RIB.23.082 UVP Visie Veehouderij

Stuknummer: 23.0001540

Raad 28-11-2023 RIB.23.082

raadsinformatiebrief van

: Burgemeester en wethouders

portefeuillehouder

: E. Beurskens

aan

: De leden van de gemeenteraad

datum

: September 2023

status

: Actieve informatie

openbaar

: Ja

Onderwerp Uitvoeringsprogramma visie veehouderij Aanleiding In de procesnotitie van september 2022 is opgenomen dat het college de raad jaarlijks over de voortgang van het uitvoeringsprogramma bij de visie veehouderij informeert. Verder is door de raad een motie aangenomen: “Actualisatie geurvisie met een voorstel voor maximale geurnormen ter besluitvorming aan de raad voorleggen” In december 2022 informeerde het college de raad over het uitvoeringsprogramma visie veehouderij en het proces actualisatie geurbeleid en in juni 2023 over de contouren van het geurbeleid. Omdat de raad in juni 2023 uitvoerig over de actualisatie geurbeleid is geïnformeerd informeert het college de raad, in afwijking van eerdere informatie (presentatie raadsbijeenkomst 27 juni 2023 en procesnotitie september 2022) via deze RIB over het uitvoeringsprogramma. Beantwoording/stand van zaken Uitvoeringsprogramma bij de visie veehouderij Op 13 juli 2021 stelde de raad de visie veehouderij Horst aan de Maas 2021-2030 vast waarin 3 strategische doelstellingen tot 2030 zijn opgenomen. 1. Veehouderijen in Horst aan de Maas liggen in 2030 op een toekomstbestendige locatie. 2. De veehouderij in Horst aan de Maas blijft een economisch gezonde sector. 3. De uitstoot van ammoniak, geur en fijnstof door veehouderijen in het geheel is in 2030 verlaagd.

Om meer concreetheid aan de visie en doelstellingen te geven stelde het college een uitvoeringprogramma op dat op 9 december 2021 in een raadsbijeenkomst is behandeld. In 2022 is een proces (een programmatische aanpak) ingericht waarmee het college wil laten zien of de doelstellingen haalbaar zijn en welke inspanningen nodig zijn om de doelstellingen haalbaar te maken. Daarnaast is een klankbordgroep opgericht; “de klankbordgroep visie veehouderij”, die inhoudelijk meedenkt en vanuit het maatschappelijk speelveld feedback en input geeft op dit proces en de doelstellingen. In onderstaand schema is de organisatiestructuur van het proces rondom de visie veehouderij weergegeven.

Bezoekadres: BezoekAdres, PlaatsBA

Postadres / PostCodePA PlaatsPA

T TelefoonNummer

F FaxNummer

Pag. 2 van 6

Als bijlage 1 bij deze RIB een overzicht van de acties uit het uitvoeringsprogramma en een stand van zaken tot nu toe. Belangrijke zaken die dit jaar nog worden uitgewerkt zijn de actualisatie van het geurbeleid, het intrekkingsbeleid voor vergunningen en het uitvoeringsplan Schone Lucht Akkoord. Projecten visie veehouderij De basis op orde Een doelstelling uit de visie is: “De uitstoot van ammoniak, geur en fijnstof door veehouderijen in het geheel is in 2030 verlaagd”. Om in beeld te brengen of dit doel haalbaar is, moet de basisinformatie over alle veehouderijen op orde zijn. Daarmee krijgen we inzicht in bijvoorbeeld het aantal veehouderijen, de aantallen dieren en de bijbehorende emissies. Vooral het doel m.b.t. de toekomstbestendige locatie zal ook profiteren van de juiste actuele informatie. In Q2 2023 startten we met de basisinformatie rondom de veehouderijen verder op orde te brengen en richtten we een proces in waarmee informatie op orde blijft en onderdeel gaat worden van het reguliere werk en de monitoring- en evaluatiecyclus. Verder is deze basisinformatie eenvoudig te raadplegen in een dashboard. Dit doen we gebiedsgericht. Horst aan de Maas is opgedeeld in 5 deelgebieden (bijlage 2). Per deelgebied lopen we een aantal processtappen door: 1. Basisinformatie en vergunde situatie per veehouderij, 2. Inventarisatie en gesprekken veehouders, 3.

Werkelijke situatie checken, verwerken en vergelijken met vergunde situatie, 4. Gegevens in dashboard opnemen.

2

Pag. 3 van 6

Aan het einde van het project volgt een monitoring en evaluatie voor het borgen van de datakwaliteit die een goed en actueel inzicht geven. Het spreekt voor zich dat de gegevens die we kunnen laten zien, en als bijlagen bijgevoegd, zijn gebaseerd op informatie die op dit moment voorhanden is. Tot 2026 werken we gebiedsgericht, stapsgewijs en gefaseerd aan dit project

Deelgebied 1 is afgerond en deelgebied 2 in uitvoering. De deelgebieden 3 t/m 5 worden in 2024 en 2025 opgepakt en afgerond. Toekomstbestendige locaties Een doelstelling uit de visie is: “In 2030 liggen alle veehouderijen in Horst aan de Maas op een toekomstbestendige locatie.” Op een toekomstbestendige locatie is ook voor de lange termijn, milieu hygiënisch en fysiek genoeg ruimte om de veehouderij verder te ontwikkelen, passend in en bij de omgeving. De gebiedsgerichte aanpak met 5 deelgebieden (bijlage 2) is ook bij dit project leidend. We zijn in 2023 begonnen met het peelgebied, omdat hiervoor ook de gebiedsgerichte aanpak gedeelde peel actueel is en de opgaven uit het nationaal programma landelijk gebied het grootste zijn. Het nationaal programma landelijk gebied (NPLG) en het Limburgs programma landelijk gebied (LPLG) zijn van invloed op onze definitie van een toekomstbestendige locatie voor een veehouderij. Zoals ook tijdens de raadsavond in december 2022 met uw raad is gedeeld is de definitie van een toekomstbestendige locatie voor het peelgebied ; een extensieve/natuur inclusieve veehouderij met ca 1ha grond per grootvee-eenheid.

3

Pag. 4 van 6

Tot 2026 werken we gebiedsgericht, stapsgewijs en gefaseerd aan dit project

Landelijke beëindigingsregelingen veehouderijen (LBV) In juni 2023 zijn de landelijke beëindigingsregelingen veehouderijen gepubliceerd. Veehouderijen die hiervoor in aanmerking komen kunnen zich tot 1 december 2023 (LBV) en 4 april 2024 (LBV plus) aanmelden. De LBV plus is bedoeld voor veehouderijen met piekbelasting stikstof en bedrijven worden door het rijk met 120% gecompenseerd. De LBV is bedoeld voor overige veehouderijen en kunnen ook in aanmerking komen voor subsidie. De regelingen worden uitgevoerd door het rijk en de provincie. Op verzoek van de veehouderij gaan we echter graag in gesprek om te bekijken hoe we kunnen faciliteren. Het flankerend beleid Horst aan de Maas is hierbij van toepassing. Er is een ambtelijke werkgroep geformeerd. Innovaties Een doelstelling is: “De veehouderij in Horst aan de Maas blijft een economisch gezonde sector”. Een economisch gezonde sector staat er financieel goed voor, is maatschappelijk aanvaard en op een verantwoorde manier in bedrijf. Om aan deze doelstelling te werken voeren we gesprekken met bedrijven om hen te stimuleren, gerichte innovaties door te voeren. In het platform vitale veehouderij van de 6 peelgemeenten in Noord, -en midden Limburg werken we mee aan de actielijn innovaties om een toekomstbestendige ontwikkeling voor de veehouderij met hoogstaande kennis en kunde te behouden.

Praktische voorbeelden hiervan zijn projecten zoals de circulaire varkenshouderij en groengasproductie in combinatie met mestverwerking en het project grenzeloos meten vanuit de regionale investeringsagenda. Ook via het Schone Lucht Akkoord en het uitvoeringsplan hierbij worden innovaties gestimuleerd en gefaciliteerd. Daarnaast faciliteren we veehouderijen bij hun transformatie naar andere vormen van agrarische bedrijfsvoering, verplaatsing of helemaal stoppen. In de, nog door de raad te behandelen, begroting 2024-2027 zijn hier middelen voor gereserveerd.

4

Pag. 5 van 6

Er zijn tot slot een aantal complexe veehouderijdossiers onderhanden waarvoor een coördinator is gestart. Samen met het bedrijf, omwonenden, provincie en andere betrokkenen wordt bekeken hoe deze bedrijven een bijdrage gaan leveren aan een gezonde economische sector IPPC actualisatie In 2021 gaf de raad opdracht aan het college om de vergunningen van de zogenaamde IPPC bedrijven/veehouderijen te controleren en te actualiseren. IPPC veehouderijen zijn bedrijven met meer dan 750 zeugen, 2.000 vleesvarkens of 40.000 stuks pluimvee. De IPPC-actualisatie heeft als doel om te toetsen of voorschriften van vergunningen voldoen aan de BBT-conclusies (de Best beschikbare technieken). Hiervoor startten we een projectmatige aanpak en is inmiddels veel werk verzet. Alle IPPC veehouderijen zijn of worden nog bezocht door een toezichthouder en uit de bevindingen blijkt of een actualisatie van de vergunning nodig is. Huidige stand van zaken Status Controle; Nog in te plannen Controle; Ingepland Controle; Uitgevoerd Lopende vergunningprocedures obv aanvraag of controle Afgehandelde vergunningprocedures Totaal aantal IPPC-bedrijven veehouderij

13 september 2023 3 6 19 15 3 46

Uit de controles blijkt dat de vergunningen van veehouderijen over het algemeen actueel zijn. De belangrijkste BBT-conclusies (energie, het melden van een ongewoon voorval, registratie van dieren en opslag gevaarlijke stoffen) zijn veelal in algemene regels of wetgeving geregeld. Op deze punten zijn geen of nauwelijks overtredingen geconstateerd. Voor alle andere activiteiten binnen de veehouderijen (bijvoorbeeld onderhoud/controle/werking luchtwasser en emissies) zijn actuele voorschriften opgenomen in het Activiteitenbesluit. In de meeste gevallen is een hercontrole nodig. In sommige gevallen omdat niet aan BBT wordt voldaan of de luchtwasser niet goed werkt of wordt onderhouden. In de meeste gevallen gaat het om eenvoudigere overtredingen. Als een veehouderij ook na de hercontrole nog niet voldoet aan de geldende voorschriften treedt het stappenplan toezicht en handhaving in werking en handelen we hier ook naar. Dit kan er toe leiden dat we handhavingsmaatregelen moeten inzetten en dit doen we dan ook.

5

Pag. 6 van 6

Actualisatie geurbeleid De raad gaf het college opdracht om de huidige geurverordening 2020 te actualiseren en te streven naar geurnormen zoals door de GGD wordt geadviseerd. De analyse hiervoor is inmiddels afgerond. Met de klankbordgroep visie veehouderij zijn de resultaten gedeeld en is input opgehaald. De raad is tijdens de raadsbijeenkomsten 14 december 2022 en 27 juni 2023 over de contouren van het geurbeleid en het proces tot vaststelling hiervan geïnformeerd. Het college kon daarna verder om de gepresenteerde contouren van het geurbeleid uit te werken en streeft ernaar om de geurgebiedsvisie, de ontwerp geurverordening en beleidsregel in de Q4 2023 vast te stellen en ter inzage te leggen. Er volgt dan een inspraakprocedure tot en met week 6 van 2024 waar inwoners, bedrijven en belanghebbenden gebruik van kunnen maken. Zienswijzen ten aanzien van het conceptbeleid worden daarna verwerkt. In April 2024 neemt de raad een besluit over de geurverordening en de beleidsregel.

Bijlagen 1. Actielijst uitvoeringsprogramma 2. Kaart met deelgebieden

6

1. Actielijst uitvoeringsplan visie veehouderij Horst ad Maas 2021-2030; Doelen 1. Veehouderijen in Horst aan de Maas liggen in 2030 op een toekomstbestendige locatie. 2. De veehouderij in Horst aan de Maas blijft een economisch gezonde sector. 3. De uitstoot van ammoniak, geur en fijnstof door veehouderijen in het geheel is in 2030 verlaagd. Acties uitvoeringsprogramma

Verwijzing in uitvoeringsprogramma A

Wat gaan we doen en wat leveren we op?

Aan welk doel draagt het bij?

Streefdatum start en einde

Stand van zaken Q4 2023

In een RIB, per actie, de start en geplande einddatum en eindproduct aangeven.

1, 2, 3

Jaarlijks

Project toekomstbestendige locaties Project innovatie veehouderij Horst aan de Maas Project De Basis op orde

B

Paragraaf 4.1

1

C

Paragraaf 4.2

2

1e helft 2022 tot 1e helft 2026 1e helft 2022 tot 1e helft 2024

In december 2022 is de raad voor het laatst geïnformeerd over de stand van zaken uitvoeringsprogramma. De presentatie is naar de raad gestuurd Stand van zaken in RIB

D

Paragraaf 4.3

3

Stakeholdersgesprekken

E

Voeren van het gesprek over die visie met een verslag en antwoord op de vragen die leven.

1, 2 en 3

1e helft 2022 tot 1e helft 2026 Start Q1 2022; doorlopende actie

Platform vitale veehouderij

F

Acties platform korte termijn.

1, 2 en 3

Klaar 2022

G

Wat heeft het platform over 10 jaar bereikt?

1, 2 en 3

Klaar 2031

Informeren raad stand van zaken uitvoeringsprogramma

Stand van zaken in RIB

Stand van zaken in RIB Klankbordgroep visie veehouderij waarin met periodiek overleg de stand van zaken en ontwikkelingen worden gedeeld. Klankbord groep levert input en feedback op stand van zaken en ontwikkelingen. Korte termijnacties zijn afgerond. Vooral procesmatig Het werkplan (bijlage bij uitvoeringsprogramma) wordt uitgevoerd. Inmiddels is ook het gebiedsproces voor het Limburgs programma landelijk gebied (LPLG) gestart. De governance hiervoor is

Project Actualisatie IPPC vergunningen

H I

Acties platform lange termijn. Actualisatie vergunningen door gemeenten en naleving van de voorschriften door bedrijven

1, 2 en 3 1 en 3

Klaar 2050 Start 1-1-2022

gecombineerd met het Bestuurlijk overleg platform vitale veehouderij. Het LPLG heeft tot 1 juli 2023 prioriteit vanwege verplichtingen vanuit het LPLG Vooralsnog niet aan de orde Stand van zaken in RIB

Start 1-1-2023 Klaar 31-122024

Dashboard

J

Omgevingsvisie

K

Flankerend beleid

L

Stimuleringsregelingen

M

Opstellen van een dashboard waarmee inzichtelijk wordt gemaakt of de doelen uit de visie worden gehaald Opstellen van een lange termijnvisie met ambities en opgaven binnen de fysieke leefomgeving waarvan de veehouderijen en omwonenden onderdeel uitmaken Evaluatie en updaten flankerend beleid voor de gehele veehouderij

1, 2 en 3

Start 2021 Operationeel 2022

In de komende jaren wordt het dashboard actueel gemaakt en up to date gehouden

1, 2 en 3

Start 2023 Klaar 2024

De raad heeft een motie aangenomen om een omgevingsvisie met meer ambitie (ipv beleidsneutraal) op te stellen. Proces is gestart en hierover wordt de raad separaat geïnformeerd

1, 2 en 3

Start 2022Klaar2023

Onderzoek naar mogelijkheden voor het inzetten van stimuleringsregelingen.

2

Start Q3 2022

De opkoopregelingen veehouderijen zijn in juli 2023 gepubliceerd. Aanverwante regelingen (oa. Verplaatsing en innovatie) in het najaar 2023. Rijksregelingen bepalen eigen flankerend beleid. Updaten eigen beleid is gepland voor Q4 2023 Vanuit de landelijke opgaven is inmiddels de saneringsregeling varkenshouderijen (SRV) en de Maatgerichte aankoop 1 (MGA1)

Overleg met NVWA

N

VTH

O

Meten is weten

P

Van middel naar doelvoorschrifften met prestatieafspraken

Q

Geurvisie,- verordening

R

afgerond. Aan de SRV en MGA1 deden in HadM respectievelijk 13 en 2 veehouderijen mee. In juli starten de landelijke beëindigingsregelingen (LBV en LBVplus). In het najaar 2023 de MGA2. Nog geen overleg geweest of gepland Doorlopend proces

Jaarlijks overleg met bestuurders en ambtenaren We houden vergunningen actueel en zorgen voor een professionele organisatie van toezicht en handhaving. Realtime emissiemetingen geur, ammoniak, fijn stof en mogelijk endotoxinen.

2

Q3 van elk jaar

1 en 3

Start 2022

2 en 3

Looptijd visie veehouderij

Onderzoek naar mogelijkheden. Opstellen beleid afhankelijk van resultaat Actualisatie geurvisie 2020 waarbij gestreefd wordt naar uiteindelijke normering volgens de geurrichtlijn 2020 van de GGD

3

Project grenzeloos meten is gestart. Drie werkpakketten: - Geursensortechnologie en de belevingsapp - Fijnstof metingen - Leren en delen Op 22 maart is een statbijeenkomst geweest waarbij enkele raadsleden aanwezig waren. Project wordt opgeleverd eind 2024 en looptijd metingen fijnstof is tot 2026 Nog niet gestart

Start Q1 2023 Afgerond Q4 2023

Stand van zaken in RIB

3

Schone lucht akkoord (SLA)

S

Intrekkingsbeleid

T

Herbestemmen leegstaande agrarische gebouwen

U

Monitoring en evaluatie

V

Nulsituatie geur vastleggen 50% gezondheidswinst en nemen van maatregelen cf SLA

3

Q4 2023

Opstellen van intrekkingsbeleid specifiek voor veehouderijen

1 en 3

Klaar Q4 2023 In werking 1-12024

Beleid opstellen (omgevingsplannen) om leegstaande agrarische gebouwen en verpaupering te voorkomen Elk jaar informeert het college de raad over de voortgang van de projecten en de stand van zaken

1

nvt

1, 2 en 3

Doorlopende actie

Uitvoeringsplan met maatregelen in Q2 ingediend bij het SLA Uitvoeringsplan SLA Horst aan de maas in Q4 2023 Al integraal opgenomen in beleidsplan ATH. Uitwerking specifiek beleid veehouderij separaat en in Q4 2023 door college vastgesteld Wordt opgenomen in toekomstig beleid na omgevingsvisie en omgevingsplannen

Jaarlijkse update via themaraad en raadsinformatiebrieven. Monitoring en evaluatie volgt (zoals in UVP opgenomen) in Q1 2026.

Overzichtskaart Veehouderijen Horst aan de Maas Bedrijfstype Rundvee Geiten/Schapen Paarden Pluimvee Varkens Overig Gebiedsindeling veehouderijen