RIB.23.041 Beantw.vragen CDA groen gas

Stuknummer: 23.0002348

Raad 16-05-2023 RIB.23.041

raadsinformatiebrief van

: Burgemeester en wethouders

portefeuillehouder

: M.M.C. Kuipers

aan

: De leden van de gemeenteraad

datum

: 21/04/2023

status

: Schriftelijke raadsvragen

openbaar

: Ja

Onderwerp Beantwoording raadsvragen CDA Bijmengverplichting groen gas vanaf 2030 Hieronder leest u onze antwoorden op de raadsvragen van CDA d.d. 4 april 2023 (kenmerk 23-0002935) aangaande de “Bijmengverplichting groen gas vanaf 2030”. Onder deze gestelde vragen treft u onze reactie. Vraag 1: “Bent u op de hoogte van de bijmeng plicht van groen gas? En hoe hoog is die opgave voor onze gemeente?” Ja, wij zijn op de hoogte van de geagendeerde maatregel voor de bijmengverplichting van groen gas. In het coalitieakkoord van het kabinet staat dat het kabinet een bijmengverplichting voor groengas in de gebouwde omgeving wil invoeren van 20%, leidend tot ± 2,9 megaton CO 2-reductie in 2030. Dit komt overeen met het bijmengen van 1,6 BCM (miljard kubieke meter) groen gas. Momenteel wordt in Nederland ± 0,2 BCM groen gas in het aardgasnet geïnjecteerd (± 39 % van de totaalproductie groen gas). De ambities uit het coalitieakkoord en het Klimaatakkoord vragen een significante opschaling met grofweg een factor 10 tot 2,0 BCM geïnjecteerd groen gas in 2030. De ingangsdatum van de bijmengverplichting is geraamd op 2024-2025. In de jaarlijkse Klimaat- en Energieverkenning (KEV, peildatum 1 mei 2022) van het PBL wordt het effect van de bijmengverplichting voor groen gas geschat op slechts 0-1 megaton CO2-reductie in 2030.

Dit denkbare reductieeffect is daarbij niet alleen aan de sector gebouwde omgeving toegerekend, maar aan het nationaal totaal. Groen gas wordt immers bijgemengd in het aardgasnet en leidt zodoende ook tot emissiereductie in andere sectoren. In 2021 was het geïnjecteerde groen gas goed voor 0,5 % van de binnenlandse gasvraag, in 2030 is dit in deze KEV naar verwachting gestegen naar amper 1,5 %. De bijmengambitie van 20 procent uit het Coalitieakkoord (in deze KEV beschouwd als geagendeerd beleid) wordt dus niet gehaald bij het huidige vastgestelde en voorgenomen beleid. Uit het Klimaatakkoord, Coalitieakkoord en de beleidsprogramma’s van ministeries komt niet naar voren dat er wordt gewerkt aan een verdeelsleutel voor groengasproductie per gemeente.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T: 077 - 477 97 77

F: 077 - 477 97 50

Pag. 2 van 2

Vraag 2: “Wat is er van onze, maar ook van de landelijk overheid nodig om juist de verdien capaciteit lokaal te houden in plaats van bij de grote multinationals?” De productie van groen gas en biogas is in principe een duurzame ontwikkeling waar de gemeente achter staat. Daarbij denken we mee bij de doorontwikkeling van bestaande mestvergistingsinstallaties en waken we daarbij zoveel mogelijk voor hinder en overlast op de omgeving. We zijn terughoudend met nieuwe vergunningen of bestemmingen, in afwachting van nieuw rijksbeleid. Door medewerking te verlenen aan lokale initiatieven zorgen we ervoor dat de lokale ondernemers en aanverwante sectoren (in)direct profiteren van de investeringen en opbrengsten van de gasproductie. Op de investering in, of verkoop van bedrijven aan multinationals hebben wij als gemeente in principe geen invloed. Tegelijkertijd werkt het Rijk aan ondersteunend beleid en subsidie voor groen gas productie (en innovaties) en werken we als gemeenten samen (in RES-verband) aan vraagstukken die bijdragen aan de versnelling van groen gasproductie. Dit moet perspectief bieden aan ondernemers en bijdragen aan een aantrekkelijk, lokaal investeringsklimaat waarbij de opbrengsten lokaal landen.

Vraag 3: “Kan groengas ook een voordeel opleveren voor onze eigen bewoners, daar het vooral in eerste instantie bedoeld is voor de bebouwde omgeving?” Groen gas wordt door de producenten geïnjecteerd op het bestaande aardgasnet dat in onze regio in eigendom en beheer is bij Enexis. Alleen officieel aangewezen netbeheerders mogen gas leveren via een eigen gasleidingnet. Indien wordt gekozen voor een privaat gasnet, is een van de voorwaarden dat dat er géén huishoudens op zijn aangesloten. Dus de overname van een deel van het bestaande gasnet van Enexis of de aanleg van een nieuw gasnet dat levert aan woningen, is geen optie. Er is dus geen directe levering mogelijk van groen gas producent aan woningen. De bijmengverplichting verplicht gasleveranciers om jaarlijks een bepaald percentage groen gas te leveren aan hun klanten in de gebouwde omgeving. Hiervoor moeten gasleveranciers een zekere hoeveelheid certificaten bemachtigen. Deze certificaten (groengaseenheden, GGE’s) vertegenwoordigen de fysieke bijmenging van groen gas in het gasnetwerk en zijn verhandelbaar. Gasleveranciers ontvangen deze GGE’s als ze een groen gas Garantie van Oorsprong afboeken op een contract in de gebouwde omgeving. Door de GGE’s verhandelbaar te maken, ontstaat er marktwerking en hoeft niet elke leverancier zelf groen gas te produceren.

De bijmengverplichting krijgt vorm via een rekensystematiek, die aangeeft hoeveel certificaten een leverancier moet afboeken, een systeem van monitoring en toezicht en een sanctioneringsmechanisme. Vraag 4: “Bereid u beleid voor dat onze lokale burgers en of bedrijven hier ook van kunnen mee Profiteren?” De gemeente is op dit moment niet voornemens op eigen initiatief een vergistingsinstallatie te realiseren of financieel te investeren in een dergelijk project op haar grondgebied. Ook werken wij hiervoor geen beleid uit. Het staat ondernemers en inwoners echter vrij om bijvoorbeeld een bedrijfsmodel uit te werken waarbij inwoners middels aandelen in het bedrijf investeren (en natuurlijk ook risico dragen). Wanneer er winst wordt geboekt, kan een deel van deze winst door de ondernemer worden afgeroomd en afgedragen aan de aandeelhouders. Indien zich een dergelijke ontwikkeling voordoet, denken wij graag mee met de initiatiefnemers over hoe we inwoners zo veilig mogelijk kunnen laten participeren en profiteren.

Bijlagen: -

2

Aan College van burgemeester en wethouders Horst aan de Maas Onderwerp Bijmengverplichting groen gas vanaf 2030 Inleiding Geacht College, Er zit een grote ambitie in het landelijk coalitie programma voor de opschaling van groen gas omdat het voor een groot deel het huidige gebruik van fossiel gas kan vervangen, tevens kan het bijdragen aan het borgen van stikstof doelen het reduceren van methaan reductie en kan het bijdragen aan het verdien model van de Nederlandse Landbouw sector. De bijmengverplichting die erbij hoort is fors! Tevens is het inzetten op groengas vele malen goedkoper wat opslag en transport betreft dan elektriciteit. Vragen 1. Bent u op de hoogte van de bijmeng plicht van groen gas? En hoe hoog is die opgave voor onze gemeente? 2. Wat is er van onze, maar ook van de landelijk overheid nodig om juist de verdien capaciteit lokaal te houden in plaats van bij de grote multinationals? 3. Kan groengas ook een voordeel opleveren voor onze eigen bewoners, daar het vooral in eerste instantie bedoeld is voor de bebouwde omgeving? 4. Bereid u beleid voor dat onze lokale burgers en of bedrijven hier ook van kunnen mee Profiteren?

Wij wachten uw schriftelijke beantwoording met veel belangstelling af. Met vriendelijke groet Fractie CDA Horst aan de Maas namens deze Sjaak Jenniskens