RIB.24.068.A Septembercirculaire gemeentefonds 2024

Stuknummer: 24.0005618

Raad 12-11-2024 RIB.24.068.A

raadsinformatiebrief van

: Burgemeester en wethouders

portefeuillehouder

: E. Joosten

aan

: De leden van de gemeenteraad

datum

: 03/10/2024

status

: Actieve informatie

openbaar

: Ja

Onderwerp RIB Septembercirculaire gemeentefonds 2024

Aanleiding De uitkeringen uit het gemeentefonds zijn de belangrijkste inkomstenbron voor de gemeente. Het gaat hierbij om ongeveer 60% van de totale gemeentelijke begroting. Op 17 september heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken de Septembercirculaire 2024 van het gemeentefonds gepubliceerd. Deze circulaire is geanalyseerd en met deze raadsinformatiebrief informeren we u over de uitkomsten. Ontwikkeling Septembercirculaire 2024 De Septembercirculaire is de tweede circulaire van 2024 en gebaseerd op de Miljoenennota 2025 van het Rijk. Onderstaande tabel geeft de mutaties van deze circulaire weer. 2024

2025

2026

2027

2028

2029

334

231

122

25

-67

-467

-215

126

-14

-155

11 130 37 45

1010 156 -9 130 36 1.339

1057 310 -33

1061 458 -45

1065 603 -47

36 1.618

35 1.520

33 1.432

Algemeen Accresontwikkeling Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2024 Ontwikkeling uitkeringsbasis, hoeveelheidsverschillen en overige ontwikkelingen Taakmutaties en IU/DU/SU's Besparingsverlies jeugd Indexatie Wmo demografie Overige (kleine) taakmutaties Openbare bibliotheken Participatie (IU) Totaal effect Septembercirculaire 2024

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

922 -647

36

311

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 3

Toelichting op de ontwikkelingen in de Septembercirculaire 2024: • Accresontwikkeling Vanaf de Voorjaarsnota 2024 wordt het accres bepaald op basis van het prijs Bbp. De tranche van het lopende jaar wordt telkens bij de Voorjaarsnota definitief bepaald. In de Miljoenennota 2025 zijn de tranches voor de uitkeringsjaren 2025 en verder bijgesteld op basis van het prijs Bbp uit de Miljoenennota en de Macro Economische Verkenning. Met uitzondering van 2029 is die per saldo positief (maar afnemend). • Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2024 Jaarlijks wordt bij de septembercirculaire een inschatting gemaakt van de declaraties door gemeenten bij het BTW Compensatie Fonds. Door een verwachte onderschrijding ten opzichte van het plafond wordt een voorschot verstrekt van € 446,7 miljoen. Voor ons betekent dit een extra ontvangst in 2024 van € 922.000. • Ontwikkeling uitkeringsbasis, hoeveelheidsverschillen en overige ontwikkeling De uitkeringsbasis kan veranderen door stijging of daling van de landelijke aantallen . Een stijging heeft een negatief effect op het door ons te ontvangen deel van de algemene uitkering. Naast de mutaties in de algemene uitkering die worden veroorzaakt door wijzigingen in de maatstafgewichten en de wegingsfactoren als gevolg van beleidsmatige maatregelen, wordt een deel van de mutatie veroorzaakt door mutaties in de basisgegevens van de eigen gemeente. •

•

• •

Besparingsverlies jeugd Het kabinet Rutte IV had besloten om te besparen op jeugdzorg. Deze besparing oplopend tot € 511 miljoen in 2027 was in mindering gebracht op de middelen voor jeugdzorg op de aanvullende post van het ministerie van Financiën. Het nieuwe kabinet Schoof kiest ervoor om deze besparing te laten vervallen. In de meicirculaire 2024 is reeds gemeld dat de besparing van € 500 miljoen voor 2025 nog niet gerealiseerd kon worden en dat daarom voor 2025 een bedrag van € 500 miljoen is toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds. Voor ons betekent dit een structurele ontvangst van ruim één miljoen extra. Deze dient echter verrekend te worden met de stelpost die reeds is opgenomen op het budget Jeugd overige hulp. Indexatie Wmo demografie Met de VNG is afgesproken dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van) de Wmo niet langer via de algemene uitkering van het Gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering, Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende geobjectiveerde indexering onderzocht die ook rekening houdt met kostenontwikkeling en demografie / vergrijzing. Vooruitlopend op de uitwerking is bij Voorjaarsnota 2024 op de “Aanvullende Post” een jaarlijkse tranche van € 75 miljoen vanaf 2026 oplopend tot € 300 miljoen in 2029 gereserveerd voor een aanvullende indexering voor demografie.

Voor ons betekent dit een extra ontvangst van € 156.000 oplopend tot € 603.000 in 2029. Overige (kleine) taakmutaties Het betreft hier enkele kleine taakmutaties van niet structurele aard en onder de € 50.000. Openbare bibliotheken In de periode 2023-2024 konden gemeenten een specifieke uitkering ontvangen voor het versterken van het lokale bibliotheekstelsel. Daarna zal een wettelijke zorgplicht voor gemeenten worden ingevoerd ten aanzien van de openbare bibliotheek. Voor het uitvoeren van deze taak zullen gemeenten een structurele bijdrage via het gemeentefonds ontvangen. In de periode tussen de specifieke uitkering en

2

Pag. 3 van 3

•

de invoering van de wettelijke zorgplicht ontvangen de gemeenten een decentralisatie-uitkering, om zich op de periode van de zorgplicht te kunnen voorbereiden. Hiervoor is in 2025 en 2026 in totaal een bedrag van € 59,3 miljoen beschikbaar. Voor ons betekent dat in die jaren een extra ontvangst van € 130.000. Participatie (IU) De integratie-uitkering Participatie wordt opgehoogd om gemeenten tegemoet te komen bij de financiële uitdagingen die zij ervaren rondom de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven. Daarnaast worden de begeleidingsmiddelen van beschut werk structureel verhoogd. Naar verwachting zal deze verhoging (deels) ter beschikking van de NLW worden gesteld en daarmee worden gereserveerd.

Bij de diverse P&C-documenten is reeds geanticipeerd op verwachte ontwikkelingen. Daarnaast is het voorstel om voor een aantal taakmutaties budget te reserveren. Stelposten Vereffening met stelpost op budget Jeugd overige hulp Stelpost indexatie Wmo demografie *NIEUW* Stelpost Wet Betaalbare huur *NIEUW* Stelpost Openbare bibliotheken *NIEUW* Stelpost Participatie (IU) *NIEUW* Reeds ingecalculeerde voordelen en nieuwe stelposten

2024

2025

2026

2027

2028

2029

30

43 130 37 210

900 156 37 130 36 1.259

1000 309 20

1000 457 16

1000 600 14

36 1.365

35 1.508

33 1.647

30

In de meerjarenbegroting 2025-2028 is nog geen rekening gehouden met de effecten van de Septembercirculaire. Hieronder geven we de saldi weer na verwerking van de Septembercirculaire in de begroting na behandeling van deze raadsinformatiebrief in de raad (maar voor de 2de bijstelling). Saldo lopend boekjaar na verwerking meicirculaire Saldo meerjarenbegroting 2025-2028 Effecten Septembercirculaire Saldo meerjarenbegroting na verwerking Septembercirculaire

2024 1.473 281 1.754

2025

2026

2027

2028

484 -165 319

-1.154 80 -1.074

-1.005 253 -752

-2.904 12 -2.892

Communicatie en vervolgtraject Financiële consequenties van de Septembercirculaire worden verwerkt in de begroting.

3