2. Onderzoeksrapport burgerpanel Integrale Veiligheid Gemeente Houten 2023
Tekst van het document
Onderzoek Integrale Veiligheid in Houten Resultaten onderzoek 2023 In opdracht van de gemeente Houten
Projectnummer 23001 Datum: september 2023
Totta Research Joan Muyskenweg 39 1114 AN Amsterdam
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................... 2 Achtergrond ................................................................................................................................................ 3 Samenvatting ............................................................................................................................................. 4 1.
Veiligheidsprioriteiten ......................................................................................................................... 7
2.
Preventie .......................................................................................................................................... 20
3.
Regionale veiligheidsstrategie ......................................................................................................... 24
4.
Verschillen tussen doelgroepen ....................................................................................................... 31
Bijlage 1 – Processtatistieken .................................................................................................................. 36 Bijlage 2 – Respondentenprofiel .............................................................................................................. 37 Bijlage 3 – Achtergrondvragen ................................................................................................................. 38 Bijlage 4 – Vragenlijst............................................................................................................................... 39
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 2
Achtergrond Aanleiding onderzoek De gemeente Houten vindt een veilige leefomgeving belangrijk. De ervaren veiligheid van inwoners en hun mening over wat belangrijk is speelt hierbij een belangrijke rol. Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan het Integrale Veiligheidsprogramma (hierna: IVP) Houten 2024-2027, waarin de gemeente de belangrijkste veiligheidsprioriteiten voor de komende vier jaar in Houten benoemt. Om in het IVP de juiste prioriteiten te kunnen stellen, betrekt de gemeente haar inwoners. Wat leeft er in 2023 onder de inwoners op het gebied van veiligheid? De uitkomsten van dit inwonersonderzoek worden verwerkt binnen de veiligheidsvelden in het IVP dat dit jaar aan de raad wordt voorgelegd. Methode van onderzoek Voor het onderzoek zijn alle 1.270 leden van het Burgerpanel uitgenodigd om deel te nemen aan een online enquête. In de periode van 25 mei tot en met 11 juni 2023 hebben in totaal 507 panelleden deelgenomen aan het onderzoek. Dit betekent een respons van 40%. Daarnaast is er een open link verspreid zodat ook andere Houtenaren dan leden van het Burgerpanel konden deelnemen. Het panel bestaat uit een vaste groep Houtenaren die zich heeft opgegeven om zich met enige regelmaat te laten ondervragen. Een open link is een hyperlink of URL die toegankelijk is gesteld voor Houtenaren die niet lid zijn van het Burgerpanel.
Uiteindelijk hebben deze inspanningen opgeleverd dat er, buiten het panel om, nog 287 Houtenaren hebben deelgenomen. De totale respons komt daarmee uit op 736. De resultaten zijn gerapporteerd op totaalniveau. Daarnaast is er gekeken naar verschillen naar geslacht, leeftijd en wijk. Wanneer er zich significante en relevante verschillen tussen (sub)groepen voordoen, worden deze vermeld in de rapportage. De resultaten zijn gewogen naar leeftijd, wijk en geslacht, zodat deze representatief zijn voor de gehele Houtense bevolking. In bijlage 2 is een respondentenprofiel opgenomen.
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 3
Samenvatting Houtenaren zijn over het algemeen tevreden met de veiligheid in de eigen buurt; buurtbewoners leveren een grote bijdrage aan de ervaren mate van veiligheid Inwoners van de gemeente Houten zijn over het algemeen tevreden over de veiligheid in hun buurt en beoordelen deze gemiddeld met een 7,7. Dit is een relatief hoog cijfer. De tevredenheid is vergelijkbaar met 2021, toen inwoners in een onderzoek over ondermijning en veiligheid1 een 7,9 gaven. Houtenaren van 65 jaar en ouder beoordelen de veiligheid in de buurt net iets positiever. Over het algemeen maken zij zich ook minder vaak zorgen over potentiële veiligheidsissues in de straat/buurt en in heel Houten. Spontaan (zonder op weg geholpen met gegeven antwoordcategorieën) geven inwoners in de eerste plaats aan dat hun buren positief bijdragen aan een versterkt gevoel van veiligheid in de eigen buurt. Buurtbewoners voelen zich voor elkaar verantwoordelijk, letten op elkaar en staan voor elkaar klaar. Ook zaken als de stedenbouwkundige opzet van Houten (open, verlichting, weinig doorgaand verkeer) en de aard van dorp en bevolking (rustig, net, buurtpreventie en weinig criminaliteit) dragen bij aan de veiligheid. Ook in 2021 droegen de sociale controle en stedenbouwkundige opzet van Houten volgens inwoners in hoge mate bij aan de objectieve en subjectieve veiligheid.
Houtenaren maken zich eerder zorgen om de veiligheid in de wereld en in Nederland dan in Houten Hoe dichter bij huis, hoe minder zorgen er zijn om de veiligheid. Binnen de straat of buurt maken zes op de tien inwoners zich (bijna) nooit zorgen, in de eigen woonkern gaat dit op voor vijf op de tien en voor heel Houten betreft dit drie op de tien inwoners. Over de veiligheid in Nederland (9%) en in de wereld (4%) maakt een significant kleiner deel zich (bijna) nooit zorgen. Vrouwen maken zich wat vaker zorgen om potentiële veiligheidsissues in heel Houten dan mannen (gemiddeld 22% versus 19% per voorgelegd potentieel veiligheidsissue). In het bijzonder maken vrouwen zich relatief vaker zorgen over overlast van jeugdgroepen, woninginbraken, diefstal fiets/auto/scooter, klimaatverandering en het vervoer van gevaarlijke stoffen. Te hard rijden / verkeersveiligheid, overlast van jeugdgroepen en woninginbraken grootste aandachtspunten in de straat/buurt en in heel Houten De verkeersveiligheid / te hard rijden wordt gezien als het grootste aandachtspunt op het gebied van veiligheid in de eigen straat/buurt. Voor zes op de tien Houtenaren speelt dit probleem in hun directe omgeving. Vier op de tien (39%) maken zich over dit onderwerp de meeste zorgen.
Daarnaast worden woninginbraken (16%) en overlast van jeugdgroepen (13%) relatief vaak aangestipt als grootste aandachtspunten in de straat/buurt. Naast deze (potentiële) veiligheidsissues zijn er in dit onderzoek ook andere problemen die kunnen voorkomen in de straat/buurt en in heel Houten voorgelegd. Net als het geval is voor de straat/buurt, behoeven de verkeersveiligheid (22%), samen met overlast van jeugdgroepen (21%) en in mindere mate woninginbraken (11%), volgens de meeste inwoners ook in heel Houten de meeste aandacht. In 2021 gaven relatief veel inwoners ook aan dat woninginbraken en overlast van de jeugd aandacht behoeft vanuit de gemeente. Ook delicten rond voertuigen worden net als in 2021 genoemd als relatief vaak voorkomend probleem (zij het dat het onderzoek zich in 2023 focust op diefstal en in 2021 op auto-inbraak). Dit betreft echter geen probleem waar men erg van wakker ligt. In die zin is de impact op het welbevinden wat kleiner. Spontaan geven relatief veel Houtenaren, net als in 2021, aan dat er de meeste winst te behalen valt op het gebied van verkeersveiligheid. Verder wordt het tegengaan van intimidatie/overlast van (hang)jongeren aangestipt. 11 Burgerpanel Ondermijning, november 2021. Bluefield, in opdracht van de gemeente Houten.
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 4
Gegeven voorbeelden betreffen (hang)jongeren die voorbijgangers aanspreken, drugs dealen en/of gebruiken, of te hard rijden op de scooter. Drugsoverlast wordt in zijn algemeenheid ook relatief vaak benoemd als aandachtspunt voor heel Houten. Dit was in 2021 ook al zo. Zij het dat het in de prioritering wat lager in de rangorde van zorgelijke problemen staat. Het wordt dan ook meer als een stedelijk probleem gezien dan een probleem dicht bij huis, Dit kan te maken hebben met de locaties waar het probleem zich vooral openbaart. Maatschappelijke stabiliteit, ondermijning en digitale veiligheid belangrijke thema’s voor Houtenaren Het belang van de drie thema’s (1) maatschappelijke stabiliteit, (2) ondermijnde criminaliteit en (3) digitale veiligheid en cybercriminaliteit binnen het Regionaal Veiligheidsplan wordt door de Houtenaren onderstreept. Maatschappelijke stabiliteit Meer dan vier op de vijf Houtenaren (83%) vinden dat het werken aan maatschappelijke stabiliteit en het bestrijden van maatschappelijke onrust ook voor Houten een belangrijk thema is. Houtenaren zijn echter verdeeld over mate van tolerantie, ongelijkheid, verdeeldheid, empathisch vermogen en mate van behulpzaamheid onder Houtense inwoners. Zo vindt bijna twee derde van de inwoners van Houten dat je in Houten jezelf mag en kan zijn ongeacht je seksuele geaardheid, afkomst of (geloofs)overtuigingen (64%).
Iets meer dan de helft van de Houtenaren (58%) vindt dat inwoners in Houten oog hebben voor elkaar. Aan de andere kant is iets meer dan de helft van de inwoners van Houten (56%) van mening dat de tegenstellingen (ongelijkheid) tussen groepen inwoners in Houten groter worden. Iets minder dan de helft (48%), zegt dat er discriminatie in Houten voorkomt en dat de verdeeldheid onder groepen inwoners toeneemt (43%). Ook vindt bijna de helft dat de inwoners van Houten elkaar minder tolereren dan vroeger (48%). Houtenaren hebben een minder uitgesproken mening over hoe goed inwoners van Houten zich kunnen verplaatsen in de ander. Dit is niet altijd goed in te schatten, geven ze aan. Vier op de tien Houtenaren staan hier neutraal in (41%). 18-44-jarigen zijn het er vergeleken met oudere inwoners relatief vaker mee eens dat inwoners in Houten zich goed kunnen verplaatsen in de ander, oog hebben voor elkaar en zichzelf kunnen en mogen zijn. Ook zijn 18-44-jarigen er minder vaak van overtuigd dat er in Houten discriminatie voorkomt en dat de tegenstellingen in Houten groter worden. Kortom, zij zijn optimistischer over eventuele toenemende maatschappelijke spanningen die zich voordoen binnen Houten. Ondermijnende criminaliteit en digitale veiligheid Eveneens meer dan vier op de vijf inwoners (82%) onderkent de noodzaak om aandacht te besteden aan georganiseerde ondermijnende criminaliteit.
De verbetering van de digitale veiligheid en de aanpak van cybercriminaliteit is voor iets minder Houtenaren een belangrijk thema. Veel Houtenaren geven dan ook al aan dat ze weten hoe ze kunnen voorkomen dat ze slachtoffer worden van cybercriminaliteit (73%). Echter, alsnog vindt een ruime meerderheid dat ook dit thema aandacht verdient (69%). Op de vraag in hoeverre Houtenaren zichzelf ertoe in staat achten te kunnen voorkomen om slachtoffer te worden van cybercriminaliteit, licht de groep die zich hiertoe in staat acht toe dat ze hun kennis up-todate houden door over dit onderwerp te lezen. Ook leren ze over dit thema via televisie en radio, maar ook via de werkgever. Houtenaren die werkzaam zijn in de IT, zijn vanuit hun werkgever helemaal goed op de hoogte. Degenen die denken niet goed in staat te zijn veilig te handelen, of hierover twijfels hebben, geven aan dat ze wel voorzichtig en alert zijn, maar niet zeker weten of dat voldoende is. Internetcriminelen vinden volgens hen steeds nieuwe manieren uit en dat maakt het moeilijk om up-todate te blijven en criminelen voor te zijn. Ongeveer één op de twintig inwoners (veelal ouderen) geeft aan helemaal geen verstand te hebben van cybercriminaliteit of de risico’s die hieraan verbonden zijn.
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 5
Goedwerkende rookmelders en buitenverlichting veelal aanwezig in Houten; hang- en sluitwerk stuk minder up-to-date Inwoners van Houten dragen zelf ook bij aan hun eigen veiligheid door het nemen van preventieve veiligheidsmaatregelen. Van de drie voorgelegde maatregelen zijn Houtenaren in de eerste plaats alert op rookmelders. Bijna alle Houtenaren (97%) geven aan goed werkende rookmelders in huis te hebben hangen. Daarnaast geven bijna negen op de tien (86%) inwoners van Houten aan goed werkende buitenverlichting te hebben bij deuren en rondom de woning. Minder dan de helft van de inwoners van Houten (43%) geeft aan het hang- en sluitwerk van de woning te hebben gecontroleerd en up-to-date te hebben uitgevoerd in de afgelopen twee jaar. Tips voor gemeente Houten betreffen verkeersveiligheid, (hang)jongeren en overlast en de zichtbaarheid van boa’s en politie Aan Houtenaren is gevraagd wat de gemeente, in samenwerking met de veiligheidspartners, nog zou kunnen doen om de veiligheid in Houten en in de buurt/straat te verbeteren. Aan de hand van de spontane toelichtingen van inwoners van Houten die hierbij zijn gegeven, zijn er drie hoofdthema’s te onderscheiden: (1) verkeersveiligheid, (2) (hang)jongeren en overlast (3) de zichtbaarheid van boa’s en politie.
Betreft hangjongeren en overlast zijn iets meer dan acht op de tien inwoners van Houten (83%) het er (helemaal) mee eens dat goede voorzieningen, zoals chillplekken, voor jongeren van belang zijn om overlast van deze groep te voorkomen. 36% van de inwoners geeft aan geen opmerkingen en suggesties te hebben. 25% van deze inwoners geeft aan dat Houten al veilig genoeg is.
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 6
1. Veiligheidsprioriteiten 1.1 Houtenaren zijn over het algemeen heel tevreden met de veiligheid in de eigen buurt Inwoners van de gemeente Houten zijn over het algemeen tevreden over de veiligheid in hun buurt. Zij beoordelen deze gemiddeld met een rapportcijfer 7,7. Meer dan de helft (64%) geeft een cijfer 8 of hoger. Slechts een kleine groep, 5% van de inwoners, vindt de eigen buurt niet zo veilig en geeft een onvoldoende. Inwoners van 65 jaar en ouder zijn nog iets tevredener over de veiligheid in hun buurt dan gemiddeld (7,9).
Als u de veiligheid in uw buurt een rapportcijfer zou mogen geven van 1 tot 10, welk cijfer zou u dan geven? Gemiddeld: Basis= Iedereen (n=736) 7,7 1
0%
2
0%
3
1%
4
1%
5
Onvoldoende 5%
3%
6
8%
7
Voldoende 31%
22%
8
38%
9
10
23%
Goed 64%
2%
*Vanwege afronding telt bovenstaande grafiek niet op tot 100%
1.2 In de eerste plaats dragen oplettende en behulpzame buurtbewoners positief bij aan een versterkt gevoel van veiligheid in de eigen buurt Wanneer gevraagd wordt naar wat er positief bijdraagt aan een gevoel van veiligheid in de eigen buurt, noemen Houtenaren in de eerste plaats de saamhorigheid onder buurtbewoners. Inwoners voelen zich verantwoordelijk voor elkaar. Ze zijn met elkaar in contact, letten op elkaar en helpen elkaar indien nodig.
-
Saamhorigheid onder buurtbewoners Buren letten op elkaar. Contact met mensen in de straat, fysiek en via whatsapp. De oplettendheid van buren onderling. Saamhorigheidsgevoel tussen de inwoners. Mooie mix tussen jongeren, gezinnen met (jonge) kinderen en ouderen. Sociale cohesie. We kennen elkaar en helpen elkaar als dat incidenteel nodig is.
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 7
Verder, in wat mindere mate, dragen de volgende aspecten bij aan een versterkt gevoel van veiligheid in de eigen buurt:
-
De ruimte, rust en lage mate van criminaliteit De ruimte en rust in de wijk. Gemoedelijke buurt waar weinig onaangename dingen gebeuren. Het dorpse karakter. Rustig op straat. Geen inbraken, geen incidenten, geen burenruzies. Gebeurt weinig ernstigs (waar ik weet van heb). Weinig inbraken of andere criminaliteit.
-
Aanwezigheid en zichtbaarheid politie en boa’s Regelmatige patrouille van politie, ook op onverwachte tijden, niet alleen overdag. Aanwezigheid wijkagent, opbouw en buurtwerk om vinger aan de pols te houden, om te weten wat er speelt in de buurt. Zichtbaarheid politie. Boa's in de wijk
-
Whatsapp buurtpreventie Whatsapp buurtapp. Whatsapp buurtpreventie. Whatsapp straatgroep.
-
Overzichtelijkheid, open wijkstructuur Overzichtelijk, open structuur. Overzichtelijke, open straat. Ruime voortuinen, open en ruime zichtsvelden
-
Straatverlichting Goede straatverlichting. Genoeg verlichting in de avond/nacht. Veel heldere straatverlichting.
-
Weinig verkeer Weinig verkeer dat niet in de wijk hoeft te zijn. Verkeersluwe wijk.
-
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 8
1.3 Houtenaren maken zich eerder zorgen om de veiligheid in de wereld en in Nederland dan in Houten Hoe dichter bij huis, hoe minder zorgen men zich maakt om de veiligheid. Binnen de straat of buurt maken zes op de tien inwoners zich (bijna) nooit zorgen, in de eigen woonkern gaat dit op voor vijf op de tien en in heel Houten betreft dit drie op de tien inwoners. Houtenaren maken zich eerder zorgen om de veiligheid in de wereld en in Nederland. Bijna zes op de tien Houtenaren maken zich zorgen over de veiligheid in Nederland (58%). Nog meer Houtenaren, ruim zeven op de tien, maken zich op hun beurt zorgen om de veiligheid in de wereld (72%). Inwoners die zich wel zorgen maken om de veiligheid binnen Houten, maken zich in de meeste gevallen soms zorgen. Iets meer dan één op de tien (13%) maakt zich regelmatig of vaak zorgen over de veiligheid in de straat/buurt of in de woonkern. Over heel Houten maken wat meer inwoners zich regelmatig, of vaak zorgen (21%). Vergeleken met oudere inwoners, maken 18-44 jarigen zich vaker zorgen om de veiligheid in hun straat/buurt (18%), de woonkern (19%) en heel Houten (28%). Inwoners van 65 jaar en ouder maken zich op hun beurt vaker zorgen om de veiligheid in heel Nederland (68%) en in de wereld (85%). Maakt u zich wel eens zorgen om de veiligheid in..? Basis = iedereen (n=736) Uw straat/buurt
59%
Uw woonkern
50%
Heel Houten Nederland
27% 38%
30%
9%
De wereld 4%
49%
34% 23% (Bijna) nooit
9% 4% 11% 2% 16%
41% 36% Ja, soms
*Vanwege afronding telt bovenstaande grafiek niet altijd op tot 100%
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 9
17% 36%
Ja, regelmatig
Ja, vaak
5%
Onveiligheid in de eigen straat/buurt Op het gebied van veiligheid in de straat en in de buurt maken Houtenaren zich met name zorgen over drie onderwerpen. Mensen die te hard rijden in de auto en op de scooter, inbraak en overlast. Er wordt niet altijd gespecificeerd welk type overlast dit betreft. Degenen die dit wel doen, lichten in de meeste gevallen toe dat dit (geluids)overlast door op straat hangende, of op scooters rijdende jongeren betreft.
-
Verkeersveiligheid Scooters die veel en veel te hard rijden. Te hard rijden door de wijk. Verkeersveiligheid: er wordt te hard gereden bij onoverzichtelijke situaties.
-
Inbraak Aantal inbraken of inbraakpogingen en zeker nu de vakantieperiode eraan komt. Heb net een inbraak achter de rug in mei en dat beïnvloed wel mijn veiligheid. Niet persoonlijk, wel materieel. Auto- en woninginbraak.
-
Overlast Geluidsoverlast. Overlast jongeren. Overlast van hangjongeren. Hangjongeren kunnen gevoel van onveiligheid veroorzaken.
-
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 10
Onveiligheid in de woonkern Op het gebied van veiligheid in de woonkern maken Houtenaren zich over het algemeen zorgen om vergelijkbare onderwerpen als in de straat/buurt. Wat afwijkt, is dat inbraken in de woonkern ten opzichte van andere veiligheidsissues minder vaak wordt genoemd als onderwerp waar men zich de meeste zorgen over maakt, en (overlast door) jongeren juist prominenter naar voren komen.
Hard rijden - Hard rijden, terwijl het een 30km-zone is, en er ook (kleine) kinderen wonen in deze wijk. - Scooters die veel te hard rijden en auto's die veel te hard door de straat rijden. - Hard rijden in de wijk. Overlast/hangjongeren - Overlast jongeren. - Drugsoverlast, hangjongeren. - Overlast bij Castellum. - Hangjongeren (intimidatie). Inbraken - Woninginbraak. - Inbraken en autokraken die af en toe voorkomen in deze wijk.
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 11
Onveiligheid in heel Houten Als het gaat om de veiligheid in heel Houten, maken inwoners zich zorgen over nagenoeg dezelfde onderwerpen als in de eigen buurt en in de woonkern. Hard rijden wordt wederom veelvuldig genoemd. Over heel Houten genomen, lijken inwoners zich echter nog meer zorgen te maken over jongeren die de veiligheid verstoren en overlast veroorzaken. Ook drugs wordt meermaals genoemd als onderwerp dat zorgen baart.
Jongeren - Hangjongeren op het Rond en Castellum - Hangjeugd, alleen over straat kunnen gaan in de avonden - Hangjongeren en straatintimidatie Overlast - Jeugdoverlast op het rond, nagesist of nageroepen worden, overlast van hardrijdende scooters op de fietspaden. - Meer 'stads'-problemen. Houten is rustig, maar ook steeds meer een stad met bijbehorende overlast waarvoor ik ooit dacht dat Houten veel te klein en dorps was. - Overlastgevers in het algemeen. Als ik een groep jongeren tegen kom bijvoorbeeld, is er altijd wel eentje bij die iets (negatiefs) moet roepen. Hard rijden - Te hard rijden, asociaal gedrag op de fietspaden, te hard rijden in de woonwijken. - Te hoge snelheid in de wijk > 30 km rijden is gewoon, ook in nauwere straten - Veel te hard rijdende scooters en elektrische fietsen, bakfietsen. - Veiligheid in verkeer en in bijzonder het fietspad. - Ruw en gevaarlijk rijgedrag in auto's en op scooters. Drugs - Drugsoverlast - Drugshandel en drugsgebruik
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 12
Onveiligheid in Nederland Op landelijk niveau maken Houtenaren zich met name zorgen om geweld, criminaliteit, polarisatie, radicalisering en terrorisme. Intolerantie, onverdraagzaamheid en georganiseerde criminaliteit liggen hier vaak aan ten grondslag.
Onveiligheid in de wereld Op wereldwijde schaal maken Houtenaren zich in de eerste plaats zorgen over oorlog in het algemeen, en specifiek de oorlog in Oekraïne. Ook klimaatverandering en het milieu is een onderwerp waar veel Houtenaren zich wel eens zorgen over maken. Verder worden o.a. geweld, armoede, AI en terrorisme genoemd.
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 13
1.4 Een meerderheid maakt zich (vrijwel) geen zorgen over een breed scala aan potentiële problemen die kunnen voorkomen in hun straat/buurt Er zijn veel potentiële veiligheidsissues voorgelegd waarbij gevraagd is waarover men zich géén zorgen maakt in de straat/buurt en in heel Houten. Een meerderheid geeft aan zich over deze onderwerpen geen zorgen te maken in de straat/buurt. In de eerste plaats maken bijna acht op de tien inwoners (78%) zich (vrijwel) geen zorgen over terrorisme en radicalisering. Zeven op de tien maken zich geen zorgen over straatroof/overvallen (72%) en geweld gerelateerd aan geaardheid of (gender) identiteit (70%). Verder maakt een meerderheid zich geen zorgen over illegale hennepteelt (68%), straatintimidatie (66%), drugsoverlast (65%), overlast/ruzie tussen bewoners (64%), alcoholoverlast (63%), spanningen tussen groepen mensen (63%) en veiligheid op evenementen of festiviteiten (59%) in de eigen straat/buurt. Potentiële veiligheidsissues waar een kleinere groep inwoners zich geen zorgen over maakt betreffen: te hard rijden/verkeersveiligheid (25% maakt zich geen zorgen), woninginbraken (35%), klimaatverandering, zoals wateroverlast, overstroming, hitte, droogte (40%), cybercriminaliteit (42%), fiets/auto/scooter (44%) en overlast van jeugdgroepen (50%).
In Noord-Oost lijkt men zich iets vaker zorgen te maken over (potentiële) veiligheidsissues dan in andere wijken. In Noord-West lijkt men zich daarentegen over het algemeen genomen juist iets minder zorgen te maken.
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 14
Geef aan waarover u zich (vrijwel) geen zorgen maakt en welke problemen (bijna ) niet voorkomen in uw straat/buurt. Basis = iedereen (n=736) Terrorisme en radicalisering
78%
Straatroof/overvallen
72%
Geweld gerelateerd aan geaardheid of (gender) identiteit
70%
Illegale hennepteelt
68%
Straatintimidatie
66%
Drugsoverlast
65%
Overlast/ruzie tussen bewoners
64%
Alcoholoverlast
63%
Spanningen tussen groepen mensen
63%
Veiligheid op evenementen of festiviteiten
59%
Vernieling op straat
59%
Vervoer gevaarlijke stoffen via spoor, water en weg
58%
Babbeltrucs
56%
Huiselijk geweld
51%
Overlast van jeugdgroepen
50%
Diefstal fiets/auto/scooter
44%
Cybercriminaliteit
42%
Klimaatsverandering
40%
Woninginbraken
35%
Te hard rijden/verkeersveiligheid
25%
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 15
1.5 Een meerderheid maakt zich wel eens zorgen over een breed scala aan potentiële problemen die kunnen voorkomen in heel Houten, terrorisme en radicalisering uitgezonderd Als het gaat om heel Houten, maken inwoners zich vaker zorgen om één of meerdere van de voorgelegde veiligheidsproblemen. Het enige veiligheidsissue waar een meerderheid zich (vrijwel) geen zorgen over maakt is terrorisme en radicalisering. Voor de andere veiligheidsthema’s, zoals straatroof/overvallen, geweld gerelateerd aan geaardheid of (gender) identiteit, veiligheid op evenementen of festiviteiten, vervoer gevaarlijke stoffen, spanningen tussen groepen mensen, klimaatverandering, straatintimidatie, illegale hennepteelt, alcoholoverlast, babbeltrucs en drugsoverlast, geldt dat minder dan de helft tot een derde van de inwoners zich hier (vrijwel) geen zorgen over maakt in heel Houten. Potentiële veiligheidsissues waar een kleinere groep inwoners zich geen zorgen over maakt in heel Houten betreffen: te hard rijden/verkeersveiligheid (11% maakt zich geen zorgen), woninginbraken (11%), diefstal fiets/auto/scooter (12%), overlast van jeugdgroepen (14%), huiselijk geweld (20%), vernieling op straat (22%), cybercriminaliteit (27%) en overlast/ruzie tussen bewoners (28%). Inwoners van 65 jaar en ouder maken zich over het algemeen genomen minder zorgen over veiligheidsissues dan jongere inwoners.
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 16
Geef aan waarover u zich (vrijwel) geen zorgen maakt en welke problemen (bijna) niet voorkomen in heel Houten. Basis = iedereen (n=736) Terrorisme en radicalisering
65%
Straatroof/overvallen
45%
Geweld gerelateerd aan geaardheid of (gender) identiteit
43%
Veiligheid op evenementen of festiviteiten
37%
Vervoer gevaarlijke stoffen via spoor, water en weg
36%
Spanningen tussen groepen mensen
35%
Klimaatverandering
34%
Straatintimidatie
34%
Illegale hennepteelt
33%
Alcoholoverlast
33%
Babbeltrucs
33%
Drugsoverlast
32%
Overlast/ruzie tussen bewoners
28%
Cybercriminaliteit
27%
Vernieling op straat
22%
Huiselijk geweld
20%
Overlast van jeugdgroepen
14%
Diefstal fiets/auto/scooter
12%
Woninginbraken
11%
Te hard rijden/verkeersveiligheid
11%
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 17
1.6 Te hard rijden / verkeersveiligheid, woninginbraken en overlast van jeugdgroepen grootste aandachtspunten in de straat/buurt De verkeersveiligheid en te hard rijden worden gezien als de grootste aandachtspunten op het gebied van veiligheid in de eigen straat/buurt. Voor zes op de tien Houtenaren speelt dit probleem in hun directe omgeving. Vier op de tien (39%) maken zich over dit onderwerp de meeste zorgen. In het Buitengebied is hard rijden zelfs voor zes op de tien (61%) het grootste probleem dat speelt in de straat/buurt. Verder behoeven woninginbraken en overlast van jeugdgroepen de nodige aandacht; drie op de tien beschouwen dit als probleem. Voor ruim één op de tien gelden woninginbraken (16%) en overlast van jeugdgroepen tot de grootste aandachtspunten (13%). In Noord-Oost en Noord-West maakt men zich relatief het meest zorgen over woninginbraken (22%). In mindere mate beschouwen inwoners diefstal van de fiets/auto/scooter, klimaatverandering, vernieling op straat, drugsoverlast, overlast/ruzie tussen bewoners en straatintimidatie als (grootste) probleem in de straat/buurt. Inwoners van 65 jaar en ouder geven vergeleken met jongere inwoners relatief vaak aan geen enkel probleem te ervaren op het gebied van veiligheid in hun straat/buurt (20% versus 12% gemiddeld).
Wat vindt u de grootste problemen / waar maakt u zich de meeste zorgen over op het gebied van veiligheid in uw straat/buurt? Top 10 - Basis = iedereen (n=736) / iedereen die minstens één probleem heeft aangewezen (n=477)
60%
Te hard rijden/verkeersveiligheid
39% 30%
Woninginbraken
16% 29%
Overlast van jeugdgroepen
Diefstal fiets/auto/scooter
Klimaatsverandering, zoals wateroverlast, overstroming, hitte, droogte
Vernieling op straat
Drugsoverlast
Overlast/ruzie tussen bewoners
Straatintimidatie
Vervoer gevaarlijke stoffen via spoor, water en weg
13% 18% 3% 16% 4%
13% 4% 12% 4% 10% 4% 9% 2% 9% 2%
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 18
Problemen straat/buurt Meeste zorgen
1.7 Ook voor heel Houten worden hard rijden / verkeersveiligheid, overlast van jeugdgroepen en woninginbraken beschouwd als grootste problemen Net als in de straat/buurt, worden hard rijden (53%) en overlast van jeugdgroepen (49%) ook in heel Houten vaak aangestipt als probleem. Inwoners maken zich, van alle veiligheidsissues, dan ook de meeste zorgen over hard rijden / verkeersveiligheid (22%) en overlast van jeugdgroepen (21%). Ook over woninginbraken maakt een vrij grote groep zich zorgen (40%). Eén op de tien maakt zich hier van alle genoemde issues het meest zorgen over. Verdere aandachtspunten betreffen, in wat mindere mate, diefstal fiets/auto/scooter, vernieling op straat en drugsoverlast.
Wat vindt u de grootste problemen / waar maakt u zich de meeste zorgen over op het gebied van veiligheid in heel Houten? Top 10 - Basis = iedereen (n=736) / iedereen die minstens één probleem heeft aangewezen (n=583)
53%
Te hard rijden/verkeersveiligheid
22% 49%
Overlast van jeugdgroepen
21% 40%
Woninginbraken
11% 36%
Diefstal fiets/auto/scooter
Vernieling op straat
6% 29% 3%
Klimaatsverandering, zoals wateroverlast, overstroming, hitte, droogte
6% 20% 5% 19%
Straatintimidatie
Spanningen tussen groepen mensen
Veiligheid op evenementen of festiviteiten
Meeste zorgen 26%
Drugsoverlast
Problemen heel Houten
7% 17% 2% 15% 0%
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 19
2. Preventie In het thema veiligheid past ook preventie. In dit hoofdstuk worden een aantal aspecten van preventie belicht. Er zijn drie preventieve veiligheidsmaatregelen voorgelegd die inwoners zelf kunnen nemen: rookmelders, buitenverlichting en hang- en sluitwerk. Ten eerste is aan Houtenaren gevraagd welke van drie genoemde preventieve veiligheidsmaatregelen zij op dit moment genomen hebben. De resultaten hiervan zijn in paragraaf 2.1 te vinden. Daarna volgt een paragraaf over preventie van overlast van jongeren en tenslotte wordt preventie omtrent cybercriminaliteit besproken. 2.1 Goedwerkende rookmelders en buitenverlichting veelal aanwezig in Houten; hang- en sluitwerk stuk minder up-to-date Inwoners van Houten dragen zelf ook bij aan hun eigen veiligheid door het nemen van preventieve veiligheidsmaatregelen. Van de drie voorgelegde maatregelen zijn Houtenaren in de eerste plaats alert op rookmelders: bijna alle Houtenaren (97%) geven aan goed werkende rookmelders in huis te hebben hangen. Daarnaast geven bijna negen op de tien (86%) inwoners van Houten aan goed werkende buitenverlichting te hebben bij deuren en rondom de woning. In de wijk Noord-Oost geven relatief de minste inwoners aan goedwerkende buitenverlichting te hebben (80%) ten opzichte van andere wijken. Daarentegen is de buitenverlichting in Zuid-Oost het best geregeld.
Hier heeft 92% goed werkende buitenverlichting. Minder dan de helft van de inwoners van Houten (43%) geeft aan het hang- en sluitwerk van de woning te hebben gecontroleerd en geüpdatet in de afgelopen twee jaar. In de leeftijdsgroep 45-54 geven relatief de minste inwoners aan hun hang- en sluitwerk te hebben gecontroleerd (35%). Inwoners van 65 jaar en ouder hebben het hang- en sluitwerk relatief het vaakst gecontroleerd en geüpdatet: 49% van hen geeft aan dit te hebben gedaan. Tenslotte, het aantal inwoners dat het hang- en sluitwerk in de afgelopen twee jaar heeft gecontroleerd en geüpdatet, is het hoogst in het buitengebied (52%).
In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen? Basis: iedereen (n=736) Ik heb goed werkende rookmelders in mijn huis hangen. Ik heb goed werkende buitenverlichting bij deuren en rondom mijn woning (eventueel inclusief achterpad). In de afgelopen 2 jaar is het hang- en sluitwerk van mijn woning gecontroleerd en up-to-date uitgevoerd.
Wel
Niet
2%
97%
13%
86%
43%
Weet niet
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 20
53%
4%
2.2 Goede voorzieningen voor jongeren volgens meer dan acht op de tien Houtenaren van belang om overlast te voorkomen Iets meer dan acht op de tien inwoners van Houten (83%) zijn het er (helemaal) mee eens dat goede voorzieningen voor jongeren van belang zijn om overlast te voorkomen. Veel Houtenaren zijn het er helemaal mee eens (41%), vrouwen (46%) nog vaker dan mannen (36%). In de wijk Zuid-West denkt men relatief vaker dat goede voorzieningen voor jongeren niet helpen om overlast te voorkomen (11% (helemaal) oneens).
In hoeverre bent u het eens met de volgende stelling? Basis: iedereen (n=736)
Goede voorzieningen voor jongeren (o.a. chilllocaties) zijn van belang om overlast te voorkomen.
Helemaal eens
Eens
Neutraal
41%
Oneens
43%
Helemaal oneens
7%4%
N.v.t. / geen mening
2.3 Driekwart van de Houtenaren weet hoe te voorkomen slachtoffer te worden van cybercriminaliteit Veel Houtenaren geven aan te weten hoe ze kunnen voorkomen dat ze slachtoffer worden van cybercriminaliteit (73%). Eén op de vijf Houtenaren staat hier neutraal in. Mannen schatten hun eigen vermogen om te voorkomen slachtoffer te worden hoger in: vrouwen geven namelijk minder vaak (stellig) aan te weten hoe te voorkomen slachtoffer te worden van cybercriminaliteit (vrouwen 18% helemaal eens, mannen 25% helemaal eens). Daarnaast weet de jongste leeftijdsgroep (18-44 jaar) relatief het best hoe zij kunnen voorkomen om slachtoffer te worden van cybercriminaliteit, 82% is het hier namelijk (helemaal) mee eens. Houtenaren van 65 jaar en ouder geven het minst vaak aan te weten hoe ze kunnen voorkomen slachtoffer te worden van cybercriminaliteit (60%). In Zuid-Oost geven de meeste inwoners aan te weten hoe zij kunnen voorkomen om slachtoffer te worden van cybercriminaliteit (79%).
In hoeverre bent u het eens met de volgende stelling? Basis: iedereen (n=736) Ik weet hoe ik kan voorkomen om slachtoffer te worden van cybercriminaliteit
Helemaal eens
Eens
Neutraal
21%
Oneens
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 21
52%
Helemaal oneens
20% 4%
N.v.t. / geen mening
Houtenaren proberen op verschillende manieren te voorkomen om slachtoffer te worden van cybercriminaliteit: -
Ben via voorlichting op radio en tv alert op phishing, etcetera. Ik weet waar ik op moet letten. Kritisch op binnengekomen telefoontjes, e-mails of whatsappberichten. Virus scanners up-to-date en kennis vergaren. Ik ben redelijk goed op de hoogte van de gevaren, risico’s en methoden. Waarschuwing via media en banken gelezen. Geen transacties of persoonlijke info geven op basis van mails e.d. Goed nuchter kijken door wie en hoe je wordt benaderd. Ben altijd op mijn hoede en neem de waarschuwingen van instanties serieus. Ik ben voorzichtig en volg programma’s op tv waar ze voorbeelden geven zodat je weet waar je op moet letten. Ik lees er over. Pas wachtwoorden aan. Blijf alert op verdachte e-mails. Ik reageer niet op appjes waarin geld gevraagd wordt door zogenaamde bekenden. Op het nieuws geven ze wel eens informatie, maar ook op internet. Up-to-date blijven, kritisch nadenken.
Sommigen geven aan dat ze werkzaam zijn in de IT (beveiliging) en daarom goed weten wat er speelt en hoe ze moeten handelen: -
Ik ben werkzaam in de IT beveiliging. Ik heb een informatiebeveiligingsachtergrond. Als IT-er ben ik tamelijk goed op de hoogte. Werk op de afdeling ICT.
Ook inwoners werkzaam in andere sectoren worden getraind en op de hoogte gehouden door hun werkgever: -
Genoeg training vanuit werkgever. Vooral via mijn werk word ik hierin getraind. Ik krijg veel info via mijn werkgever. Via mijn werk ben ik hiermee bekend. Werk bij de bank en risicotrainingen zijn verplicht.
Aan de andere kant geven veel Houtenaren aan dat ze wel proberen om alert te blijven, maar dat ze zich ook bewust zijn dat er steeds nieuwe manieren van cybercriminaliteit ontstaan en risico’s veranderen: -
-
Ik probeer wel om voorzichtig om te gaan met mijn gegevens en updates bij te houden. Ik weet echter niet of dat voldoende is. Je moet steeds beter opletten van wie mailtjes komen e.d. Op dit gebied weet je nooit genoeg Ik doe mijn best en ben voorzichtig, maar kan niet inschatten of dat voldoende is/zal zijn. Ik ben digitaal vaardig, maar dat is geen garantie. Ik ben alert, weet waarop te letten maar criminelen worden ook slimmer. Ik zit in de IT. Echter... het gaat ook mij een keer overkomen. Alles wat te beveiligen is... is ook te kraken. Het dus vooral van belang dat je weet WAT je gaat doen wanneer je slachtoffer bent van cybercriminaliteit. Ik probeer voorzichtig te zijn maar denk dat het me toch kan overkomen dat ik slachtoffer word. Het gebeurt voordat je er erg in hebt, bijvoorbeeld door valse mails openen. Oplichters worden steeds inventiever.
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 22
Ongeveer één op de twintig inwoners geeft aan helemaal geen verstand te hebben van cybercriminaliteit of de risico’s die hieraan verbonden zijn, of vinden dat er niet genoeg voorlichting over aanwezig is: -
Heb er absoluut geen verstand van. Ik weet niet hoe ik dat kan voorkomen, anders dan af en toe wachtwoorden te veranderen. Onvoldoende voorlichting. Bij de senioren moeten mensen thuis komen en aangeven waar we op moeten letten. Dit kan niet via de media, maar moet op papier thuis met plaatjes erbij. We zijn er niet op ingesteld. Gezien mijn leeftijd heb ik steeds meer moeite om de snelle vooruitgang van internet te volgen.
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 23
3. Regionale veiligheidsstrategie De gemeente Houten werkt samen met 38 gemeenten, de politie en het Openbaar Ministerie in MiddenNederland. Binnen deze samenwerking is recent een nieuwe Regionale Veiligheidsstrategie (20232026) vastgesteld. Hierin staan de ontwikkelingen beschreven die naar verwachting de komende jaren grote impact hebben op de openbare orde en veiligheid in Midden-Nederland. De drie belangrijkste thema’s zijn: (1) Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit, (2) Digitale Veiligheid en Cybercriminaliteit en tenslotte (3) Maatschappelijke (On)rust. Houtenaren is gevraagd in welke mate zij deze drie regionale veiligheidsthema’s zelf ook belangrijk vinden voor Houten. Verder zullen onderwerpen als discriminatie, tolerantie, gelijkheid en verdeeldheid in Houten, evenals het optreden en handhaven van de politie en boa’s, worden besproken. 3.1 Werken aan maatschappelijke stabiliteit en bestrijden van maatschappelijke onrust, samen met aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit, zeer belangrijke thema’s voor Houtenaren
In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen? Basis: iedereen (n=736) Het werken aan maatschappelijke stabiliteit en het bestrijden van maatschappelijke onrust is ook voor Houten een belangrijk thema.
39%
44%
10%
De aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit is ook voor Houten een belangrijk thema.
38%
44%
11%
De verbetering van de Digitale Veiligheid en de aanpak van Cybercriminaliteit is ook voor Houten een belangrijk thema. Heel belangrijk
Belangrijk
28%
Neutraal
Onbelangrijk
41%
20%
Heel onbelangrijk
Stelling 1: Het werken aan maatschappelijke stabiliteit en het bestrijden van maatschappelijke onrust is ook voor Houten een belangrijk thema. Meer dan vier op de vijf Houtenaren (83%) vinden dat het werken aan maatschappelijke stabiliteit en het bestrijden van maatschappelijke onrust ook voor Houten een (heel) belangrijk thema is. Vrouwen vinden dit onderwerp relatief belangrijker (88%) dan mannen (78%). Daarnaast vinden inwoners van de regio Zuid-West het werken aan maatschappelijke stabiliteit en het bestrijden van maatschappelijke onrust voor Houten relatief een heel belangrijk thema (89%) in vergelijking met andere wijken.
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 24
Stelling 2: De aanpak van georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit is ook voor Houten een belangrijk thema. De aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit is een ongeveer even belangrijk thema voor Houtenaren, 82% vindt dit een (heel) belangrijk thema. Dit thema is wederom voor vrouwen (84%) belangrijker dan voor mannen (80%). De leeftijdsgroep 45-54 jaar vindt de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit relatief minder vaak een belangrijk thema (76% belangrijk) in vergelijking met andere leeftijdsgroepen. Tenslotte geven inwoners van de regio Zuid-West het vaakst aan dit thema niet belangrijk te vinden (9%) in vergelijking met inwoners van de andere wijken (gemiddeld 4%).
Stelling 3: De verbetering van de Digitale Veiligheid en de aanpak van Cybercriminaliteit is ook voor Houten een belangrijk thema. Het derde onderwerp, de verbetering van de Digitale Veiligheid en de aanpak van Cybercriminaliteit is voor Houtenaren iets minder belangrijk dan de vorige twee onderwerpen, maar nog steeds vindt 69% van de Houtenaren dit een (heel) belangrijk thema. Het thema is opnieuw belangrijker voor vrouwen (75%) dan voor mannen (63%). Verder is de verbetering van de Digitale Veiligheid en de aanpak van Cybercriminaliteit voor de jongste leeftijdsgroep (18-44 jaar) relatief het minst belangrijk (59%) en voor de oudste leeftijdsgroep (65 plus) het meest belangrijk (82%). In de wijk Zuid-West wordt dit thema relatief minder vaak als (heel) belangrijk geduid (65% belangrijk) in vergelijking met de andere wijken.
3.2 Spanningen nemen ook in Houtense samenleving toe. Binnen het thema maatschappelijke onrust is ingezoomd op (toenemende) mogelijke spanningen binnen de Houtense samenleving. In Houten kan en mag je over het algemeen jezelf zijn. Inwoners hebben vaak oog voor elkaar. Tegelijkertijd beleeft niet iedereen dit zo en geeft een aanzienlijk deel aan dat de tegenstellingen tussen groepen inwoners in Houten groter worden en de verdeeldheid en intolerantie onder inwoners toeneemt. In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen? Basis: iedereen (n=736) In Houten kan en mag je jezelf zijn.
49%
15%
In Houten hebben inwoners oog voor elkaar. 4% De tegenstellingen tussen groepen inwoners in Houten worden groter.
22%
54%
29%
43%
13% 8%
41%
27%
Inwoners van Houten tolereren minder van elkaar dan vroeger.
10%
38%
24%
De verdeeldheid onder groepen inwoners neemt in Houten toe.
7%
In Houten kunnen inwoners zich goed verplaatsen in de ander.
Helemaal eens
Eens
3%
30%
Neutraal
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 25
29% 41%
Oneens
Helemaal oneens
6%
8% 3%
22%
Er komt in Houten discriminatie voor.
35%
6%
12% 8%
9% 14%
8%
18%
13%
15%
14%
9%
N.v.t. / geen mening
Stelling 1: In Houten mag en kan je jezelf zijn. Ongeacht je seksuele geaardheid, afkomst of (geloofs-)overtuigingen. Bijna twee derde van de inwoners van Houten vindt dat je in Houten jezelf mag en kan zijn ongeacht je seksuele geaardheid, afkomst of (geloofs-)overtuigingen (64%). Eén op de vijf (22%) neemt een neutraal standpunt in. Volgens een kleine groep ligt hier echter wel nog ruimte voor verbetering (8%). Uit de spontane toelichtingen blijkt onder andere: -
Helaas kun je niet zeggen dat alle geloofsovertuigingen welkom zijn en iedere seksuele geaardheid. Er zijn nu eenmaal geloofsovertuigingen die anderen afkeuren. Mijn LHBTIQ+ kind krijgt heel veel commentaar naar het hoofd geslingerd als het gewoon maar ergens loopt. Ja, inwoners hebben oog voor elkaar, maar wel binnen het 'eigen kringetje'. Mensen gaan over het algemeen fatsoenlijk met elkaar om. Er is m.i. genoeg tolerantie richting seksuele geaardheid, afkomst en geloofsovertuigingen.
De jongste leeftijdsgroep, Houtenaren tussen 18 en 44 jaar, vindt het vaakst dat je in Houten jezelf mag en kan zijn, in vergelijking met andere leeftijdsgroepen. Zeven op de tien zijn het er hier (helemaal) mee eens (72%). Binnen de oudste leeftijdsgroep (65+) vinden de minste Houtenaren dat je helemaal jezelf kan en mag zijn (56%). Binnen de verschillende wijken vinden de Houtenaren in het buitengebied en de kleine kernen het minst dat je in Houten jezelf kan en mag zijn, hier is 43% het (helemaal) eens met de stelling. Stelling 2: In Houten hebben inwoners oog voor elkaar. Iets meer dan de helft van de Houtenaren (58%) vindt dat inwoners in Houten oog hebben voor elkaar. Eén op de tien inwoners is het (helemaal) oneens met deze stelling. Spontane toelichtingen hierover betreffen: -
-
Ondanks grotere polarisatie en discriminatie kun je jezelf zijn in Houten en is er oog voor elkaar. Er is wel meer onrust door grote groepen bij Castellum en het Rond. Ik merk wel een verharding en minder tolerantie, maar is ook een gevoel, over het algemeen denk ik dat de Houtense samenleving wel oog heeft voor elkaar en dat we er over het algemeen wel uitkomen. In onze buurt is er wel oog voor elkaar. Moeilijk om hierover een reactie geven voor heel Houten/Nederland. Het is wel duidelijk dat de niet overal zo is. Wat er in het dorp Houten zich afspeelt weet ik niet precies maar in de kleine kernen hebben de mensen inderdaad nog aandacht en oog voor elkaar. Iedereen leeft in zijn eigen wereld, mensen hebben geen oog meer voor een ander en geen respect meer voor elkaar. We geven sneller kritiek en hebben minder oog voor elkaar. Meer individualistisch. Ik vind dat men steeds minder rekening met elkaar houdt. Men heeft misschien wel oog voor elkaar, maar tot op bepaalde hoogte. Ik vind het jammer dat Houten zijn dorpse karakter verliest en steeds meer te maken krijgt met wat eerder stadse problemen waren.
De jongste leeftijdsgroep is het wederom het meest eens met de stelling en vindt in vergelijking met andere leeftijdsgroepen het meest dat inwoners in Houten oog hebben voor elkaar, 63% is het (helemaal) eens met deze stelling. Zo wordt onder hen bijvoorbeeld spontaan gezegd: -
Ik denk dat Houtenaren goed op elkaar letten. Er is veel sociale controle.
In de leeftijdsgroep 55-64 jaar zitten de meeste Houtenaren die het ermee oneens zijn dat inwoners in Houten oog hebben voor elkaar (16% (helemaal) oneens).
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 26
In het buitengebied en de kleine kernen zijn relatief veel inwoners neutraal over of Houtenaren oog hebben voor elkaar (41%) en relatief weinig zijn het (helemaal) eens met deze stelling (48%). In ZuidWest wonen relatief de meeste mensen die het (helemaal) oneens zijn met de stelling dat Houtenaren oog hebben voor elkaar (14%). Stelling 3: De tegenstellingen (ongelijkheid) tussen groepen inwoners in Houten worden groter, bijvoorbeeld tussen: arm en rijk, kansarmen en kansrijken, etc. Iets meer dan de helft van de inwoners van Houten (56%) vindt dat de tegenstellingen (ongelijkheid) tussen groepen inwoners in Houten groter worden. Daarentegen is 12% het hier (helemaal) mee oneens. Uit de spontane toelichtingen blijkt bijvoorbeeld: -
-
Ik denk dat de maatschappelijke verharding helaas niet aan Houten voorbijgaat. Dus tegenstellingen nemen toe. Wel is de sfeer in het algemeen relaxed en zijn er ook grote groepen met zorg voor elkaar. Ik zie veel inzet van Houtenaren voor Houten, maar hoor ook de verhalen over eenzaamheid, onbegrip over geslacht, dus die tegenstellingen tussen groepen bestaat zeker.
18-44-jarigen zijn het er relatief vaak mee oneens dat de tegenstellingen tussen groepen inwoners in Houten groter worden (16%). Verder zijn inwoners van de regio Noord-Oost het vaakst (helemaal) eens met de stelling (64%). In Noord-Oost vinden dus relatief veel inwoners dat de tegenstellingen tussen groepen inwoners in Houten groter worden. In regio Zuid-West daarentegen zijn de meeste mensen het (helemaal) oneens met deze stelling (24%). Dit betekent dat de inwoners van Zuid-West positiever denken over deze kwestie en relatief minder vaak denken dat de tegenstellingen tussen groepen inwoners in Houten groter worden. Stelling 4: Er komt in Houten discriminatie voor. Iets minder dan de helft van de inwoners van Houten (48%) is het er (helemaal) mee eens dat er discriminatie voorkomt in Houten. Slechts één op de tien (10%) is het (helemaal) oneens met deze stelling en vindt dat er geen discriminatie voorkomt in Houten. Uit de spontane toelichtingen van Houtenaren blijkt bijvoorbeeld het volgende: -
Er is veel diversiteit in Houten, wat een goede ontwikkeling is. Maar vaak door onbegrip/onbekendheid en vooroordelen is de tolerantie naar elkaar laag vind ik. Het blanke westerse is dominant. Het begrip naar andere cultuur zou er moeten zijn maar in de praktijk valt dat tegen.
In de jongste leeftijdsgroep (18-44 jaar) zitten wederom relatief de meeste Houtenaren die het (helemaal) oneens zijn met de stelling (14%) en daarmee niet vinden dat er discriminatie voorkomt in Houten. Wat de verschillende wijken betreft, zijn relatief de meeste inwoners van Noord-Oost het (helemaal) eens (59%) dat er discriminatie voorkomt in Houten. Dit is ook het geval voor de wijk Zuid-West, waar ook relatief veel inwoners vinden dat er discriminatie voorkomt in Houten (53%).
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 27
Stelling 5: Inwoners van Houten tolereren elkaar minder dan vroeger. Wederom vindt ongeveer de helft van de Houtenaren (48%), dat de inwoners van Houten elkaar minder tolereren dan vroeger. Uit de spontane toelichtingen blijkt bijvoorbeeld: -
Houten is veilig maar verandert ook. Intolerantie neemt toe, korte lontjes, intimidatie. Ik merk wel een verharding en minder tolerantie, maar is ook een gevoel, over het algemeen denk ik dat de Houtense samenleving wel oog heeft voor elkaar en dat we er over het algemeen wel uitkomen.
Stelling 6: De verdeeldheid onder groepen inwoners neemt in Houten toe. Ook is aan inwoners van Houten gevraagd of zij denken dat de verdeeldheid onder groepen inwoners in Houten toeneemt. Van de Houtenaren is 43% het hier (helemaal) mee eens. Uit de spontane toelichtingen blijkt onder andere: -
Er gaat veel goed, maar de landelijke polarisering slaat Houten niet over. De verdeeldheid neemt toe doordat er te weinig woningen zijn voor Houtenaren/jongeren. Verschil tussen Noord en Zuid is groot. Arm en rijk.
Vrouwen zijn het vaker eens met deze stelling (45%) dan mannen (40%). Verder zijn van de verschillende leeftijdsgroepen, de 65-plussers het relatief het minst vaak (helemaal) eens met de stelling dat verdeeldheid onder groepen inwoners in Houten toeneemt (31%). Dit geldt ook voor de regio Noord-West, waar 38% van de inwoners het eens is met de stelling. Dit is relatief minder dan inwoners van andere wijken in Houten. Stelling 7: In Houten kunnen inwoners zich goed verplaatsen in de ander. Houtenaren hebben een minder uitgesproken mening over hoe goed inwoners van Houten zich kunnen verplaatsen in de ander, ten opzichte van hun mening over de andere stellingen. Vier op de tien mensen staan hier neutraal in (41%). Wel zijn meer Houtenaren het (helemaal) eens met het idee dat inwoners zich goed kunnen verplaatsen in de ander (33%) dan (helemaal) oneens (17%). De jongste leeftijdsgroep (18-44 jaar) vindt het meest dat Houtenaren zich goed kunnen verplaatsen in een ander, vier op de tien inwoners van deze groep zijn het eens met deze stelling (40%). -
-
De tendens van minder tolereren is een landelijke tendens. Dit hangt samen met het verplaatsen in een ander. In kleine kring (straat o.i.d.) hebben mensen zeker nog wel oog voor elkaar. We geven sneller kritiek en hebben minder oog voor elkaar. Meer individualistisch.
3.3 Bijna twee derde van de Houtenaren heeft er vertrouwen in dat de gemeente Houten genoeg doet aan de veiligheid in Houten en specifieke buurten en straten Van de inwoners van Houten geeft 62% aan er vertrouwen in te hebben dat de gemeente Houten samen met haar veiligheidspartners (o.a. politie, handhaving en Openbaar Ministerie) genoeg doet aan de veiligheid in Houten en in hun buurt/straat. Vrouwen hebben hier relatief meer vertrouwen in (66%) dan mannen (59%). Van de verschillende wijken is het vertrouwen in de gemeente Houten en haar partners omtrent dit onderwerp het hoogst in Noord-West. Hier geeft 69% van de inwoners aan er vertrouwen in te hebben dat de gemeente Houten genoeg doet aan de veiligheid in Houten en hun buurt of straat.
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 28
In hoeverre bent u het eens met de volgende stelling? Basis: iedereen (n=736) Heeft u er vertrouwen in dat de gemeente Houten – samen met haar veiligheidspartners (o.a. politie, handhaving en Openbaar Ministerie) – genoeg doet aan de veiligheid in Houten en in uw buurt/straat?
Ja, zeker
Ja, redelijk
Nee, niet echt
14%
48%
Nee, helemaal niet
23%
8% 6%
Weet niet/geen mening
3.4 Tips voor gemeente Houten betreffen verkeersveiligheid, (hang)jongeren en criminaliteit en de zichtbaarheid van boa’s en politie Aan Houtenaren is gevraagd wat de gemeente, in samenwerking met de veiligheidspartners, nog zou kunnen doen om de veiligheid in Houten en in de buurt/straat te verbeteren. Aan de hand van de spontane toelichtingen van inwoners van Houten die hierbij zijn gegeven, zijn er drie hoofdthema’s te onderscheiden: (1) verkeersveiligheid, (2) (hang)jongeren en overlast (3) de zichtbaarheid van boa’s en politie. Hieronder zijn voor elk van deze drie thema’s de spontane toelichtingen weergegeven. Daarnaast is er een overige categorie met extra opmerkingen. Verkeersveiligheid: - Beter handhaven op rijgedrag van voertuigen. - Snelheidsdcontroles. - Brommers vaker controleren op te hard rijden en geluid. - Controle snelheid auto's bij ingang wijken en afsnijden van bochten. Snelheidsverschillen (elektrische) fietsen, scooters e.d. zijn te groot. - Snelheid elektrische fietsen beperken in de bebouwde kom. - Handhaven van verkeersregels. Ik kom regelmatig auto’s en fietsen tegen waar dat verboden is. - Drempels in de straten. - Een alternatieve route creëren voor groot vrachtverkeer dat dwars door dorp en over Tuurdijk rijdt. - Meer aandacht voor handhaving fietsveiligheid op onze fietspaden.
- Proactief beleid voeren en bijvoorbeeld geluidshinder in de openbare ruimte beter reguleren en aanpakken. - Snelheidsbeperkingen in bebouwde kom goed handhaven. (Hang)jongeren en overlast: - Betere hangplekken jongeren. - Buurtvaders/moeders voor de jeugd. - De steeds groter wordende groep jongeren die zich bezig houdt met drugs onder controle krijgen, zorgen dat jongeren een plek hebben waar ze zich ‘thuis’ voelen (buurthuis), zodat beter voorkomen kan worden dat steeds meer jongeren crimineel gedrag vertonen. Ouders meer betrekken/verantwoordelijk maken bij gedrag van jongeren. - Hardere aanpak van vervelende hangjongeren en criminelen. - Ik denk dat voor veel inwoners in Houten de jeugd zorgt voor een onveilig gevoel. Met name de jeugd die rondhangt op het Rond en omstreken. - Meer op de jeugd letten. Afgelopen paar dagen hangen ook wat groepen op het Rond rond en geven overlast, maar de volgende dag zijn ze er weer. - Wel ook overlast jongeren aanpakken vooral rondom het Rond. En ik denk dat dit soms ook samengaat met de drugs. Daar maak ik me wel beetje zorgen over. Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 29
Zichtbaarheid van boa’s en politie: - Meer blauw op straat. - Politie en BOA meer zichtbaar. - Vaker boa's in de wijk laten lopen zodat de mensen ze kunnen aanspreken op gedragingen. Ik zie in mijn wijk nooit boa's lopen. - Handhaven op overlast. - Blauw op straat bij evenementen en camera’s plaatsen. - Boa’s op niveau brengen en actief opereren. Nu onzichtbaar en niet doortastend. - Boa’s en politie vaker zichtbaar op straat. En niet alleen tussen 9.00 en 17.00. - Genoeg zichtbare politie op straat, vooral ook in de nacht. - Meer luisteren naar burgers en vaker patrouilleren in wijken. Dus lopend of fietsend. Overige suggesties of opmerkingen: - Cameratoezicht bij winkelcentra en op toegangswegen (ivm auto-inbraken en woninginbraken). - Discriminatie van homoseksuele mensen, allochtonen, etc. neemt toe. Wit christelijk is de norm. - Voorlichting in inbraak preventie. - Zorgdragen voor voldoende openbare (werkende) verlichting.
36% van de inwoners geeft aan geen opmerkingen en suggesties te hebben. 25% van deze inwoners geeft aan dat Houten al veilig genoeg is. 19% van deze groep geeft aan dat de gemeente niks kan veranderen en dat zij daarom geen tips hebben. Tenslotte heeft iets meer dan de helft van deze groep geen mening of weet het niet (56%). Heeft u nog tips voor de Toezicht en Handhaving in Houten voor de Boas, politie en het beleid van de gemeente? Basis: iedereen die geen suggestie heeft (n=262)
25%
Niks, veilig genoeg
56%
19%
Niks, gemeente kan niks veranderen
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 30
Weet niet/geen mening
4. Verschillen tussen doelgroepen In dit hoofdstuk kijken we naar de relatieve verschillen tussen groepen. De belangrijkste verschillen vatten we hieronder samen per groep.
Geslacht Mannen maken zich vergeleken met vrouwen minder vaak zorgen over verschillende potentiële veiligheidsissues in heel Houten (vrouwen gemiddeld 33% versus mannen 29% per potentieel issue). Vooral betreft straatroof/overvallen, spanningen tussen groepen mensen, huiselijk geweld, woninginbraken en diefstal fiets/auto/scooter maken mannen zich relatief minder zorgen dan vrouwen. Maakt zich geen zorgen om … in heel Houten Straatroof/overvallen Spanningen tussen groepen mensen Huiselijk geweld Woninginbraken Diefstal fiets/auto/scooter
Man
Vrouw
48% 41%
41% 29%
27% 15% 16%
14% 8% 7%
Vrouwen maken zich dan ook vaker zorgen om potentiële veiligheidsissues in heel Houten dan mannen (gemiddeld 22% versus 19% per veiligheidsissue). In het bijzonder maken vrouwen zich relatief vaker zorgen over overlast van jeugdgroepen, woninginbraken, diefstal fiets/auto/scooter, klimaatverandering en het vervoer van gevaarlijke stoffen. Maakt zich wel eens zorgen om … in heel Houten Overlast van jeugdgroepen Woninginbraken Diefstal fiets/auto/scooter Klimaatverandering Vervoer gevaarlijke stoffen via spoor, water en weg
Man
Vrouw
43%
54%
35% 31%
45% 42%
16% 8%
23% 16%
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 31
Vrouwen maken zich als het gaat om veiligheid in het algemeen, ook in grotere mate zorgen dan mannen. Vrouwen maken zich vaker dan mannen regelmatig of vaak zorgen over de veiligheid in de woonkern, heel Houten, heel Nederland en in heel de wereld. De veiligheid in de straat/buurt uitgezonderd, hierover maken net zoveel mannen als vrouwen zich regelmatig of vaak zorgen (13% versus 14%). Maakt zich wel eens zorgen om veiligheid in - % regelmatig/vaak Woonkern Heel Houten Heel Nederland Heel de wereld
Man
Vrouw
10% 18% 51% 67%
15% 25% 64% 79%
Vrouwen hebben er op hun beurt wel meer vertrouwen in dat de gemeente Houten, samen met haar veiligheidspartners, genoeg doet aan de veiligheid in Houten en in de buurt/straat. Heeft er vertrouwen in dat de gemeente Houten – samen met haar veiligheidspartners (o.a. politie, handhaving en Openbaar Ministerie) – genoeg doet aan de veiligheid in Houten en in de buurt/straat.
Heeft vertrouwen
Man 59%
Vrouw 66%
Rapport Onderzoek Veiligheid in Houten 32
Leeftijd
Houtenaren van 65 jaar en ouder beoordelen de veiligheid in de buurt net iets positiever. Over het algemeen maken zij zich ook minder vaak zorgen over potentiële veiligheidsissues in de straat/buurt en in heel Houten.
Cijfer veiligheid in de buurt
Gemiddelde dat zich geen zorgen maakt per voorgelegd probleem dat kan voorkomen in de straat/buurt
Gemiddelde dat zich geen zorgen maakt per voorgelegd probleem dat kan voorkomen in heel Houten
18-44 jaar
45-54 jaar
55-64 jaar
7,7
7,7
7,6
18-44 jaar
45-54 jaar
55-64 jaar
55%
57%
56%
18-44 jaar
45-54 jaar
55-64 jaar
32%
30%
27%
65 jaar en ouder 7,9
65 jaar en ouder 61%
65 jaar en ouder 33%
Inwoners van 65 jaar en ouder maken zich relatief minder vaak zorgen om de veiligheid dichtbij huis. Echter, als het gaat om de veiligheid in heel Nederland en in heel de wereld, maken zij zich wel vaker zorgen. 18-44 jarigen maken zich juist relatief vaak zorgen over de veiligheid in de straat/buurt, de woonkern en in heel Houten, maar minder vaak in heel Nederland en in heel de wereld. Maakt zich wel eens zorgen om veiligheid in - % regelmatig/vaak De straat/buurt Woonkern Heel Houten Heel Nederland Heel de wereld
18-44 jaar
45-54 jaar
55-64 jaar
65 jaar en ouder
18% 19% 28% 57% 67%
12% 9% 19% 52% 67%