Bijlage 1 - Brief initiatiefnemers m.b.t. handtekeningenlijst

Aan de Gemeenteraad, subsidiair aan de Referendumcommissie van de gemeente Houten cc: aan het College van B&W

Betreft:

primair een verzoek aan de Gemeenteraad en subsidiair aan de Referendumcommissie

Houten, 4 december 2020

Geachte dames en heren, In verband met het Referendum vragen wij uw aandacht voor het volgende: DE FEITEN Op 6 oktober 2020 vroeg Ellen Jonkers aan de gemeente: Van: Marjan Helmond <scanner@lanenstandhardt.nl> Datum: dinsdag, 6 oktober 2020 12:07 Aan: griffie@houten.nl Onderwerp: lijsten voor aanvraag referendum Betreft:

lijst voor aanvraag referendum

Geachte heer, mevrouw, Een aantal kiesgerechtigde inwoners van de gemeente Houten zijn voornemens een referendum aan te vragen over een door de gemeenteraad te nemen besluit. Ik lees in artikel 5.3 van de Referendumverordening Gemeente Houten dat de persoonsgegevens van de verzoekers dienen te worden geplaatst op van gemeentewege verstrekte lijsten. Vriendelijk wil ik u verzoeken die lijsten zo spoedig mogelijk (uiterlijk binnen twee dagen na heden) aan mij toe te sturen. Met vriendelijke groet, Ellen Standhardt-Jonkers Advocaat | MfN mediator

Toen een reactie uitbleef, is telefonisch en schriftelijk gerappelleerd: Van: Marjan Helmond <scanner@lanenstandhardt.nl> Verzonden: maandag 12 oktober 2020 11:50 Aan: Charlotte Visser <charlotte.visser@houten.nl>; Ellen Mantel <Ellen.Mantel@houten.nl>; Cindy van Driel <Cindy.van.Driel@houten.nl> Onderwerp: Fwd: lijsten voor aanvraag referendum [D2020078_I19691698] Betreft: Dossier:

Fwd: lijsten voor aanvraag referendum Ruimtelijke koers Houten (D2020078)

Geachte mevrouw Visser, Zojuist spraken wij elkaar telefonisch over mijn verzoek van dinsdag 6 oktober jl. tot het toesturen van lijsten voor een referendum. Ik verwijs graag naar onderstaande e-mail. Op deze mail heb ik geen enkele reactie ontvangen, zelfs geen ontvangstbevestiging. U heeft mij toegezegd mij vandaag inhoudelijk te berichten. Het komt mij overigens voor dat het toesturen van lijsten niet veel tijd in beslag zou moeten nemen. Ik ontvang die lijsten daarom graag per omgaande. Zekerheidshalve neem ik ook de griffiemedewerkster en de raadsadviseur mee in deze mail. In afwachting,

met vriendelijke groet, Ellen Standhardt-Jonkers Advocaat | MfN mediator

Hierop stuurde de gemeente de gevraagde handtekeningenlijst: Van: Charlotte Visser <charlotte.visser@houten.nl> Datum: maandag, 12 oktober 2020 17:57 Aan: 'Marjan Helmond' <scanner@lanenstandhardt.nl> Onderwerp: RE: lijsten voor aanvraag referendum [D2020078_I19691698] Geachte mevrouw Helmond, Zoals afgesproken ontvangt u hierbij de door u gevraagde lijst. U kunt deze lijst gebruiken en doornummeren tot zover nodig. Indien wij u verder kunnen helpen, dan horen wij dat graag. Met vriendelijke groet, Charlotte Visser Griffier Postbus 30, 3990 DA Houten | Bezoekadres Onderdoor 25 t (030) 63 92 148 | m (06) 31 90 15 28 i www.houten.nl Vind ons op

De handtekeningenlijst die de gemeente op 12 oktober 2020 stuurde, is bijgesloten. Aangezien daarin het nummer van het raadsvoorstel ontbrak, is de gemeente gevraagd om dat te verstrekken: Betreft: Dossier:

RE: lijsten voor aanvraag referendum [D2020078_I19712855] Ruimtelijke koers Houten (D2020078)

Geachte mevrouw Visser, Ik zie dat boven de lijst voor het referendum het nummer van het raadsvoorstel moet worden ingevuld. Ik heb op de site van de gemeente Houten gekeken maar kan geen nummer vinden. Op de agenda van 8-12 van de gemeenteraad staat “Debat en besluitvormende vergadering over de Ruimtelijke Koers” maar er staat geen nummer bij. Kunt u mij dat nog even doorgeven? Alvast bedankt. Overigens: Marjan Helmond is mijn secretaresse en de mail kwam van haar adres, dus uw aanhef was begrijpelijk, hoor. Met vriendelijke groet, Ellen Standhardt-Jonkers Advocaat | MfN mediator

Hierop gaf mevrouw Visser telefonisch aan Ellen Jonkers door het nummer van het raadsvoorstel. Het nummer van het raadsvoorstel is op de lijst gezet met de toevoeging “Ruimtelijke Koers”. Op maandag 26 oktober 2020 is het inleidend verzoekschrift tot het houden van een referendum ingediend. Daarbij was de handtekeningenlijst gevoegd met ruim 220 handtekeningen.

Op 11 november 2020 vroegen wij de gemeente om duidelijkheid te geven over het verdere tijdpad èn over het inleveren van handtekeningen: Van: rino jonkers Verzonden: woensdag 11 november 2020 22:24 Aan: Griffie <Griffie@houten.nl> Onderwerp: tijdpad Ruimtelijke Koers 2040 Geachte Griffie, Nu het er op lijkt dat het referendumverzoek ook door de gemeenteraad zal worden gehonoreerd wil ik u vragen mij -indien mogelijk- het tijdpad te schetsen van de relevante zaken voorafgaande aan de definitieve besluitvorming over de Ruimtelijke Koers 2040. Tot welke datum hebben wij de tijd om de 2250 handtekeningen bij de gemeente in te dienen? Wanneer gaat de gemeenteraad vergaderen over het voorgenomen besluit en wanneer vindt de definitieve besluitvorming plaats? Graag hoor ik van u. Met vriendelijke groet, Rino Jonkers

Op deze mail is geen antwoord ontvangen. Op 1 december 2020 is het inleidend verzoek behandeld door de gemeenteraad. De gemeenteraad heeft beslist dat er geen weigeringsgronden zijn. Op 2 december 2020 stuurde de gemeente een mail luidende: Van: Inez Derks <Inez.Derks@houten.nl> Datum: 2 december 2020 om 08:26:23 CET Aan: rino jonkers <rinojonkers@hotmail.com> Onderwerp: Handtekeningenformulier referendum en reglement referendumcommissie Geachte heer Jonkers, Gisteravond heeft de gemeenteraad besloten om vast te stellen dat uw inleidend referendumverzoek aan de vereisten voldoet en dat zich geen weigeringsgronden voordoen voor het houden van een referendum over de Ruimtelijke Koers. Dat wil zeggen dat vandaag de termijn van zes weken ingaat voor het inzamelen van 2.250 handtekeningen die nodig zijn voor het definitieve referendumverzoek (zie artikel 8 van de Referendumverordening). Het formulier daarvoor treft u hierbij aan. U kunt dit zo vaak als nodig printen of kopiëren (op één geprint PDF-document kunnen 50 mensen hun handtekening zetten). De termijn voor het indienen van het definitieve verzoek eindigt op dinsdag 12 januari 2021. Uiterlijk op die datum moet u dus de benodigde handtekeningen inleveren. Eerder heeft u verzocht om het reglement van de referendumcommissie. Dat zend ik u bij deze. Ik wens u veel succes bij het inzamelen van de handtekeningen.

Met vriendelijke groet, Inez Derks Bestuursadviseur Postbus 30, 3990 DA Houten | Bezoekadres Onderdoor 25 t (030) 63 92 611 i www.houten.nl Vind ons op

Deze nieuwe handtekeningenlijst d.d. 2 december 2020 van de gemeente is bijgesloten. Hierop hebben wij direct gebeld met mevrouw Derks. Zij vertelde dat de eerder toegezonden lijst niet gebruikt kan worden omdat in de Verordening zou staan dat pas na het besluit van de gemeenteraad handtekeningen kunnen worden opgehaald voor het definitieve referendumverzoek.

Hierop stuurde Ellen Jonkers bijgevoegde mail d.d. 2 december 2020 aan de gemeente. Op 3 december 2020 is Ellen Jonkers gebeld door mevrouw. R. Oonk, directeur strategie en ontwikkeling. Daarbij deelde mevrouw Oonk mede dat alleen de lijst van 2 december 2020 kan worden gebruikt voor het ophalen van 2.250 handtekeningen. Dit, omdat het raadsvoorstel een andere tekst zou kunnen hebben gehad en anders zouden handtekeningen worden opgehaald voor een ander raadsvoorstel. Dat er geen letter of komma is veranderd in het raadsvoorstel, was niet relevant, aldus mevrouw Oonk. Tot zover de feiten. Dan komen wij nu tot een juridische beoordeling. Daarna formuleren wij ons (primaire) verzoek aan de gemeenteraad respectievelijk (subsidiaire) verzoek aan de Referendumcommissie. PRIMAIR VERZOEK AAN DE GEMEENTERAAD DE GEMEENTERAAD IS HET BEVOEGD ORGAAN Volgens art. 3 lid 1 Referendumverordening, hierna “de Verordening”, besluit de Raad (op eigen initiatief dan wel op initiatief van kiesgerechtigden) tot een referendum over een voorgenomen besluit. Daarmee is de Raad het bevoegde orgaan en daarom is dit verzoek primair gericht aan de Raad. DE VERORDENING Art. 5 Verordening bepaalt: 1. Kiesgerechtigden (…) kunnen bij het college schriftelijk een inleidend verzoek indienen tot het houden van een referendum over een door de raad te nemen besluit. 2.

Het verzoek dient vergezeld te gaan van een handtekening van elke verzoeker, met een opgave van diens naam, adres, leeftijd en woonplaats, alsmede van een vermelding om welk te nemen raadsbesluit het gaat. 3. De in lid 2 bedoelde gegevens dienen te zijn geplaatst op daartoe van gemeentewege verstrekte lijsten.

en in art. 8 Verordening staat: 1. Een definitief verzoek moet worden ondersteund door een aantal kiesgerechtigden dat tenminste gelijk is aan 7% van het aantal kiesgerechtigden van de laatstgehouden verkiezing van de leden van de raad met een maximum van 2.250. 2. Het verzoek, bedoeld in het eerste lid, moet zijn gedaan binnen zes weken nadat de raad het besluit als bedoeld in artikel 7 lid 1 heeft genomen. 3. Het verzoek dient vergezeld te gaan van een handtekening van elke verzoeker, met een opgave van diens naam, adres, leeftijd en woonplaats, alsmede van een vermelding om welk te nemen raadsbesluit het gaat. 4. De in lid 3 bedoelde gegevens dienen te zijn geplaatst op daartoe van gemeentewege verstrekte lijsten. 5. Het college maakt na binnenkomst van het verzoek binnen twee weken aan de raad bekend of het verzoek door een voldoende aantal kiesgerechtigden is gedaan.

Art. 5 lid 2 en art. 8 lid 3 zijn gelijkluidend: het inleidend verzoek en het definitief verzoek dienen vergezeld te gaan van “een handtekening van elke verzoeker, met een opgave van diens naam, adres, leeftijd en woonplaats, alsmede van een vermelding om welk te nemen raadsbesluit het gaat”. Ook art. 5 lid 3 en art. 8 lid 4 zijn gelijkluidend: de handtekeningen moeten worden gezet op een lijst van gemeentewege verstrekt. In art. 8 lid 4 gaat het niet over een àndere lijst. De Verordening spreekt niet over verschillende lijsten. Integendeel, nu art. 5 lid 3 en art. 8 lid 4 gelijkluidend zijn, is evident dat het om dezelfde lijst gaat!

In de mail van 12 oktober 2020 van mevrouw Charlotte Visser staat evenmin dat de handtekeningen voor het definitieve verzoek op een àndere lijst moesten komen. En ook na de mail van 11 november 2020 van Rino Jonkers wees de gemeente daar nimmer op. Dat had wel in de rede gelegen als de gemeente werkelijk meende dat een andere lijst gebruikt diende te worden. De lijst van 12 oktober 2020 voldoet aan de eisen van art. 8 lid 4. Immers, op de lijst kunnen worden vermeld de handtekening van elke verzoeker, met een opgave van diens naam, adres, leeftijd en woonplaats, alsmede het raadsbesluit waarom het gaat. LIJST D.D. 2 DECEMBER 2020 IS IN STRIJD MET DE VERORDENING De lijst van 2 december 2020 daarentegen is in strijd met de Verordening: er is een kolom toegevoegd voor een telefoonnummer. Echter, een telefoonnummer is niet vereist volgens de Verordening. Bovendien is de tekst op het voorblad irrelevant. De Verordering vermeldt uitsluitend dat op de lijst moet worden vermeld om welk te nemen raadsbesluit het gaat. Een aanvullende tekst of toelichting is daarmee niet aan de orde. Afgezien daarvan is de aanvullende tekst onjuist en onvolledig nu niet de letterlijke tekst van het gehele raadsvoorstel staat vermeld.

Zo ontbreken beslispunt 1 (Reactienota), beslispunt 3 (geheime Ontwikkelstrategie), beslispunt 4 (geheim Financieel Perspektief) en beslispunt 5 (startbudget van € 5,75 miljoen). Ergo, de lijst van 2 december 2020 is in strijd met de Verordening. TIJDSTIP VAN VERZAMELEN HANDTEKENINGEN Dan het telefonisch door mevrouw Oonk medegedeelde argument dat de lijst van 12 oktober 2020 niet gebruikt kan worden omdat pas na het besluit van de gemeenteraad handtekeningen kunnen worden opgehaald voor het definitieve referendumverzoek. Ook dit gaat niet op. In de Verordening staat immers helemaal níets over een tijdstip van waaraf handtekeningen kunnen worden opgehaald. Er staat slechts wanneer het verzoek met de handtekeningen moet zijn ingeleverd, namelijk binnen 6 weken nadat de raad het besluit als bedoeld in artikel 7 lid 1 heeft genomen. De situatie dat het raadsvoorstel gaandeweg een andere inhoud zou hebben gekregen, doet zich niet voor. In het raadsvoorstel is na indiening van het inleidend verzoekschrift immers geen letter of komma veranderd. Maar zelfs al zou het raadsvoorstel wèl inhoudelijk gewijzigd zijn, dan nog geeft de handtekening op de lijst slechts aan dat de inwoner het verzoek tot het houden van een referendum over het raadsvoorstel ondersteunt. De handtekening heeft gèèn betrekking op de inhoud van het raadsvoorstel an sich.

Ook daarom is niet relevant of gaandeweg het raadsvoorstel inhoudelijk is gewijzigd. TENSLOTTE Door corona worden wij zeer belemmerd in de mogelijkheden om de handtekeningen te verzamelen. Het is u en het College van B&W bekend dat wij daarom na indiening van het inleidend verzoek zijn doorgegaan met het verzamelen van handtekeningen voor het referendum. Dit heeft in de kranten gestaan en op internet. Al weken gaan tal van inwoners van deur tot deur om handtekeningen te verzamelen en bij de viskramen van Jan Schaap

kunnen mensen tekenen. Wij zitten al ver over de duizend handtekeningen. Wetende dat wij onafgebroken doende waren om handtekeningen te verzamelen, zou het van onbehoorlijk bestuur getuigen als niemand vanuit het College, uw raad en/of het gemeentehuis erop wees dat de lijst van 12 oktober 2020 daarvoor niet volstaat. Met de kwalificatie van onbehoorlijk cq onbetrouwbaar bestuur wil Houten toch niet opgezadeld zitten? Wij realiseren dat ieder in zijn eigen wereld en in zijn eigen waarheid leeft maar wij hebben een gemeenschappelijk belang namelijk het beste voor Houten en zijn inwoners. Een substantieel deel van de bevolking heeft grote moeite met de Ruimtelijke Koers. Als nu zou worden beslist dat de eerder verstrekte lijst niet geldig is, dan zal dat tot groot onbegrip en woede bij veel mensen leiden. Dat zal niet worden ervaren als omarmen van burgerinitiatief maar als het dwarsbomen daarvan. Opdat niet alleen met de mond wordt beleden dat burgerinitiatieven worden omarmd, is het tijd om daad bij het woord te voegen en ons als initiatiefnemers royaal tegemoet te treden om te voorkomen de mensen nóg meer hun vertrouwen in de politiek verliezen. Indachtig de belofte van de Burgemeester dat het College ‘alles op alles zal zetten’ om het referendum op 17 maart 2021 te laten plaatsvinden, past dit ook.

Een laatste opmerking nog: daar waar de overheid vanwege corona iedereen maant om sociale contacten te vermijden, past het diezelfde overheid niet dat zij haar inwoners die door de wijken lopen om handtekeningen te verzamelen, dwingt om dit opnieuw te doen met alle risico’s op besmetting vandien. Nu de Raad het bevoegd orgaan is om te beslissen over het referendum bent u ook bevoegd om te beslissen dat de handtekeningenlijst van 12 oktober 2020, zoals verstrekt door de gemeente, volstaat. Wij verzoeken uw raad dan ook om aldus te beslissen. SUBSIDIAR VERZOEK AAN DE REFERENDUMCOMMISSIE Volgens art. 11 lid 2 sub b kan de raad of het college advies vragen aan de Referendumcommissie over organisatorische kwesties. De lijst waarop de handtekeningen verzameld dienen te worden, is een organisatorische kwestie. Voor zover de gemeenteraad niet dadelijk besluit dat de lijst van 12 oktober 2020 inderdaad volstaat, verzoeken wij de Referendumcommissie om te adviseren over deze kwestie. Om herhaling te voorkomen, verwijzen wij voor de argumentatie naar het voorgaande. AFSLUITING Voor ons dringt de tijd. Daarom vernemen wij gaarne per omgaande van u. Met vriendelijke groet, Rino Jonkers Ellen Standhardt-Jonkers Jolanda Wijsmuller Bijlagen: handtekeningenlijst d.d. 12 oktober 2020 handtekeningenlijst d.d. 2 december 2020 mail d.d. 2 december 2020 van Ellen Jonkers aan de gemeente