek rondom starters, senioren en asielzoekers een flinke uitdaging. Maar samen met inwoners en maatschappelijke organisaties hebben we ook in 2022 onze schouders eronder gezet. De oorlog zorgde niet alleen voor een vluchtelingenstroom, maar het leidde ook tot onzekerheid in de samenleving. Na twee jaren Covid-19 vraagt dit opnieuw veerkracht van de samenleving. Als gevolg van de oorlog zijn de (energie)prijzen sterk gestegen. De bestaanszekerheid staat onder druk. We zijn trots op het doorzettingsvermogen dat onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in 2022 toonden. In dezelfde periode, op woensdag 16 maart, vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats.
De organisatie daarvan verliep vlekkeloos, mede dankzij de inzet van vele vrijwilligers. De opkomst in Houten lag ruim boven het landelijk gemiddelde. Maar liefst 60 procent van de inwoners bracht een stem uit. Landelijk lag dit percentage op bijna 51 procent. Na een periode van onderhandelingen (maart t/m juni) ontstond er een nieuwe coalitie. Voor drie van de vier partijen betekent dit een primeur: zij besturen voor het eerst. In november presenteerden wij het collegeprogramma aan de raad. Het opstellen van het collegeprogramma deden we in de wetenschap dat de financiële situatie onzeker is. Het is onduidelijk hoeveel geld de gemeente de komende jaren van het rijk ontvangt. Met name het jaar 2026 en de daarop volgende jaren bieden een zeer negatief financieel beeld. Naarmate het jaar 2022 vorderde kwam daar ook voor de gemeente een steeds grotere onzekerheid over de stijgende (energie)prijzen bij. Dit heeft ook grote effecten op de begroting van de gemeente zelf. De gemeentelijke uitgaven stijgen door extra subsidie aan verenigingen, stijgende energieprijzen maatschappelijk vastgoed en hogere inkoopkosten. Het ruimte positieve resultaat van de jaarrekening in relatie tot het negatieve vooruitzicht zal qua communicatie goed uitgelegd moeten worden. Ondanks de opstapeling van deze uitdagingen, bereikten we in 2022, samen met de samenleving, resultaten.
We begonnen met het uitvoeren van het collegeprogramma. We startten met het bevragen van inwoners naar het Houtens DNA en zetten stappen op het gebied van duurzame energie en investeerden we in menskracht voor participatie met inwoners.. Daarnaast zijn we actief gestart met een aanpak voor energiebesparende maatregelen voor inwoners met een laag inkomen. Het initiatief van ondernemers en de raad voor het instellen van het ondernemersfonds is omarmd in 2022 en voeren we nu verder uit. In het sociaal domein hebben we ook in 2022 stappen gezet, bijvoorbeeld rondom inclusiviteit, healthy Houten en de mantelzorgwaardering. We konden maar liefst 1298 mantelzorgers blij maken met een waardering. 463 meer dan het jaar ervoor. We openden in juli 2022 twee opvanglocaties voor Oekraïners. Het gevoel van veiligheid bleef hoog in Houten en de totale geregistreerde criminaliteit daalde in 2022 in Houten. Daarnaast startte in 2022 ook de nieuwe exploitant van de Speelboerderij Houten. ZOMO dagbesteding nam het beheer op 1 mei over, waarbij zij een mooie en veilige werkplek creëren voor (jong) volwassenen met een verstandelijke beperking. Daarmee sluiten we een interventieperiode af en kijken vol vertrouwen vooruit.
Hoewel 2022 opnieuw in veel opzichten anders is verlopen dan dat we vooraf hadden kunnen verwachten, kijken we met trots terug op de resultaten die we met en voor de samenleving hebben bereikt. In het vervolg van deze jaarrekening leest u welke resultaten we hebben behaald. We kijken er naar uit om deze weg volgend jaar voort te zetten. Zo blijven we samen met inwoners bouwen aan een toekomstbestendig Houten! Voor u liggen de jaarstukken met jaarverslag, jaarrekening en de bestuurlijke beschouwingen.
Jaarstukken 2022
4
Leeswijzer De Bestuurlijke Beschouwingen bestaan uit een toelichting op het rekeningresultaat, een financiële analyse op hoofdlijnen en samenvatting van de programma’s. In voorgaande jaren werden hier de resultaten over de bereikte doelen en maatschappelijke effecten van de vijf programma’s (Samenleven, Duurzame leefomgeving, Goede bereikbaarheid, Veilige leefomgeving en Betrokken bij de Samenleving) weergegeven. Omdat voor het jaar 2022 de uitkomsten van de belangrijke onderzoeken voor het meten van effecten (Monitor Sociale Kracht, Jongerenpeiling en cliëntervaringsonderzoek) niet of niet tijdig beschikbaar zijn, is er in de bestuurlijke beschouwingen een algemene samenvatting opgenomen. In het jaarverslag wordt de verantwoording uitgewerkt voor de vijf programma’s. Het algemene onderdeel “programma in vogelvlucht” is vanwege de overlap met de bestuurlijke beschouwingen niet opgenomen. Op deelprogrammaniveau worden de twee W-vragen “Wat hebben we bereikt?” en “Wat hebben we gedaan?” beantwoord. De effect- en prestatieindicatoren zijn conform de begroting 2022 opgenomen en rapporteren, indien beschikbaar, de resultaten van 2022. Als er bij de doelstelling geen effect- of prestatie-indicator vermeld is, stond deze niet in de begroting. De Monitor Sociale Kracht wordt nog slechts één keer per twee jaar uitgevraagd. In 2022 heeft dit onderzoek niet plaatsgevonden.
Voor veel effectindicatoren zijn daarom geen recente gegevens beschikbaar en staat er een "X" in de kolom "realisatie 2022". Als zesde programma is het conform Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte onderdeel Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie opgenomen met de onroerendzaakbelasting (OZB), de uitkeringen uit het gemeentefonds en de overhead. Als laatste onderdeel bevat het jaarverslag een overzicht van de verplichte BBV-indicatoren. De verantwoording van de paragrafen bestaat uit tien onderdelen. Met ingang van deze jaarrekening is de paragraaf Wet Open Overheid opgenomen. Iedere paragraaf belicht vanuit een bepaald bedrijfsmatig aspect de resultaten en analyse daarvan voor het jaar 2022. De jaarrekening bevat tenslotte de financiële verantwoording beginnend met de financiële uitgangspunten zoals wettelijke bepalingen en waarderingsgrondslagen. Tenslotte Hoewel 2022 opnieuw in veel opzichten anders is verlopen dan dat we hadden kunnen verwachten, kijken we met trots terug op de resultaten die we met- en voor de samenleving hebben bereikt. In het vervolg van deze jaarrekening leest u welke resultaten we hebben behaald. We kijken er naar uit om deze weg volgend jaar voort te zetten. Zo blijven we samen met inwoners bouwen aan een toekomstbestendig Houten! We zien de behandeling van de jaarstukken in een constructieve discussie tegemoet.
Burgemeester en wethouders van Houten, de secretaris,
de burgemeester
A.J. Barink
G.P. Isabella
Jaarstukken 2022
5
Bestuurlijke beschouwingen 2022 Deze beschouwingen gaan in op het financieel resultaat van de jaarrekening 2022 en de afwijking hiervan ten opzichte van de actuele begroting 2022 en de belangrijkste inhoudelijke ontwikkelingen in 2022 binnen de begrotingsprogramma’s. Rekeningresultaat 2022 De jaarrekening van de gemeente Houten sluit in 2022 met een positief rekeningresultaat van € 7,6 miljoen. Dit resultaat is een optelsom van het resultaat van de verschillende programma’s, de algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning van de organisatie. Hierin zijn ook de mutaties in de reserves opgenomen, waar de raad al eerder een besluit over heeft genomen. De ‘begroting na wijzigingen’ bestaat uit de vastgestelde begroting 2022 (4 november 2021), de eerste en tweede bestuursrapportage 2022 en effecten van tussentijdse raadsbesluiten. In de bestuursrapportages en betreffende raadsvoorstellen zijn deze bijstellingen toegelicht. Het verloop van het resultaat 2022, voor en na mutaties in de reserves, is als volgt: Tabel 1: Rekeningresultaat 2022
bedragen x € 1.000 Rekening 2021
Begroting 2022 na Wijziging
Rekening 2022
Afwijking 2022
Lasten
130.308
153.736
131.731
-22.006
Baten
131.739
153.102
137.671
-15.430
Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten
1.431
-634
5.941
6.575
Toevoeging aan reserves
10.900
8.066
8.364
298
Onttrekking aan reserves
12.558
12.062
9.996
-2.066
Saldo mutaties reserves
1.658
3.996
1.632
-2.365
Gerealiseerd resultaat
3.088
3.362
7.573
4.211
Financieel resultaat
Samenstelling en analyse van het resultaat Het verschil tussen het saldo van de begroting 2022 en dat van de jaarrekening 2022 bedraagt positief € 4,2 miljoen. Dit komt door verschillen tussen de begroting na wijziging (maandelijkse begrotingswijziging december 2022) en de realisatie van een aantal onderdelen. In deze analyse worden de onderwerpen genoemd die het grootste effect hebben op de afwijking tussen het geraamde resultaat (maandelijkse begrotingswijziging december ’22) en het gerealiseerde resultaat. Daarbij worden eventuele verrekeningen tussen programma’s en reserves meegenomen in de analyse, waardoor de bedragen en toelichtingen kunnen afwijken van verschillenanalyses bij de staat van baten en lasten.
Jaarstukken 2022
6
Tabel 2: Jaarrekeningresultaat 2022 bedragen x € 1.000
Onderwerp Bedragen Jaarrekeningresultaat 2022 7.573 Prognose na maandelijkse begr.wijz.december’22 3.362 Verschil 4.211 Analyse op hoofdlijnen 1. – Algemene uitkering 1.547 2. – Algemene baten en lasten 942 3. – Omgevingsvergunningen/implementatie omgevingswet 631 4. – Uitvoeringskosten/regelingskosten WIL -375 5. – Onderwijs 373 6. – Sociaal domein 278 7. – GGD -243 8. – Financiering 189 9. – OZB 170 Diverse > (-) € 75.000 en < (-) € 150.000 168 Diverse > (-) € 25.000 en (-)< € 75.000 220 Diverse < (-) € 25.000 311 Totaal
4.211
Hieronder wordt bovenstaande tabel toegelicht. Algemene uitkering (€ 1,547 mln voordeel) De mutaties uit de decembercirculaire 2022 konden niet meer in de begroting verwerkt worden (totaal 1,333 miljoen). Het resterende verschil van 0,137 miljoen is ontstaan door afrekeningen over voorgaande jaren. Algemene baten en lasten (€ 0,942 mln voordeel) Er is een voordeel doordat de werkelijk toe te rekenen BTW op afvalstoffen- en rioolheffing hoger is dan geraamd (0,438 mln voordeel). Daarnaast is de voorziening dubieuze debiteuren verlaagd (0,112 mln voordeel), doordat een debiteur, waarvan de verwachting was dat deze niet zou betalen, toch betaald heeft. Er is minder personeel ingehuurd dan geraamd (0,681 mln voordeel). Daartegenover staat een storting in nieuwe voorziening verlofsparen (0,376 mln nadeel). In cao zijn afspraken gemaakt dat werknemers de niet-wettelijke uren kunnen sparen. Alle resterende nietwettelijke verlofuren per 31-12 zijn tegen een gemiddeld uurtarief toegevoegd aan de voorziening. Overige verschillen (0,087 mln nadeel). Omgevingsvergunningen/implementatie omgevingswet (€ 0,631 mln voordeel) Van lopende aanvragen omgevingsvergunningen is niet altijd duidelijk wanneer ze verleend worden (en of ze verleend worden). De doorlooptijd van vergunningen verschilt.
Zeker aan het einde van het jaar kan het zijn dat een vergunning bijvoorbeeld pas in het volgende jaar verleend wordt, waardoor het inschatten van de verwachte eindstand van de legesinkomsten aan het einde van het jaar lastig is. De leges worden opgelegd bij het besluit. In het laatste kwartaal van 2022 zijn meer grote aanvragen verleend dan eerder ingeschat was, zoals een aantal woningbouw projecten en verbouwingen van kantoorpanden tot woningen. Daarnaast zijn de werkelijke lasten in het kader van de implementatie Omgevingswet lager dan begroot als gevolg van onderschrijding bij inhuur en latere indiensttreding dan op basis van besluitvorming gewenst was.
Jaarstukken 2022
7
Uitvoerings-/regelingskosten WIL (€ 0,375 nadeel) Energietoeslag (689k nadeel). In de decembercirculaire is 761k aanvullend beschikbaar gekomen t.b.v. de energietoeslag. Doordat deze circulaire niet meer in de begroting verwerkt kon worden, is binnen minimavoorzieningen een nadeel ontstaan en een voordeel op het onderdeel Algemene Uitkering (Algemene dekkingsmiddelen), per saldo dus 0. De uitvoerings- en regelingskosten WIL programma Werk vallen dit jaar flink lager uit (205k voordeel), enerzijds doordat een groot deel van de BTW terug vorderbaar is(55k). Anderzijds bleken de beschikbare gestelde middelen bij de WIL in 2021 en voorgaande jaren niet geheel benodigd om de gestelde doelen in het programma volgens plan uit te voeren (150k). Ook is een ontvangen afrekening specifieke uitvoeringsregeling 2021 gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek vrijgevallen (75k voordeel). Dit betreft de niet begrote ontvangst van de uitkering door het Rijk over 2021. De uitvoeringskosten zijn in dat gemaakt en vallen daarom vrij in 2022. Overige verschillen (34k voordeel) Onderwijs (€ 0,373 mln voordeel) Voor de school de Velduil waren noodlokalen voorzien voor de periode gedurende de nieuwbouw. Deze zouden geplaatst worden bij de locatie De Brug. Als gevolg van een beroepsprocedure wordt er van de plaatsing van noodlokalen afgezien (251k voordeel).
De Velduil gaat na afloop van het beroep in het lege gebouw van de Montessorischool Korenmolen. Overige verschillen totaal 119k voordeel, waarvan 53k overige onderwijshuisvesting, 44k leerlingenvervoer en 24 k overig. Sociaal domein (€ 0,278 voordeel) WMO voorzieningen (165k nadeel): Begeleiding (107k voordeel), huishoudelijke ondersteuning (101k nadeel), rolstoelen (36k nadeel), verblijf (67k nadeel), woonvoorzieningen (29k nadeel), afrekening oude jaren (40k nadeel), overig (6k voordeel). Regiotaxi (170k voordeel): Als gevolg van Corona is er minder gebruik gemaakt van de regiotaxi in 2022. Daarnaast speelt een personeelsgebrek in deze sector ook nog een rol. Zorg in Natura jeugd((243k nadeel): SVMN (131k nadeel), maatwerk (99k voordeel), LTA (66k voordeel), KmB en J&O (196k voordeel), GGZ (583k nadeel), afrekening oude jaren (177k voordeel), coronakosten (58k nadeel), overig (9k nadeel). Programma sociale koers (196k voordeel): In het uitvoeringsplan voor 2022 werd een gedeelte van de uitgaven (111k) gedekt uit de bestemmingsreserve PTiS. Omdat middelen uit bijvoorbeeld subsidies beschikbaar zijn gekomen, is deze dekking niet nodig is gebleken. Transformatiefonds Sociaal Domein Lekstroom jeugd (72k): In eerdere jaren zijn hier via het gemeentefonds incidenteel middelen voor beschikbaar gesteld.
Het restant is in de bestemmingsreserve PTiS gestort, waarvan in 2022 190k als onttrekking begroot staat ter besteding. De werkelijke kosten bedragen 118k. WSW (137K voordeel): Sinds 2019 is er in de begroting een soort reservepost opgenomen, die in 2022 niet nodig bleek. Als we deze buiten beschouwing laten, resteert een tekort van 50k. Dat komt doordat door een verhuizing naar onze gemeente het aantal SW’ers met 1 is toegenomen. Stelposten Sociaal domein (102k):In de decembercirculaire zijn middelen beschikbaar gesteld die deels niet zijn besteed in 2022. Overige kleine verschillen 9k(voordeel). GGDrU (€ 0,243 nadeel) De Houtense bijdrage voor de afwikkeling in de investering voor het digitaal dossier voor de jeugdgezondheidzorg van de GGD bedroeg 206k (nadeel). Het Nieuw Digitaal kinddossier GGiD had een klein nadeel van 25k. Overige kleine verschillen 12k(nadeel) Financiering (€ 0,189 voordeel) Er waren in 2022 geen nieuwe langlopende leningen nodig. De in 2021 afgesloten langlopende lening is tegen een veel lagere rente (0,49%) afgeslote, dan de begrote rente (1%). Deze was niet in de begroting 2022 geraamd. Er is per saldo teveel te betalen rente geraamd voor nog af te sluiten financiering. Dit levert een voordeel op van 189k.
OZB (€ 0,170 voordeel) Bij de afhandeling van de nog op te leggen aanslagen 2019 t/m 2021 OZB woningen en niet-woningen is een voordeel ontstaan van 49k. Daarnaast is in 2022 een voordeel van 129k. Dit komt door een hogere waardeontwikkeling nietwoningen 72k (+1,4% werkelijk, bij tariefsaanlevering was het uitgangspunt nog +0,3%). Bij de
Jaarstukken 2022
8
woningen is de waardeontwikkeling nog steeds +10,8% maar is er een stukje accres van +0,4% hetgeen hoofdzakelijk de meeropbrengst verklaart van 54k. Overige kleine verschillen 8k(nadeel) Indien de afwijkingen op de overige budgetten onderdeel uitmaken van relevante overschrijdingen (vanaf € 75.000) op programma-niveau, worden zij in de verschillenanalyses bij de staat van baten en lasten toegelicht. Tabel 3: Prognose vrije algemene reserve Stand per 1 januari 2022 Mutaties: Rekeningresultaat 2021 Resultaatbestemmingen 2021 Stand per 31 december 2022 Mutaties: Rekeningresultaat 2022 Resultaatbestemming 2022 (Overlopende posten) Resultaatbestemming 2022 (Beklemde reserve tbv BR Implementatie omgevingswet) Resultaatbestemming 2022 (BR Transitie ICT) Prognose stand per 1 januari 2023
Jaarstukken 2022
x € 1.000
Bedrag 3.373 3.088 -284 6.177 7.573 -600 -2.500 -1.150 9.500
9
Inhoudelijke resultaten van de programma's Naast het financieel resultaat gaan we ook in op de inhoudelijke resultaten van 2022. In het navolgende wordt voor de vijf programma’s de kern van de inhoudelijke resultaten en ontwikkelingen weergegeven. Het gaat dan om de verantwoording over de bereikte doelen en de analyse van de bereikte maatschappelijke effecten. Waar van toepassing wordt ook een toelichting op niet gerealiseerde voornemens gegeven. De Monitor Sociale Kracht wordt nog slechts één keer per twee jaar uitgevraagd. In 2022 heeft dit onderzoek niet plaatsgevonden. Voor veel effectindicatoren zijn daarom geen recente gegevens beschikbaar en staat er een "X" in de kolom "realisatie 2022".
Programma Samen leven Iedere inwoner in Houten doet mee, wordt gezien en gehoord. Hierbij kijken we naar wat voor een inwoner mogelijk is. Als het nodig is ondersteunen we. Hierover maken we dan afspraken. Zo kan ieder zich op zijn of haar manier ontwikkelen en inzetten. In de Sociale Koers komen de beleidskaders van Wmo, Gezondheid, Jeugd&Onderwijs en Werk&Inkomen bijeen. Hiermee stimuleren en faciliteren we het integraal werken tussen deze beleidsterreinen. Het stelt ons in staat om mensen en middelen uit verschillende beleidsterreinen gelijktijdig en in samenhang in te zetten om ons doel te bereiken: Iedereen telt mee in Houten. We streven naar een positieve gezondheid voor al onze inwoners, waarbij centraal staat wat kan in plaats van wat niet (meer) mogelijk is. Het programma bestaat uit de deelprogramma’s Gezondheid, Saamhorigheid, Leren & Werken en Thuis.
Gezondheid en bestaanszekerheid Afgelopen jaar ondersteunden we met allerlei activiteiten de inwoners bij het aanmeten van een gezonde leefstijl. Deze waren gericht op zowel de fysieke als mentale gezondheid en bestemd voor diverse categorieën inwoners: jongeren, ouderen en mensen met een psychische kwetsbaarheid. Door JoinUs, EropAf!, Healthy Houten, Kansrijke Start, Gezonde Schooladviseur en Praktijk Ondersteuner Huisartsen Jeugd GGZ konden we werken aan het herstellen van de negatieve gevolgen die de Coronapandemie veroorzaakte. Helaas overschaduwden de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis en hoge inflatie het afgelopen jaar en dat heeft gevolgen voor de (ervaren) positieve gezondheid van onze inwoners. Op het gebied van de Wmo en Jeugdhulp zetten we flinke stappen door de uitbreiding van de eigen begeleiding door het Sociaal Team en de nieuwe contracten voor Wmo individuele begeleiding met zorgaanbieders. Hierdoor is de ondersteuning dicht bij huis, laagdrempelig beschikbaar en stimuleren we de zelfredzaamheid van inwoners en zorgen we ervoor dat de ondersteuning financieel duurzaam beschikbaar blijft.
Saamhorigheid De sociale cohesie is in Houten sterk en dat willen we zo houden. We zien dat er veel initiatief is onder de inwoners op het gebied van leefbaarheid en nabuurschap. Zo benutten inwoners het budget van OnsFonds afgelopen jaar volledig om projecten te realiseren. We zien de saamhorigheid ook terug in de grote toename van mantelzorgers. Om te zorgen dat zij deze soms zware taak kunnen volhouden breidden we het ondersteuningsaanbod verder uit. Om cultuur voor iedereen passief of actief beschikbaar te maken, ondernamen we diverse activiteiten. Iedereen moet zich thuis voelen in Houten, Houten is een inclusieve samenleving. Om hieraan bij te dragen voerden we de Inclusieagenda uit met bijvoorbeeld het aanpassen van onze brieven met neutrale aanheffen, het hijsen van de nieuwe regenboogvlag en ondersteunden we Paarse Vrijdag.
Leren en werken Afgelopen jaar was voor sommige inwoners zwaar; de nasleep van de coronapandemie, de energietarieven en inflatie zorgden voor druk op de bestaanszekerheid.
Jaarstukken 2022
10
Om inwoners met een krappe beurs te ondersteunen voerden we diverse maatregelen uit: energietoeslag, extra subsidie voor leergeld en jeugdfonds sport en cultuur en een regelvrij budget voor de generalisten van de WIL. Hierdoor zorgden we ervoor dat iedereen zo goed mogelijk mee kon blijven doen in de samenleving. Inwoners die te kampen hebben met multi problematiek konden we ondersteunen met de 'Op Koers'aanpak en we leidden mensen toe naar werk. Alles met als doel om de participatiegraad, op welk niveau dan ook, te vergroten. Om het perspectief op een betere toekomst te vergroten, werkten we vanuit leerplicht hard aan het terugdringen van schooluitval en het toeleiden van jongeren naar een passende opleiding. Door de onstabiele situatie in meerdere delen van de wereld, was er een grote toestroom aan vluchtelingen. We hielpen hen zodat zij zich zo snel mogelijk thuis voelen en gaan deelnemen.
Thuis We willen dat inwoners een prettige, veilige en passende woonplek hebben. Om te zorgen dat onze inwoners langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen bleven we inzetten op de koppeling tussen wonen en zorg. Voor ouderen startten we de Comfortabel Wonen campagne om hen bewust te maken van de keuzes die er te maken zijn en tijdig actie te ondernemen. Voor de jongeren werkten we aan de transformatie opgave om hen zo lang mogelijk veilig thuis of in een omgeving die zo thuis mogelijk is te laten opgroeien. Denk hierbij aan gezinshuizen, kamers met aandacht en buurtgezinnen.
Programma Duurzame leefomgeving Mensen wonen, werken, leren, ontwikkelen en ontspannen in een omgeving die levensloopbestendig is. Daarbij gaan wij verantwoord om met middelen. Het programma bestaat uit de deelprogramma’s Wonen, Commerciële voorzieningen, Leefomgeving, Gebiedsontwikkeling, Duurzaamheid en energietransitie, Landschap en recreatie, Cultuurhistorie en archeologie.
Wonen In 2022 zijn 330 woningen opgeleverd, waarvan 116 sociale huurwoningen. De omvang van de sociale huurwoningvoorraad is daarmee toegenomen tot 24,2% (was 24,0%). In totaal zijn 263 gelijkvloerse woningen gebouwd en 67 eengezinswoningen. Het percentage opgeleverde gelijkvloerse woningen (80%) komt overeen met de ambitie daaromtrent in de Woonvisie 2021-2030.
Commerciële voorzieningen Voor de leefbaarheid van Houten werken we aan aantrekkelijke commerciële voorzieningen zoals winkels, dienstverlening, culturele voorzieningen en horeca. In 2022 is een vitale coalitie aan de slag gegaan om te komen tot een Plan van Aanpak ‘versterking vitaliteit centrum Houten’ met als inzet een compact, toekomstbestendig, vitaal en aantrekkelijk centrum voor onze inwoners en ondernemers. Tevens heeft de vorming van het nieuwe, compactere kernwinkelgebied afgelopen jaar verder gestalte gekregen, door verplaatsing van winkels van het noordelijke naar het zuidelijke deel van winkelcentrum Het Rond (bv de HEMA).
Leefomgeving Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is uitgevoerd volgens het beeldkwaliteitsplan zoals dat door de raad is vastgesteld. De onderhoudswerkzaamheden aan het stedelijke (afval) watersysteem hebben plaatsgevonden conform de normen van het Water- en Rioleringsplan (WRP). Het groenbestek (groenonderhoud) is conform het Groen- en Biodiversiteitsplan uitgevoerd. Er heeft een grootschalige inventarisatie van de assets in de openbare ruimte plaatsgevonden. Aan de hand daarvan is een meerjarig inzicht gegeven in de noodzakelijke investeringen voor groot onderhoud en vervanging in het MJOP (meerjarenonderhoudsplan) openbare ruimte 2023-2027. Mede door de inzet van de wijkcoördinatoren zijn het aantal adoptielocaties en het aantal bewonersinitiatieven ten behoeve van de openbare ruimte in 2022 sterk gestegen.
Gebiedsontwikkeling Binnen Houten is er een tekort aan verschillende woningentypen in uiteenlopende sectoren. Deze behoefte aan woningen is programmatisch nader uitgewerkt in de Woonvisie die in 2021 is vastgesteld. Het doel is om in de periode tot 2040 4.750 woningen toe te voegen om de natuurlijke
Jaarstukken 2022
11
groei van het inwoneraantal van Houten op te vangen. Dit is een toename van 25% ten opzichte van de bestaande woningvoorraad. De huidige woningbouwproductie vanuit Houten Vinex zit in de afrondende fase. Voor het laatste plandeel, Hofstad IV B met 199 woningen, zal de woningbouw naar verwachting in 2024 starten. . Voor ons liggen de herstructurerings- en transformatieopgaven in Centrum, Molenzoom en Koppeling en de verkenning om te bouwen in Oost (tot 2040). Een belangrijke start is gemaakt met de voorbereiding van vijfhonderd woningen op basis van het raadsvoorstel ‘Blijven Bouwen, Vertraging Voorkomen’. Houten Oost? Praatplaat?
Duurzaamheid en energietransitie In 2022 is er veel discussie geweest over de lokale opwekking van duurzame energie. Met name Windpark Houten en Windpark Goyerbrug hielden de gemoederen bezig. Het heeft geresulteerd in een vergunning voor Windpark Goyerbrug en nieuwe geluidsnormen voor Windpark Houten. Ook zijn vergunningen verleend voor zonneveld De Knoest en zonneveld De Heul. Samen zijn deze projecten na realisatie goed voor bijna 18% van het energieverbruik van Houten. Voor de toekomst is netcongestie een belangrijk aandachtspunt. Ook de verduurzaming van woningen ging goed in 2022. Door de hoge energieprijzen was het animo voor activiteiten van de organisaties van de Energietafel groot. Met het Energiehuis is er nu een fysieke plek waar inwoners terecht kunnen. In de Oorden is gestart met een isolatie-aanpak. Door de hoge prijzen werd energiearmoede een groot nieuw thema. De ingezamelde hoeveelheid huishoudelijk afval is in 2022 flink gedaald ten opzichte van 2021. Waarschijnlijk omdat het afgelopen jaar minder thuis is gewerkt en klussen in en om huis veelal tijdens de Corona-jaren 2020 en 2021 zijn uitgevoerd. Wellicht spelen ook de gestegen prijzen in 2022 mee: minder consumptie betekent ook minder afval. Met het Actieplan circulaire economie is de samenwerking met !mpact Houten en het bedrijfsleven geformaliseerd in 2022.
Dit zal de komende jaren leiden tot steeds meer circulaire projecten. Ondertekening van het Manifest Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen onderstreept de ambities van Houten om zoveel als mogelijk circulair in te kopen. In 2022 is gestart met de uitvoering van het Klimaatadaptatieplan. Veel activiteiten liepen al vanuit het Water- en rioleringsplan en zijn doorgezet, zoals de subsidies voor groene daken en ontkoppeling en ontstening van de openbare ruimte. Nieuw in 2022 waren een onderzoek naar koelteplekken, deelname aan het Nederlands Kampioenschap Tegelwippen en de inzet van ontsteenambassadeurs.
Landschap en recreatie Op verschillende plekken in het buitengebied zijn landschapselementen onderhouden, aangelegd of hersteld. Dit gebeurde met subsidie van het provinciale platform Kleine Landschapselementen en in samenwerking met de knotgroep en/of de hoogstambrigade Kromme Rijnstreek. Ook onze eigen gemeentelijke organisatie heeft hierin bijgedragen via het beheer van de openbare ruimte. Samen met de Natuur- en Milieufederatie is in het voor- en najaar een bomenactie gehouden waarbij fruitbomen en bomenpakketten zijn uitgedeeld (100 adressen). In samenwerking met weidevogelvrijwilligers zijn er maatregelen getroffen om de gemeentelijke weidevogelgebieden nog geschikter te maken voor weidevogels. Daarnaast is er, door middel van promotie, voor gezorgd dat toeristen weten welke mogelijkheden er zijn in het Kromme Rijngebied en het Eiland van Schalkwijk om te recreëren. Hierbij gaat het zowel om dagrecreatie bij recreatieplassen als om wandel- en fietstochten. Recreatieschap Stichtse Groenlanden speelt een rol bij het beheer en onderhoud van onze recreatieterreinen.
Cultuurhistorie en archeologie Afgelopen jaar is de visie cultureel erfgoed geactualiseerd en zijn er op basis van het Collegeprogramma ambities geformuleerd voor de komende jaren. Deze visie is in december door de raad vastgesteld.
Jaarstukken 2022
12
Speciale aandacht vanuit de gemeente en de provincie is uitgegaan naar de forten van de Hollandse Waterlinie en dan met name fort Honswijk. Deze zijn sinds 2021 bijgeschreven op de Werelderfgoedlijst van UNESCO waarbij in 2022 een Actieplan Pact van Ruijgenhoek bestuurlijk is vastgesteld.
Programma Goede bereikbaarheid Het in stand houden en verbeteren van de infrastructuur voor de bereikbaarheid van Houten. Houten heeft een goede bereikbaarheid: een sterke fietsinfrastructuur, twee treinstations, de rondweg om de kern Houten en goede verbindingen naar de kernen ’t Goy, Schalkwijk en Tull en ’t Waal en daarnaast aansluitingen op de A27 en A12. Mobiliteit is een regionale aangelegenheid, een groot deel van de verplaatsingen gaat immers onze gemeentegrens over. Regionale samenwerking is daarom van groot belang. Ook in 2022 hebben diverse overleggen plaats gevonden met onze buurgemeenten, de provincie, Rijkswaterstaat, ProRail, U-OV, de U10 en andere partijen. In regioverband is de mobiliteitsstrategie van U Ned vastgesteld. In de mobiliteitsstrategie is verwoord hoe een samenhangend en multimodaal netwerk mogelijk is, rekening houdend met de ruimtelijke ambities tot 2040. Onze ambities zijn vastgelegd in 3 van de 4 deelprogramma’s. Het programma verkeersbeleid bevat overkoepelende ambities die zijn uitgewerkt in de deelprogramma’s autoverkeer, fietsverkeer en openbaar vervoer.
Autoverkeer Het Tracébeleid A27 Houten- Hooipolder is onherroepelijk. Het bestemmingsplan A27 HoutenHooipolder is in december 2022 vastgesteld. Voor het buitengebied Bunnik-Houten zijn we de volledige aansluiting op de A12 blijven agenderen. Vooralsnog is er nog geen voortgang bereikt. In 2022 zijn, in het kader van de Sterke Lekdijk, proefvakken voor het wegprofiel op de Lekdijk aangelegd en hebben weggebruikers ervaringen kunnen delen. De evaluatie van deze proef is in 2022 uitgevoerd en de resultaten worden begin 2023 bekend. Er heeft een grootschalige inventarisatie van de assets in de openbare ruimte plaatsgevonden. Deze is verwerkt in het MJOP (meerjarenonderhoudsplan) openbare ruimte 2023-2027. Het gezamenlijke beheer van de verkeersregelinstallaties (VRI's) in de regio eindigt als het contract afloopt in april 2023. Houten is daarom zelfstandig een nieuwe aanbesteding aan het voorbereiden voor de vervanging van de 18 VRI's en het beheer en onderhoud daarvan. Voor deze vervangingsopgave hebben we een bedrag van ruim € 220.000,- aan subsidie van het Rijk ontvangen.
Fietsverkeer We hebben in 2022 projecten uitgevoerd gericht op respectievelijk de duurzame bereikbaarheid van bedrijventerreinen en een kwalitatief onderzoek naar de beleving op fietspaden. Voor verbetering van de fietsinfrastructuur hebben we: Van de provincie en het Rijk subsidie ontvangen voor de fietsvriendelijke herinrichting van de Waalseweg in Tull en 't Waal; Een succesvolle pilot uitgevoerd op de Kanaaldijk Oost met fietsbetonplaten die het zettingsproces tegengaan; Met succes een propositie ingediend bij het Rijk, waarin we duurzame mobiliteitsmaatregelen hebben benoemd die bijdragen aan een versnelling van de woningbouw in het CMK-gebied.
Openbaar vervoer Jaarstukken 2022
13
Het openbaar vervoer heeft ook na het wegvallen van alle coronabeperkingen nog te maken met achterblijvende reizigersaantallen. In 2022 hebben we het burgerpanel gevraagd naar het wel en wee van het openbaar vervoer in Houten. Het resultaat van deze enquête heeft ons veel inzicht gegeven in hoe inwoners van Houten het OV ervaren. Aan de hand van deze inzichten zijn we in gesprek gegaan met de provincie over mogelijke verbetering van het bus-OV.
Programma Veilige leefomgeving Mensen wonen en werken in een omgeving die veilig is en waar mensen zich ook veilig voelen. De eerste twee maanden van 2022 hadden we nog te maken met de COVID-19 maatregelen. Vervolgens werd direct de coördinatie gevraagd op de opvang van Oekraïense vluchtelingen in de gemeente Houten. Dit alles heeft uiteraard ook gevolgen gehad op de plannen voor de veilige leefomgeving.
Sociale veiligheid In Houten is het nog steeds prettig wonen en werken. De criminaliteitscijfers zijn laag en het gevoel van veiligheid is nog steeds hoog. In 2022 is de totale geregistreerde criminaliteit in Houten gedaald, terwijl de ontwikkeling in MiddenNederland gemiddeld juist een stijging laat zien. Het aantal meldingen van jongerenoverlast daalde eveneens. Al deze registraties zijn in 2022 op het laagste niveau sinds 2019. We zien dat het beleid om extra chill-locaties voor jongeren te hebben in de openbare ruimte zijn vruchten afwerpt. In de afgelopen jaren is gebleken, dat een intensieve aanpak en samenwerking op zorg en veiligheid noodzakelijk is. Deze intensieve samenwerking heeft als doel dat mensen die zorg en grenzen nodig hebben, niet verder afglijden, in de criminaliteit belanden of overlast veroorzaken. Maandelijks heeft een integraal overleg Persoonsgerichte Aanpak voor volwassenen en jongeren plaatsgevonden. Om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan zijn gebiedscontroles uitgevoerd in het buitengebied en op bedrijventerreinen. Ad hoc is ingezet op gemelde casuïstiek.
Fysieke veiligheid Vanuit fysieke veiligheid heeft de focus in 2022 vooral gelegen op de coördinatie van de opvang van Oekraïense vluchtelingen en de laatste maanden van het jaar op de actualiteiten. Zo hebben we nog te maken gehad met een legionella-uitbraak en ongeregeldheden op de kermis. Daar waar mogelijk en haalbaar zijn activiteiten vanuit het uitvoeringsplan veiligheid 2022-2023 opgepakt.
Programma Betrokken bij de samenleving In het programma 'Betrokken bij de samenleving' gaat het om de mate waarin en de wijze waarop het bestuur de behoeften van Houtense inwoners signaleert, onderzoekt en vertaalt naar passend beleid en hoe de (digitale) dienstverlening op een eigentijdse en persoonlijke wijze wordt uitgevoerd. Het jaar 2022 startten we nog in een lockdown maar gaandeweg ging de Houtense samenleving en de wereld weer open. We konden elkaar weer meer ontmoeten en met inwoners fysiek in gesprek. De tijdens de coronaperiode nieuw geleerde digitale mogelijkheden van het betrekken van inwoners hebben we in stand gehouden waardoor we nu nog meer en eenvoudiger mensen bereiken. De oorlog in Oekraïne was een onverwachte en ingrijpende gebeurtenis die ook in de Houtense samenleving gevolgen kende. We zagen - naast enkele zorgen - ook mooie initiatieven van inwoners bij de opvang van Oekraïense vluchtelingen.
Jaarstukken 2022
14
In maart gingen de inwoners van Houten naar de stembus en kozen zij een nieuwe gemeenteraad. De verkiezingen zijn bij uitstek het moment waarop Houtense inwoners hun betrokkenheid bij het lokale bestuur tot uitdrukking kunnen brengen. De opkomst lag ook dit jaar boven het landelijk gemiddelde. Het nieuwe gemeentebestuur heeft de uitkomst vertaald in een coalitieakkoord en collegeprogramma waarbij de betrokkenheid met inwoners tot uitdrukking is gebracht. Hoewel het een jaar van bestuurlijke transitie is geweest, zijn we aangevangen met het collegeprogramma waar betrokkenheid van de samenleving een prominente rol kreeg. We verbeteren de communicatie en participatie en bevorderen bewonersinitiatieven. Dit tegen de achtergrond van vluchtelingencrisis in Europa, ongekende stijging van energieprijzen en inflatie, maakten 2022 een bijzonder jaar. Het contact met onze inwoners en ondernemers, via de diverse klantcontactkanalen, verloopt goed. Inwoners kunnen kiezen langs welke weg zij met ons in contact willen komen. Uitgangspunt is de zelfredzame inwoner en ons voorkeurskanaal is en blijft digitaal, tenzij. Telefonisch contact blijft onveranderd populair en voor alle inwoners is het gemeentehuis goed bereikbaar en iedere werkdag open.
Jaarstukken 2022
15
JAARVERSLAG
Programma Samen Leven Inleiding Zie de bestuurlijke beschouwingen voor een samenvatting van dit programma. De Monitor Sociale Kracht wordt nog slechts één keer per twee jaar uitgevraagd. In 2022 heeft dit onderzoek niet plaatsgevonden. Voor veel effectindicatoren zijn daarom geen recente gegevens beschikbaar en staat er een "X" in de kolom "realisatie 2022".
Overzicht relevante beleidskaders Collegeprogramma 2018-2022: Duurzaam, ondernemend en dichtbij! Toekomstvisie Houten 2025 Programma Sociale Koers 2020-2023 Lekstroom Werkt 2020 Visie op sport en bewegen in Houten in 2025 Woonvisie 2021-2030
Overzicht verbonden partijen
GGDrU WIL
Het programma bestaat uit de volgende deelprogramma's:
Gezondheid Saamhorigheid Leren en werken Thuis
Deelprogramma Gezondheid Wat hebben we bereikt? Om de inwoners te helpen en ondersteunen bij het aanleren en vasthouden van een gezondere leefstijl organiseerden we heel veel activiteiten. We noemen slechts enkele: het leefstijlprogramma Gezonde Leefstijlinterventie (GLI) met extra sportlessen, een informatiebijeenkomst met Erik Scherder als gastspreker, de inzet van de gezonde schooladviseur, de sportpedagoog, bijeenkomsten over vitaal ouder worden en het realiseren van een atletiekvoorziening op de Meerpaal. Op het gebied van mentale gezondheid zaten we niet stil, want na corona is hier nog steeds behoefte aan. Zo zorgden we dat jongeren elkaar konden ontmoeten via JoinUs en activiteiten bij Shine en heeft elk eerstelijns medisch centrum (EMC) nu een POH GGZ Jeugd (praktijkondersteuner huisartsen GGZ jeugd). Voor de oudere en kwetsbare inwoners zetten we in op huisbezoeken aan ouderen en de inzet van het EropAf!team. En voor de aanstaande ouders was er ondersteuning via het programma OudersInc, om goed voorbereid te zijn op alle facetten van het ouderschap en de veranderende partnerrol. Eind 2022 gingen de nieuwe contracten in voor Wmo Individuele Begeleiding, hierin maakten we afspraken over een integrale benadering en het inzetten van voorliggende voorzieningen. Doelstellingen en effectindicatoren deelprogramma Gezondheid Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
2019
2020
Raming 2021
Realisatie
2022
1. Inwoners hebben een positieve gezondheid. 1.1
Sociale Kracht van inwoners Monitor Sociale Kracht
7,7
7,7
7,7
7,7
X
2. Inwoners hebben een gezonde leefstijl.
Jaarstukken 2022
17
2.1
% Volwassenen dat Monitor Sociale tenminste 1x per week sport Kracht
68%
77%
76%
74%
X
3. Inwoners, en met name jongeren, kunnen omgaan met maatschappelijke druk. 3.1
% inwoners zonder psychische gezondheidsproblemen
Monitor Sociale Kracht
88%
88%
83%
88%
X
70%
67%
70%
X
4. Gezinnen met jeugd-GGZ problematiek worden snel geholpen. 4.1
% cliënten dat zegt: ik werd CEO tijdig geholpen
5. Ouderen ervaren regie over hun eigen leven. 5.1
Zelfredzaamheid van inwoners
Monitor Sociale Kracht
8,2
8,2
8,2
8,2
X
Monitor Sociale Kracht
8,6
8,1
8,1
8,6
X
6. Inwoners zijn weinig eenzaam. 6.1
Mate van eenzaamheid
Bij doelstelling 1, 5 en 6 betreft het een score van 1 tot 10 op basis van onderzoek vanuit Monitor Sociale Kracht (MSK) CEO: Cliëntentevredenheidsonderzoek
Wat hebben we daarvoor gedaan?
360 inwoners van Houten nemen deel aan het leefstijlprogramma Gezonde leefstijlinterventie (GLI), waarbij er extra sportlessen waren. Met Join Us en via Shine zorgden we dat eenzame jongeren via diverse (sport)activiteiten elkaar konden (blijven) ontmoeten. We zetten in op het EropAf team, huisbezoeken aan ouderen, het organiseren van sportactiviteiten met de sportverenigingen en het werven van nieuwe leden. Om inwoners te verleiden tot en informeren over een gezonde leefstijl kwam Erik Scherder spreken op een bijeenkomst; 270 inwoners kwamen naar hem luisteren. Om de ouder wordende inwoners te informeren over wat voor hun leeftijdsfase belangrijk is organiseerden we drie bijeenkomsten over vitaal ouder worden (gezond brein, gezonde voeding en valpreventie); 90 inwoners kwamen hier op af. Een gezonde leefstijl kun je het beste vroeg aanleren. De gezonde schooladviseur kwam in het schooljaar 2021-2022 naar zeven scholen (3 PO en 4 VO). In het schooljaar 2022-2023 bezoekt de gezonde schooladviseur 13 scholen (10 PO en 3 VO). Om sportverenigingen te ondersteunen met leden die wat extra’s nodig hebben zetten we de sportpedagoog in bij zes sportverenigingen. De ervaringen zijn positief, dus zetten we dit door in 2023. En ook de pilot Breed Motorische ontwikkeling en Topsport die inspireert.
Om het sport- en beweegaanbod te laten aansluiten bij de behoefte van onze inwoners realiseerden we een atletiekvoorziening op Sportpark De Meerpaal. Om jonge ouders voor te bereiden op hun ouderrol en hun rol als partners boden we de training Ouders Inc. Aan; 162 jonge ouders deden hieraan mee. Om al onze jongeren de mentale ondersteuning te kunnen bieden die ze, vooral in en na corona, nodig hebben, hebben alle EMC’s een POH-ers jeugd GGZ (PraktijkOndersteuner Huisarts). Vanuit het leefstijlakkoord Healthy Houten voerden we diverse activiteiten uit op het gebied van gezond gewicht en bewegen, drugsgebruik, roken, alcohol, gamen en het verbeteren van mentaal welbevinden. Daarbij valt te denken aan campagnes, bijeenkomsten, storytelling, beweegactiviteiten, huisbezoeken en valpreventieactiviteiten. Vanuit het programma Kansrijke Start, bouwden we aan een netwerk van 22 partners. We voerden samen met hen diverse acties uit: een verloskundige praktijk rolde Centering Pregnancy uit, voor stiefgezinnen waren er sessies om te leren omgaan met de dynamiek en complexiteit in een samengesteld gezin en SIEN zette een workshop op om te leren aan professionals hoe je ouders met een verstandelijke beperking herkent. De nieuwe inkoopstrategie jeugd werkten we samen met vertegenwoordigers van de Sociale Teams regionaal verder uit.
Hierin richtten we terminologie regiobreed eenduidig in. De inkoopstrategie implementeren we in 2023 binnen het Sociaal Team Houten en de Regionale Backoffice Lekstroom. Global Goal 2,3,5,9,10,11,17 Jaarstukken 2022
18
Deelprogramma Saamhorigheid Wat hebben we bereikt? De sociale samenhang in de gemeente Houten is sterk en blijft sterk. We behaalden mooie resultaten om de saamhorigheid in Houten verder te versterken. Het aantal inwonersinitiatieven groeide naar 60 geregistreerde initiatieven. Dit zijn initiatieven op het gebied van welzijn, eenzaamheid, educatie, duurzaamheid, milieu en biodiversiteit. Met het gehele budget van OnsFonds konden 25 initiatiefnemers hun projecten realiseren. Vanuit het Cultuurfonds Houten honoreerden we 24 aanvragen. Een groot deel van de aanvragen was gericht op het beoefenen van kunst en cultuur en het stimuleren van cultuurparticipatie. Daarnaast verlengden we de Tijdelijke Regeling Coronasteunfonds Cultuur met als doel nieuwe activiteiten te ontwikkelen om leden aan zich te binden en (nieuw) publiek te bereiken. De regeling was toegankelijk voor het brede culturele veld waaronder verenigingen en stichtingen zoals de fanfares, theatergezelschappen, zzp’ers en ondernemers zoals de muziekdocenten en de dansscholen. We kenden 69 aanvragen toe. Om alle inwoners zich gezien en thuis te laten voelen, werkten we aan de inclusie agenda. Zo pasten we de online (aanvraag)formulieren aan op genderneutraliteit. Waar er geen wettelijke verplichting is om te vragen naar geslacht of naar ‘vader’ of ‘moeder’, pasten we dit aan. Ook de aanhef bij brieven is nu neutraal.
Doelstellingen en effectindicatoren deelprogramma Saamhorigheid
Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
2019
2020
Raming 2021
Realisatie
2022
1. Er is een sterk informeel netwerk binnen Houten. 1.1
Aantal hulpvragen opgelost Sociaal Team door informele zorg Houten
X
963
X
1061
X
66%
68%
66%
69%
X
5%
5%
7%
8%
X
2. In Houten is er sociale steun en cohesie. 2.1
% inwoners die hulp aan en/of aandacht voor buren hebben
Monitor Sociale Kracht
3. In Houten zijn er sterke vrijwilligersorganisaties. 3.1
% inwoners ten opzichte van Monitor Sociale de totale bevolking die Kracht intensief buren helpt
4. Er zijn veel inwonersinitiatieven. 4.1
Sociale samenhang in de buurt
Monitor Sociale Kracht
6,4
6,5
6,5
6,8
X
4.2
Aantal inwonersinitiatieven
-
40
45
21
50
60
41%
43%
43%
45%
X
14%
11%
11%
11%
X
5. Er is een grote en sterke groep mantelzorgers. 5.1
% mantelzorgers ten Monitor Sociale opzichte van totale bevolking Kracht
6. Bewoners zijn cultureel actief 6.1
Volwassenen die ten minste Monitor Sociale 1 keer per maand actief Kracht cultuur hebben beoefend in georganiseerd verband (%)
Jaarstukken 2022
19
6.2
16- 23 jarigen die lid zijn van Jongerenpeiling of actief zijn bij een culturele organisatie (dans, toneel, film, muziek etc.) (%)*
X
10%
X
10%
X
6.3
Aantal kinderen dat gebruik Jeugdcultuurfonds maakt van het jeugdcultuurfonds
49
42
51
50
52
Bij doelstelling 4 betreft het een score van 1 tot 10 op basis van onderzoek vanuit Monitor Sociale Kracht (MSK) * Er is geen goede indicator beschikbaar voor jeugd jonger dan 16 jaar.
Wat hebben we daarvoor gedaan? De Houtense Werktafel, het Sociaal Team en van Houten&co ontwikkelden een gezamenlijke leerlijn, voerden samen casuïstiek gesprekken en betrokken hierbij andere (vrijwilligers)organisaties om inwoners die zorg of ondersteuning nodig hebben beter te helpen. Mantelzorgers We ondersteunden de mantelzorgers met de volgende activiteiten: Mantelzorgevenement voor mantelzorgers, professionals en politici over wat er aan ondersteuning is in Houten en wat nog nodig is om deze doelgroep goed te ondersteunen. Hierdoor maakten we de informatievoorziening voor mantelzorgers beter toegankelijk zodat meer mantelzorgers gebruik kunnen maken van het ondersteuningsaanbod. Om mantelzorgers te ontlasten, brachten we met het Steunpunt Mantelzorg soep rond. Mantelzorgcampagne om inwoners, professionals en politici bewust te maken wat mantelzorgen is en wat dit betekent voor iemand zijn leven. Het aantal mantelzorgwaarderingen nam hierdoor toe. Cape&Care - café opgericht. Een kennis café voor mantelzorgers die zorgen voor iemand met een psychische kwetsbaarheid. Hierdoor is een completer ondersteuningsaanbod ontstaan. Inwonersinitiatieven Om de actieve deelname van inwoners aan de samenleving te vergroten organiseerde de kerngroep van inwonersinitiatieven diverse inspiratiesessies. Hierin deelden men kennis en kunnen nieuwe initiatieven ontstaan.
Inclusie Agenda Om de vooroordelen over inwoners met een psychische kwetsbaarheid te verminderen, organiseerden we bewustwordingscursussen voor inwoners, vrijwilligers en professionals. Daarnaast startten we een pilot met een inclusieve sollicitatieprocedure met een divers samengestelde selectiecommissie. Actieplan LHBTI+ Op 11 oktober vierden we Coming Out Dag met het hijsen van de nieuwste versie van de regenboogvlag bij het gemeentehuis. Er kwamen veel en positieve reacties op social media. Stichting Artikel 1 Midden-Nederland voerde, met ondersteuning van de gemeente, een promotiecampagne voor het ‘Meldpunt Discriminatie’ uit. Dit leidt tot meer bekendheid. Om onze samenleving inclusiever te maken ondersteunden we het project ‘Living Library’, waarbij speciaal aandacht was voor LHBTI+. Ter ondersteuning van “Paarse Vrijdag” stuurden we de middelbare scholen en een aantal sportverenigingen, sportclubs en zwembaden de nieuwste regenboogvlag. De ontvangers deelden het hijsen of plaatsen van de vlag op social media. We benaderden een aantal verpleeghuizen en zorgorganisaties om over het taboe rond diversiteit en het Roze Loper keurmerk te spreken. In 2023 onderzoeken we de weinig enthousiaste reacties en bespreken dit met de LHBTI+ klankbordgroep.
Verbinding Het (pilot)project van het Zorg- en welzijnsnetwerk Schalkwijk en Tull en ’t Waal brengt vernieuwing in het gebied op gang. Er is een zorgstructuur die de inwoners helpt en ondersteunt daar waar nodig. We startten met de ontwikkeling van een visie op het maatschappelijk vastgoed. Daarin krijgen de dorpshuizen en wijkaccommodaties een plek. Dit traject loopt door in 2023. We voerden gesprekken met het bestuur van Cultureel Centrum De Wiese in Schalkwijk en de
Jaarstukken 2022
20
gebruikers van het gebouw De Heuvel (Keercamp) over de toekomst. Dit krijgt in 2023 een vervolg. Cultuur Om ideeën uit te wisselen en samenwerking te stimuleren hielden de cultuurmakelaar en de beleidsadviseur Cultuur twee speeddate sessies met geïnteresseerde cultuurmakers. Dit leidde tot verschillende projecten die een bijdrage vanuit het Coronasteunfonds of Cultuurfonds ontvingen. Om nog meer kinderen goed te kunnen bereiken versterkten we de samenwerking tussen Stichting Leergeld, Jeugdfonds Sport en Cultuur en de Jeugdpas Sport & Cultuur en kwam er een gezamenlijke communicatielijn. Lokaal talent kreeg de kans om zich te laten zien en ontwikkelen in de grote evenementen zoals Gluren bij de Buren, Loeren bij de Boeren en Cultuurnacht. Lokale kunstenaars krijgen de kans om hun werken te tonen in de hal van het gemeentehuis. Op 19 december 2022 opende de burgemeester de eerste tijdelijke tentoonstelling. Global Goal 10,17
Deelprogramma Leren en Werken Wat hebben we bereikt?
We begeleidden mensen uit de uitkering naar werk. We ondersteunden mensen met een laag besteedbaar inkomen met tal van maatregelen en persoonlijke ondersteuning. We waren actief op het voorkomen en terugdringen van schooluitval. We ondersteunden mensen met multi-problematiek bij het ontrafelen van hun problemen. We ondersteunden alle inburgeraars bij hun ontwikkeling en eerste tijd in Houten.
Doelstellingen en effectindicatoren deelprogramma Leren en werken Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
2019
2020
Raming 2021
Realisatie
2022
1. Inwoners kunnen zich financieel redden. 1.1
Financiële zelfredzaamheid Monitor Sociale Kracht
7,8
7,9
8,1
7,5
X
2. Er zitten zo min mogelijk kinderen thuis zonder onderwijs. 2.1
Relatief verzuim per 1000 inwoners 5-18 jaar
DUO
15
10
10
11
nnb*
2.2
% voortijdige schoolverlaters DUO zonder startkwalificatie (BBV)
1,3%
1,0%
1,2%
1,5%
nnb*
758
805
762
niet meer beschikbaar
47%
40%
48%
X
3. Alle werkzoekenden helpen we aan betaald of onbetaald werk. 3.1
Banen per 1.000 inwoners (BBV)
LISA
758
4. Inwoners van Houten hebben een zinvolle daginvulling. 4.1
% inwoners t.o.v. totale bevolking die vrijwilligerswerk doet
Monitor Sociale Kracht
47%
Bij doelstelling 1 betreft het een score van 1 tot 10 op basis van onderzoek vanuit monitor sociale kracht (MSK). * DUO: Dienst Uitvoering Onderwijs gegevens hebben betrekking op een schooljaar
Jaarstukken 2022
21
Wat hebben we daarvoor gedaan? We begeleidden mensen uit de uitkering naar werk en verhoogden van veel mensen hun participatieniveau. Door de inzet van de werkcoaches van de Houtense Werktafel, de accountmanagers van het Werkgeverservicepunt en specifieke projecten als Werk, Werk, Werk ondersteunden we inwoners die dicht tegen de arbeidsmarkt aanzitten bij het maken van de stap naar werk. Inwoners zetten belangrijke stappen in hun ontwikkeling via projecten als Vrouwen in beweging (Vibe) en Future Citizens. Hierin ontwikkelden zij hun competenties en vergrootten hun netwerk. We ondersteunden mensen met een laag besteedbaar inkomen met tal van maatregelen en persoonlijke ondersteuning. De energie- en inflatiecrisis zetten de bestaanszekerheid van inwoners onder druk. Om de effecten hiervan te verzachten namen we o.a. de volgende maatregelen: Uitvoeren van de energietoeslag. Het bereik lag eind 2022 op 93%. Extra subsidie voor stichting Leergeld en Jeugdfonds Sport en Cultuur. Regelvrij budget voor de WIL-generalist voor maatwerk-oplossingen bij laag besteedbaar budget of schulden. Naast de focus op de actuele situatie gingen we meerjarig met het minimabeleid aan de slag door het doen van een herijkingsonderzoek, waarmee we de kwaliteit van het minimabeleid willen verbeteren.
We zetten in op het voorkomen en terugdringen van schooluitval Bovenop het reguliere beleid, zoals de inzet van leerplichtambtenaren, konden we met de NPO middelen het volgende doen: Thuiszittersteam versterken door een subsidie aan het Samenwerkingsverband Voortgezet Onderwijs Een subsidie ter versterking van de verbinding tussen het Sociaal Team Houten en de scholen. We ondersteunden mensen met multi-problematiek bij het ontrafelen van hun problemen. Dit deden we binnen de projecten Op Koers en Op Koers Jongeren, die we in 2023 gaan borgen. We ondersteunden alle inburgeraars bij hun ontwikkeling en eerste tijd in Houten. De consulent inburgering sprak binnen een maand 95% van alle nieuwkomers. Het starten met de taallessen en het inburgeringsprogramma kon voor 2 mensen die nog in het Asielzoekerscentrum zaten in het kader van een Vroege Start. Voor een optimale dienstverlening van de maatschappelijke begeleiding kwamen we eind 2022 met Van Houten&co overeen om deze begeleiding te beleggen bij Vluchtelingenwerk Nederland. We leverden maatwerk zodat mensen konden beginnen met een opleiding en niet onnodig hoefden te wachten op bijvoorbeeld de start van de onderwijsroute. Global Goal 9,10,16,17