Bijlage 1.4 - 4. Duurzaamheid

In het stedenbouwkundig plan moet daarom ruimte gereserveerd worden voor bijvoorbeeld ondergrondse energieopslag. Hierbij dient rekening gehouden te worden met een ruimtebeslag van ongeveer 5 % van de aanwezige ruimte in het openbare gebied. Beoordeling Doornkade op klimaatadaptatie: Door de verdichting van de Doornkade gaat onbebouwd oppervlak verloren (zowel verhard als onverhard), Dit betekent dat de thema’s wateroverlast, hittestress en droogte bij het verder uitwerken van de stedenbouwkundige plannen extra aandacht moeten hebben. Door het toevoegen van bomen aan robuuste groenstructuren kan dit deels worden ondervangen. Verder kan gekeken worden naar groene gevels en daken. Dit betekent iets voor de beeldkwaliteitseisen die gesteld gaan worden voor dit gebied. Daarbij kan het creëren van groene daken de mogelijkheden voor het plaatsen van zonnepanelen nadelig beïnvloeden en heeft dit zo invloed op het thema energietransitie. Beoordeling Doornkade op circulariteit: Transformatie en verdichting passen, op voorhand, goed binnen de circulariteitsgedachte; hergebruik van gebieden en zorgvuldig ruimtegebruik. De diverse thema’s uit circulariteit vragen vooral richtinggevende keuzes van het gemeentebestuur, zoals bijvoorbeeld een zeer lage parkeernorm.

Alleen voor wat betreft het thema groen en water scoort Doornkade slechter vanwege de hogere verdichting en minder robuuste groenstructuren.

2

2. Houten Oost

3

Beoordeling Houten Oost op energietransitie: Vanwege het feit dat het hier een, deels, uitleglocatie betreft, kunnen nog veel keuzes op gebied van energietransitie gemaakt worden. De geplande waterpartij biedt wel kansen voor aquathermie in combinatie met een collectief WKO-systeem. Beoordeling Houten Oost op klimaatadaptatie: Op uitleglocaties kan een hogere groen-verhard verhouding worden geëist. Hiermee wordt dan optimaal aangesloten op de thema’s vanuit klimaatadaptatie. Enerzijds is het belangrijk zo compact mogelijk te bouwen om de impact op de buitenruimte te beperken. Anderzijds moet een wijk ruim worden opgezet om hittestress te beperken. Het is belangrijk om te zoeken naar een optimum tussen compact en open bouwen. Op de thema’s vanuit klimaatadaptatie kan Houten Oost dan ook goed scoren, als met bovenstaande rekening wordt gehouden. Hierbij dient wel rekening gehouden te worden met bestaande wijken/gebieden waar tegenaan gebouwd wordt. Hier kan namelijk op het thema hittestress negatief gescoord worden doordat bestaande wijken die aan groen/water grensden ineens grenzen aan bebouwing. Als bijvoorbeeld gekeken wordt naar de waterstructuur die buitenom wordt gelegd, zou je deze ook in het midden kunnen situeren om dit te mitigeren. De te situeren watervoorziening is voor wateropvang een groot pluspunt en kan een bijdrage leveren aan beperking van hittestress.

Zoals al onder energietransitie benoemd kan, door toepassing van aquathermie, de waterpartij ook in de energievoorziening een bijdrage leveren. Beoordeling Houten Oost op circulariteit: In een uitleglocatie zoals Houten Oost kan maximaal worden ingezet op circulariteit. Ook hier hangt veel af van bestuurlijke besluitvorming, echter hier heb je niet te maken met een bestaande omgeving maar met een blanco canvas. Hiermee kan Houten Oost op alle uitgangspunten goed scoren. Bij een nadere uitwerking kan dit concreet worden ingevuld.

4

De Ruimtelijke modellen 3. Centrumlocatie

Korte samenvatting ontwikkeling centrumlocatie: De locatie centrumlocatie is onderverdeeld in een 9-tal ontwikkellocaties met een diversiteit aan wonen/werken. In totaal worden ongeveer 1.490 woningen toegevoegd en is er sprake van ongeveer 829 werkplekken, verdeeld over de verschillende ontwikkellocaties. Het aantal bouwlagen varieert van 3 tot 11 bouwlagen. Tevens is er een opgave in het verbeteren van groen van ongeveer 31.750 m2, aangegeven in groen op bovenstaande kaart. Beoordeling centrumlocatie op energietransitie: Het gaat op deze locatie om transformatie en verdichting met relatief veel bouwlagen. Daarnaast bestaat er een opgave in het verbeteren van het aanwezige groen (groen, wegen, water). De ambitie is dat het gebied voorziet in de eigen elektriciteits- en warmtevraag. Zonne-energie (voor stroom en/of warmte) is in dit gebied de meest voor de hand liggende energiebron en in beperkte mate miniwindturbines. Door de relatieve hoogbouw, waardoor relatief weinig dak- of geveloppervlak (voor zonne-energie) in relatie tot aantal woningen die voorzien moeten worden van energie aanwezig is, is bij de huidige techniek de verwachting dat de gebouwen niet volledig in hun eigen energie kunnen voorzien. Hierdoor moet ook gekeken worden naar energiebronnen buiten de gebouwen, maar wel zoveel mogelijk binnen het plangebied.

Een collectief warmtenet kan hierin een oplossing bieden, gevoed door een duurzame bron of door zon-pv elders binnen of desnoods buiten de locatie. Op de centrumlocatie zal een restant energievraag aan de orde zijn. Naast de absolute vraag naar energie speelt de onbalans tussen vraag en aanbod over de dag en over de seizoenen een rol en de noodzaak om energie te bufferen. Voor warmte moet die bij voorkeur onder de grond (WKO) gezocht worden. Voor elektriciteit is nog onduidelijk hoe dit in Nederland opgepakt gaat worden. In het stedenbouwkundig plan moet daarom ruimte gereserveerd worden voor bijvoorbeeld ondergrondse energieopslag. Hierbij dient rekening gehouden te worden met een ruimtebeslag van ongeveer 5 % van de aanwezige ruimte in het openbare gebied.

5

Beoordeling centrumlocatie op klimaatadaptatie: Door de transformatie en verdichting van de centrumlocatie gaat groen verloren, dit heeft negatieve gevolgen voor de thema’s wateroverlast, hittestress en droogte. Tevens is er sprake van relatieve hoogbouw waardoor hittestress een belangrijke opgave kan zijn. Bij het verder uitwerken van de stedenbouwkundige plannen dient hier rekening mee gehouden te worden. Door het toevoegen van bomen aan de robuuste groenstructuren kan dit deels worden ondervangen. Verder kan gekeken worden naar groene gevels en daken. Dit betekent iets voor de beeldkwaliteitseisen die gesteld gaan worden voor dit gebied. Daarbij kan het creëren van groene gevels de mogelijkheden voor het plaatsen van zonnepanelen nadelig beïnvloeden en heeft dit zo invloed op het thema energietransitie. De opgave ten aanzien van het aanwezige groen kan een bijdrage leveren aan het thema wateroverlast en droogte. Voor verminderen van hittestress zijn groene gevels een geschikte maatregel. Beoordeling centrumlocatie op circulariteit: Daar het hier gaat om transformatie/verdichting, wat per saldo al uitgaat van een circulair principe, zijn de thema’s circulair bouwen en ruimtegebruik goed toepasbaar. De thema’s deeleconomie, huishoudelijk afval, mobiliteit en groen en water zijn minder goed toepasbaar vanwege het ruimtebeslag dan wel een reeds bestaande bebouwde omgeving.

Voor mobiliteit geldt wel dat ingezet kan worden op verdere verbetering van OV, in combinatie met bijvoorbeeld deelfietsen (relatief klein ruimtebeslag, dus positief in een omgeving waar ruimte schaars is). Verbeteren van het OV in combinatie met deelfietsen draagt bij aan circulariteit omdat daarmee het gebruik van fossiele brandstoffen kan worden teruggedrongen. De opgave op groenverbetering kan hier wel een bijdrage in leveren door hier ruimte te reserveren voor de genoemde thema’s, waar mogelijk.

6

4. Koppeling:

Korte samenvatting ontwikkeling locatie Koppeling: De locatie Koppeling is onderverdeeld in een 6-tal ontwikkellocaties (behoudens de locaties met de aanduiding A en B) met een diversiteit aan wonen/werken. In totaal worden ongeveer 1.960 woningen toegevoegd en is er sprake van ongeveer 678 werkplekken, verdeeld over de verschillende ontwikkellocaties. Het aantal bouwlagen varieert van 2 tot 11 bouwlagen. Tevens is er een opgave in het verbeteren van groen van ongeveer 27.163 m2, aangegeven in groen op bovenstaande kaart. Beoordeling Koppeling op energietransitie: Het gaat op deze locatie om transformatie en verdichting met relatief veel bouwlagen. Daarnaast bestaat er een opgave in het verbeteren van het aanwezige groen (groen, wegen, water). De ambitie is dat het gebied voorziet in de eigen elektriciteits- en warmtevraag. Zonne-energie (voor stroom en/of warmte) is in dit gebied de meest voor de hand liggende energiebron en in beperkte mate miniwindturbines. Door de relatieve hoogbouw, waardoor relatief weinig dak- of geveloppervlak (voor zonne-energie) in relatie tot aantal woningen die voorzien moeten worden van energie aanwezig is, is bij de huidige techniek de verwachting dat de gebouwen niet volledig in hun eigen energie kunnen voorzien. Hierdoor moet ook gekeken worden naar energiebronnen buiten de gebouwen, maar wel zoveel mogelijk binnen het plangebied.

Een collectief warmtenet kan hierin een oplossing bieden, gevoed door een duurzame bron of door zon-pv elders binnen of desnoods buiten de locatie. Op de centrumlocatie zal een restant energievraag aan de orde zijn. Naast de absolute vraag naar energie speelt de onbalans tussen vraag en aanbod over de dag en over de seizoenen een rol en de noodzaak om energie te bufferen. Voor warmte moet die bij voorkeur onder de grond (WKO) gezocht worden. Voor elektriciteit is nog onduidelijk hoe dit in Nederland opgepakt gaat worden. In het stedenbouwkundig plan moet daarom ruimte gereserveerd worden voor bijvoorbeeld ondergrondse energieopslag. Hierbij dient rekening gehouden te worden met een ruimtebeslag van ongeveer 5 % van de aanwezige ruimte in het openbare gebied.

7

Beoordeling Koppeling op klimaatadaptatie: Door de verdichting/transformatie van de Koppeling gaat groen verloren, dit heeft negatieve gevolgen voor de thema’s wateroverlast, hittestress en droogte. Zeker ook in relatie tot de relatieve hoogbouw (maximaal 11 bouwlagen). Bij het verder uitwerken van de stedenbouwkundige plannen dient hier rekening mee gehouden te worden. Door het toevoegen van bomen aan de aanwezige groenstructuren kan dit deels worden ondervangen. Verder kan gekeken worden naar groene gevels en daken. Dit betekent iets voor de beeldkwaliteitseisen die gesteld gaan worden voor dit gebied. Daarbij kan het creëren van groene gevels de mogelijkheden voor het plaatsen van zonnepanelen nadelig beïnvloeden en heeft dit zo invloed op het thema energietransitie. Bij de verbeteropgave groen op deze locatie kan wel gekozen worden voor bijvoorbeeld smallere wegprofielen en daarmee kan een bijdrage geleverd worden aan klimaatadaptatie. Beoordeling Koppeling op circulariteit: Daar het hier gaat om transformatie/verdichting, wat per saldo al uitgaat van een circulair principe, zijn de thema’s circulair bouwen en ruimtegebruik goed toepasbaar. De thema’s deeleconomie, huishoudelijk afval, mobiliteit en groen en water zijn minder goed toepasbaar vanwege het ruimtebeslag dan wel een reeds bestaande bebouwde omgeving.

Voor mobiliteit geldt wel dat ingezet kan worden op verdere verbetering van OV, in combinatie met bijvoorbeeld deelfietsen (relatief klein ruimtebeslag, dus positief in een omgeving waar ruimte schaars is). Verbeteren van het OV in combinatie met deelfietsen draagt bij aan circulariteit omdat daarmee het gebruik van fossiele brandstoffen kan worden teruggedrongen. De opgave op groenverbetering kan hier wel een bijdrage in leveren door hier ruimte te reserveren voor de genoemde thema’s, waar mogelijk.

5. Molenzoom

Korte samenvatting ontwikkeling locatie Molenzoom: De locatie Molenzoom is onderverdeeld in een 3-tal ontwikkellocaties (behoudens de locaties met de aanduiding A en B) met een diversiteit aan wonen/werken. In totaal worden ongeveer 1.570 woningen toegevoegd en is er sprake van ongeveer 312 werkplekken, verdeeld over de verschillende

8

ontwikkellocaties. Het aantal bouwlagen varieert van 3 tot 11 bouwlagen. Tevens is er een opgave in het verbeteren van groen van ongeveer 62.400 m2, aangegeven in groen op bovenstaande kaart. Beoordeling Molenzoom op energietransitie: Het gaat op deze locatie om transformatie en verdichting met relatief veel bouwlagen. Daarnaast bestaat er een opgave in het verbeteren van het aanwezige groen (groen, wegen, water). Door de relatieve hoogbouw is het lastiger NOM. Mede vanwege te weinig dakoppervlak in relatie tot aantal woningen die voorzien moeten worden van energie. Waar sprake is van grondgebonden woningen is dat wel te bereiken. Een collectief warmtenet kan hierin een oplossing bieden, gevoed door een duurzame bron of door zon-pv elders binnen de locatie Op de centrumlocatie zal een restant energievraag aan de orde zijn. Een oplossing zou dan het bufferen van energie kunnen zijn waardoor de restvraag beperkt kan worden. In het stedenbouwkundig plan moet daarom ruimte gereserveerd worden voor bijvoorbeeld ondergrondse energieopslag. Daarnaast kan, bij de verbeteropgave van het groen, gekeken worden naar mogelijkheden voor collectieve energiesystemen, zoals een collectieve WKO dan wel ruimte gezocht worden voor opslag. Bij deze locatie is sprake van het meeste aanwezige groen, dat biedt kansen voor bovengenoemde maatregelen.

Doordat er sprake is van een gemengd milieu (wonen/werken) kan ook gekeken worden hoe de energievoorziening en -buffering van woningen en kantoren elkaar kan versterken. Beoordeling Molenzoom op klimaatadaptatie: Het betreft hier het omvormen van een kantoorlocatie naar wonen/werken. Deze locatie biedt verder de meeste ruimte aan groenstructuren. Hierdoor scoort deze locatie beter op mogelijkheden voor het incorporeren van klimaatadaptatie dan wel het mitigeren van optredende effecten als gevolg van de transformatie/verdichting. De thema’s wateroverlast, hittestress en droogte scoren in dit ontwikkelmodel dan ook beter. Wel is hier sprake van relatief veel bouwlagen (vergelijkbaar met de andere locaties). Bij het verder uitwerken van de stedenbouwkundige plannen dient hier rekening mee gehouden te worden. Door het toevoegen van bomen aan de aanwezige groenstructuren kan dit deels worden ondervangen. Tevens bieden de huidige brede structuren voor infra mogelijkheden om, bij het versmallen van wegprofielen, groen toe te voegen. Dit, in combinatie met groene gevels en daken, kan leiden tot een goede inpassing qua klimaatadaptatie. Dit betekent wel iets voor de beeldkwaliteitseisen die gesteld gaan worden voor dit gebied.

Daarbij kan het creëren van groene gevels de mogelijkheden voor het plaatsen van zonnepanelen nadelig beïnvloeden en heeft dit zo invloed op het thema energietransitie. Bij de verbeteropgave groen op deze locatie kan wel gekozen worden voor bijvoorbeeld smallere wegprofielen en daarmee kan een bijdrage geleverd worden aan klimaatadaptatie. Hierin biedt deze locatie de meeste kansen juist vanwege de reeds aanwezige groenstructuren en hun oppervlak. Beoordeling Molenzoom op circulariteit: Daar het hier gaat om transformatie/verdichting, wat per saldo al uitgaat van een circulair principe, zijn de thema’s circulair bouwen en ruimtegebruik goed toepasbaar. De thema’s deeleconomie, huishoudelijk afval, mobiliteit en groen en water zijn, over het algemeen, minder goed toepasbaar vanwege het ruimtebeslag dan wel een reeds bestaande bebouwde omgeving. Echter, omdat deze ontwikkellocatie de meeste vierkante meters aan te verbeteren groen heeft, biedt dit wel kansen om hiervoor ruimte te reserveren. Hetzelfde geldt voor mobiliteit. Naast de inzet op het verbeteren van het OV (in combinatie met deelfietsen), kan wellicht ook ruimte gevonden worden voor deelauto systemen. In dit ontwikkelmodel biedt de opgave voor groenverbetering van de bestaande openbare ruimte de beste kansen hiervoor. Ook voor de andere uitgangspunten ten aanzien van circulariteit geldt dit.

9