bijl. Ontwikkelingsvisie Oude Dorp 2030_31 augustus 2021_def.pdf
Tekst van het document
ONTWIKKELINGSVISIE OUDE DORP 2030
Voorwoord Het Oude Dorp is een fantastische plek door het historische karakter, de sfeer en de gezelligheid van winkels en horeca. Het Oude dorp is van betekenis voor de identiteit van Houten en de plek waar nog steeds belangrijke bijeenkomsten plaatsvinden, zoals de dodenherdenking op 4 mei. Veel mensen komen er samen door een mix aan functies zoals de markt, de kerk, het mooie plein met de muziekkapel en de fontein, de school en het wonen. Het plein was en is een knooppunt van lokale wegen en doorgaande routes. Na de realisatie van bijvoorbeeld rijkswegen, ’t Rond en Castellum verplaatste het middelpunt zich. Het Oude Dorp krijgt een steeds belangrijkere rol als plek om samen te komen en uit te gaan. Hoe ziet de toekomst eruit? In 2009 is de visie op het Oude Dorp gepresenteerd waar het voorliggende boekje een nieuwe versie van vormt. Een herijking. Geen ambities om het roer om te gooien maar juist vast te houden aan wat goed is en te verbeteren wat beter kan. Veel informatie is door hele actieve inwoners meegegeven. Dank daarvoor! Sander Bos, wethouder gemeente Houten
Dit boekje is samengesteld door Compositie 5 stedenbouw bv Opdrachtgever:
Gemeente Houten
Projectnummer:
210585
Datum: 31-08-2021 Referentie: 210585n20
I N H O U D S O P G AV E
1
Inleiding 5 Aanleiding 5 Proces 5 Uit de startnotitie 5 Leeswijzer 5
2
Participatie 7 Peiling: frisse blik op het Oude Dorp 7 Werkateliers 8 Samenvattend 9
3
Analyse en onderzoek 11 Detailhandel- en horecavisie Houten Oude Dorp 2020 11 Autoluw / autovrij Plein en parkeren 12 Bescherming historisch karakter 13
4
Visie 15 Verbeteren van de verkeerssituatie (auto/fiets/voetganger) Realiseren van een evenwichtige parkeersituatie met voldoende parkeerplaatsen Het Plein autoluw/-vrij maken met een nieuwe inrichting Herontwikkeling van gemeentelijke locaties (zoals de Van Harte School en De Grund) Behouden/creëren van een speelplek en een ontmoetingsplek Het ontstenen en vergroenen en klimaatproof maken van de openbare ruimte Toevoegen van (zorg)woningen en horeca/detailhandel Behouden/versterken van het historische karakter en de ruimtelijke kwaliteiten Zichtbaar en beleefbaar maken van de historie van het Oude Dorp
5
15 15 15 15 16 17 17 17 18
Uitvoeringsprogramma 19 Bescherming historisch karakter 19 Ondersteuning initiatieven die sfeer en levendigheid bevorderen 19 Nadere uitwerking uitbreiding Albert Heijn 19 Autoluw/autovrij Plein 19 Toegankelijk maken van de verhalen over het Oude Dorp 19 Zichtbaar en beleefbaar maken van de historie van het Oude Dorp 19
Bijlagen (beschikbaar via de website) Bijlage 1 - Samenvatting Participatie bij herijking visie Oude Dorp Bijlage 2 - Parkeeroplossing Van Harte School en omgeving (door Goudappel Coffeng) Bijlage 3 - Detailhandels- en horecavisie Houten Oude Dorp 2020 (door Ecorys) Bijlage 4 - Sensitiviteitsanalyse DPO Oude Dorp voor Ruimtelijke Koers (door Ecorys) Bijlage 5 - Herijking visie Oude Dorp, ontsluiting parkeergelegenheid AH (door Goudappel Coffeng) Bijlage 6 - Herijking visie Oude Dorp, autovrij of autoluw (door Goudappel Coffeng) Bijlage 7 - Visie Oude Dorp, uitwerking visie parkeren (door Goudappel Coffeng) Bijlage 8 - Beleidsdocument bescherming historisch karakter van het Oude Dorp 3
Luchtfoto van de Oude Dorp en omgeving
4
1
INLEIDING
Uit de startnotitie
Leeswijzer
In 2009 is de Visie Oude Dorp 2030 vastgesteld.
Deze herijking van de ‘Visie Oude Dorp 2030’ heeft
In
In deze visie zijn de hoofdlijnen van de gewenste
tot doel een bijgesteld kader te bieden, waaraan
worden de doelstellingen en het participatieproces
ontwikkelingsrichting voor het Oude Dorp beschreven.
plannen en initiatieven getoetst kunnen worden. Zoals
beschreven. Daarna wordt op basis hiervan een
Daarbij zijn ambities geformuleerd, die voor een
verwoord in de door de gemeenteraad vastgestelde
analyse gemaakt, ondersteund met onderzoeken.
deel ook daadwerkelijk gerealiseerd zijn. Zo zijn op
startnotitie richt dit bijgestelde kader zich op het
Hierbij is gekeken naar de kansen, genoemd in
het terrein van de voormalige school aan de Prins
realiseren van een aantrekkelijker, levendig gebied
het participatietraject, die bij kunnen dragen aan
Bernhardweg
Aanleiding
deze
‘Ontwikkelingsvisie
Oude
Dorp
2030’
gerealiseerd,
met een evenwichtige mix aan functies. Voor het Oude
het behalen van de doelstellingen.
waardoor op het Plein enkele parkeerplaatsen konden
Dorp wordt daarbij aan de volgende maatregelen
in de startnotitie genoemde maatregelen ingezet
verdwijnen en de ontwikkeling van De Stenen Poort
gedacht:
kunnen worden, wordt vervolgens in het hoofdstuk
langparkeerplaatsen
Visie beschreven. Tot slot wordt in het hoofdstuk
tot stand is gekomen. In de loop van de tijd heeft een wijziging of
•
accentverschuiving in de ambities rondom het Oude Dorp plaatsgevonden. Zo zijn de beleidsvelden
•
geworden voor de gemeente en is er rekening te
• •
van de ambities en wensen, zoals beschreven in deze
Realiseren van een evenwichtige parkeersituatie
visie, geconcretiseerd kunnen worden.
Het Plein autoluw/-vrij maken met een nieuwe Behouden/creëren van een speelplek en een ontmoetingsplek
meer particuliere plannen en initiatieven aan voor het Oude Dorp. Om deze te kunnen beoordelen op
Uitvoeringsprogramma beschreven hoe onderdelen
voetganger)
inrichting
houden met actuele cijfers over onder andere de woon(zorg)behoefte. Daarnaast dienen zich steeds
Verbeteren van de verkeerssituatie (auto/fiets/
met voldoende parkeerplaatsen
duurzaamheid en inclusieve samenleving belangrijker
•
Het ontstenen en vergroenen en klimaatproof
de (ruimtelijke) inpasbaarheid in het Oude Dorp is
maken van de openbare ruimte (realiseren van
een bijgesteld kader nodig. In deze herijking van de
meer groen en biodiversiteit)
Visie Oude Dorp 2030 worden daarvoor de contouren
•
Herontwikkeling van gemeentelijke locaties (zoals de Van Harte School en De Grund)
geschetst. •
Proces
Toevoegen van (zorg)woningen en horeca/ detailhandel
Ten aanzien van het Oude Dorp zijn in het collegeprogramma
Of en hoe de
2018-2022
meerdere
onder-
werpen, waaronder de herinrichting van het Plein en renovatie/nieuwbouw/uitbreiding op de locatie van de Van Harte School, benoemd. Ook de daarvoor noodzakelijke herijking van de Visie Oude Dorp 2030 is in het collegeprogramma opgenomen. Met de vaststelling van de startnotitie voor de herijking is medio 2019 door de gemeenteraad het startschot gegeven voor een uitgebreid participatieproces. Dit
•
Behouden/versterken van het historische karakter en de ruimtelijke kwaliteiten
Tijdens het participatietraject zijn voor het Oude Dorp veel interessante ideeën en wensen naar voren gebracht. Veelal betreffen deze ideeën en wensen heel concrete voorstellen voor aanpassingen en/ of verbeteringen van de inrichting van de openbare ruimte: Van losliggende trottoirtegels, een speeltoestel in het Amaliapark tot de plek van de ondergrondse containers op het Plein. In dit visiedocument is getracht deze rijkdom aan ideeën tot uitdrukking te laten komen. Met name in hoofdstuk 2 - Participatie en hoofdstuk 4 – Visie wordt een groot aantal van deze ideeën benoemd. In hoofdstuk 5 – Uitvoeringsprogramma zijn de belangrijkste vervolgstappen beschreven. Om ruimte te bieden aan een nadere afweging over de inpasbaarheid van al deze ideeën en wensen, bijvoorbeeld bij de herinrichting van het Plein, is bij de omschrijvingen in het uitvoeringsprogramma gekozen voor een hoger abstractieniveau. Dat betekent dus dat de ideeën en wensen in een later stadium geconcretiseerd kunnen worden.
proces heeft iedereen in de gelegenheid gesteld zijn of haar inbreng te leveren. Heel veel mensen hebben dat ook gedaan, waardoor deze visie echt een product geworden is van de gehele Houtense samenleving.
5
De start van het participatieproces
6
2
PA R T I C I PAT I E
Peiling: Frisse blik op het Oude Dorp
Werkateliers
Op vrijdag 12 juli 2019, het was een mooie zomeravond
De
nader
Aansluitend op de zomerperiode, waarin de wandel-
waarop we elkaar nog gewoon konden ontmoeten op
toegelicht worden. Al met al heeft dit een heel divers
meerkeuzeantwoorden
konden
ook
en vragenroute de eerste aanleiding vormde om
het Plein, is het participatietraject rondom de herijking
en genuanceerd beeld opgeleverd, waaruit bovenal
over ons Oude Dorp na te denken, hebben in het
van de Visie Oude Dorp 2030 van start gegaan. In het
een grote mate van betrokkenheid op het Oude Dorp
najaar van 2019, verspreid over vier avonden, de
Oude Dorp was voor de zomerperiode een interactieve
spreekt!
werkateliers plaatsgevonden. Aan de hand van de
route uitgezet. Hierbij waren op markante punten
Tegelijkertijd met de startactiviteiten op 12 juli is het
bundeling van enkele thema’s is tijdens die avonden
online of per ansichtkaart(!) vragen te beantwoorden.
e-mailadres oudedorp@houten.nl bekendgemaakt.
met een wisselende groep van telkens circa 30 à 40
Deze vragen hadden betrekking op specifieke locaties
Daarmee is ruimte geboden voor het stellen van
belangstellenden gezocht naar de ideeën en wensen
(parkeerterrein Prins Bernhardweg, Amaliapark, de
allerlei vragen en het plaatsen van opmerkingen.
die er leven. De avonden werden telkens ingeleid door
Grund), inrichtingselementen (muziektent, fontein,
Wellicht getriggerd door de vraagstelling omtrent
een deskundige, zodat ook die kennis betrokken kon worden bij de meningsvorming.
stenen bankjes), functies (terrassen, weekmarkt),
de hoek Prins Bernhardweg en Plein, zijn via dit
etc.. Het zette bijna 300 mensen, nagenoeg allemaal
e-mailadres ook enkele ontwerpideeën voor een
inwoners van Houten, aan om actief na te denken over
oplossing voor de onveilige verkeerssituatie op deze
Werkatelier: Historisch dorpskarakter
het Oude Dorp.
straathoek binnengekomen.
De publieke peiling ‘Frisse Blik op het Oude Dorp’
De antwoorden op de verschillende vragen zijn bij
heeft duidelijk gemaakt dat op een enkeling na
enkele onderwerpen heel uiteenlopend, terwijl bij
iedereen het historische dorpskarakter van het Oude
andere onderwerpen juist een meer eenduidige
Dorp belangrijk vindt. Tijdens het eerste werkatelier
mening te herkennen is. Een kleine greep uit de
zijn we hier dieper op ingegaan om te achterhalen wat
vragen en de antwoorden:
de betekenis is van het historisch dorpskarakter en wat er voor nodig is om dit te behouden: •
• • •
• • •
•
Behoud historisch dorpskarakter (met diversiteit aan functies en gevels) en Het Plein als middelpunt. Geen aanwijzing als beschermd dorpsgezicht, want het moet geen museum worden en er moet ruimte zijn voor ondernemers om te kunnen functioneren. Verbeter en handhaaf beeldbepalende gevels/panden. Bewaar de historie en draag het uit (vertel het verhaal en plaats bordjes). Pak ontsierende elementen/obstakels aan (afvalcon tainers/bakken, uitbundige reclame etc.); zorg voor passende afvalbakken. Behoud de bomen op het Plein. Klinkers/natuursteen Plein behouden. Kwaliteit locaties verbeteren: Passage; parkeerterrein Pr. Bernhardweg; Van Harte school (meningen over sloop zijn verdeeld; iedereen vindt behoud functie school voor Oude Dorp belangrijk); sloop De Grund (meesten vinden gebouw niets toevoegen aan dorpskarakter; functie als cultureel centrum moet in Oude Dorp behouden blijven) Verlichting op het Plein zou stijlvoller kunnen.
7
Werkatelier: Wonen, zorg, onderwijs en spelen
Werkatelier: Winkelen, uitgaan, ontmoeten en cultuur
Tijdens het tweede werkatelier is er in twee groepen
Tijdens het derde werkatelier is door onderzoeksbureau
gesproken over de thema’s Wonen & Zorg en
Ecorys en door Koninklijke Horecabond Nederland
Onderwijs & Spelen. Onder begeleiding van een
uitleg gegeven over de toekomstige ontwikkelingen
discussieleider hebben de deelnemers in twee
voor winkelen, uitgaan en cultuur. Zo liet met weten
sessies over de vier thema’s kunnen praten. Hierbij
dat online shoppen nog meer impact gaat hebben op
ging het erom wensen, zorgen en ideeën op te halen.
het slinkende winkelaanbod in winkelstraten. Vooral
Voordat de groepssessies begonnen, zijn eerst plenair
producten die niet dagelijks gekocht worden, zullen
de meningen over de thema’s gepeild waarbij de
vaker via internet worden gekocht.
resultaten direct op een scherm zichtbaar waren:
Op horecagebied wordt een ontwikkeling naar meer eetzaken en minder cafés voorzien. Voorts verwachten
•
•
•
•
•
•
•
eer woningen in het Oude Dorp voor senioren en M starters (ook mengvorm). Geen hoogbouw (max. 3 à 4 lagen). Naar mening van groot aantal mensen bij werkatelier zijn er op zichzelf voldoende zorgvoorzieningen in het Oude Dorp. Er is groot draagvlak voor een brede school, zowel bij schoolbestuur als KNA als inwoners. In ieder geval moet minimaal de school (als functie) behouden blijven, bij voorkeur op de huidige locatie. De Grund is een geschikte locatie voor woningbouw (sociale woningbouw, appartementencomplex voor jongeren en ouderen of 19e-eeuwse nostalgische villa’s), ook in combinatie met voorzieningen zoals buurthuis. Er zijn ook tegenstanders die het gebouw de Grund willen handhaven vanwege de geluidsdichte zaal en het gebruik als multifunctioneel activiteitencentrum. Parkeerterrein Pr. Bernhardweg is voor velen niet geschikt voor woningbouw, omdat het noodzakelijk is om te parkeren. Anderen zien juist mogelijkheden voor starterswoningen aan rand met parkeren ondergronds. Merendeel vindt dat er voldoende speelplekken zijn in het Oude Dorp, maar speelmogelijkheden kunnen beter (bijv. op het Plein of Van Harte Schoollocatie). De fontein wordt erg gewaardeerd als leuke speelplek voor kinderen. Zorgt voor levendigheid. Er mag nog wel een waterornament of tappunt bij of een zandbak ernaast.
beiden dat er meer combinaties tussen food en nonfood komen waarbij beleving voorop staat. Nadat de deskundigen aan het woord zijn geweest, zijn de deelnemers gaan speeddaten langs drie thematafels Uitgaan/horeca, Winkelen en Cultuur. Bij elke tafel hebben mensen binnen 7 minuten hun wensen en ideeën kunnen opschrijven. Na drie rondes hebben ze de suggesties die hen erg aanspreken, kunnen beoordelen met stickers. Daarna zijn de resultaten plenair met de deskundigen besproken: •
• • • • •
• • • •
•
Impressies werkatelier 8
leinschalige markt met biologische en streekproducten K stimuleren (geen weekmarkt, want daar is het Plein te klein voor). Meer unieke en ambachtelijke winkeltjes worden gemist. Goed Italiaans restaurant-pizzeria gewenst. Ateliertjes toestaan. Koffiehoek bij de bakker; Passage opknappen met tafels en stoelen. Muziektent wordt verschillend gewaardeerd (van sfeervol, karakteristiek tot sta in de weg en te klein). Wel wens van intensiever gebruik. Veel animo voor evenementen (geen grootschalige feesten) en culturele activiteiten. Eveneens verdeeldheid over hoeveelheid terrassen. Meer/comfortabelere bankjes of zitplekken (liever banken). Supermarkt is volgens velen groot genoeg; een uitbreiding wordt met argusogen bekeken; wel noodzakelijk om te behouden voor het Oude Dorp (trekpleister voor andere winkels; levendigheid; sociale ontmoetingsplek). Helft participanten vindt Amaliapark niet aantrekkelijk (lelijk, saai, geen bankje te vinden, vooral hondenuitlaatplaats). Anderen waarderen het juist als een park met historische waarden en prachtige bomen.
Samenvattend
Werkatelier: Veilig lopen, fietsen, rijden en parkeren
Extra werkatelier over het Oude Dorp voor inwoners
Het vierde en laatste werkatelier zijn de deelnemers
tot 35 jaar
zelfstandig of samen aan de slag gegaan door hun
De opkomst van de vier werkateliers op 26 september
wensen en meningen naar voren gebracht. Net als bij de
eigen routes te tekenen op plattegronden van het Oude
en 3, 10 en 17 oktober is goed geweest maar er
peiling, waaronder de wandel- en vragenroute, zijn die
Dorp. Daarbij hebben ze allerlei suggesties kunnen
is geconcludeerd dat er weinig tot geen jongere
ideeën, wensen en meningen bij sommige onderwerpen
geven voor wat er verbeterd kan worden om veiliger
Houtenaren hebben meegedaan. Dat werd als een
breed uiteenlopend en bij andere onderwerpen juist
en beter te kunnen lopen, fietsen, rijden en parkeren.
gemis ervaren. Om inwoners tot 35 jaar ook duidelijk
weer meer eenduidig. Dit maakt duidelijk dat nog lang
Door mobiliteitonderzoeksbureau Goudappel Coffeng is
een stem te geven in de ontwikkelingsvisie op het
niet voor alle genoemde maatregelen uit de door de
aan de aanwezigen uitgelegd hoe goed doordacht het
Oude Dorp, heeft de gemeente Houten besloten een
gemeenteraad vastgestelde startnotitie zo maar een
verkeerssysteem van Houten is en welke ontwikkelingen
extra werkatelier voor deze inwoners te organiseren.
algemeen aanvaarde oplossing gevonden kan worden.
er in de toekomst zijn te verwachten qua mobiliteit,
Via sociale media zijn inwoners tot 35 jaar opgeroepen
zoals allerlei elektrische voertuigen en alternatieve
om onder het genot van een drankje en bitterbal bij De
Omdat het participatie traject van de peiling en
vervoerssystemen. Reacties van de deelnemers aan
Roskam aan het Plein mee te praten over de toekomst
de werkateliers zo breed mogelijk zijn opgezet, is
het werkatelier waren:
van het Oude Dorp. Ook heeft een betrokken inwoner
geen specifieke rol weggelegd geweest voor de
een beroep gedaan op zijn leeftijdsgenoten en hen
Klankbordgroep Oude Dorp. Mogelijkerwijs kan deze
gestimuleerd om te komen.
Klankbordgroep bij de nadere uitwerking van deze visie
De reacties uit het extra werkatelier zijn verwerkt bij de
een bijdrage leveren. Over specifieke onderwerpen zijn
opsommingen van de thema-ateliers.
in kleinere setting (haast ontelbaar) veel gesprekken
•
•
•
• • • •
•
•
lgemeen: verkeer in het Oude Dorp is te druk en soms A chaotisch. Hoek Pr. Bernhardweg en Plein is berucht: onoverzichtelijk en onveilig. Verdeeldheid over verkeersstructuur; merendeel voor autoluw Plein; sommigen voor autovrij Plein (dit maakt het veiliger en prettiger en mooier). Wel besef dat er voldoende parkeerplaatsen moeten zijn. Nee-stemmers gaan juist naar het Plein omdat het gemakkelijk parkeren is of willen geen verandering omdat het altijd zo is geweest. Voor ondernemers is het van belang dat ze goed bereikbaar blijven en dat er geen parkeerproblemen ontstaan. Veel suggesties voor verandering verkeersroutes (rotonde Kon. Julianastraat; eenrichtingsverkeer Pr. Bernhardweg; extra ontsluiting vanaf De Poort). Vrachtverkeer zo veel mogelijk weren en/of reguleren. Parkeerplaatsen Plein minder zichtbaar maken (zowel voor auto als fiets). Meer wandelruimte gewenst, minder auto’s. De toegankelijkheid voor mindervaliden kan/moet beter. Nu zijn er te smalle stoepen of soms helemaal geen stoep (ter hoogte van Bij Teus). Maak wegen en stoepen gelijk! Onveilig voor fietsers. Betere fietsroutes en stallingen gewenst, ook voor bakfietsen (fietsparkeur). Houten is immers fietsstad. Parkeerterrein Pr. Bernhardweg is nodig en zou beter benut moeten worden om parkeren op het Plein tegen te gaan: maak het beter zichtbaar/bereikbaar en groener.
De plek wordt nu als lelijk, onverzorgd en rommelig ervaren. Sommigen pleiten voor schrappen van dit parkeerterrein zodat mensen de fiets pakken.
Bij de verschillende werkateliers zijn heel veel ideeën,
met diverse stakeholders gevoerd. Denk daarbij onder andere aan de Fietsersbond, Kunst na Arbeid, de kerkbesturen, de Van Harte School, de Voedselbank, de ondernemersvereniging, het 4 en 5 mei comité, Viveste, Historische Kring tussen Rijn en Lek, de Veilheidsregio Utrecht en de politie, milieuwerkgroep Houten en ambtelijke werkgroep Groen en Duurzaamheid, de standplaatshouders en enkele initiatiefnemers van plannen voor diverse locaties in het Oude Dorp. Deze zeer gevarieerde groep stakeholders duidt aan hoeveel belangen er in het Oude Dorp bij elkaar komen. Door inzicht te verkrijgen in al die belangen kan een betere afweging bij de visievorming gemaakt worden. Daarbij is onderzocht of initiatieven elkaar eventueel zouden kunnen versterken, of wensen en ideeën verenigbaar zijn met beleidsdoelstellingen en hoe een en ander zich verhoudt tot de genoemde maatregelen uit de startnotitie.
9
Impressie van het Plein
10
3 Met
al
A N A LY S E E N O N D E R Z O E K
de
kennis
en
informatie
die
in
het
Authenticiteit,
gezelligheid,
kleinschaligheid,
Groot deel van het etmaal levendig; de lokale
participatietraject bijeen is gebracht, is onderzocht
dorpsheid, charmant
ondernemer prevaleert
in hoeverre de maatregelen bij de doelstelling uit de
Het centrum van het Oude Dorp onderscheidt zich
De combinatie van horeca en winkels zorgt er voor dat
startnotitie concreet gemaakt kunnen worden. Daar
door haar authenticiteit, gezelligheid, kleinschaligheid
het centrum van het Oude Dorp een veel langer deel
waar dit nodig bleek zijn verdiepende onderzoeken
en dorpsheid. Het eeuwenoude Plein is charmant
van het etmaal leeft dan bijvoorbeeld Het Rond. Hier
uitgevoerd,
een
en belommerd. Hier bestaat nog een ‘ons-kent-ons’
treft men niet de reeks van filiaalbedrijven aan van
eventuele behoefte aan uitbreiding van horeca en/of
sfeer. Van oudsher is men vertrouwd met het Plein,
Castellum en Het Rond. De lokale ondernemer is hier
detailhandel, de parkeersituatie in het Oude Dorp en
de wegen, winkels en horeca. Veel mensen kennen
nog aanwezig, een ondernemer die zijn assortiment
de mogelijkheden ten aanzien van het beschermen
elkaar. Er wordt tijd genomen voor een praatje. De
en dienstverlening afpast op de wensen van de
van de historische waarden van het Oude Dorp onder
sfeer en levendigheid maken het centrum van het
klanten. Serviceverlening staat hoog in het vaandel.
de Omgevingswet.
Oude Dorp uniek binnen de voorzieningenstructuur
Ook na sluitingstijd wordt nog thuis afgeleverd, wat
van Houten. Deze innerlijke kracht is in belang niet te
overdag is gekocht.
bijvoorbeeld
Detailhandel- en Oude Dorp 2020
ten
aanzien
horecavisie
van
Houten
onderschatten in een tijd die zakelijker en anoniemer wordt.
Functiemenging;
Door Ecorys is in 2020 een distributie planologisch
hoofdlijnen
voor
een
toekomstbestendig retailaanbod
onderzoek uitgevoerd. In een dergelijk onderzoek
Organisch gegroeid
Er bestaat een zeker evenwicht tussen winkelen,
wordt onderzocht wat het optimale aantal vierkante
Dit resultaat is ontstaan via een generiek, organisch
werken, voorzieningen en wonen. Vraag en aanbod
meters aan detailhandel en horeca voor een bepaald
proces dat zich heeft uitgestrekt over enkele eeuwen.
in de horeca is zijn feite in evenwicht. De grootte van
gebied is. In de rapportage van Ecorys worden alle
Sommige
Nederlands
de supermarkt moet geoptimaliseerd worden, om te
detailhandelszaken en horecagelegenheden en de
Hervormde Pleinkerk, stammen uit de 17de en 18de
zorgen dat deze winkel goed kan blijven functioneren
behoefte daaraan beschreven. Uit dit onderzoek
eeuw. Het Oude Dorp telt 15 rijksmonumenten. Ook
als trekker van de winkels. De huidige omzet per
komt naar voren dat er een behoefte bestaat (naast
dit maakt het Oude Dorp en haar centrumgebied tot
m2 van deze supermarkt rechtvaardigt op zich al de
een beperkte uitbreiding van de Albert Heijn) aan
een uniek onderdeel van de groeikern Houten.
voorziene uitbreiding. Grootschalige toevoegingen
panden,
niet
alleen
de
kleinschalige dagelijkse (delicatessen)winkels, zoals
aan het winkelaanbod zijn daarnaast niet aan de orde.
een viswinkel. Onderstaande samenvatting uit de
Belangrijkste landmark van de gemeente
Hiaten moeten op een betrekkelijk kleinschalige wijze
rapportage van Ecorys beschrijft de karakteristieke
Bij het laatste gemeentelijke identiteit- en imago-
worden ingevuld. Zo zal er van een toekomstbestendig
eigenschappen van de detailhandel en horeca in het
onderzoek gaven zowel inwoners als ondernemers
retailaanbod sprake zijn.”
Oude Dorp.
aan, dat zij het Oude Dorp zien als het meest kenmerkende landmark van Houten. Met landmark
De rapportage van Ecorys is in tweede instantie
“Het DNA van het Oude Dorp als verklaring voor het
worden fysieke zaken in de stad of in het landschap
aangevuld met een beoordeling van de gevolgen van
succes
bedoeld, die de interesse kunnen trekken van inwoners
de toename van het inwoneraantal als gevolg van
De sterke kanten overtreffen de zwakke kanten. Het
en bezoekers vanwege hun historische betekenis,
de keuzes in de Ruimtelijke Koers voor de gebieden
lijstje met eventuele bedreigingen is korter dan dat van
karakter of uiterlijk. Nogal wat inwoners zouden
Molenzoom, Centrum en De Koppeling en omgeving.
de kansen/verbeteringen. Het gaat namelijk goed met
bezoekers aanraden om het Oude Dorp te bezoeken.
In deze beoordeling is geconludeerd dat verwacht
de retailstructuur van het Oude Dorp. De verklaring
Het Oude Dorp zou binnen de geschiedenis van
mag worden dat dit weinig tot geen andere inzichten
van dit succes is in belangrijke mate te vinden in het
Houten wel wat meer aandacht mogen krijgen, gaven
geeft voor wat betreft de conclusie uit het distributie
eigene van het centrum van het Oude Dorp: in haar
veel inwoners aan.
planologisch onderzoek.
DNA. Wat laat dit centrumgebied onderscheiden van de andere winkel-concentraties in de gemeente Houten? De ondernemers en ook de deelnemers aan het werkatelier over de winkels en horeca in het Oude Dorp denken in grote lijnen hetzelfde over het eigene van het Oude Dorp.
11
Autoluw / autovrij Plein en parkeren
huidige verkeersstructuur
De gedachte om het Plein autovrij dan wel autoluw te maken
Vanuit verkeerskundig oogpunt voldoet de huidige structuur.
komt voort uit de wens om de verblijfskwaliteiten op het
In de huidige situatie doen de hoogste intensiteiten zich
Plein te verbeteren. Om alle functies en voorzieningen in het
voor op de bredere straten en blijven woonstraten rustig.
Oude Dorp bereikbaar te houden, moeten de ligging van de
De verkeersintensiteit blijft ruim onder het in 2009 gestelde
parkeerterreinen en de routes daar naar toe logisch zijn. Een
maximum. Wijzigingen in de verkeersstructuur leiden tot
onderbreking van de doorgaande route over het Plein -om het
verschuivingen van verkeersdruk naar straten die in sommige
Plein autoluw/autovrij te maken- kan daarbij wel eens heel
gevallen minder geschikt zijn om extra verkeer te verwerken.
nadelig zijn. Goudappel Coffeng heeft daarom in een tweetal
Een tweezijdige ontsluiting van het parkeerterrein AH zal
notities onderzocht hoe het parkeren en de auto-ontsluiting
leiden tot een afname van verkeer op het Plein.
in het Oude Dorp ten gunste van minder autoverkeer op het Plein gewijzigd kan worden. Vooruitlopend op bestuurlijke besluitvorming is daarbij een uitbreiding van Albert Heijn meegenomen in de beoordeling. Hier zullen dan immers extra parkeerplaatsen gerealiseerd moeten worden en bij een keuze voor een autovrij Plein zullen alle parkeerplaatsen aan de voorzijde van de Albert Heijn
autovrij Plein
elders een plek moeten krijgen.
Wanneer het Plein autovrij wordt gemaakt en er een
Door aankoop van verschillende percelen heeft de ondernemer
kortsluitende verbinding wordt gemaakt naar De Poort zal er
van de Albert Heijn zich verzekerd van voldoende ruimte
verschuiving van de verkeersroutes plaatsvinden. Met name
voor uitbreiding van de supermarkt en de daarbij benodigde
de woonstraten die aansluiten op de nieuwe verbinding zullen
parkeerplaatsen op eigen terrein. In de notities van Goudappel
een toename van verkeer krijgen, waarbij deels sprake zal zijn
Coffeng wordt dit beschreven als een mogelijkheid voor de
van sluipverkeer. Deze verschuiving naar echte woonstraten
realisatie van een autoluw Plein: Het parkeerterrein aan de
wordt verkeerskundig negatief beoordeeld.
achterzijde van Albert Heijn kan dan aan twee zijden ontsloten worden, zowel aan de Prins Bernhardweg (huidige toegang parkeerterrein) als aan de Koningin Julianastraat. Dit biedt de mogelijkheid om de oost-west auto-verbinding over het Plein op te heffen, waardoor het Plein autoluw kan worden. Zoals hierboven beschreven en op pagina 13 verbeeld, is voor het autoluw maken van het Plein een tweezijdige ontsluiting van een nieuw parkeerterrein achter Albert Heijn als
autoluw Plein
oplossingsrichting gesuggereerd. Wellicht zijn er ook andere
Vanuit de wens om de Pleinruimte te vergroten biedt de variant
mogelijkheden die het mogelijk maken om een autoluw Plein
autoluw mogelijkheden. In die variant is het niet meer mogelijk
te creëren. Deze kunnen bij de nadere uitwerking van deze
in oost-west richting over het Plein te rijden. Alleen aan de
visie voor het Oude Dorp onderzocht worden.
randen zijn nog routes voor het autoverkeer. Om dit mogelijk te maken zijn in de weergegeven verkeersstructuurtekening de twee grotere parkeerlocaties (Prins Bernhardweg en achter de Albert Heijn) tweezijdig bereikbaar en uitwisseling tussen de parkeerplaatsen is eveneens mogelijk.
12
Bescherming historisch karakter In samenspraak met MooiSticht is gekeken naar de mogelijkheden om het historische karakter van het Oude Dorp te beschermen. Op dit moment is het zo dat enkel de Rijksmonumenten en de gemeentelijke monumenten een beschermde status kennen. Een sturingsmiddel om de historisch-stedenbouwkundige en cultuurhistorische kwaliteiten van het Oude Dorp te beschermen is er niet. Dit is onder andere ontstaan door de afschaffing van het welstandsbeleid. In het participatietraject is meermalen benoemd dat enige regie op het behoud van het historische karakter zeker gewenst is. Daarbij werd dan tegelijkertijd aangegeven dat het Oude Dorp niet een openluchtmuseum moet worden, waarin geen enkele ontwikkeling meer mogelijk is. Een middel dat daartoe ingezet kan worden is de aanwijzing van het Oude Dorp als ‘beschermd dorps- en stadsgezicht’. Ook onder de aanstaande Omgevingswet behoort dit tot de mogelijkheden. Maar die nieuwe wet biedt ook andere manieren om bescherming aan het historische karakter van het Oude Dorp te bieden. Anders dan onder de huidige wetgeving zal onder de Omgevingswet veel ruimer beoordeeld moeten worden of de waarden van rijks- en gemeentelijke monumenten niet geschaad wordt. Er wordt dan niet alleen gekeken naar het monument zelf, maar ook naar de wijde omgeving.
Wanneer we alle monumentale en als waardevol/karakteristiek bestempelde gebouwen en elementen, waaronder bomen, in het Oude Dorp in kaart brengen, dan ontstaat een aaneengesloten zone. Van deze zone kan gesteld worden dat de ontwikkelingen die hierbinnen plaatsvinden, beoordeeld moeten worden op hun bijdrage aan het behoud of de versterking van het historische karakter van het Oude Dorp. Elke beoogde ontwikkeling kan daarbij op zijn eigen merites beschouwd worden, zonder dat nu al knellende kaders vastgelegd worden. Om de werking van deze handelwijze te laten zien is de beleidsnotitie ‘bescherming historisch karakter Oude Dorp’ opgesteld. Vooruitlopend op nader vast te stellen planologischjuridische instrumenten, zoals de instelling van een beschermd dorps- en stadgezicht, kan deze notitie handvatten bieden aan het beoordelen van de diverse initiatieven die zich aandienen in het Oude Dorp. De beleidsnotitie is door de erfgoedcommissie beoordeeld. Volgens haar biedt de notitie goede aanknopingspunten voor een zekere bescherming. Overigens is zij ook van mening dat het niet kiezen voor een beschermd dorps- of stadsgezicht voortkomt uit enige koudwatervrees. 13
Ideeschetsen en visualisatie voor de hoek Prins Bernardweg - Plein ingestuurd door inwoners van Houten
Visualitatie en inrichtingsschets door Gijsbert en Gerlind Achterberg
Inrichtingsschets door Hans van Dijk 14
4
VISIE
Herontwikkeling van gemeentelijke locaties (zoals de Van Harte School en De Grund)
In dit hoofdstuk worden de verschillende maatregelen,
autovrij dan wel autoluw maken van het Plein, vragen
zoals
puntsgewijs
om een goede beoordeling van de parkeersituatie die
langsgelopen. Op basis van de input vanuit het
dan ontstaat. Toevoeging van programma betekent
participatietraject, de analyse en de onderzoeken,
een toevoeging van parkeerplaatsen. De notitie
wordt daarbij aangegeven wat de visie is op het
van Goudappel Coffeng, beschreven in het vorige
Oude Dorp 2030 zijn naast de locatie Van Harte School
concretiseren van de maatregel.
hoofdstuk, geeft daarvoor richting. Daarin wordt
en De Grund nog veel meer locaties in ogenschouw
onder meer gesteld dat gestreefd moet worden
genomen. Zo is onder meer de locatie Albert Heijn en
naar grotere parkeerlocaties. Het behouden van
omgeving, Plein Noord en het parkeerterrein aan de
de parkeercapaciteit op het terrein aan de Prins
Prins Bernhardweg bekeken. Onderstaand per locatie
Bernhardweg is daar een onderdeel van.
een beknopte visie op de ontwikkelingsmogelijkheden:
grootste knelpunt voor wat betreft verkeersveiligheid.
Autoluw/autovrij Plein
Van Harte School
Niet alleen de krappe afmetingen van rijbaan en
Bij de totstandkoming van dit visiedocument is
De afgelopen periode is de inpassing van het
trottoir zorgen hier voor een beperkte verkeersruimte,
onderzocht of er mogelijkheden zijn het Plein autovrij/
gewenste programma op de locatie nader onderzocht.
ook de levendigheid rondom de entree van de Albert
autoluw te maken. Die mogelijkheden blijken er te
Daarbij kwam naar voren dat een ontwikkeling van
Heijn en de ReadShop dragen eraan bij dat de situatie
zijn, maar de meest optimale variant daarbij is op
een multifunctioneel centrum, waarin bijvoorbeeld
als onoverzichtelijk wordt ervaren. Wellicht getriggerd
voorhand niet zo maar te tekenen. Daarom is in de
ook Kunst Na Arbeid onderdak zou kunnen vinden,
door de vraagstelling bij de wandel- en vragenroute
concept visie opgenomen dat nader onderzoek naar
vanwege de bijbehorende parkeerbehoefte zou
hebben enkele inwoners van Houten verschillende
de mogelijkheden voor het autoluw/autovrij maken van
leiden tot de afhankelijkheid van bijvoorbeeld de
oplossingen voor dit verkeersknelpunt geschetst, tot
het Plein uitgevoerd gaat worden. In de inspraakronde
mogelijkheden voor parkeren op het terrein achter
en met een 3D-visualisatie aan toe! Het geeft wel
zijn er veel nadelen op tafel gekomen bij het realiseren
de Albert Heijn. Momenteel wordt een solitaire
aan dat er urgentie wordt gevoeld om een oplossing
van een autovrij of -luw Plein. In combinatie met
ontwikkeling van een kindcentrum op het huidige
te realiseren voor deze als onveilig waargenomen
nader onderzoek naar de uitbreiding van de AH,
schoolterrein voorgestaan, waarbij het parkeren op
situatie.
gaan we opnieuw kijken naar de haalbaarheid van
eigen terrein en in de directe nabijheid wordt opgelost.
Overigens werden er in het participatietraject ook
een autoluw Plein op de wat langere termijn. Een
Het toetsingskader voor de stedenbouwkundige
opmerkingen gemaakt als: het is helemaal niet
autoluw Plein - met meer ruimte voor de voetganger,
inpassing kan gevonden worden in de opgestelde
onveilig, de snelheden zijn laag en het is eigenlijk de
fietser, groen en spelen - blijft daarmee een stip op
notitie ‘bescherming historische karakter Oude Dorp’.
enige plek in Houten waar je je kinderen kunt leren
de horizon. Als opmaat voor een autoluw Plein wordt
omgaan met andersoortige weggebruikers.
op korte termijn gekozen voor een parkeerluw Plein,
De Grund
De door de inwoners geschetste oplossingen zijn
waarbij we gaan onderzoeken hoe het Plein meer
De Grund is evenals de locatie Van Harte School
concrete plannen. In het licht van de herinrichting van
parkeervrij gemaakt kan worden ten gunste van de
een solitaire locatie. De huidige gebruikers zullen
het Plein zullen deze worden meegenomen.
verblijfskwaliteit.
moeten verhuizen om de locatie vrij te maken voor
Daarmee vervalt ook de noodzaak om tot een
herontwikkeling. Uit het participatietraject blijkt dat
algehele herinrichting van het Plein over te gaan.
tegen een herontwikkeling weinig of geen weerstand
Bij het participatietraject zijn wel al veel ideeën geuit
bestaat. De herontwikkeling zal op korte termijn
Op dit moment is er een evenwichtige parkeersituatie
voor het Plein. Deze ideeën worden meegenomen
(binnen 3 jaar) starten.
in het Oude Dorp. Als bezoeker vind je eigenlijk altijd
in een nader in te richten ontwerptraject, waarbij co-
wel een parkeerplaats. Bij nieuwe ontwikkelingen,
creatie tussen bewoners, ondernemers, gemeente,
zoals bijvoorbeeld een uitbreiding van de supermarkt,
ontwerpers en belangstellenden voorop staat.
benoemd
in
de
startnotitie,
Verbeteren van de verkeerssituatie (auto/ fiets/voetganger) In het participatietraject is met name de situatie op de hoek Prins Bernhardweg en het Plein benoemd als het
Realiseren van een evenwichtige parkeersituatie met voldoende parkeerplaatsen
Tijdens het proces rondom de herijking van de visie
de vestiging van een nieuwe horecagelegenheid of het
15
Locatie Albert Heijn en omgeving Uit de verschillende onderzoeken blijkt dat een uitbreiding van de supermarkt in het Oude Dorp
Het Amaliapark
niet ondenkbaar is. Door aangrenzende percelen te verwerven is de ondernemer in staat die uitbreiding en de daarbij behorende parkeerplaatsen te realiseren. Nader onderzoek naar een eventuele uitbreiding van de supermarkt en de consequenties daarvan is nodig om een besluit te kunnen nemen over de wenselijkheid hiervan. Plein Noord In het participatietraject is naar voren gekomen dat de wens bestaat om in Plein 23/23A een nieuwe horecagelegenheid
te
vestigen.
De
voormalige
verfwinkel en aannemerij kan daarmee een nieuwe bestemming krijgen, die investering in het behoud van het karakteristieke pand mogelijk maakt. Op het achterterrein kunnen parkeerplaatsen toegevoegd worden.
Een
nauwkeurige
berekening
van
de
parkeerbalans zal moeten uitwijzen of daarmee kan worden volstaan. Er lijkt draagvlak voor de nieuwe horecagelegenheid te zijn. Prins Bernhardweg Ruimtelijk gezien is het ‘gat’ in de straatwand, geslagen door het parkeerterrein aan de Prins Bernhardweg, een doorn in het oog. Juist bij het benaderen van het Plein via de historische aanrijdroutes, wordt hier een kaal parkeerterrein en rommelige achterkant blootgelegd. Er blijkt, met behoud van parkeerplaatsen, een kleinschalige invulling met woningen aan de straatzijde van de Prins Bernhardweg mogelijk te zijn, al dan niet in combinatie met mogelijke andere ontwikkelingen op en om het parkeerterrein.
16
Behouden/creëren van een speelplek en een ontmoetingsplek
bankmuurtjes worden eveneens als ontmoetingsplek gewaardeerd. Wel is aandacht gevraagd voor meer
In de startnotitie is beschreven dat er een speelplek
comfort en het schoonhouden.
en ontmoetingsplek in het Oude Dorp behouden
De ervaring leert dat kinderen vanaf groep 7 à 8 weinig
moet blijven. Het is niet de bedoeling speelplekken
gebruik maken van speeltoestellen. Zij gebruiken wel
weg te halen. Nog niet zo lang geleden is bij de
de sport- en trapvelden. Hiervan zijn er twee met
huidige speelplek aan de Pr. Bernhardweg een
kunstgras in de buurt van het Oude Dorp te vinden.
nieuw kunstgrasveld aangelegd, wat een grote
De schoolpleinen zijn openbaar en vrij toegankelijk na
aantrekkingskracht heeft op kinderen van alle
schooltijd voor spelende kinderen. Ook in de vakanties
leeftijden.
zijn de pleinen open.
Over het algemeen kan gezegd worden dat er
Het Amaliapark zou geschikter gemaakt kunnen
voldoende speelgelegenheden in het Oude Dorp
worden voor spelen, zodat het meer is dan een
zijn. Dat is overigens ook door het merendeel van de
hondenuitlaatplek,
betrokkenen in het participatietraject gesignaleerd. Bij
werkatelier. Alle ideeën en suggesties uit het
degenen die aangaven dat er te weinig speelplekken
participatietraject zullen betrokken worden bij de
zijn, zit het ‘m vooral in de invulling van de speelplekken
uitvoering van de verschillende programmaonderdelen.
en waar die zich bevinden. Zo wordt geopperd dat op
Op het vlak van ontmoeten geldt dat er door de
het Plein meer speelmogelijkheden mogen komen.
voorzieningen die zich in het Oude Dorp bevinden
Hier zou inderdaad voor de kinderen in de leeftijd van
en daar ook blijven (supermarkt, school, horeca) al
3 tot 6 jaar wat bij kunnen komen. De fontein wordt
automatisch ontmoetingsplekken voorhanden zijn.
gewaardeerd en biedt veel vertier voor kinderen.
Uiteraard mag De Grund hier niet onbenoemd blijven.
Tijdens het participatietraject is de suggestie van een
Op dit moment is De Grund in gebruik als sociaal
extra waterornament of watertappunt gedaan. De
cultureel centrum.
aldus
deelnemers
van
het
In het participatietraject is verder nog naar voren
autoluwe variant tonen
aan dat deze bomen ook
toevoeging aan de woningvoorraad. Voor wat betreft
gekomen dat er veel animo is voor meer en gevarieerde
gehandhaafd blijven. In de notitie over het beschermen
de visie op het toevoegen van horeca en detailhandel
evenementen in het openbaar gebied zoals op het
van het historisch dorpskarakter zijn de waardevolle
wordt hier verwezen naar de beschrijving bij de locaties
Plein. Overigens zijn er ook tegengeluiden (geen
bomen ook aangeduid.
Albert Heijn en omgeving en Plein Noord.
grootschalige feesten, want te veel overlast). Eén
Wat hier aangegeven is over het thema groen
van de doelstellingen van de ontwikkelingsvisie is het
geldt ook voor duurzaamheid, energie, circulariteit
creëren van meer sfeer en levendigheid in het Oude
en
Dorp. Nu is het lastig te omschrijven wat we daaronder
(gemeentelijk
initiatieven
Behouden/versterken van het historische karakter en de ruimtelijke kwaliteiten
de
actuele
Voor de gehele gemeente Houten wordt momenteel
precies verstaan. Dat is voor iedereen immers anders.
beleidslijnen gelden. Het Oude Dorp leent zich
gewerkt aan een visie op erfgoed. Daarin zal
De gemeente Houten heeft in 2017 een Cultuurvisie
(nog) niet om aan te sluiten op een collectieve
waarschijnlijk ook specifiek op de bescherming van de
vastgesteld. In deze visie zijn binnen drie over-
warmtevoorziening, maar we gaan bij de herinrichting
waarden van het Oude Dorp worden ingegaan. Er wordt
koepelende thema’s acht speerpunten opgenomen.
wel rekening houden met eventuele extra ruimte die
daarbij gedacht aan de instelling van een beschermd
In 2021 komt er een nieuwe uitvoeringskalender
in de ondergrondse infrastructuur nodig is voor de
dorps- en stadsgezicht. Omdat het historische karakter
als aanvulling op de Cultuurvisie. Dit biedt voor het
energietransitie. Bij individuele bouwplannen is Nul-
van het Oude Dorp nu weinig tot geen bescherming
Oude Dorp een mooie kans om ambities aan elkaar
op-de-meter het uitgangspunt.
kent, is de beleidsnotitie ‘bescherming historisch
te koppelen of die in ieder geval te onderzoeken.
klimaatbestendigheid. of
Voor
particulier)
alle
zullen
het betrekken van kunstenaars bij de inrichting van
Toevoegen van (zorg)woningen horeca/detailhandel
het nieuwe Plein om het DNA van het Oude Dorp daar
Bij de beschrijving van de visie op een aantal potentiële
wordt voorgesteld genoemde notitie te hanteren voor
beter tot uitdrukking te laten komen.
ontwikkellocaties is aangegeven wat daarbij de
het beoordelen van de ruimtelijke inpasbaarheid van
mogelijkheden zijn. Uit alle verkenningen blijkt dat het
deze initiatieven.
Daarbij zouden we bijvoorbeeld kunnen denken aan
Het ontstenen en vergroenen en klimaatproof maken van de openbare ruimte (realiseren van meer groen en biodiversiteit)
en
karakter Oude Dorp’ opgesteld. Om te voorkomen dat allerlei initiatieven, die zich de afgelopen periode hebben aangediend, nog langer on-hold blijven staan,
toevoegen van (zorg)woningen maar beperkt mogelijk is. Alleen de locatie van de Grund leent zich op relatief korte termijn mogelijk voor een kleinschalige
Dit zijn belangrijke thema’s voor de gemeente Houten, al dan niet vastgelegd in beleidsdocumenten, zoals BIOR/WRP/Bomenbeleid. De werkgroep groen en
De Albert Heijn
duurzaamheid heeft nog specifiek aandacht gevraagd voor de volgende aspecten: •
Meer groen realiseren in het openbaar gebied (doelstelling 60% groen en 40% verharding).
•
Klimaatadaptieve inrichting van het openbaar en particulier terrein.
•
Grote bomen behouden.
•
Maak schoolplein groener.
•
Biodiversiteit stimuleren.
Daar waar sprake is van het herinrichten van de openbare ruimte zal daar stevig (maximaal) op ingezet worden, uiteraard tegen het licht van de functionele eisen (zoals een harde ondergrond voor standplaatshouders op het Plein). Ook bij particuliere initiatieven spelen deze thema’s een belangrijke rol. Uit het participatietraject is naar voren gekomen dat de bomen op het Plein zeer geliefd, belangrijk en onmisbaar zijn. Verkennende schetsen voor een 17
Zichtbaar en beleefbaar maken van de historie van het Oude Dorp Bij de vaststelling van de startnotitie is een motie van de raad aangenomen, die inhoudt dat in de ontwikkelingsvisie ook wordt aangegeven hoe de historie van het Oude Dorp zichtbaar en beleefbaar wordt gemaakt. De achterliggende gedachte hierbij was dat de verhalen en de geschiedenis over het Oude Dorp niet verloren mogen gaan en doorgegeven moeten worden aan de volgende generaties. In de loop van het project is de gedachte van het opstellen van een narratief over het Oude Dorp omarmd. Het narratief legt de verhalen over de geschiedenis van het Oude Dorp in een aantal tijdsvensters vast. Daar is inmiddels een start mee gemaakt. Onderzocht wordt hoe het narratief gepresenteerd kan worden. Daarvoor zijn allerlei methoden denkbaar: variërend van een boekwerk tot een aparte website met podcasts en/of animatiefilmpjes tot fysieke kunstobjecten in het Oude Dorp, zoals bijvoorbeeld het in de bestrating tot uitdrukking brengen van de contouren van de Romeinse villa die ooit nabij de plek van de kerk aan het Plein stond. Voorgesteld wordt om bij het bedenken en aanreiken van de juiste methode de Houtense inwoners te betrekken.
18
Contouren Romeinse villa terug te zien in bestrating
5
UITVOERINGSPROGRAMMA
Voor sommige onderwerpen van de visie, zoals
Cultuurvisie, zullen deze worden beoordeeld en waar
hiervoor beschreven, is aandacht voor en sturing
relevant/mogelijk worden opgenomen in de agenda.
vanuit staand beleid voldoende om de ideeën en
Uit het participatietraject kwam meerdere malen naar
wensen uit de visie te bewerkstelligen. Voor sommige
voren dat een (half)jaarlijkse streek- of boerenmarkt
zaken is het echter nodig om concrete acties uit te
op het Plein een welkome aanvulling zou zijn.
zetten. In dit Uitvoeringsprogramma worden de
Onderzocht zal worden hoe dit georganiseerd kan
belangrijkste benoemd:
worden.
Bescherming historisch karakter
•
In de visie op Erfgoed, die momenteel in voorbereiding is, zal het Oude Dorp een prominente plek krijgen. Omdat ook dit beleidsdocument een visie betreft, biedt het nog geen concrete handvatten om het historische
Uitvoeringsagenda Cultuurvisie koppelen aan Onderzoek naar mogelijkheden (half)jaarlijkse streek- of boerenmarkt.
Nader onderzoek uitbreiding Albert Heijn
en nadelen van de aanwijzing als beschermd dorps-
Bij de totstandkoming van deze Ontwikkelingsvisie
en stadsgezicht zullen in de komende periode nader
Oude Dorp 2030 zijn enige verkennende onderzoeken
onderzocht worden. Bij een positieve bevinding ten
verricht naar de ruimte (in economische zin) en
aanzien van de aanwijzing zullen hiervoor de nodige
consequenties van de uitbreiding van de Albert
trajecten in gang worden gezet. We praten dan al
Heijn. De verkeersafwikkeling in het Oude Dorp
gauw over een periode van jaren. In de tussentijd
was het onderwerp van een van die onderzoeken.
zullen vanuit de beleidsnotitie ‘bescherming historisch
Deze onderzoeken laten zien dat er voor wat betreft
karakter Oude Dorp’ de initiatieven die zich aandienen,
het voorzieningenaanbod, dus in economische zin,
getoetst worden. Het is daarvoor noodzakelijk dat de
ruimte is voor uitbreiding en dat de verkeerskundige
notitie als beleidsdocument wordt vastgesteld.
consequenties van de daarmee gepaard gaande
Onderzoek naar (on)mogelijkheden aanwijzing beschermd dorps- en stadsgezicht.
•
Voor
de
tussentijd
‘bescherming
historisch
de
beleidsnotitie
karakter
Oude
Dorp’ bijstellen na afstemming met o.a. Erfgoedcommissie, vaststellen en hanteren bij ontwikkelingen.
Ondersteuning initiatieven die sfeer en levendigheid bevorderen Evenals bij de bescherming van het historisch karakter ligt hier een relatie met een ander beleidsdocument, in dit geval de Cultuurvisie. In deze Cultuurvisie staat een uitvoeringsagenda, die in 2021 geactualiseerd wordt. Voor het Oude Dorp zijn veel ideeën en wensen geuit als het gaat om sfeer en levendigheid. Bij het opstellen van de uitvoeringsagenda, behorend bij de
intensivering van het verkeer zijn te overzien.
óf
en
onder
welke
van Albert Heijn kan worden meegewerkt.
Herinrichting Plein Naar aanleiding van de ingediende reacties op het of autovrij Plein op korte termijn verlaten. Een autoluw Plein is wel een stip op de horizon om de kwaliteit voor fietsers, wandelaars, spelen en groen te vergroten. Een parkeerluw Plein blijft bij een goede inpassing op het Plein blijft daardoor ongewijzigd. Er is daardoor geen aanleiding om het Plein volledig opnieuw in te richten. De tijdens het participatietraject gemaakte opmerkingen over het meer vergroenen van het Plein of bijvoorbeeld de onveilige situatie op de hoek Plein – Prins Bernhardstraat, vragen wel om een opvolging. In een nader in te richten co-creatie traject wordt een plan voor de (beperkte) herinrichting van het Plein gemaakt. Het parkeerluw maken van het Plein wordt in dit herinrichtingsplan meegenomen. We gaan onderzoeken hoe het Plein meer parkeervrij gemaakt kan worden ten gunste van de verblijfskwaliteit. •
De dominante ruimtelijke positie van de Albert Heijn wordt bij uitbreiding alleen maar groter en daarom is nader onderzoek naar de impact van de uitbreiding noodzakelijk. Zo kunnen alle aspecten integraal in beeld worden gebracht om op basis hiervan een weloverwogen besluit te kunnen nemen. Het gaat hierbij dan om dieper inzicht in nut en noodzaak van de uitbreiding, de omvang van de verkeersaantrekkende werking,
onderzoek
voorwaarden aan een eventuele uitbreiding
ook op kortere termijn wenselijk. De verkeerstructuur
karakter van het Oude Dorp te beschermen. De voor-
•
Nader
concept visiedocument is de keuze voor een autoluw
ideeën en wensen over Oude Dorp. •
•
de
parkeervoorzieningen
en
overige
voorwaarden van de ruimtelijke inpasbaarheid. Naast deze vervolgonderzoeken is een goed te doorlopen participatietraject van de initiatiefnemer van belang voor de uiteindelijke integrale afweging die gemaakt wordt ten aanzien van de uitbreiding van Albert Heijn.
In co-creatie opstellen herinrichtingsplan voor het Plein.
Toegankelijk maken van de verhalen over het Oude Dorp Het narratief, waarin de historie van het Oude Dorp in tijdvakken uiteengezet wordt zal worden afgerond. De wijze waarop het narratief toegankelijk wordt gemaakt (de presentatie) is onderwerp van nader onderzoek, waarbij de inwoners van Houten betrokken zullen worden. •
Uitwerking en afronding narratief historie Oude Dorp.
•
Onderzoek naar de gewenste presentatievorm van het narratief in samenspraak met inwoners Houten. 19
Deze Ontwikkelingsvisie Oude Dorp 2030 is tot stand gekomen met medewerking van zeer veel betrokken inwoners en andere belanghebbenden van het Oude Dorp en Houten. Hartelijk dank daarvoor!