RIB.23.015 CPO

Stuknummer: 22.0004855

Raad 07-02-2023 RIB.23.015

raadsinformatiebrief van

: Burgemeester en wethouders

portefeuillehouder

: E. Beurskens / R. Bouten

aan

: De leden van de gemeenteraad

datum

: 16/11/2022

status

: Actieve informatie

openbaar

: Ja

Onderwerp Kader voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) Aanleiding In het Masterplan Wonen 2021-2025 is opgenomen dat we woningen willen bouwen die aansluiten bij de wensen van vandaag, van morgen en de nabije toekomst. Met passende woningen verbinden wij jongeren aan onze gemeente en zorgen wij ervoor dat ouderen veilig kunnen wonen. Hierbij biedt woningbouw kansen voor de aantrekkelijkheid, betaalbaarheid en de leefbaarheid in onze dorpen én voor onze lokale economie. Bovendien willen we graag maatwerk per kern leveren waarin de woningopgave eigenheid uitstraalt en de leefbaarheid in de kernen gewaarborgd blijft. Een Collectief Particulier Opdrachtgeverschap is één van de manieren waarop woningen toegevoegd kunnen worden aan deze kernen. In een CPO gaat het er voornamelijk om dat een groep inwoners samen woningen ontwikkelt. De groep inwoners die zich samenvoegt in een CPO organiseert zich veelal in een rechtspersoon zonder winstoogmerk, vaak een vereniging, en treedt op als ontwikkelaar van een complex woningen. Daarvoor heeft ze de volledige zeggenschap over de grond (al dan niet na aankoop van gemeente) en draagt ze verantwoordelijkheid voor het ontwerp en de bouw van de woningen. Het collectief doet dit bij voorkeur samen met een zelfgekozen bouwbegeleider (adviseur), architect en aannemer.

Een CPO is gericht op het realiseren van een koopwoning waarin de deelnemers zelf gaan wonen. Op 8 maart 2022 is het bestemmingsplan voor een collectief initiatief voor 6 woningen aan de Langstraat in Hegelsom door uw raad vast gesteld. Naar aanleiding van de behandeling van dit bestemmingsplan is door uw raad een motie aangenomen om een CPO-beleid op te stellen. (2022.049). Beantwoording In deze raadsinformatiebrief ontvangt u een beschrijving over de wijze waarop wij aan de slag gaan met CPO initiatieven. Deze beschrijving is kaderstellend. In onze gemeente willen wij graag woningen bouwen naar behoefte van onze inwoners. Er zijn inwoners die, samen met dorpsgenoten, betaalbare woningen voor zichzelf wensen te bouwen en daarvoor het CPO

Bezoekadres: BezoekAdres, PlaatsBA

Postadres / PostCodePA PlaatsPA

T TelefoonNummer

F FaxNummer

Pag. 2 van 3

instrument inzetten. Helderheid en uniformiteit over de wijze waarop er wordt omgegaan met CPO ontwikkelingen in de gemeente Horst aan de Maas is hierbij van belang. Het kader Onderstaand de argumenten om CPO initiatieven te omarmen, welk tevens kunnen worden gezien als relevante kaders. CPO geeft invulling aan een concrete behoefte van eigen inwoners. CPO is een goed instrument en sluit goed aan bij de ambitie om de juiste woning op de juiste plek te bouwen. Inwoners kunnen zelf de regie nemen op het bouwen van hun eigen woning en zo voor maatwerk in de kernen zorgen. De Dorpsplannen Wonen per kern hebben uitgewezen dat diverse kernen daadwerkelijk behoefte hebben om woningbouw in CPO te realiseren. Inwoners en dorpsraden zijn met ons van mening dat hiermee, naar behoefte, betaalbaardere woningen gerealiseerd kunnen worden. CPO draagt bij aan betaalbaarheid Een CPO kan door iedereen gevormd worden. Dit kan bijvoorbeeld een groep starters zijn, een groep senioren of een combinatie van beide. Belangrijk is dat de woningmarkt op deze manier toegankelijker gemaakt wordt voor een grotere groep mensen. Een CPO begeleidt de bouw van de woningen zelf en hebben dus geen projectontwikkelaar nodig. Hierdoor worden de kosten lager dan wanneer je instapt in een bouwproject geleid door een projectontwikkelaar omdat die een bepaalde marge nodig heeft.

Daarnaast kunnen door gezamenlijke inkoop en aanbesteding volume voordelen behaald worden waardoor kosten kunnen dalen. CPO draagt bij aan vitale kernen. Via een CPO komen er vaak bijzondere woonwensen tot stand, denk bijvoorbeeld aan een levensloopbestendig woonhofje. Dit heeft niet alleen meerwaarde voor de mensen in een CPO maar ook voor de omgeving waar deze CPO gerealiseerd gaat worden. Vanaf dag 1 ontwikkelen bewoners samen hun woongebied waardoor er een grote mate van betrokkenheid met de buurt ontstaat. Dit groepsgevoel zorgt voor een goede binding binnen de groep en draagt bij aan het gevoel van thuishoren in een wijk. Dit is positief voor het dorp waar een CPO zich vestigt. Een CPO draagt ook bij aan een waardevolle afwisseling van verschillende soorten woningen. CPO is openbaar. Een CPO initiatief komt vanuit het dorp zelf. Aanleiding is vaak een concreet woningbouwproject dat in ontwikkeling komt. De dorpsraden vervullen bij voorkeur een actieve rol in bij het starten van een CPO traject. Het traject behoort zich dan aan de spelregels te houden die verder beschreven zijn. Als gemeente hebben wij op regelmatige basis contact met een CPO om de voortgang te bewaken. De wijze van toewijzen van kavels in een CPO project zal transparant moeten zijn, dit zal achteraf aantoonbaar moeten zijn. Wij faciliteren CPO.

De rol van de gemeente ten aanzien van een CPO is voornamelijk faciliteren. De gemeente stelt de kaders, maar een CPO bepaalt zelf de interne regels. Wij gaan aan de slag in projecten met CPO als blijkt dat er hier behoefte aan is. Bij eigen grondexploitaties houden wij aan de voorkant al rekening met de mogelijkheid dat een CPO wordt georganiseerd. Aan de hand van de wensen van een CPO-collectief wordt er een ontwikkelplan opgesteld dat zoveel mogelijk de wensen van alle betrokkenen meeneemt en die passen binnen de opgaves die

2

Pag. 3 van 3

volgen uit het Masterplan Wonen. Zo’n gedragen burgerinitiatief omarmen wij als gemeente graag. Als gemeente wijzen we een CPO actief op de verschillende subsidie-mogelijkheden, zoals Subsidie Stimulering Wonen 2020-2030 van Provincie Limburg. Een CPO draagt zelf zorg voor het aanvragen van deze subsidies. Het voorgaande leidt tot de volgende spelregels voor CPO: 1: Een CPO is een collectief van particulieren (eigen inwoners) die een woning realiseren voor eigen bewoning. 2: Een CPO volgt een transparant en openbaar proces om te bepalen wie deelnemer kunnen zijn. 3: Een CPO initiatief moet aansluiten bij een lokale behoefte. 4: Een CPO verenigt zich, bij voorkeur in een vereniging, of als rechtspersoon. 5: Een CPO verkrijgt de grond voor de gemeentelijke grondprijs. 6: Een CPO kent geen andere voordelen t.o.v. andere vormen van woningbouw. 7: Een CPO verkrijgt de grond via een voorafgaande, openbare, publicatie in het kader van het Didam arrest. 8: Een CPO zorgt voor een goede advisering zodat een CPO groep duidelijk heeft wat er wordt verwacht. In deze groep wordt ook afstemming gezocht m.b.t. architect en aannemer.

Bijlagen

3