011-2025 Motie Vreemd Borden Tweede Wereldoorlog op openbare locaties

Motie Vreemd aan de orde van de dag Borden Tweede Wereldoorlog in de openbare ruimte

011-2025

Raadsvoorstelnummer: -Motie over een niet op de agenda opgenomen onderwerp. De raad van de gemeente Houten in de vergadering bijeen d.d.: 15 april 2025. Onderwerp: Borden over de Tweede Wereldoorlog in Houten in de openbare ruimte. De raad, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: • • •

• • • •

In het coalitieakkoord 2022 – 2026 onder andere staat dat Houten een rijke historie kent en dat wij het belangrijk vinden dit verleden te koesteren en onze geschiedenis levend te houden. In de gemeente Houten jaarlijks de tijd wordt genomen stil te staan bij de holocaust, de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en bij de bevrijding van de Tweede Wereldoorlog in Azië en in Europa. In het kader van 80 jaar vrijheid in Houten, de Lions Club Houten samen met de 4 en 5 meicomités van Houten en Schalkwijk en het basisonderwijs, een permanente fiets- en wandelroute uit wil zetten langs 25 locaties in de gemeente (waarvan ongeveer 11 in de openbare ruimte) door het plaatsen van (informatie)borden die passanten informeren over belangrijke gebeurtenissen die hebben plaatsgevonden in ’t Goy, Houten, Schalkwijk en Tull en ‘t Waal in de Tweede Wereldoorlog. Door het plaatsen van de borden met tekst, foto’s en een QR-code, de Houtense oorlogsgeschiedenis toegankelijk gemaakt wordt. De kosten van fiets- en wandelroute begroot zijn op ruim € 25.000 en de kosten door bijdragen uit fondsen volledig gedekt zijn. De Lions Club Houten bereid is het onderhoud van borden op zich te nemen, daar duidelijke afspraken over maken wil met de gemeente en geen financiële bijdrage voor het onderhoud aan de gemeente vraagt.

Het college op 1 april 2025 desalniettemin besloten heeft geen toestemming te verlenen om de borden te plaatsen in de openbare ruimte omdat het plaatsen van de borden een negatief effect heeft op het uiterlijk aanzien van de gemeente (verrommeling), de reguliere

•

onderhoudswerkzaamheden bemoeilijken, zoals bij het grasmaaien, en de borden de aandacht afleiden van verkeersborden (bordenbeleid). Het college in plaats van borden, wel toestemming heeft verleend om 11 tegels met QR-codes te (laten) plaatsen in de openbare ruimte.

Overwegende dat: 1. Het college het doel van de fiets- en wandelroute onderschrijft door te stellen dat door de aandacht te vestigen op plekken in Houten waar belangrijke gebeurtenissen hebben plaats gevonden, de geschiedenis tot leven komt. Dit goed past bij het jubileumjaar (80 jaar vrijheid). Daarnaast een nieuwe oorlog dichterbij lijkt te zijn dan ooit. Het goed is om met name de jeugd bewust te maken van de gebeurtenissen ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, aldus het college. 2. Het college stelt dat oorlog, vrede en vrijheid momenteel (weer) sterk in de belangstelling staan. Volgens het college dit een reden kan zijn om de borden in de openbare ruimte wel toe te staan. 3. Tegels veel minder zichtbaar zijn dan borden. De kans groot is dat je tegels simpelweg over het hoofd ziet en zo het doel van de fiets- en wandelroute voorbijschiet. Tegels bovendien minder geschikt zijn om direct informatie over te brengen om dat je eerst een QR-code moet scannen en niet elke passant dit kan of wil. 4. Het college een generiek besluit heeft genomen over de 11 locaties en niet per locatie heeft gekeken hoe de borden zo kunnen worden geplaatst zonder dat het ten koste gaat van de verkeersveiligheid, het onderhoud van de openbare ruimte of dat door de plaatsing van het informatiebord de specifieke locatie te veel verrommeld zou raken. Verzoekt het college: • • •

Alsnog toestemming te verlenen voor het initiatief van de Lions Club Houten, de 4 en 5 meicomités van Houten en Schalkwijk en het basisonderwijs, om borden over de Tweede Wereldoorlog (WOII) te (laten) plaatsen in de openbare ruimte. In goed overleg met de initiatiefnemers te bekijken wat de beste plek voor de informatieborden is met het oog op maaien, afleiding ten op zichtte van andere borden en dergelijke. De initiatiefnemers te wijzen op een eventuele vergunning die benodigd is voor voornoemde informatieborden (zodat de vergunning aangevraagd kan worden).

En gaat over tot de orde van de dag. Cees de Heer CDA

Marian Aanen David Jimmink Lauren Zwemer Anneke Dubbink Marije de Vries NatúúrlijkHouten GroenLinks SGP PvdA D66

Bartjan Meier Bibi Verbeek Houten Anders! VVD

Agna van Rees Sjoerd Kasius ChristenUnie Inwonerspartij Toekomst Houten

Toelichting: De Tweede Wereldoorlog is een gitzwarte periode in de geschiedenis van (individuele) vervolging en (individuele) opoffering voor vrijheid en recht. Vandaag de dag is het verhaal van de Tweede Wereldoorlog relevanter dan ooit. De democratie en de internationale rechtsorde liggen onder vuur. In het land van onze bevrijders gaat macht voor recht. ‘Herdenken begint bij herinneren. Wie het verleden vergeet, is gedoemd het te herhalen. Herdenken heeft evenwel pas een functie als het aanzet tot denken; tot het bedenken dat vrede, recht en vrijheid geen duurzaam stabiele situatie zijn, maar een verworvenheid die voortdurend onderhoud, zorg en waakzaamheid vergt.’ Aldus Piet Hein Donnner, woorden vier jaar geleden door hem uitgesproken ter gelegenheid van het 75-jarig jubileum van de Oorlogsgravenstichting. In het kader van 80 jaar vrijheid in Houten wil de Lions Club Houten een permanente fiets- en wandelroute uitzetten langs 25 locaties in de gemeente Houten die (kunnen) herinneren aan Houten in de Tweede Wereldoorlog. Bijvoorbeeld bij de Schalkwijksebrug. Hier ziet op 6 mei 1945 de 26-jarige Schalkwijkse verzetsman Jan van Dijk een Duitse soldaat een fiets meenemen. Hij wil de Duitser aanhouden en wordt ter

plekke doodgeschoten. Of bij boerderij De Steenen Poort waar kapelaan Ries van Rooijen geboren en getogen is. In het concentratiekamp Dachau in Duitsland is hij door uitputting en ondervoeding om het leven gekomen. Aan de hand van te plaatsen bordjes met tekst, foto’s en een QR-code (waarvan ongeveer 11 in de openbare ruimte) wordt de Houtense oorlogsgeschiedenis toegankelijk gemaakt. Bij deze educatieve route wordt door de Lions Club Houten samengewerkt met de 4 en 5 mei-comités van Houten en Schalkwijk en het basisonderwijs. Het totale plan is begroot op ruim € 25.000. Deze kosten zijn inmiddels door bijdragen uit fondsen volledig gedekt. Desondanks heeft het college besloten geen toestemming te verlenen voor het plaatsen van de 11 borden in de openbare ruimte omdat dit in strijd is met het bordenbeleid zonder dat de afzonderlijke locaties hierop zijn getoetst. Het is spijtig dat bij een wezenlijk onderwerp praktische bezwaren, zoals bijvoorbeeld extra kosten voor grasmaaien en de bestrijding van onkruid en het voorkomen van verrommeling van de openbare ruimte, uiteindelijk doorslaggevend zijn geweest bij het collegebesluit. Het college bood een uitweg: in plaats van de informatieborden mogen 11 tegels met QR-codes worden geplaatst. De initiatiefnemers kunnen zich hierin begrijpelijkerwijs niet vinden.

‘Liggende borden’ zijn minder of niet zichtbaar en vallen minder op dan ‘staande’ borden. Zo schiet het doel van de fiets- en wandelroute voorbij. Aan de initiatiefnemers wordt gevraagd de QR-code op de borden (en/of tegels) te linken aan een (digitaal) museum van Houten als onderdeel van een Houtense Canon, wanneer dat mogelijk is.