Beantwoording technische vragen ITH VRU Kadernota RTG 4 maart 2025

Technische vragen Kadernota 2026 VRU 1. Hoe verloopt de afbouw van de nadeelcompensatie (in het kader van de compensatiemethodiek) voor de gemeente Houten en wanneer kan de raad inzicht krijgen in de verdere ontwikkeling hiervan? Wordt er ook daadwerkelijk rekening gehouden met een ruimere afbouwperiode zoals eerder is voorgesteld e/o in het advies van het onderzoeksbureau CEBEON is geadviseerd? Beantwoording: Over het afbouwen van de nadeelcompensatie is door het bestuur van de VRU nog geen besluit genomen. Er is dus geen sprake van afbouw. Wel is de afgelopen jaren het relatieve aandeel in het budget van een aantal nadeelgemeenten minder geworden, waardoor de compensatie is afgenomen ten opzichten van hun oorspronkelijke (hogere) aandeel in de gemeentelijke. Dit is voor de gemeente Houten op basis van de ijkpunten uit de afgelopen septembercirculaires niet aan de orde. In het kader van de toekomstscenario’s is door het bestuur wel opdracht gegeven om de financieringssystematiek te onderzoeken. 2. In de kadernota VRU 2026 wordt aangegeven dat het scenario “op orde” de minimale investeringen bevat om de taken van het VRU te blijven uitvoeren. Welke concrete maatregelen vallen binnen dit scenario en hoe verhouden die zich tot de huidige capaciteit van het VRU? Beantwoording: Het op orde scenario richt zich op het kunnen blijven uitvoeren van de huidige taken.

De investeringen die daarvoor nodig zijn, zijn beschreven in het document ‘toekomstscenario’s dat ter informatie met u is gedeeld. Het bestuur heeft daarover nog geen besluiten genomen. Het algemeen bestuur heeft besloten meer tijd te nemen voor de bespreking en onderbouwing van de voorliggende scenario’s. Daarnaast heeft het bestuur opdracht gegeven een aanvullend scenario te ontwikkelen dat zich richt op een beperktere stijging van de gemeentelijke bijdrage, met als doel de nullijn de komende jaren zoveel mogelijk te handhaven. Op verzoek van het algemeen bestuur worden in de komende periode diverse onderzoeken uitgevoerd. In afwachting van de verdere bespreking van de toekomstscenario’s zijn in de voorliggende kadernota 2026 geen verhoging van de gemeentelijke bijdrage opgenomen op basis van de verschillende scenario’s. 3. Hoe kijkt de portefeuillehouder aan tegen de financiële impact (meerkosten) van de toekomstscenario’s “op orde” en “op koers”, zoals weergeven op de pagina’s 69 en 70 van de kadernota VRU 2026. Beantwoording: Bestuurlijk wordt de noodzaak gezien om te investeren in veiligheid, gelet op de huidige omstandigheden. Aan de andere kant zijn de financiële middelen bij de gemeenten beperkt. Daarmee is door de VRU al jarenlang rekening gehouden door de

bijdrage niet te laten stijgen. De rek is daardoor wel uit de begroting van de VRU, waardoor we met elkaar keuzes moeten maken. De financiële impact zoals weergegeven in de bestuurlijke verkenning en uitgangspunten met betrekking tot de toekomstscenario’s maakt geen onderdeel uit van het financieel kader zoals opgenomen in de kadernota VRU 2026. De toekomstscenario’s zijn ambtelijk opgesteld. Er heeft nog geen bestuurlijke besluitvorming over plaatsgevonden. Het Algemeen Bestuur VRU vindt het wel belangrijk om ook dit document met de raden te delen. In de uitwerking van de toekomstscenario’s is de VRU transparant in wat er benodigd is en het laat de huidige kwetsbaarheden in onze organisatie zien.

4. Welke besparingsopties worden momenteel onderzocht binnen de VRU om de stijging van de gemeentelijke bijdrage te beperken en in hoeverre kunnen deze maatregelen bijdragen aan het handhaven van de nullijn? Beantwoording: In de afgelopen periode zijn toekomstscenario’s ontwikkeld om de benodigde investeringen en besparingsopties in kaart te brengen. De toekomstscenario’s zijn ambtelijk opgesteld. Hierin wordt onderscheid gemaakt tussen: • Scenario ‘op orde’: Investeringen om huidige taken te blijven uitvoeren. • Scenario ‘op koers’: Extra investeringen om de bestuursagenda 2024-2027 uit te voeren. Waar mogelijk zijn besparingsopties gekoppeld aan investeringen om de stijging van de gemeentelijke bijdrage zo veel mogelijk te beperken. Het algemeen bestuur heeft opdracht gegeven een aanvullend scenario te ontwikkelen dat zich richt op een beperktere stijging van de gemeentelijke bijdrage, met als doel de nullijn de komende jaren zoveel mogelijk te handhaven. Aangezien investeringen door externe factoren onvermijdelijk zijn, zal dit scenario ingrijpende voorstellen bevatten die impact hebben op de primaire taken van de VRU. In dit kader is het onvermijdelijk om ook het dekkingsplan voor de brandweerzorg te heroverwegen.

De volgende bestuurlijke opdrachten zijn door het algemeen bestuur op 2 december 2024 vastgesteld: -Onderzoek naar de toekomstbestendigheid van de waterongevallenbestrijding. -Analyse naar de maatschappelijke en financiële kosten en baten van de AED-taak. -Verkenning doorbelasten dienstverlening ambulancezorg. -Verkenning doorbelasten dienstverlening liftopsluitingen. -Verkennen samenwerkingsmogelijkheden.

5. De VRU geeft aan dat de organisatie steeds vaker en langduriger wordt ingezet bij onder meer, crises terwijl de capaciteit en middelen beperkt blijven. Is er een risicoanalyse gemaakt van de inzetbaarheid van de VRU bij langdurige of meerdere crisissituaties tegelijkertijd? Beantwoording: In de afgelopen jaren heeft de Veiligheidsregio Utrecht (VRU), op verzoek van het Rijk en de gemeenten, extra crisistaken uitgevoerd. Vanuit het rijk zijn structurele middelen beschikbaar gesteld om de crisisorganisatie te versterken. Hierdoor is de VRU beter toegerust voor haar crisistaken. De afgelopen jaren is ook veel ervaring opgedaan met het

organiseren van een flexibele en tijdelijke organisatie, bijvoorbeeld de VRU-opvangsupport om gemeenten te ondersteunen. Door dit apart te organiseren met tijdelijke capaciteit, wordt de reguliere crisisorganisatie hier niet mee belast. Hierbij is afgestemd dat het rijk de kosten voor de extra taken vergoedt.

6. Wat zijn de mogelijke gevolgen voor de brandweerzorg en crisisbeheersing in Houten als gevolg van de geplande besparingen en de (beperkte) stijging van de gemeentelijke bijdragen? Beantwoording: Deze gevolgen zijn nu nog niet te duiden. Hiervoor moeten eerst de onderzoeken en opdrachten die verband houden met de toekomstscenario’s zijn afgerond. 7. In de kadernota wordt door de VRU ook vooral de focus gelegd op het dilemma toename maatschappelijke inzetvraag in relatie tot de financiële krapte bij de gemeenten, waaronder Houten). Is er een (wellicht gezamenlijke) visie ontwikkeld c.q. wordt die ontwikkeld hoe de noodzakelijke inzet versus de financiën beter in evenwicht kunnen worden gebracht? Beantwoording: Het proces van de toekomstscenario’s biedt het bestuur en de gemeenteraden de mogelijkheid om hierin een afweging te maken. Voor de langere termijn wordt gezocht naar mogelijkheden om onze inkomsten te vergroten en efficiencyvoordelen te realiseren via samenwerking. Ook wordt onderzoek gedaan naar de financieringssystematiek. Hierbij wordt onderzocht welke kansen een andere financieringssystematiek biedt, gekoppeld aan de groei van het aantal inwoners van de regio.