CConstaterende datHouten
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Begroting 2027

Gemeenteraad 10 november 2026, gemeente HoutenBij agendapunt: Programmabegroting 2027 en begrotingswijzigingen volgend uit collegeprogramma70.873 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 9

Naar aanleiding van de evaluatie van de eerste aanvraagronde is gebleken dat de regeling op een aantal punten dient te worden aangepast. De voorgestelde subsidieregeling ‘Beschermd thuis 2027-2028’ is een wettelijk voorschrift voor subsidieverlening voor activiteiten die vallen onder het Uitvoeringsplan. Subsidie kan worden verleend voor een kalenderjaar voor vaste activiteiten. Een projectsubsidie kan worden verleend voor innovatieve projecten of projecten gericht op inwoners binnen de doelgroep van het Uitvoeringsplan die momenteel niet goed bereikt worden. Daarnaast worden voor de subsidiejaren 2027 en 2028 de voorlopige plafonds gepubliceerd, op basis waarvan organisaties een aanvraag kunnen indienen. De financiële dekking komt uit het lokaal maatwerk budget, jaarlijks uitgekeerd door de gemeente Utrecht. Financieel effect: € 466.000 nadeel lasten en € 466.000 voordeel baten in 2027, € 469.000 nadeel lasten en € 469.000 voordeel baten in 2028 (budgetneutraal). Formatie inburgering en leerplicht Er is sprake van structurele druk bij inburgeringsconsulenten omdat de (inmiddels) stabiele caseload van 300- 320 inburgeraars de huidige formatie ver overstijgt. Uitgaande van de landelijke en regionale cijfers die uitgaan van een gemiddelde caseload van 80 inburgeraars per 1 fte, is uitbreiding met 1 fte noodzakelijk.

Bij onvoldoende capaciteit worden de wettelijke termijnen overschreden, wat leidt tot wachtlijsten, klachten en een vertraging in de maatschappelijke participatie van inburgeraars. Er ontstaat onaanvaardbaar risico op uitval door te hoge werkdruk, waardoor de continuïteit van de wettelijke taakuitvoering bij de kleinste personele schommeling direct stagneert. Begroting 2027 43 Financieel effect: € 94.000 nadeel lasten per jaar met ingang van 2027. De huidige formatie van leerplicht ligt aanzienlijk onder de landelijke Ingrado-norm, terwijl het aantal meldingen fundamenteel gestegen is. Deze kwantitatieve toename gaat gepaard met een groeiende complexiteit in de casuïstiek, lokale en regionale ambities op het gebied van preventie, Sociale Infrastructuur Lekstroom Werkt (SILW) en de thuiszitters aanpak om extra inzet die buiten de reguliere basistaken valt. Met de huidige formatie kan aan de wettelijke verwachtingen en gestelde ambities niet langer worden voldaan. Daarom is uitbreiding van 0,89 fte leerplichtambtenaar noodzakelijk. Bij onvoldoende capaciteit stagneert de wettelijke taakuitvoering, waardoor niet tijdig de benodigde ondersteuning geboden kan worden en de gemeente niet langer aan haar wettelijke verplichtingen kan voldoen. Financieel effect: € 84.000 nadeel lasten per jaar met ingang van 2027.

Indexatie 2027 Conform de begrotingsrichtlijnen (onderdeel van de Perspectiefnota 2027) hebben we de loon- en prijsindexatie 2027 verwerkt in de begroting. De budgetten die gerelateerd zijn aan specifieke contracten op het gebied van jeugdhulp en Wmo zijn nog niet geïndexeerd voor 2027. We hebben hiervoor onder het programma Algemene dekkingsmiddelen een raming opgenomen gebaseerd op de voorlopige OVA- en CPI- index voor 2027. Eind 2026 zullen de werkelijk toegepaste indexaties voor 2027 bekend zijn en op basis daarvan wordt duidelijk of deze raming toereikend is. Eventuele grote afwijkingen hiertussen zullen worden meegenomen in de 1e bestuursrapportage 2027. Financieel effect: € 530.000 nadeel lasten en € 113.000 voordeel baten in 2027 oplopend naar € 434.000 nadeel (saldo lasten en baten) per jaar met ingang van 2029. Reserves • Correctie mutaties reserves in het juiste programma: De raad heeft in juli 2026 het nieuwe reservebeleid vastgesteld. Op grond van dit nieuwe beleid zijn reservemutaties anders over de programma's verdeeld en mutaties bijgesteld. Financieel effect: € 559.000 nadeel baten in 2027 en € 332.000 nadeel baten in 2028 (voor dit programma). • Beklemde reserve omzetten naar vrije reserve: Op basis van het nieuwe reservebeleid dat in juli 2026 in de raad is behandeld, is het saldo van de beklemde reserve omgezet naar de vrije reserve.

Financieel effect: € 450.000 voordeel baten in 2027 en € 340.000 voordeel baten in 2028. • Bestemmingsreserve Programma Transities in Samenhang: Voor de Houtense werktafel worden de ontwikkelpaden concreet gemaakt (onttrekking van € 83.000 in 2027). Voor Ondernemer Centraal wordt in 2029 € 33.000 onttrokken uit de bestemmingsreserve. In voorgaande jaren is er minder gebruik van gemaakt, waardoor deze middelen over zijn gebleven en in 2029 ingezet kunnen worden. De jaren 2026 t/m 2028 waren al als onttrekking in de begroting opgenomen. Financieel effect: € 83.000 nadeel lasten en € 83.000 voordeel baten in 2027 en € 33.000 nadeel lasten en € 33.000 voordeel baten in 2029 (budgetneutraal). • Bestemmingsreserve WWB- werkdeel: Voor financiering van lokale incidentele activiteiten op het gebied van re-integratie en participatie wordt in 2028 € 154.000 onttrokken uit deze bestemmingsreserve, zie ook 'Alternatieve business case bezuiniging Participatiewet'). Financieel effect: € 154.000 nadeel lasten en € 154.000 voordeel baten in 2028 (budgetneutraal). Bezuinigingsopgave Voortgang bezuinigingen Bezuinigingen jeugd In de Perspectiefnota 2026 zijn diverse bezuinigingsmaatregelen vastgesteld op het gebied van Jeugdhulp. In totaal gaat het om een te bezuinigen bedrag van € 273.000 in 2026 oplopend tot € 840.000 in 2029 en verder.

Hoewel de inzet op de maatschappelijke doelen zoals omschreven per bezuinigingsmaatregel onverminderd wordt doorgezet, stellen we voor om de taakstellende bedragen naar beneden bij te stellen tot € 0. Uit de rapportage 2025 van de Regionale Backoffice Lekstroom (RBL) blijkt namelijk een overschot van circa € 800.000 op het budget Jeugd. Daarmee is de financiële taakstelling behaald. Alternatieve business case bezuiniging Participatiewet De implementatie van bezuinigingsmaatregel S.18 “meer mensen Participatiewet naar werk begeleiden” via projecten vanuit de ontwikkelagenda van WIL en vanuit de Houtense Werktafel is vertraagd, waardoor de beoogde bezuiniging in 2026 niet gehaald wordt. Daarom is een alternatieve business case ontwikkeld, waarbij ingezet wordt op het begeleiden van mensen met ontwikkelpotentieel naar werk. Het streven is om vanaf 2027 20 extra mensen te laten uitstromen, waarmee structureel € 400.000 bespaard wordt. De business case vraagt een eenmalige investering van € 150.000 te dekken uit de reserve WWB Werkdeel.

Bedragen x €1.000 Bezuinigingsopgave | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 Sterke sociale basis | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo S.5 Invoeren dalurentarief | -8 | -8 | -8 | -8 | -8 binnensportaccommodaties S.21 Actualiseren subsidieregelingen | -525 | -525 | -525 | -525 | -525 S.23 Wijzigen inhoud | -35 | -35 | -35 | -35 | -35 mantelzorgverlening Totaal bezuinigingsopgave | -568 | -568 | -568 | -568 | -568 Maatregel | Korte toelichting S.5 Binnensportaccommodaties | Lagere tarieven in daluren verhogen bezetting en opbrengst. – dalurentarief S.21 Actualiseren | Regelingen moderniseren, fondsen bundelen en lichte korting op vaste subsidieregelingen en fondsen | partners voor doelmatigheid. Vorm aanpassen zodat waardering behouden blijft en betaalbaar is (~€35 bij S.23 Mantelzorgwaardering – | 1.500 aanmeldingen). De aanvullende structurele inzet voor mantelzorgers aanpassen inhoud | van €25.000 uit het coalitieakkoord is niet in deze programmabegroting verwerkt. Deze wordt betrokken bij de eerste begrotingswijziging bij het collegeprogramma.

Bedragen x €1.000 Bezuinigingsopgave | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 Passende ondersteuning | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo S.1 Anders begroten budget | -150 | -150 | -150 | -150 | -150 individuele begeleiding S.6 Diverse kleine budgetten | -68 | -68 | -68 | -68 | -68 S.9 Anders omgaan met | -475 | -650 | -650 | -650 | -650 Huishoudelijke Ondersteuning S.10 Scootmobielpool als algemene | -32 | -49 | -49 | -49 | -49 voorziening S.11 Recreatieve activering als | -45 | -63 | -63 | -63 | -63 algemene voorziening S.12 Verlaging maatwerk GGD | -70 | -70 | -70 | -70 | -70 Totaal | -840 | -1.049 | -1.049 | -1.049 | -1.049 Maatregel | Korte toelichting S1 Begeleiding individueel (Wmo) | Rijksmiddelen (Beschermd Thuis) worden efficiënter en effectiever benut zodat de gemeentelijke groei op Wmo-begeleiding lager uitvalt. S.6 Reëler begroten bijdrage | Begeleidingskosten liggen lager dan begroot; resterend budget blijft Sociale Werkvoorziening (SW) | toereikend; vanaf 2028 mogelijke kostenstijging gedekt door rijksimpuls. S.9 Huishoudelijke ondersteuning Standaard naar 150 minuten per 2 weken; eerst voor nieuwe cliënten, later (Wmo) | bij verlenging. Begroting 2027 | 44 Maatregel | Korte toelichting S.10 Scootmobielpool als | Delen i.p.v.

individueel verstrekken voorkomt stallings- algemene voorziening | /veiligheidsproblemen en benut middelen beter; uitzonderingen bij intensief/gespecialiseerd gebruik. S.11 Recreatieve activering als | Deel dagbesteding verschuift naar laagdrempelig aanbod in de wijk; algemene voorziening | toegankelijker én goedkoper. S.12 Verlaging maatwerk GGD | Afbouw van enkele maatwerkproducten. Bedragen x €1.000 Bezuinigingsopgave | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 Iedereen doet mee op eigen niveau | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo S.3 Hercontracteren | -120 | -120 | -120 | -120 | -120 leerlingenvervoer S.4 Afstoten bekostiging huisvestingslasten van voormalige | -16 | -39 | -39 | -39 | -39 school Bengelbongerd S.6 Reëler begroten bijdrage SW | -90 | -90 | -90 | -90 | -90 S.7 Scherper begroten bijdrage | -50 | -50 | -50 | -50 | -50 Houtense Werktafel S.8 Diverse kleine budgetten | -16 | -17 | -4 | -4 | -4 S.18 Meer mensen Pwet naar werk | -400 | -400 | -400 | -400 | -400 begeleiden S.19 Harmonisatie | -150 | -150 | -150 | -150 | -150 minimaregelingen S.20 Anders omgaan met | -50 | -50 | -50 | -50 | -50 leerlingenvervoer Totaal | -692 | -816 | -803 | -803 | -803 Maatregel | Korte toelichting S.3 Hercontracteren | Door een nieuwe aanbesteding zijn de kosten voor leerlingenvervoer lager leerlingenvervoer | ingeschat. Dit levert een voorzichtige besparing op.

Partijen gebruiken sinds 2017 kosteloos het oude schoolgebouw De S.4 Huisvesting Bengelbongerd | Bengelbongerd. Dit is niet langer houdbaar, omdat de gemeente normaal gesproken kostprijsdekkende huur vraagt en de locatie in de toekomst een andere bestemming krijgt. S.6 Reëler begroten bijdrage | De begeleiding via UW-bedrijven kost minder dan begroot. Hierdoor blijft er Sociale Werkvoorziening (SW) | ruimte over voor investeringen in beschut werk. Vanaf 2028 stijgen de kosten, maar daarvoor is extra rijksgeld beschikbaar. S.7Houtense Werktafel (HWT) | De middelen voor arbeidsontwikkeling kunnen met € 50.000 omlaag, zonder – scherper begroten | dat dit ten koste gaat van de begeleiding naar werk. S.8 Overige kleine | Kleine besparingen bij o.a. burgerparticipatie, kunstonderhoud en het bezuinigingen | programma Transities en Samenhang. Voor inwoners nauwelijks merkbaar, maar ze dragen wel bij aan de totale besparing. S.18 Meer mensen vanuit de | Extra ondersteuning voor inwoners die parttime kunnen werken of via Participatiewet naar werk | vrijwilligerswerk actief blijven. Dit verlaagt de uitkeringslasten en vergroot begeleiden | maatschappelijke participatie. S.19 Minimaregelingen | Door regelingen beter af te stemmen en efficiënter uit te voeren, dalen de harmoniseren en | kosten voor bijzondere bijstand en minimaregelingen.

Voor inwoners blijft de werkprocessen verbeteren | ondersteuning grotendeels behouden. S.20 Leerlingenvervoer anders | Door striktere toepassing van regels en vervoerstraining worden leerlingen organiseren | zelfstandiger. Dit vergroot hun zelfredzaamheid en verlaagt de kosten. Begroting 2027 | 45 Reserves Bedragen x €1.000 Mutaties reserves 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Dotaties aan reserves, totaal | - | - | - | - Algemene reserve BR Overlopende posten BR Programma transities in samenhang BR WWB Werkdeel Onttrekkingen uit reserves, totaal | 670 | 570 | 33 | - Algemene reserve | 450 | 340 BR Overlopende posten | 25 | 25 BR Programma transities in samenhang | 196 | 52 | 33 BR WWB Werkdeel | 0 | 154 Zie hoofdstuk Financiële begroting voor toelichting reserves. Begroting 2027 | 46 Begroting 2027 47 4.3 Werken en ondernemen De lokale economie is een belangrijke motor voor een gemeente. Zij zorgt voor banen, draagt bij aan de leefbaarheid en genereert inkomsten. De directe invloed van een gemeente op de lokale economie is echter beperkt. De gemeente stimuleert het lokale ondernemersklimaat vooral via vergunningen, bestemmingsplannen, bedrijventerreinen, bereikbaarheid en regelgeving. Een goede samenwerking tussen lokale overheid en ondernemers leidt tot een sterke (buurt)economie, meer werkgelegenheid en vitale centra.

Houten beschikt over een bloeiende, veerkrachtige en kennisgedreven economie die voortbouwt op de bestaande kracht van de gemeente: een hoge kwaliteit van leven, een hoogopgeleide beroepsbevolking en een ondernemersklimaat dat ruimte biedt voor ontwikkeling, zowel in de wijken als op de formele werklocaties. De economische ruggengraat van Houten bestaat uit een hoogwaardige mix van zakelijke dienstverlening, ICT, groot- en detailhandel en de gezondheids- en welzijnszorg. De specialistische zakelijke dienstverlening is hierbij een stuwende kracht. Adviseurs, kenniswerkers en innovatieve dienstverleners creëren economische meerwaarde die Houten bovenlokaal positioneert. De gezondheids- en welzijnszorg en de detailhandel hebben juist een sterk verzorgend karakter en dragen zo bij aan de leefbaarheid voor alle inwoners. Binnen deze sectoren vormen zelfstandig ondernemers een grote en belangrijke groep binnen de Houtense economie. Houten kent drie levendige centrumgebieden met ieder een eigen karakter: Het Rond, Castellum en het Oude Dorp. Deze centra combineren wonen, werken en winkelen. Ze zijn goed bereikbaar, vooral per fiets, en hebben potentie om aantrekkelijke verblijfsgebieden te zijn. De traditionele winkelfunctie maakt steeds meer plaats voor ontmoeting in een groene, autoluwe omgeving.

Met de Retailvisie heeft de gemeente ingezet op scherpere keuzes, sterkere winkelgebieden, minder leegstand en betere aansluiting op maatschappelijke ontwikkelingen. Onze opgaven Het creëren van een gunstig ondernemersklimaat is de belangrijkste opgave om het doel voor een bloeiende Houtense economie te behalen. Dit klimaat wordt bepaald door zowel fysieke situaties als regeltechnische voorschriften. Een deel van de opgave voor Het Rond ligt in de ontwikkelvisie CMK en hangt samen met de woningbouwopgave. Daarnaast speelt de bereikbaarheid van de economische functies een cruciale rol in de ontwikkeling van zowel het ondernemersklimaat als de leefbaarheid. 1. Het behouden en versterken van het gunstige economisch vestigingsklimaat op de bedrijventerreinen De bedrijventerreinen zijn de voornaamste werkgebieden, waar ook de grootste concentratie van arbeidsplaatsen te vinden is. Ondernemen vraagt vaak om anticiperen op situaties. Om het huidige ondernemersklimaat te behouden en waar nodig te versterken, blijven we mogelijkheden om te ondernemen monitoren en passen we deze waar nodig aan. Met name op het verouderde bedrijventerrein Doornkade liggen kansen om het ondernemersklimaat verder te verbeteren. 2. Het versterken van de centrumfuncties De centra Het Rond, Castellum en Oude Dorp kennen een mix van functies.

Daarbij ligt de nadruk steeds meer op ontmoeten, via wonen, winkelen en recreëren, waaronder evenementen. Voor Castellum en Het Rond is ook mobiliteit een belangrijke drager van een aantrekkelijk bezoek. Door het versterken van de centrumfuncties worden de centra toekomstbestendig. Dit mag echter niet ten koste gaan van de leefbaarheid in deze gebieden. De focus ligt in Het Rond en het Oude Dorp op mobiliteit, verlevendiging en ontwikkeling. 3. De bereikbaarheid van Houten behouden en verbeteren waar nodig Houten is uitstekend bereikbaar dankzij de ligging aan de A27 en de A12 en onze twee treinstations (Houten, Houten Castellum) met directe verbindingen naar Utrecht Centraal. Daarnaast heeft Houten een uniek fietspadennetwerk. Samen met de groenstructuur vormt dit één van de belangrijkste inrichtingsprincipes voor de ruimtelijke ontwikkeling van Houten. De woonwijken, voorzieningen en kernen zijn per fiets zeer goed bereikbaar. De typische Houtense inrichtings- en bereikbaarheidsprincipes borgen we in toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. De komende periode geven we verder invulling aan de ambities op het gebied van mobiliteit. We zetten in op maatregelen die bijdragen aan goede verbindingen, minder verkeersoverlast en aantrekkelijke alternatieven voor de auto.

Begroting 2027 48 Beleidskaders Commerciële voorzieningen Retailvisie 2015-2025 Pilot-notitie locatiebeleid Houten 2017 Economische Agenda 21-25 Gebiedsvisie CMK Beleidsnota ontwikkeling De Schaft Bereikbaarheid Toekomstvisie Houten 2025 Parkeervisie Houten 2021 Nota parkeernormen 2021 + addendum Startnotitie groot onderhoud en vervanging BOR 2014-2054 Mobiliteitsvisie Uitvoeringsprogramma Fiets Realisatieplan Fiets Uitvoeringsprogramma knooppunten Mobiliteitsvisie Eiland van Schalkwijk (2017) Bestedingsplan mobiliteit en bereikbaarheid (2019) Mobiliteitsvisie provincie Utrecht 2014-2028 Overzicht verbonden partijen Vitens MRU West Begroting 2027 49 4.3.1 Commerciële voorzieningen Houten wil ruimte bieden aan een divers aanbod van evenementen, horeca en maatschappelijke activiteiten, passend bij het dorpse karakter, de centra en de kleine kernen. Evenementen, terrassen en horeca dragen bij aan ontmoeting, economische vitaliteit en een bruisend Houten. Ondernemersinitiatieven maken Houten aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. Tegelijkertijd bewaken we de balans tussen veiligheid, gezondheid, bereikbaarheid en leefbaarheid voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Ambitie A: Een vitaal en toekomstbestendig bedrijfsleven Ondernemen draait om vraag en aanbod, maar ook om het vermogen om in te spelen op situaties.

Ondernemers hebben ruimte nodig om hun bedrijf succesvol te kunnen runnen, zowel fysiek als in regelgeving. Daarom zetten wij ons in voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat waarin ondernemers met vertrouwen kunnen ondernemen en investeren in de toekomst. Wat gaan we ervoor doen? • Een aantrekkelijk centrum We werken aan een vitaal, aantrekkelijk en levendig centrum waar ontmoeting centraal staat. Samen met inwoners en ondernemers werken we in 2027 aan een ontwerp voor de vergroening van Het Rond. • Onderzoeken inzet kwartiermaker centrum Samen met de winkeliersvereniging en vastgoedeigenaren in het centrum onderzoeken we de inzet van een kwartiermaker, zodat ambities beter op elkaar aansluiten en acties in het centrum beter worden gecoördineerd. • Ondersteunen evenementen Met het Evenementenfonds ondersteunen we passende evenementen in de centrumgebieden en versterken we de vitaliteit en levendigheid. • Herijken Retailvisie We herijken de Retailvisie zodat deze beter aansluit op de huidige ontwikkelingen in onze winkelgebieden. • Uitvoeren omgevingsvisie We geven uitvoering aan de omgevingsvisie en geven daarmee richting aan een toekomstbestendig economisch Houten. • Invulling geven aan de intensivering van bedrijventerreinen We geven invulling aan de intensivering van bedrijventerreinen.

Zo zetten we het onderzoek naar de mogelijkheden van intensivering van Doornkade voort, in overleg met bedrijven en eigenaren op het terrein. Ook onderzoeken we thema’s die hieruit naar voren komen, zoals collectieve parkeeroplossingen. • Actualiseren standplaatsenbeleid We actualiseren het standplaatsenbeleid voor marktkramen. Daarbij besteden we aandacht aan de standplaatslocaties, de duur van standplaatsvergunningen, de relatie met gevestigde winkeliers en evenementen en het gebruik van standplaatsen op vaste locaties. • Behoeften zzp’ers in kaart brengen We brengen de behoeften van zzp’ers in beeld. In 2026 hebben we een enquête uitgezet onder zzp’ers. De uitkomsten gebruiken we als basis voor een beleids- en actieprogramma voor zzp’ers. Ambitie B: Een aantrekkelijk en divers horeca-aanbod Een bruisend centrum draagt bij aan een aantrekkelijk Houten. Horeca, terrassen en evenementen stimuleren ontmoeting, versterken de economische vitaliteit zorgen voor een bruisend Houten. Daarnaast maken ondernemersinitiatieven Houten aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. Wat gaan we ervoor doen? • Ondersteunen horecaondernemers We ondersteunen horecaondernemers door ruimte te bieden aan terrassen en evenementen, waar dat mogelijk en wenselijk is.

• Minder regels voor levendigheid We onderzoeken de mogelijkheden om regels voor ondernemers verder te dereguleren, zodat centrum- en werkgebieden beter benut kunnen worden en de centra levendiger worden. • Evalueren locatiebeleid horeca We evalueren de pilot-notitie locatiebeleid Horeca, om te beoordelen of het huidige beleid onze ambitie voldoende ondersteunt. • | Diversifiëren van het horeca-aanbod We gaan met eigenaren van centrumlocaties in gesprek over wat er nodig is om het horeca-aanbod divers en aantrekkelijk te houden. Ambitie C: Ruimte bieden aan een levendig, aantrekkelijk en gastvrij aanbod van evenementen, horeca en maatschappelijke activiteiten, passend bij het dorpse karakter, de centra en kleine kernen Levendigheid wordt door iedereen anders beleefd. Wat voor de één een geweldig evenement is, kan door de ander worden ervaren als overlast. Daarom bewaken we de balans tussen veiligheid, gezondheid, bereikbaarheid en leefbaarheid voor inwoners, ondernemers en bezoekers. In 2027 werken we aan twee samenhangende, maar afzonderlijke opgaven: het opstellen van nieuw evenementenbeleid en het actualiseren van de APV. Wat gaan we ervoor doen? • | Opstellen van nieuw evenementenbeleid We werken aan duidelijke uitgangspunten voor passende evenementen, risicocategorieën, toetsingscriteria, locatieprofielen, gemeentelijke ondersteuning, kostenverdeling en evaluatie.

Daarbij houden we rekening met het karakter van Houten: een groen, dorps en goed bereikbaar centrum, een actief verenigingsleven, dorpskernen zoals Schalkwijk, Tull en ’t Waal en ’t Goy, en locaties waar leefbaarheid en rust zwaar wegen. Het evenementenbeleid is een uitwerking van de omgevingsvisie en de daarbij behorende programma's. De locatieprofielen zijn vastgelegd in het omgevingsplan. • | Actualiseren van de APV als juridisch kader We actualiseren de APV, zodat regels aansluiten op actuele ontwikkelingen en beter uitvoerbaar zijn voor inwoners, organisatoren en ondernemers. Ook zorgen we ervoor dat regels duidelijker toepasbaar zijn bij vergunningverlening, toezicht, handhaving, openbare ruimte en veiligheid. Waar mogelijk sluiten we aan bij het coalitieakkoord, de Economische Visie, de ontwikkeling van het centrum, de gebiedsvisie Centrum- Molenzoom-Koppeling en vitale commerciële voorzieningen. • | Inzicht in kosten en kostendekkendheid We brengen de benodigde capaciteit, verwachte legesopbrengsten en de mate van kostendekkendheid, inclusief faciliteiten, beter in beeld. Zo ontstaat een transparanter beeld van de kosten, risico’s en verantwoordelijkheden, terwijl er ruimte blijft voor passende en levendige evenementen.

• | Risicogericht toezicht en handhaving Bij grotere of risicovolle evenementen, horeca-activiteiten en alcoholverstrekking zetten we toezicht risicogericht in. Daarbij ligt de nadruk op het naleven van vergunningvoorschriften, de veiligheid van bezoekers, het voorkomen van overlast en het beschermen van jongeren tegen alcoholgebruik. Waar nodig volgt er een waarschuwing, herstelafspraak of bestuurlijke maatregel. • | Leren van ervaringen en signalen We benutten ervaringen uit eerdere evenementen, meldingen van inwoners, signalen van ondernemers en evaluaties met partners om vergunningverlening en voorwaarden verder te verbeteren. Zo werken we aan een lerende aanpak die past bij Houten: duidelijk, praktisch, samenwerkingsgericht en met oog voor zowel initiatief als leefbaarheid. Indicatoren Realisatie | Raming Omschrijving | Bron 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 BBV indicatoren Vestigingen (van bedrijven) (per | Lisa | 185,3 | 193,1 | 239,4 | 240 | 250 1000 inw 15-64 jaar) Banen (per 1000 inwoners 15-64 jaar) | CBS | 861,1 | 880,8 | 940 | 950 | 975 Begroting 2027 | 50 Begroting 2027 51 4.3.2 Bereikbaarheid De komende jaren werken we aan een bereikbaar en verkeersveilig Houten. We richten ons op maatregelen die bijdragen aan goede verbindingen, minder verkeersoverlast en aantrekkelijke alternatieven voor de auto.

Daarbij combineren we lokale opgaven met regionale samenwerking en benutten we kansen vanuit lopende projecten en subsidies. Zo geven we stap voor stap uitvoering aan onze ambities voor mobiliteit. Ambitie A: Goede bereikbaarheid voor alle modaliteiten Wat gaan we ervoor doen? • Opstellen omgevingsprogramma mobiliteit We stellen een omgevingsprogramma mobiliteit op, inclusief een concreet uitvoeringsprogramma. Dit biedt de komende jaren een beleidsmatig afwegingskader voor het nemen van maatregelen. • Verbeteren bereikbaarheid regio Utrecht Naar aanleiding van de vernietiging van het Tracébesluit Ring Utrecht trekken we samen op met de gemeente Utrecht, de provincie Utrecht en regiogemeenten. Zowel bestuurlijk als ambtelijk zetten we ons richting de minister in voor een toekomstbestendige Ring Utrecht. • Oplossing Houtensebrug Een van de projectonderdelen van het definitieve Tracébesluit A27 Houten-Hooipolder is de Houtensebrug. De minister heeft dit onderdeel uit de aanbesteding gehaald en een onderzoek aangekondigd naar een maakbare uitbreiding van de capaciteit. Wij blijven ons zowel bestuurlijk als ambtelijk inzetten voor een oplossing. • Verbreding A27 Houten-Hooipolder Wij blijven samenwerken met aannemer De Groene Waarden en Rijkswaterstaat om de werkzaamheden van contract Noord mogelijk te maken.

• Onderzoeken volledige aansluiting A12 (N421) Binnen het gebiedsonderzoek Kromme Rijn onderzoeken we de mobiliteitseffecten van verschillende gemeentelijke ruimtelijke ontwikkelingen. Op basis van deze modelverkenning bepalen we of een volledige aansluiting nog wenselijk en kansrijk is. Ambitie B: Stimuleren van duurzame mobiliteit Wat gaan we ervoor doen? • Ontwikkelen aanpak deelauto’s We ontwikkelen een aanpak voor het plaatsen van deelauto’s in gebiedsontwikkelingen, dit altijd in afstemming met de omgeving. Daarbij verkennen we binnen MRU West-verband de mogelijkheden voor een regionale aanpak. • Uitbreiden laadinfrastructuur Steeds meer Houtenaren rijden met een elektrische auto. Om elektrisch te rijden zijn voldoende en goed werkende laadpalen nodig. We zetten onze aanpak voor het plaatsen van laadpalen en het faciliteren van kabelgoten voort. Deze verdelen we zo goed mogelijk over de gemeente. • Deelfietsen We kijken naar de mogelijkheden om alsnog aan te sluiten bij het regionale deeltweewielersysteem (deelfiets Lime), bijvoorbeeld via een beperkte pilot. Dit systeem presteert regionaal goed en heeft zich inmiddels bewezen als succesvol.

Ambitie C: Beperken van verkeersoverlast Wat gaan we ervoor doen? • Hinderaanpak Samen met andere overheden zetten we in op een goede bereikbaarheid van de regio door samen te werken bij hinder als gevolg van beheer, onderhoud en ontwikkeling. • Handhaving In samenwerking met het Openbaar Ministerie blijven we gericht zoeken naar geschikte locaties voor flexflitsers en focusflitsers. Deze camera's detecteren of een bestuurder een mobiel apparaat vasthoudt. Begroting 2027 52 Ambitie D: Toegankelijke vervoeropties voor iedereen Wat gaan we ervoor doen? • Verbeteren flexibel vervoer We werken samen met de vervoerder aan verbeteringen van U-Flex. • Bushaltes Samen met de provincie Utrecht onderzoeken we welke bushaltes toegankelijker gemaakt kunnen worden. Op basis van de uitkomsten benutten we hiervoor de beschikbare provinciale subsidie, die 100% van de uitvoeringskosten dekt. Ambitie E: In Houten blijft verkeersveiligheid als basisvoorwaarde Wat gaan we ervoor doen? • Verbeteren verkeersveiligheid op de Weteringhoek In 2027 verbeteren we gericht de verkeersveiligheid voor fietsers op de Weteringhoek. We financieren dit vanuit het bestedingsplan Mobiliteit en Bereikbaarheid en met een verkeersveiligheidssubsidie van de provincie Utrecht.

• Voorbereiden herinrichting Het Plein In 2027 stellen we een raming op voor de herinrichting van het Plein en we doen we daarvoor een voorstel. De ambitie is om Het Plein autoluw in te richten, met aandacht voor verkeersveiligheid, ruimte voor voetgangers en fietsers, evenementen, verblijfskwaliteit, vergroening en leefbaarheid. • Verkeersveilig inrichten Provincialeweg We richten de Provincialeweg veilig in met snelheidsremmende maatregelen. Hiervoor zetten we regulier onderhoudsbudget in, aangevuld met de reeds beschikte Investeringsimpuls SPV-subsidie. • Onderzoeken kruispunt Rondweg/Binnenweg/N410 We doen nader onderzoek naar het kruispunt Rondweg/Binnenweg/N410 en stellen het definitief ontwerp op. Gezien mogelijke scopewijzigingen is de start van de uitvoering nog onvoorzien. Ambitie F: Parkeren dat ruimte geeft aan bereikbaarheid en leefbaarheid Wat gaan we ervoor doen? • Voortzetten community-aanpak parkeren We zetten de community-aanpak voort en benutten daarbij de gegevens uit het in 2026 geactualiseerde parkeerdrukonderzoek. Ambitie G: Een modal shift naar meer duurzame verplaatsingen realiseren Wat gaan we ervoor doen? • Inzet op alternatieven voor de personenauto We stimuleren het gebruik van deelmobiliteit, openbaar vervoer, fietsen en lopen als alternatief voor de personenauto.

Daarbij maken we gericht gebruik van de in 2025 geactualiseerde (fiets)parkeernormen én van de gedragscampagnes en interventies van Goed op Weg. Ambitie H: Een hoogwaardig en gewaardeerd fietsnetwerk behouden Wat gaan we ervoor doen? • Realiseren doorfietsroute naar Utrecht Science Park We realiseren de doorfietsroute van Houten Castellum naar Utrecht Science Park. • Werken aan de titel Fietsgemeente 2028 We doen actief mee aan de fietsgemeenteverkiezing 2028 van de Fietsersbond. • Onderzoeken vrijliggend fietspad Beusichemseweg We onderzoeken een kosten efficiënte realisatie van een vrijliggende fietspad tussen ’t Goy en Goyerbrug. • Onderzoeken fietsverbinding Molen/Spoor We onderzoeken de aanleg van de fietsverbinding tussen station Houten en Houten Castellum, in lijn met de ambitie uit de gebiedsvisie CMK en als ontbrekende schakel in het netwerk van doorfietsroutes. Bij de herinrichting van de Molen betrekken we ook verbeteringen voor de kruising Kruitmolen/Molen. Voorstel is om dit te dekken uit de nog in te stellen gebiedsfondsen CMK. Indicatoren Realisatie | Raming Omschrijving | Bron 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Outcome indicatoren Gemiddelde woon/werkafstand | CBS | x | x | x | 18,9 km | 18,9 km Beschikbare banen binnen gem.

| CBS | x | x | x | 26.600 | 27.000 woon/werkafstand Aantal deelauto’s per huishouden | CBS | x | x | x | 26 | 28 (op 21.308 huishoudens) Aantal elektrische voertuigen per | CBS | x | x | x | 38.850 | 39.250 huishouden (op 21.308 huishoudens) % Motorisch en visueel toegankelijke | Centraal | x | x | x | 41% | 45% bushaltes | haltebestand Aantal letselongevallen op | VIA | x | x | x | 33 | 30 gemeentelijke wegen Bezettingsgraad parkeerplaatsen | Gemeentelijke | x | x | x | 69% | x gehele gemeente op drukste | Parkeertelling momenten | (vierjaarlijks) Modal split | ODIN | x | x | x | Auto: 46% | Auto: 44% Fiets: 31% | Fiets: 31% Voetganger: | Voetganger: 13% | 15% Openbaar | Openbaar vervoer: 7% | vervoer: 7% Overig: 3% | Overig: 3% Waardering op schaal van 1 tot 5 als | Enquête | x | x | x | 4,2 | 4,3 fietsgemeente | Fietsersbond Output indicatoren Aantal meldingen verkeersoverlast | Meldpunt | x | x | x | n.n.b. in | n.n.b. in openbare ruimte | overgang | overgang nieuw | nieuw zaaksysteem | zaaksysteem Opmerking: Het betreft volledig nieuwe indicatoren, waardoor de gegevens over eerdere jaren niet zijn opgenomen. De waardes opgenomen onder raming 2026 betreffen de meest actuele gegevens per indicator. Begroting 2027 | 53 4.3.3 Financiën Wat gaat het kosten? In 2027 ligt de nadruk op het ontwikkelen van nieuw evenementenbeleid en het actualiseren van de APV.

Het actualiseren van de APV en het opstellen van nieuw evenementenbeleid betreft omvangrijke beleids- en juridische trajecten die naast de reguliere uitvoering niet binnen de bestaande capaciteit kunnen worden gerealiseerd. Hiervoor is inzet nodig op projectleiding, juridische advisering, participatie en beleidsontwikkeling. De verwachte incidentele kosten bedragen naar verwachting circa €130.000 - 150.000. De benodigde uitvoeringscapaciteit wordt grotendeels bekostigd uit legesopbrengsten, maar deze zijn niet altijd kostendekkend. Niet alle werkzaamheden kunnen worden doorbelast, terwijl voorbereiding, beoordeling, afstemming en opvolging wel capaciteit vragen. In 2027 brengen we capaciteit, legesopbrengsten en kostendekkendheid verder in beeld.

x € 1.000 Begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Hoofdstuk | Lasten | Baten | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo Commerciële voorzieningen | 399 | 198 | -201 | -182 | -182 | -182 Bereikbaarheid | 4.987 | 983 | -4.004 | -4.209 | -4.184 | -4.222 Programmabrede kosten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal Werken en ondernemen | 5.386 | 1.181 | -4.205 | -4.391 | -4.367 | -4.404 Verschillenanalyse Verschillenanalyse | PPN | BG | Mutatie | PPN | BG | Mutatie Hoofdstuk | 2027 | 2027 | Lasten | 2027 | 2027 | Baten Lasten | Lasten | Baten | Baten Commerciële voorzieningen | 402 | 399 | 3 | 181 | 198 | 17 Bereikbaarheid | 6.456 | 4.987 | 1.469 | 959 | 983 | 24 Programmabrede kosten | 69 | 0 | 69 | -35 | 0 | 35 Totaal Werken en ondernemen | 6.926 | 5.386 | 1.540 | 1.106 | 1.181 | 75 Mutaties groter dan € 150.000 Aanpassing kapitaallasten (€ 242K nadelig) Actualisatie van investeringen leidt tot hogere kapitaallasten in 2027. Onder kapitaallasten verstaan we lasten voor afschrijvingen en rente. Per saldo een bijstelling van € 242.000 in 2027 op de lasten. Nieuwe investeringen zorgen voor een bijstelling op de lasten vanaf 2028. De totale bijstelling is vanaf 2028 €670.000 op de lasten. Kostenverdeling (€ 170K voordelig) Actualisatie van de kostenverdeling en het aanpassen van toebedeelde percentages zorgt voor een saldo effect op de lasten van € 170.000.

Correctie kapitaallasten vanuit reserve Beheer Openbare Ruimte (BOR) en MJOP (€ 1,6 mln. voordelig) In mei 2026 is het nieuwe reservebeleid vastgesteld. Met het aannemen van dit nieuwe beleid is de reserve Beheer Openbare Ruimte opgeheven. Dit betekent dat de jaarlijkse storting en de correctie met betrekking tot de kapitaallasten niet meer via deze systematiek loopt. Voortaan worden kapitaallasten rechtstreeks in de begroting gezet. Deze mutatie zorgt voor het financieel inrichten van de juiste systematiek. Begroting 2027 | 54 Bezuinigingsopgave Bedragen x €1.000 Bezuinigingsopgave | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 Commerciële voorzieningen | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo R.2 Bijdrage dienstverlening en gebruik Openbare Ruimte | -26 | -26 | -26 | -26 | -26 Totaal | -26 | -26 | -26 | -26 | -26 Bedragen x €1.000 Bezuinigingsopgave | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 Bereikbaarheid | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo R.1 Scherper begroten onderhoud | -17 | -17 | -17 | -17 | -17 mobiliteit R.1 Scherper begroting | -40 | -40 | -40 | -40 | -40 onderhoud verkeer R.5 Scherper begroten budgetten | - 45 | - 45 | -45 | -45 | -45 verkeer R.6 Fietsverkeer/ taakstelling | -100 | -100 | -100 | -100 | -100 investeringen Totaal | -202 | -202 | -202 | -202 | -202 Reserves Bedragen x €1.000 Mutaties reserves 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Dotaties aan reserves, totaal | - | - | - | -

Algemene reserve BR Overlopende posten BR Mobiliteit en bereikbaarheid Onttrekkingen uit reserves | - | - | - | - Algemene reserve BR Overlopende posten BR Mobiliteit en bereikbaarheid Begroting 2027 | 55 Begroting 2027 56 4.4 Groene en gezonde leefomgeving Een groene en gezonde leefomgeving is van grote waarde voor het welzijn, de gezondheid en de kwaliteit van leven van inwoners. Houten kenmerkt zich door een aantrekkelijke openbare ruimte, een waardevol buitengebied, sterke natuur- en landschapskwaliteiten en een traditie van duurzaam denken en handelen. Deze kwaliteiten vormen een belangrijk onderdeel van het Houtense DNA en dragen bij aan een prettige leefomgeving waarin mensen kunnen wonen, werken, ontmoeten en recreëren. Tegelijkertijd staan we voor belangrijke maatschappelijke opgaven. Klimaatverandering vraagt om een klimaatbestendige inrichting van onze leefomgeving. De energietransitie vraagt om duurzame oplossingen voor het opwekken, opslaan en gebruiken van energie. Daarnaast vraagt de overgang naar een circulaire economie om een zorgvuldig gebruik van grondstoffen. Ook willen we natuur, biodiversiteit en landschappelijke kwaliteiten behouden en versterken, zodat ook toekomstige generaties kunnen blijven profiteren van een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving.

Samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en regionale partners werken we aan een toekomstbestendig Houten. Binnen de thema's Openbare Ruimte, Energie, Duurzaamheid en Leefbaar Buitengebied werken we aan een leefomgeving die schoon, heel, veilig en klimaatbestendig is. We zetten in op een duurzame energievoorziening, verantwoord grondstoffengebruik en een vitaal landschap met ruimte voor natuur, recreatie en ondernemerschap. Zo bouwen we verder aan een groen, gezond en toekomstbestendig Houten. Onze opgaven 1. De kwaliteit van de openbare ruimte behouden binnen financiële kaders De openbare ruimte vormt de basis voor een prettige, veilige en gezonde leefomgeving. Tegelijkertijd nemen de opgaven toe door klimaatverandering, veranderende beheerdoelen en stijgende kosten. De uitdaging is om de openbare ruimte schoon, heel en veilig te houden en daarbij binnen de beschikbare middelen keuzes te maken over kwaliteitsniveaus, onderhoud en investeringen. 2. Biodiversiteit en klimaatbestendigheid versterken door slimme beheerkeuzes Vergroening en versterking van biodiversiteit dragen bij aan natuurontwikkeling, klimaatadaptatie en een aantrekkelijke leefomgeving. De opgave is om biodiversiteit verder te versterken op een manier die aansluit bij het reguliere beheer, efficiënt gebruikmaakt van subsidies en waar mogelijk leidt tot lagere beheerkosten. 3.

Werken aan een robuust en toekomstbestendig watersysteem Klimaatverandering vergroot de kans op wateroverlast, droogte en hitte. De uitdaging is om vanuit het Water- en Rioleringsplan te blijven investeren in een goed functionerend water- en rioleringssysteem en tegelijkertijd aanvullende klimaatadaptieve maatregelen te realiseren, mede met behulp van externe financiering. 4. De energietransitie versnellen met oog voor uitvoerbaarheid en betaalbaarheid Om de ambitie van een klimaatneutraal Houten te realiseren zijn verdere stappen nodig op het gebied van energiebesparing, duurzame warmte, duurzame opwek en een toekomstbestendige energie-infrastructuur. Daarbij vragen nestcongestie, veranderende wetgeving en betaalbaarheid om zorgvuldige afwegingen en duidelijke prioriteiten. 5. De overgang naar een circulaire economie stimuleren Het verminderen van grondstoffengebruik en het sluiten van kringlopen zijn noodzakelijk om te komen tot een toekomstbestendige samenleving. De uitdaging is om circulariteit steeds verder te verankeren in gemeentelijk handelen, ruimtelijke ontwikkelingen en de samenwerking met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. 6. De kwaliteiten van het buitengebied behouden en versterken Het buitengebied vervult een belangrijke functie voor natuur, landschap, recreatie en landbouw.

De opgave is om deze functies in samenhang verder te ontwikkelen en tegelijkertijd in te spelen op ontwikkelingen zoals recreatiedruk, gebiedsprocessen en veranderingen binnen de landbouwsector. Begroting 2027 57 7. Inwoners en partners actief betrekken bij de leefomgeving De maatschappelijke opgaven in de leefomgeving kunnen alleen samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden gerealiseerd. Daarom blijven participatie, zelfbeheer en ondersteuning van lokale initiatieven belangrijke instrumenten om de betrokkenheid en leefbaarheid in buurten, wijken en het buitengebied te versterken.

Beleidskaders Toekomstvisie 2025 | Gemeente Houten Water en rioleringsplan(Verwijst naar een externe website) Werkagenda energie 2026 - 2030 - iBabs Publieksportaal Regionale Energiestrategie Visie Groen en Biodiversiteit Agenda Buitengebied Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Houten houdende de aanwijzing van gevallen buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) waarop de gemeenteraad Houten bindend adviesrecht heeft | Lokale wet- en regelgeving Beleidsnotitie huisvesting (buitenlandse) seizoenswerknemers in de fruitteelt | Lokale wet- en regelgeving Beleidsregels evenementen recreatieplas Laagraven | Lokale wet- en regelgeving Beleidsregels reclame en reclamegerelateerde objecten in de openbare ruimte | Lokale wet- en regelgeving Beeldkwaliteitskader Openbare Ruimte Visie Groen en Biodiversiteit Meerjaren Investeringsplan (MJIP) 2026-2030. Klimaatadaptatieplan Houten 2022-2027. Bomenbeleidsplan. Bomenbeheerplan. Overzicht verbonden partijen Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Recreatieschap Stichtse Groenlanden Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Omgevingsdienst Utrecht (ODU) Provincie Utrecht Stedin MRU West Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) Vitens Begroting 2027 58 4.4.1 Openbare ruimte De openbare ruimte vormt de basis van een prettige, veilige en gezonde leefomgeving.

Wegen, groen, water, verlichting, speelvoorzieningen en andere publieke voorzieningen bepalen in belangrijke mate hoe inwoners hun woon- en leefomgeving ervaren. De gemeente zorgt ervoor dat deze voorzieningen duurzaam, doelmatig en toekomstbestendig worden beheerd, met oog voor veiligheid, leefbaarheid en klimaatbestendigheid. Tegelijkertijd staat het beheer van de openbare ruimte voor verschillende uitdagingen. Klimaatverandering vraagt om aanpassingen in de inrichting en het beheer van de leefomgeving. Ook nemen het belang van biodiversiteit, participatie en duurzaam gebruik van de openbare ruimte toe. Binnen de beschikbare financiële kaders maken we daarom bewuste keuzes om de kwaliteit van de openbare ruimte op peil te houden en waar mogelijk verder te versterken. In 2027 zetten we in op een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is, met aandacht voor vergroening, klimaatadaptatie, duurzame voorzieningen en actieve betrokkenheid van inwoners. Zo werken we aan een leefomgeving die niet alleen vandaag prettig functioneert, maar ook voorbereid is op de uitdagingen van de toekomst. Ambitie A: Schone en veilige leefomgeving door goed beheer van de buitenruimte Het onderhoud in de openbare ruimte staat onder druk. We beheren de openbare ruimte volgens de afgesproken beeldkwaliteit, maar verschillende ontwikkelingen maken dat steeds uitdagender.

Het klimaat verandert, de wens om meer ecologisch te beheren vraagt om aanpassingen in de uitvoering en de beschikbare financiële middelen staan onder druk. Het uitgangspunt blijft dat de openbare ruimte schoon, heel en veilig is. Vanuit die basis werken we verder aan een groene en gezonde leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? • Beheersing onkruid en grassen Het budget voor onkruid op verharding is teruggebracht. We beperken onkruid op verhardingen tot een minimaal niveau, zodat deze voor inwoners zo veilig en schoon mogelijk blijven. De verharding op de twee gemeentelijke begraafplaatsen beheren we op A-niveau, omdat een nette begraafplaats respect, zorg en waardigheid laat zien en de gebruikers hiervoor betalen. Op hoofdwegen hanteren we, met het oog op de verkeersveiligheid, een B-niveau. De bestrijding van voor honden gevaarlijke grasaren zetten we gemeentebreed voort. Meldingen van inwoners en bedrijven pakken we op binnen de beschikbare budgetten. • Versterken van de veiligheid in de openbare ruimte We werken aan een schoon, heel en veilig Houten. Op locaties die als minder veilig worden ervaren, onderzoeken we welke maatregelen mogelijk zijn om dit te verbeteren. Daarbij kan het gaan om het verwijderen van groen, het plaatsen van verlichting of het verbeteren van bewegwijzering van alternatieve routes.

• Uitvoering groot onderhoud Het groot onderhoud en de vervanging van bomen, plantsoenen, wegen, verhardingen, bruggen, straatmeubilair en speeltoestellen voeren we in 2027 uit volgens de planning van het MJOP (Meerjarenonderhoudsplan). • Onderhoud volgens afgesproken beeldkwaliteit Het reguliere onderhoud voeren we uit volgens de afgesproken beeldkwaliteit, met uitzondering van een aantal punten waarvoor in de perspectiefnota 2026 andere keuzes zijn gemaakt. • Verkenning van beheer op bedrijventerreinen We verkennen of ondernemersverenigingen een deel van het beheer van de openbare ruimte op bedrijventerreinen kunnen uitvoeren. Hiervoor gaan we verkennende gesprekken voeren. Ambitie B: Energiezuinige openbare verlichting voor verkeers- en sociale veiligheid Een betrouwbaar areaal openbare verlichting draagt bij aan de verkeersveiligheid én aan het gevoel van veiligheid op straat. Door de openbare verlichting goed te onderhouden zorgen we voor een toekomstbestendig systeem dat aansluit bij onze ambities op het gebied van duurzaamheid en leefbaarheid. Begroting 2027 59 Wat gaan we daarvoor doen? • Vervangen en onderhouden openbare verlichting We gaan verder met het groot onderhoud en de vervanging van openbare verlichting, waaronder de verdere omzetting naar ledverlichting. Naar verwachting ronden we dit proces in 2027 af.

Daarnaast voeren we het reguliere onderhoud uit volgens de gemaakte afspraken. Ambitie C: Voldoende ruimte voor sport, spelen en bewegen in de openbare ruimte Speel- en sportvoorzieningen in de wijk dragen bij aan een gezonde, actieve leefstijl voor jong en oud. Toegankelijke, veilige en uitdagende plekken stimuleren ontmoeting, beweging en plezier in de openbare ruimte. Door gericht beheer en inspraak van bewoners blijven deze plekken aantrekkelijk en goed benut. Tegelijkertijd is er in 2027 sprake van een noodzakelijke bezuiniging op het onderhoudsbudget. Daardoor moeten we keuzes maken over het behouden of verwijderen van speeltoestellen. Hierbij kijken we nadrukkelijk naar de speelwaarde en de spreiding in de wijk. Wat gaan we daarvoor doen? • Optimaliseren van speelvoorzieningen We verwijderen 20 toestellen met een lage speelwaarde of in gebieden met overcapaciteit. Met overcapaciteit bedoelen we locaties waar meerdere toestellen van dezelfde soort naast elkaar staan, zoals drie dubbele schommels. • Onderhoud en vervanging speeltoestellen We voeren jaarlijks drie inspectierondes uit en zorgen voor regulier onderhoud en vervanging van toestellen conform het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP). In 2027 vervangen we 65 speel -en sporttoestellen.

• Inwoners betrekken bij speeltoestellen We betrekken inwoners bij keuzes over het behoud, de inrichting of vervanging van speelplekken, zodat voorzieningen aansluiten op lokale behoeften. • Stimuleren van initiatieven We stimuleren en faciliteren waar mogelijk Initiatieven voor bijzondere of vernieuwende sport- en speelvoorzieningen vanuit de samenleving. Ambitie D: Meer participatie en zelfbeheer in de openbare ruimte Actieve betrokkenheid van inwoners bij hun leefomgeving versterkt het eigenaarschap, de verbondenheid en de sociale kwaliteit van buurten en wijken. Door ruimte te bieden aan initiatieven en ondersteuning te bieden bij zelfbeheer, stimuleren we inwoners om een directe bijdrage te leveren aan de inrichting en het onderhoud van hun woonomgeving. Het in stand houden van het inwonersbudget is hiervoor essentieel. Wat gaan we daarvoor doen? • Ondersteunen inwonersinitiatieven We ondersteunen inwoners bij het opzetten en realiseren van initiatieven voor de herinrichting van de openbare ruimte en zelfbeheer. • Delen van succesvolle voorbeelden We delen succesvolle projecten intern en extern, zoals de pluktuin aan de Kiezelsteen, buurttuin ’t Goyse Hofje (Kapelhof) in ’t Goy, het vergroten van boomspiegels met biodiverse beplanting in Via Horta-Porta Basilica en het omvormen van gazon naar beplanting op de Futenweide.

Indicatoren Realisatie | Raming Omschrijving | Bron 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Outcome indicatoren % verharding met D-kwaliteit | 13,6 | 12,5 | 11,6 | 11,5 | 10,5 (Programma 3 Werken en ondernemen / Bereikbaarheid / Wegen) Omvang huishoudelijk restafval | CBS | 127 | 127 | 126 | 126 | 126 kg/inwoner (Programma 4 Groene en gezonde leefomgeving / openbare ruimte / afvalinzameling) BBV indicatoren Beeldkwaliteit (Programma 4 Groene | Tussenrapportage | 87,5% | Geen | Geen | 83% | 80% en gezonde leefomgeving / openbare | Monitoring | meting | meting ruimte) | Beeldkwaliteit DZP | geweest | geweest 2026 Begroting 2027 | 60 Begroting 2027 61 4.4.2 Klimaatadaptatie (en biodiversiteit) Ambitie A: Vergroenen en versterken van biodiversiteit in de openbare ruimte Een groene en biodiverse openbare ruimte is van grote waarde voor een gezonde, aantrekkelijke en klimaatbestendige leefomgeving. Meer variatie in bomen, struiken, planten en kruiden versterkt de biodiversiteit en biedt ruimte aan vogels, insecten en andere diersoorten. Daarnaast helpt groen bij het beperken van hittestress, het opvangen van regenwater en het vergroten van de belevingswaarde van de openbare ruimte. Vanuit de Visie Groen en Biodiversiteit werken we aan het versterken van de natuurwaarden binnen de gemeente en het verder vergroenen van de leefomgeving voor inwoners en bezoekers.

Wat gaan we daarvoor doen? • Vergroenen boomspiegels We zaaien en beplanten boomspiegels, waarbij we starten met de grootste locaties. Op basis van een prioriteitenlijst richten we in 2027 zoveel mogelijk boomspiegels groen in. Daarmee vergoten we de biodiversiteit en verminderen we de onderhoudsbehoefte. • Versterken biodiversiteit bedrijventerreinen We versterken de biodiversiteit op bedrijventerreinen, te beginnen met De Meerpaal. Op dit moment voeren we ecologisch onderzoek uit. Op basis van de uitkomsten richten we een aantal locaties opnieuw in om de biodiversiteit te versterken. Ambitie B: Doelmatig beheer van water, riolering en grondwater voor een gezonde en klimaatrobuuste leefomgeving De gemeente heeft een belangrijke verantwoordelijkheid voor het inzamelen en transporteren van afvalwater, het zorgvuldig omgaan met hemelwater en het beperken van structurele grondwaterproblemen. Tegelijkertijd zorgen klimaatverandering, extremere neerslag en langere perioden van droogte voor nieuwe uitdagingen. Vanuit het Water- en Rioleringsplan 2024-2027 werken we aan een betrouwbaar en toekomstbestendig watersysteem dat bijdraagt aan een gezonde, veilige en aantrekkelijke leefomgeving.

Daarbij richten we ons op goed beheer van onze voorzieningen, het voorkomen van wateroverlast, het vasthouden van water waar mogelijk en het vergroten van de klimaatbestendigheid van de openbare ruimte. Wat gaan we daarvoor doen? • Toekomstbestendig waterbeheer Een toekomstbestendig en efficiënt systeem van waterbeheer en riolering is essentieel om de gevolgen van klimaatverandering het hoofd te bieden. Goed onderhoud en beheer van het rioleringsstelsel en het oppervlaktewater dragen bij aan het beperken van wateroverlast en het behouden van een goede waterkwaliteit. Samenwerking met partners en inwoners is daarbij cruciaal om de aanpak voortdurend te verbeteren en te verduurzamen. Inwoners en organisaties stimuleren we actief om maatregelen te nemen die bijdragen aan het vasthouden van regenwater, het vergroenen van de leefomgeving en het vergroten van de klimaatbestendigheid. Zo wordt de leefomgeving niet alleen aangenamer, maar ook beter bestand tegen extreme weersomstandigheden zoals hevige neerslag en hitte. • Actualiseren van beleid Het beleid voor Water en Riolering (WRP) wordt geactualiseerd en vastgesteld. Dit voeren we in 2027 uit, passend binnen de structuur van de omgevingsvisie. Hetzelfde geldt voor een nieuw beleidsstuk voor klimaatadaptatie.

Het opstellen en vaststellen van deze beleidsstukken binnen de structuur van de omgevingsvisie geeft ons in de uitvoering de benodigde handvatten om de komende jaren om te gaan met de uitdagingen die klimaatverandering met zich meebrengt. • Uitvoering Water- en Rioleringsplan We voeren onderhoud, reiniging, inspecties en investeringen uit conform het Water- en Rioleringsplan 2024–2027, gericht op een goed functionerend rioleringsstelsel. • Aanpakken wateroverlast We treffen maatregelen op locaties met een verhoogd risico op wateroverlast bij extreme buien. • Afkoppelen en klimaatadaptie In 2027 koppelen we 7.500 m² verhard oppervlak af van de riolering, verwijderen we 1.250 m² verharding en leggen we 50 waterpasserende parkeervakken aan. • | Samenwerking en monitoring We werken intensief samen met partners, zoals het Netwerk Water en Klimaat en het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) aan duurzaam afvalwaterbeheer. Daarnaast monitoren we samen met inwoners de waterkwaliteit op ecoscanlocaties via Citizen Science. • | Stimuleren klimaatadaptieve maatregelen We stimuleren klimaatadaptieve maatregelen met subsidies, bijvoorbeeld het afkoppelen van regenwater en de aanleg van groene daken.

Daarnaast informeren we inwoners over klimaatverandering en mogelijke maatregelen via projecten als “Water en klimaat in je straat” voor basisscholen, de interactieve wateroverlasttafel en acties zoals NK Tegelwippen en Steenbreek. Ambitie C: Houten is circulair in 2040 Dit betekent dat we in Houten toewerken naar een situatie waarin in 2040 uitsluitend nieuwe grondstoffen uit hernieuwbare bronnen (biobased) worden gebruikt en materiaalkringlopen zoveel mogelijk gesloten zijn. Circulariteit draagt daarmee niet alleen bij aan minder afval en efficiënter grondstoffengebruik, maar ook aan het realiseren van klimaatdoelen, het vergroten van leveringszekerheid en het versterken van een toekomstbestendige lokale economie. In 2026 wordt hiervoor een circulaire strategie ter besluitvorming voorgelegd, met een bijbehorend actieprogramma. Hierin maken we concreet op welke thema’s en binnen welke onderdelen van de gemeente we de meeste impact kunnen maken en welke rol we daarbij vervullen. We erkennen dat een groot deel van de opgave bij het Rijk ligt en zetten gericht in op de terreinen waar we als gemeente invloed hebben. Wat gaan we ervoor doen? • | Uitvoering circulaire strategie Vanaf 2027 voeren we concrete acties en maatregelen uit op basis van de circulaire strategie en de uitwerking van de actieplannen in 2026.

De focus ligt daarbij op die domeinen waar de grootste impact te behalen is en waar de gemeente invloed heeft, zoals nieuwbouw en samenwerking met partners in de stad en regio. • | Verankeren circulariteit in interne processen We verankeren circulariteit in interne processen, zoals inkoop. • | Circulariteit in besluitvorming We ontwikkelen kaders en afwegingsprincipes, zodat circulariteit structureel wordt meegenomen in bestuurlijke besluitvorming. • | Verduurzamen gemeentelijke organisatie We vergroten kennis en bewustwording, zodat klimaatneutraal denken en doen steeds meer onderdeel wordt van het DNA van de gemeente. Indicatoren Realisatie | Raming Omschrijving | Bron 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Outcome indicatoren CO2 uitstoot (in kton, excl. auto | Klimaatmonitor | 155 | x | x | 130 | x (snel)wegen) | RWS BBV indicatoren Omvang huishoudelijk restafval | CBS | 127 | 127,6 | x | x | x kg/inwoners Begroting 2027 | 62 Begroting 2027 63 4.4.3 Energie De energietransitie vraagt om een duidelijke koers, concrete uitvoering en nauwe samenwerking met inwoners, ondernemers, netbeheerders en regionale partners. In 2027 werkt Houten verder aan energiebesparing, duurzame warmte, lokale opwek, netcapaciteit en het ondersteunen van inwoners en initiatieven.

Daarmee zetten we stappen richting een klimaatneutraal Houten, met oog voor betaalbaarheid, uitvoerbaarheid en leveringszekerheid. *We werken momenteel nog vanuit de bestaande vastgestelde beleidskaders voor de energietransitie. Tegelijkertijd erkennen we de ambitie in het coalitieakkoord voor een klimaatneutraal Houten in 2050. Via het collegeprogramma gaan we hier verder concreet vorm aan geven vanaf 2027. Ambitie A: Houten is klimaatneutraal in 2050* Wat gaan we ervoor doen? • Actualiseren van het Energieplan We actualiseren het Energieplan Houten, waarin de koers en strategie voor Houten op de langere termijn wordt vastgelegd. In 2026 heeft het college de Werkagenda Energie 2026-2030 vastgesteld. In 2027 stellen we de langetermijnambitie opnieuw vast in een energiebesluit en verwerken we de koers, ambitie en strategie voor de lange termijn, samen met de Werkagenda Energie in een geactualiseerd energieplan. • Uitvoering Werkagenda 2026-2030 We werken aan de uitvoering van de Werkagenda Energie 2026-2030. Daarbij zetten we in op het verminderen van de energievraag in Houten, duurzaam verwarmen en koelen, hernieuwbare elektriciteit lokaal opwekken, vervoeren en opslaan en het beter afstemmen van vraag en aanbod. We doen dit onder samen met lokale partners, zoals bewonersinitiatieven en coöperaties.

- Warmteprogramma Het warmteprogramma is de opvolger van de Transitievisie Warmte (TVW) en wordt in 2027 aan de gemeenteraad voor besluitvorming voorgelegd. Het warmteprogramma vormt het gemeentelijk beleidskader voor de warmtetransitie. Hierin wordt vastgelegd hoe en in welk tempo wijken of buurten van het aardgas af gaan en welke duurzame warmtealternatieven in beeld zijn. - Uitvoeren warmtetransitie We werken aan de uitvoering van de warmtetransitie. In 2027 wordt het wijkuitvoeringsplan voor de Polders ter besluitvorming voorgelegd. Na vaststelling start de uitvoering. Daarbij kijken we nadrukkelijk of en hoe naastgelegen wijken van de Polders kunnen meeliften op het proces dat al in de Polders loopt. We evalueren het proces en nemen ervaringen mee in het opstellen van wijkuitvoeringsplannen voor nieuwe wijken. - Voorbereiden op nieuwe warmtewetgeving Op 1 januari 2027 treden zeer waarschijnlijk de Wet Collectieve Warmte en de Wet Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie in werking. We inventariseren de lokale gevolgen van deze wetten, zoals de mogelijkheden voor een lokaal publiek warmtebedrijf en het aanwijzen van warmtekavels. Daarbij gaan we in gesprek met Eneco en Duurzaam Verbonden als huidige exploitanten van warmtenetten.

- Collectieve warmtepomp Eneco In 2027 wordt naar verwachting duidelijk of Eneco het bestaande warmtenet gaat verduurzamen door de realisatie van een collectieve warmtepomp. Als dit het geval is, zal de gemeente de uitvoering zoveel mogelijk ondersteunen. - Lokale isolatieaanpak We gaan door met de uitvoering van de subsidieregeling voor de lokale isolatieaanpak. We werken hierbij regionaal samen in het Meerjarige Collectieve Ontzorgingsproject van het Energiediensten Centrum. Hierbij wordt rekening gehouden met de implementatie van het Soortenmanagementplan (SMP), zoals het gebruik van een SMP-app. - Doorontwikkeling Energieloket Daarnaast gaan we door met de doorontwikkeling van het gemeentelijk digitale Energieloket als project van het Energiediensten Centrum (EDC). Indien het college in 2026 besluit tot deelname aan de EDC-projecten VvE-aanpak en monumentenaanpak, worden deze ook in 2027 uitgevoerd. Begroting 2027 64 - Aanpak energiearmoede We willen onze inwoners niet in de kou laten zitten. Daarom gaan we door met de uitvoering van onze aanpak energiearmoede. In 2027 zetten we hiervoor de resterende SPUK middelen Energiearmoede in. We onderzoeken samen met het sociaal domein de mogelijkheden voor voortzetting vanaf 2028 d.m.v. een fonds. - Verkenning Energiehuis Op 1 januari 2027 treedt de European Performance Building Directive IV in werking.

Hierdoor zijn gemeenten verplicht om een Energiehuis te hebben. We gaan in overleg met de lokale initiatieven en Grijs naar Groen over de gevolgen van deze eisen en onderzoeken de haalbaarheid van een Energiehuis in Houten. - Ondersteunen lokale energie-initiatieven We vernieuwen en verbeteren de subsidieregeling voor de financiering van lokale initiatieven en samenwerkingsverbanden die inwoners en ondernemers ondersteunen in de energietransitie. De subsidieregeling wordt in 2027 ter besluitvorming voorgelegd. - Verduurzamen bedrijventerreinen We stellen samen met partners, ondernemers en ODU een plan op voor het verduurzamen van bedrijventerreinen. - Realisatie zonnevelden We monitoren de realisatie van zonnevelden de Knoest, Oosterlaak en de Heul en blijven in gesprek met de ontwikkelaars en betrokken lokale partijen. Het doel is de realisatie van deze zonnevelden en de oprichting van de toegezegde omgevingsfondsen. - Handhaving windpark Goyerburg De ODU controleert of het windpark voldoet aan de geldende milieuregels en vergunningvoorschriften voor geluid en slagschaduw en treedt handhavend op wanneer normen en voorschriften worden overschreden. Ook handelt de ODU meldingen en handhavingsverzoeken voor ons af. Naar verwachting stijgt de bijdrage aan de ODU jaarlijks.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://houten.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/c154c5ec-9220-48a1-b4c5-4a4aa6d05d4a?agendaItemId=365efa66-9333-408c-9db3-12114b515c4c