045-2026 Motie VOLT Verantwoord en transparant gebruik AI en inzet van algoritmes
Tekst van het document
ITH PRO D66 VVD NH CDA SGP CU Volt Voor Tegen Motie Verantwoord en transparant gebruik AI en inzet van algoritmes 045-2026 Raadsvoorstelnummer: 1100116 Naar aanleiding van agendapunt van de raad nr. 3 De raad van de gemeente Houten in de vergadering bijeen d.d.: 10 november 2026 Onderwerp: Verantwoord en transparant gebruik AI en inzet van algoritmes Constaterende dat: • AI en andere digitale toepassingen kansen bieden om gemeentelijke processen slimmer in te richten, medewerkers te ondersteunen en de dienstverlening aan inwoners te verbeteren; • AI beleid van Houten ook uitvoeringsorganisaties van de gemeente raakt; • het college AI-tools en pilots met AI-agents aankondigt, terwijl het AI-beleid zich nog in conceptfase bevindt en nog niet aan de raad is voorgelegd; • het algoritme register nog niet (volledig) is gevuld, zodat raad en inwoners niet kunnen zien welke algoritmes de gemeente momenteel inzet of overweegt; • het college in de beantwoording van de technische vragen aangeeft dat vooralsnog alleen met Copilot wordt gewerkt; • het gebruik van algoritmes risico’s in zich kan hebben, omdat het kan leiden tot: vooroordelen (bias), discriminatie en verkeerde (algoritmische) selecties; • de gemeente Houten in 2022 op de ALV van de VNG vóór de "Principes voor de digitale samenleving" heeft gestemd, als politiek en moreel kompas voor het inzetten van technologie; Overwegende
dat: • de inzet van AI-agents en AI in het contact met en gegevens van inwoners kunnen raken aan de rechtspositie, privacy en gelijke behandeling, en daarom democratische kaderstelling en toezicht vereist; • dat transparantie over gebruik en inzet van AI-toepassingen door de gemeente belangrijk is voor het opbouwen van vertrouwen bij inwoners en het waarborgen van verantwoording naar de raad toe. • diverse gemeenten, waaronder Utrecht, Hilversum, Zwolle, de inzet van een ethische commissie (bestaande uit experts en/of inwoners) of ethische toetsing hebben opgenomen in hun AI-beleid; Verzoekt het college 1. Het AI-beleid ter besluitvorming voor te leggen aan de raad; 2. Als onderdeel van het AI-beleid een toetsingskader op te stellen voor gebruik van AI-agents of AI-toepassingen; 3. Dat er geen pilots met AI-agents starten, die risicovol kunnen zijn, zolang er geen door de raad vastgesteld beleid is en geen ethische toetsing heeft plaatsgevonden op de specifieke toepassing ervan; 4. Het ethisch gebruik van AI aanmoedigen bij uitvoeringsorganisaties waar gemeente Houten in deelneemt; ITH PRO D66 VVD NH CDA SGP CU Volt Voor Tegen 5. De raad regelmatig te informeren over de toepassing van het AI-beleid als onderdeel van de reguliere P&C- cyclus. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekening en naam: Julia Hamel Brechje van Beugen Jane Lobbrecht Daan Blauw Volt D66 PRO CU