RIB.24.063b Beantw.raadsvragen Perspectief Huys ter Horst (geanonimiseerd)
Tekst van het document
Stuknummer:
24.0005819
gemeente
horst aan de maas
Raad 15-10-2024 RIB.24.063b
raadsinformatiebrief
van
-
Burgemeester en wethouders
portefeuillehouder
:
E. Joosten
aan
:
De
datum
:
10/10/2024
status
:
Schriftelijke raadsvragen
openbaar
:
Ja
leden van
de
gemeenteraad
Onderwerp RIB
beantwoorden
raadsvragen
over
het niet handhaven casus
Huys
ter Horst in 2021
Aanleiding Vanuit de fractie
Perspectief zijn via de mail onderstaande schriftelijk beantwoord zouden worden. Het kasteel Huys ter Horst is we hierover gesproken.
een
rijksmonument
en
vragen
is ook daarom
gesteld. Afgestemd
heel waardevol.
In de
beantwoording van de RIB is door Perspectief gevraagd naar de rapporten sinds februari 2020 tijdens de consolidatiewerkzaamheden tot heden. Mogen we deze rapporten digitaal ontvangen?
is dat deze vragen
Afgelopen dinsdag
van
de Toezicht
en
hebben
Handhaving
Verder zijn door
(geanonimiseerd) AN er 28 juli 2024 via de mail een aantal vragen gesteld over dit onderwerp. WN (geanonimiseerd)
Graag ook deze
info sturen svp.
Bij dit onderwerp gaan veel zaken mis daarom
willen
en
transparantie kan helpen om elkaars vertrouwen te versterken, en de korting hierop in dit geval ook een punt is om via een
graag dat de subsidieverstrekking raadsvoorstel met de raad te delen. we
Beantwoording 1.
Er wordt
gevraagd
naar
de rapporten
van
de Toezicht
consolidatiewerkzaamheden tot heden. Mogen
we
en
Handhaving sinds februari 2020 tijdens de digitaal ontvangen?
deze rapporten
Antwoord: Er zijn geen
rapportages voorhanden uit de genoemde
Bezoekadres:
Wilhelminaplein 6, Horst
Postbus 6005
periode.
/ 5960 AA
Horst
T 077-477
97 77
F 077-477
97 50
Pag.
2.
2 van
5
(geanonimiseerd) BN (geanonimiseerd) AN en beantwoording.
door
Vragen
2.1. Waarom
is er
ondanks Welke
destijds niet opgetreden tegen de overtredingen die vóór de stillegging zijn begaan, beginselplicht tot handhaving? concrete juridische redenen had het college om van deze beginselplicht af te wijken? de
Antwoord: Met
destijds wordt verwezen naar het moment van constateren neem ik aan. In maart 2021 is naar aanleiding van een melding dat er regels zouden worden geschonden, ter plaatse vastgesteld dat er inderdaad
werkzaamheden
werden
vrijwillige
basis te
met de werkzaamheden.
stoppen
laten vaststellen wat nu
Waarom
de nulsituatie was
Dit ook om
waren.
door een
Besloten
archeologisch
op dat moment. Daaraan
is dan
ook om
onderzoek
op
te
stichting Huys ter Horst medewerking verleend. Dit is aan (geanonimiseerd) MN (geanonimiseerd) MN eerder ook al doorgegeven. Aangezien het betrof is er toen voor om hier verder geen bestuursrechtelijke of andere vrijwilligers gekozen maatregelen voor te treffen. Er is destijds pragmatisch opgetreden en is besloten om het daarbij te laten. Op dat moment lagen de werkzaamheden stil.
2.2.
precies
verricht die wellicht niet toestaan
is door de
is er
destijds niet opgetreden tegen de overtredingen die plaatsvonden ná de stillegging en de afspraken? Welke concrete juridische en beleidsmatige redenen had het college om van deze beginselplicht af te wijken? Waarom heeft het college niet gehandeld toen op meerdere momenten duidelijk werd dat de gemaakte harde afspraken door de stichting niet werden nageleefd?
harde
Antwoord: Zoals ook
bij vraag 1 aangegeven lagen de werkzaamheden stil. En werd het daarbij gelaten. archeologisch onderzoek had plaatsgevonden is Kasteel Huys ter Horst weer in handen de stichting gesteld. Kennelijk zijn er daarna werkzaamheden verricht. Hiervan is de ernst op dat moment niet juist ingeschat. Nadat
2.3.Kan
het
er
een
overleggen
volledig overzicht worden over
Kunt u tevens
verslagen
gegeven
van
de
argumenten
die
in 2021
en
of er
van
zijn besproken tijdens de
kwestie?
deze
aangeven wie
beschikbaar
zijn
bij deze overleggen betrokken deze overleggen?
waren
schriftelijke
notulen of
van
Antwoord: Een
2021
Schriftelijke notulen en verslagen zijn hiervan niet aanwezig, aanleiding van een WOP- verzoek, van (geanonimiseerd) HN (geanonimiseerd) EN (1 6-0o-
overzicht hiervan is niet voorhanden.
anders en
dan wat al is
later).
toegezonden
naar
Pag. 3 van 5
2. 4. In de reactie op een handhavingsverzoek werd door het college op 1 november 2021 gemeld dat er ook acties waren ondernomen naar aanleiding van de aantasting van de cultuurhistorische waarde van kasteel Huys ter Horst. Kunt u aangeven welke acties er, naast de stillegging op 2 april 2021 en de nulmeting tot begin mei 2021, in de periode tot 1 november 2021 zijn ondernomen? Indien er geen aanvullende acties zijn ondernomen, kunt u dan toelichten waarom er geen verdere stappen zijn gezet? Antwoord: Er is een nulmeting verricht. Nadien is er toezicht uitgeoefend door de externe medewerker (cultuurhistorie) en zijn geen aanvullende acties ondernomen, voor zover nagegaan kon worden. Uiteindelijk is er ook een gereed melding geweest. Ook dit heeft te maken met het mogelijk verkeerd inschatten van de ernst.
2. 5. In de brief van 21 december 2021 geeft het college aan dat zij zich beraden over het nemen van bestuursrechtelijke handhavingsmaatregelen. Welke overwegingen hebben uiteindelijk een rol gespeeld bij het nemen van de beslissing om geen bestuurlijke maatregelen te nemen? Kunt u specifiek benoemen welke juridische, beleidsmatige of andere afwegingen hebben geleid tot dit besluit en welke alternatieve opties zijn overwogen? Antwoord: Op 21 december 2021 heeft de gemeente een brief gestuurd naar de stichting om deze aan te spreken op de ernst van de zaak. Zeker omdat er nu voor de 2 e keer misstanden waren geconstateerd. Op 10 maart 2022 is naar aanleiding van die brief een bestuurlijk overleg geweest met de stichting. Het (nieuwe) bestuur erkent de misstanden die er zijn geweest en hebben beterschap beloofd, in die zin dat er geen werkzaamheden meer zijn uitgevoerd zonder medeweten van de gemeente, hoe klein dan ook. 2,5 jaar na dato hebben wij niet geconstateerd dat men zich niet aan deze afspraak heeft gehouden.
2. 6. Op 10 januari 2021 liet de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) weten niet anders te kunnen concluderen dan dat door leden van de Stichting Kasteel Huys ter Horst bewust en bij herhaling schade is toegebracht aan archeologisch en gebouwd erfgoed, waardoor de monumentenstatus ernstig in gevaar kwam. In de rapporten van bureau RAAP wordt dit beeld bevestigd. Kunt u toelichten hoe de gemeente heeft gehandeld op het moment dat duidelijk werd dat de monumentenstatus van kasteel Huys ter Horst op het spel stond? Zijn er overleggen geweest met de stichting of andere betrokken partijen over de mogelijke gevolgen van het verlies van deze status? Hoe heeft de gemeente hierin haar verantwoordelijkheid genomen ten aanzien van het behoud van het erfgoed en welke concrete maatregelen zijn overwogen of genomen om de monumentenstatus te
beschermen?
3
Pag. 4 van 5
Antwoord: Zoals aangegeven is de ernst van de situatie lange tijd niet juist ingeschat. Eerst op 10 maart 2022 heeft er een gesprek met de stichting plaatsgevonden waarin de zorgen werden besproken. Tijdens dit gesprek heeft de stichting aangegeven de geschetste situatie te herkennen. Op het kasteel (Ruïne) heerst een cultuur van enthousiaste vrijwilligers die graag het verval van het kasteel willen voorkomen. Door het gebrek aan strakke regie is niet altijd het gewenste resultaat behaald. Deze cultuur is in de loop van enkele decennia ontstaan en daarvan zagen we de effecten terug in de laatste uitgevoerde consolidatiewerkzaamheden. Een en ander is met het stichtingsbestuur met de vrijwilligers besproken. In de organisatiestructuur van de stichting zijn er aanpassingen gedaan om problemen in de toekomst beheersbaar te maken. Zo is de regie op alles wat met erfgoed te maken heeft, direct onder de verantwoordelijkheid van het bestuur gekomen. Voorheen waren deze gedelegeerd aan de werkgroepen. De monumentenstatus is op dit moment nog steeds van kracht.
2. 7. In het bestuurlijk overleg op 10 maart 2022 gaf de wethouder aan dat er geen nieuwe misstanden worden gepermitteerd. Dat was ook reeds gebeurd op 8 april 2021 toen de verantwoordelijk wethouder en zijn ambtelijke ondersteuning op bezoek waren bij de stichting om de misstanden te bespreken. Hoe valt te verklaren dat het optreden tegen misstanden steeds naar een ander tijdstip werd
geschoven? Welke specifieke factoren of overwegingen hebben ertoe geleid dat er steeds werd besloten om niet direct op te treden? Was er sprake van druk van externe partijen, interne beleidsconflicten of andere obstakels? Antwoord: Op dat moment waren alle werkzaamheden verricht en werden er geen andere werkzaamheden meer uitgevoerd in de ruïne. In ieder geval niet meer door vrijwilligers. De regie lag vanaf toen bij de gemeente. Zoals al diverse malen aangegeven, is de ernst van de overtredingen niet goed genoeg ingeschat. Er is nimmer druk geweest van externe partijen of interne beleidsconflicten of andere obstakels. Ook werd er in die periode gesproken met de stichting Huys ter Horst over de toekomst. Derhalve werd uitgegaan van een vervelende samenloop van omstandigheden. Zaken konden niet meer worden teruggedraaid en gekozen is om constructief met elkaar in gesprek te blijven in plaats van een zondebok aan te wijzen.
2. 8. De informatie die naar voren is gekomen bij WOO-verzoeken laat zien dat twee ambtenaren zich met deze zaak hebben beziggehouden. Dit roept de vraag op om inzicht te krijgen in de interne communicatie. Werden leidinggevenden betrokken bij de beslissingen rondom de gebeurtenissen tijdens en na de consolidatiewerkzaamheden? Op welk moment zijn leidinggevenden op de hoogte gebracht van de misstanden, en welke acties hebben zij ondernomen of nagelaten? Wat was de formele rol van de leidinggevenden in deze
beslissingen?
4
Pag. 5 van 5
Antwoord: Het college is in deze kwestie eindverantwoordelijk. Wie op welk moment ambtelijk aan zet was, is niet ter zake dienende voor de vraagsteller. Maar is iets voor de interne organisatie.
2. 9. De stichting heeft zich niet gehouden aan de voorwaarden in het erfpachtcontract, namelijk het vooraf melden van sloopwerkzaamheden en het verkrijgen van toestemming van het college. Waarom heeft het college hierop niet geacteerd? Was het college op de hoogte van deze overtredingen, en zo ja, waarom is er geen actie ondernomen? Indien het college niet op de hoogte was, hoe kan dit verklaard worden gezien de
toezichtverantwoordelijkheden? Welke interne controles of protocollen waren er om deze overtredingen te signaleren? Antwoord: Er was een vergunning verleend, d. d. 19 jul 2020, voor consolidatiewerkzaamheden. Nadat er kennelijk niet conform vergunning werkzaamheden waren verricht, werd in overleg eea stilgelegd. Er is dus wel degelijk geacteerd op het feit dat er (sloop)werkzaamheden werden verricht. De erfpachtwet werd dus wel nageleefd, er werd een vergunning aangevraagd, welke ook verleend werd. Vervolgens is niet conform vergunning gehandeld.
2. 10.
Heeft het feit dat de overtredingen die ná de stillegging zijn begaan als misdrijf worden beschouwd (zie rapport RAAP d. d. 22 december 2023) invloed op de beoordeling van de gebeurtenissen en de stappen die het college wil gaan zetten? Indien deze overtredingen inderdaad als misdrijf worden beschouwd, welke juridische stappen overweegt het college nu te nemen, en hoe ziet het college haar verantwoordelijkheid in dit kader? Antwoord: Het college overweegt geen verdere juridische stappen. De overtredingen zijn onomkeerbaar, zaken zijn uitgevoerd door vrijwilligers met de beste bedoelingen en we willen ons op de toekomst richten in plaats van te blijven zoeken naar een zondebok. Hiermee is het algemeen belang niet gediend. Het college heeft toezicht en de handhaving weer georganiseerd vanuit de eigen gemeente, waardoor de regie weer terug in huis is. De interne processen met betrekking tot toezicht en handhaving zijn hierna tegen het licht gehouden en aangepast, zodat dit naar de toekomst beter geborgd is. Overtredingen tav erfgoed hebben inmiddels meer prioriteit gekregen in het uitvoeringsprogramma, en bij een melding wordt er direct gereageerd en gecontroleerd.
Bijlagen: Geen.
5