RIB.22.051 Jaarverslag VTH 2021
Tekst van het document
Stuknummer: 22.0004323
Raad 06-09-2022 RIB.22.051
raadsinformatiebrief van
: Burgemeester en wethouders
portefeuillehouder
: T. Kuipers
aan
: De leden van de gemeenteraad
datum
:
status
:
openbaar
: Ja
Onderwerp RIB Jaarverslag Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) 2021. Aanleiding Het college informeert jaarlijks de raad en de provincie over de uitvoering van de VTH-taken. In de bijlage ontvangt u het jaarverslag Vergunningen, toezicht en handhaving 2021. Hiermee geven wij ook uitvoering aan de motie 2022.070. Beleidscyclus VTH In het beleidsplan VTH 2017-2020 en de “notitie herijking VTH beleid 2019” staan de doelen en prioriteiten en hoe de VTH-taken daar aan bijdragen. In de 2e helft van 2022 zal het college een nieuw beleidsmatig kader voor VTH vaststellen. Het jaarverslag VTH is onderdeel van de jaarlijkse beleidscyclus VTH. Het jaarlijkse uitvoeringsprogramma laat zien hoe de VTH-taken worden ingezet om de doelen te bereiken en welke projecten er uitgevoerd worden. Het jaarverslag kijkt terug op het uitvoeringsprogramma VTH 2021 (en 2020) Horst aan de Maas. Tevens wordt een korte vooruitblik gegeven. In het jaarverslag VTH staan de resultaten van vergunningverlening, toezicht en handhaving binnen het omgevingsrecht. Interbestuurlijk toezicht De provincie Limburg houdt Interbestuurlijk Toezicht (IBT) op de manier waarop de gemeente zijn VTH-taken (meer specifiek de Wet Algemene Bepalingen omgevingsrecht (WABO) uitvoert. Jaarlijks beoordeelt de provincie de VTH-documenten, te weten het beleidsplan, het uitvoeringsprogramma en het jaarverslag.
De provincie geeft haar oordeel over de tijdige bestuurlijke vaststelling en actualiteit van de VTH-documenten. Het IBT-oordeel over het jaar 2020-2021 is een “matige taakbehartiging”. Voor wat betreft het IBT op de Wet Ruimtelijke Ordening (Wro) was sprake van een “onvoldoende taakbehartiging”. Als verbeterpunt geeft het IBT samengevat aan dat de beleidscyclus niet goed gevolgd is en een kwaliteitsslag behaald kan worden in de beleidscyclus en daaraan verbonden structuren, documenten en rapportages. Met de vaststelling van bijgevoegd jaarverslag VTH 2021 wordt de eerste stap gezet om in de gewenste beleidscyclus
Bezoekadres: BezoekAdres, PlaatsBA
Postadres / PostCodePA PlaatsPA
T TelefoonNummer
F FaxNummer
Pag. 2 van 3
te komen. In 2022 vindt vervolgens een actualisatie plaats van het beleidskader, voor de periode 2023-2026. Hierin worden de consequenties van het nieuwe hoofdlijnenakkoord van het huidige college, wetswijzigingen, prioritering etc. meegenomen. De ambitie daarbij is met ingang van 2023 in de juiste beleidscyclus te komen. Ontwikkelingen in 2021 In 2021 is ingezet op een flinke versterking en ontwikkeling van de organisatie van toezicht en handhaving. De bestuurlijke wens om meer sturing op de eigen VTH-taken is opgepakt als een kans. Zo is er een formatiescan uitgevoerd waaruit bleek dat de formatie-inzet niet toereikend was en is er gestart met de eerste werving van personeel. Tevens is de Gemeenschappelijke Regeling met Venray (GR Venray) ontbonden waarmee de taken geleidelijk terug komen in eigen huis. Ook is er ingezet op verbetering van het handhavingsklimaat door meer zichtbaarheid van toezicht en handhaving. Gelijktijdig is er aandacht ontstaan voor meer integraliteit tussen partners, afdelingen en onderwerpen. Bij het team Omgeving is een verbeterproces opgestart op kwaliteit en kwantiteit en is gelijk ingezet op veranderingen die nodig zijn voor de aankomende Omgevingswet.
Ook binnen de Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD LN), de regionale samenwerking voor de uitvoering van met name complexe milieu VTH-taken, is gestart met een traject om de aansturing van de samenwerkingsorganisatie te versterken en daarmee de effectiviteit de verbeteren. In 2021 zijn we ook gestart om de registratie van gegevens (capaciteitsinzet, aantallen uitgevoerde producten) om daarmee de planning en monitoring van VTH-activiteiten te verbeteren. De resultaten ziet u in het jaarverslag. We zijn nog niet geheel tevreden over de kwaliteit van de rapportage en zetten de komende jaren in om de gegevenskwaliteit verder te verbeteren. Inhoudelijke resultaten 2021 De inhoudelijke resultaten zijn grotendeels conform de planning (uitvoeringsplan). Enkele bijzonderheden: • De gerealiseerde uren toezicht voor de ‘basistaken’ (dit zijn taken die de RUD LN voor ons uitvoert) is achtergebleven op de vooraf geplande en noodzakelijk (op basis van kengetallen) benodigde capaciteit. Het aantal opgeleverde adviezen is daartegen nagenoeg gelijk gebleven. Vanwege de Coronapandemie is er meer inzet van administratieve controles geweest. De inzet vanuit de GR Venray is flink lager dan gepland terwijl de afbouw effectief nog niet gerealiseerd is in 2021. Voor ondersteuning is meer inzet geweest dan vooraf ingeschat.
• In 2021 is aanvullend inzet geweest op de volgende projecten: Corona, ACT! Interventieteam; Actualisatie IPPC; Energie; Huisvesting Arbeidsmigranten en Landschappelijk inpassing. Over het jaar 2020 is geen jaarverslag opgesteld. Het college heeft uw raad toegezegd u te informeren over de resultaten van 2020. Om aan deze toezegging invulling te geven is ervoor gekozen de resultaten van 2020, voor zover deze beschikbaar zijn, in het jaarverslag van 2021 op te nemen. Hiermee wordt tegemoetgekomen aan de wens van uw raad en is er tevens een goede indicatie van 2021 ten opzichte van 2020. Vooruitblik De ambitie is om de VTH-taken verder te versteken waarbij het vergroten van de effectiviteit en kwaliteit de inzet is. Actualisatie van het VTH-beleid, de handhavingsstrategieën en de uitvoeringsplannen staan daarmee op de agenda van 2022. Onderdeel van de actualisatie is het nog duidelijker stellen van prioriteiten ten aanzien
2
Pag. 3 van 3
van de beschikbare capaciteit. Dit maakt de dagelijkse planning en control een stuk makkelijker. Hiervoor is een objectieve risicoanalyse op basis van beschikbare kengetallen en ervaringen nodig. Niet alleen het toezicht en handhaving wordt hierdoor effectiever ook de lange termijnplanning en verantwoording wordt hiermee eenvoudiger en transparanter. Daarnaast wordt gebouwd aan informatie gestuurd handhaven. Extra aandacht voor processen, uniformering, registratie en duiding is nodig om beter te kunnen sturen. De ambitie is ook om in de toekomst meer te gaan sturen op en verantwoorden over de maatschappelijke effecten van VTH, zoals de preventieve werking die uitgaat van meer zichtbaarheid (toezicht). Naast de teamontwikkelingen zal ook de komst van de Omgevingswet en de aflopende samenwerking met Venray aandacht vragen. Tot slot zal de gemeente Horst aan de Maas, samen met andere gemeenten (verder) werken aan een versterking en optimalisering van de RUD LN. Tot slot Het Jaarverslag VTH 2021 is op 19 juli 2022 vastgesteld door het College en is aangeboden aan de Provincie Limburg.
Bijlagen 1. Jaarverslag Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) 2021.
3
Jaarverslag 2021 Vergunningen, Toezicht & Handhaving Gemeente Horst aan de Maas
Vastgesteld door het College 19 juli 2022
Inhoud 1.
INLEIDING .................................................................................................................. 3
1.1. 1.2. 1.3. 1.4.
Algemeen ............................................................................................................................................... 3 Leeswijzer .............................................................................................................................................. 3 Doelstellingen ....................................................................................................................................... 3 Interbestuurlijk Toezicht (IBT) ............................................................................................................. 3
2.
ONTWIKKELINGEN ................................................................................................... 4
2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5. 2.6. 2.7.
De beleidskaders .................................................................................................................................. 4 Organisatieontwikkeling ...................................................................................................................... 4 Samenwerking met Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN) .......................................................... 7 Covid ...................................................................................................................................................... 7 Informatievoorziening .......................................................................................................................... 7 Voorbereiding implementatie Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen .......... 7 Investeren in kwaliteitscriteria VTH-stelsel ........................................................................................ 7
3.
UITGEVOERDE VTH WERKZAAMHEDEN ............................................................... 8
3.1. Vergunningen ........................................................................................................................................ 9 3.1.1. Vergunningverlening Wet algemene bepalingen omgevingsrecht .............................................. 9 3.1.2. Vergunningverlening APV en Bijzondere wetten ........................................................................... 9 3.2. Toezicht en Handhaving .................................................................................................................... 11 3.2.1. Basistaken ....................................................................................................................................... 11 3.2.2. Thuistaken ....................................................................................................................................... 12 3.2.3. Overige ............................................................................................................................................. 14 3.3. Meldingen en verzoeken .................................................................................................................... 15
4.
PROJECTEN ............................................................................................................ 16
Covid ........................................................................................................................................................... 16 Act! Interventieteam ................................................................................................................................... 16 Actualisatie IPPC ........................................................................................................................................ 16 Energie ........................................................................................................................................................ 16 Huisvesting Arbeidsmigranten ................................................................................................................. 16 Landschappelijke inpassing ..................................................................................................................... 16
5. 6.
VOORUITBLIK ......................................................................................................... 17 BIJLAGE .................................................................................................................. 18
2
1. Inleiding 1.1.
Algemeen
Voor u ligt het jaarverslag Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) 2021 van de gemeente Horst aan de Maas. Dit jaarverslag geeft inzicht in hoeverre de geformuleerde taken uit het Uitvoeringsprogramma VTH 2021 zijn uitgevoerd en de bijdrage aan de doelstellingen. De focus in dit jaarverslag ligt daarbij op de ingezette ontwikkeling ten aanzien van de organisatie van toezicht en handhaving in 2021. Ook wordt aandacht besteed aan de geleverde output qua gerealiseerde inzet en het aantal zaken. Ter vergelijking is de beschikbare informatie uit 2020 in dit jaarverslag opgenomen.
1.2.
Leeswijzer
Dit jaarverslag heeft betrekking op het jaar 2021. In paragraaf 1 gaan wij in op de doelstellingen en uitleg over het Interbestuurlijk Toezicht. Daarna wordt in paragraaf 2 aandacht besteed aan de ontwikkelingen in het jaar 2021. In paragraaf 3 gaan we in op de geleverde output qua gerealiseerde inzet en het aantal zaken met betrekking tot de taakstelling van vergunningen, toezicht en handhaving (VTH). In paragraaf 4 volgt een toelichting op specifiek lopende projecten. Wij sluiten af met een korte vooruitblik in paragraaf 5.
1.3.
Doelstellingen
Onze doelstellingen zijn opgenomen in het VTH-beleidsplan 2017-2020 en aangevuld met de Notitie Herijking VTH beleid in 2019. In 2022 worden beide beleidsplannen geactualiseerd en geïntegreerd in één VTH-beleidsplan. In dit jaarverslag komen de volgende taakvelden vergunningverlening, toezicht en handhaving aan de orde, die uitsluitend betrekking hebben op het omgevingsrecht. Het omgevingsrecht is een bundeling van alle zaken die in de leefomgeving spelen. Hierbij gaat het onder meer om wet- en regelgeving over bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening, natuur en gebruik van de openbare ruimte. De uitvoering van deze taken vindt plaats onder bevoegd gezag van het college van B&W door de gemeente Horst aan de Maas. Voor een aantal deelaspecten is de feitelijke uitvoering op basis van wettelijke voorschriften belegd bij de Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD LN) en Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN). Een deel van de taken is uitbesteed aan de gemeente Venray middels een gemeenschappelijke regeling. Deze laatste samenwerking wordt afgebouwd. Het jaarverslag VTH wordt aangeboden aan het college, de gemeenteraad en aan Gedeputeerde Staten van de provincie Limburg.
1.4.
Interbestuurlijk Toezicht (IBT)
Het Besluit omgevingsrecht (Bor) stelt het verplicht om de uitvoering van de VTH-taken jaarlijks te evalueren. Jaarlijks beoordeelt de provincie Limburg in het kader van IBT de VTH-documenten, te weten het beleidsplan, het uitvoeringsprogramma en het jaarverslag. De provincie geeft een IBT-oordeel over de tijdige bestuurlijke vaststelling en actualiteit van de VTH-documenten op basis van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en Wet ruimtelijke ordening (Wro). Het samenvattend IBT-eindoordeel omgevingsrecht over het jaar 2020-2021 laat zien dat de gemeente Horst aan de Maas op het onderdeel Wabo een “matige” taakbehartiging en op het onderdeel Wro “onvoldoende” taakbehartiging is toegekend. Als verbeterpunt geeft het IBT samengevat aan dat de beleidscyclus niet goed gevolgd is en een kwaliteitsslag behaald kan worden in de beleidscyclus en daaraan verbonden structuren, documenten en rapportages. Deze aanbevelingen zijn al in 2021 en 2022 opgepakt en krijgen verder vorm door uitbreiding van de capaciteit in uitvoering, beleid en ondersteuning, in het te actualiseren VTH-beleidsplan in 2022, een risicoanalyse waaruit prioritering volgt, de vertaling naar jaarlijkse uitvoeringsplannen en periodieke monitoring op de uitvoering.
De verwachting is dat de beleidscyclus hiermee een nieuwe impuls krijgt en dan actief (bij)gestuurd kan worden op risico's, doelstellingen, kwaliteit en kwantiteit binnen de gegeven capaciteit. In februari 2022 heeft er ambtelijke afstemming plaatsgevonden tussen gemeente en provincie over het op orde krijgen van de beleidscyclus en de uitvoering van de VTH-taken.
3
2. Ontwikkelingen 2.1.
De beleidskaders
In Nederland en daarmee ook in Horst aan de Maas leggen we in beleid vast wat de ambitie en opgaves zijn van de maatschappij om onze samenleving en gemeente veilig, gezond en leefbaar te maken en te houden. Met beleidskaders en wet- en regelgeving op landelijk, regionaal en lokaal niveau leggen we vast hoe we dit willen bereiken. Denk aan de Omgevingswet, maar ook de omgevingsvisie, bestemmingsplannen, visie intensieve veehouderij en de Algemene Plaatselijke Verordening. Voor Horst aan de Maas is het toezicht en handhaving uitgewerkt in het Beleidsplan VTH Horst a/d Maas 2017-2020 en de herijking in 2019. Dit wordt jaarlijks vertaald in uitvoeringsplannen. Dit verloopt idealiter volgens onderstaande cyclus.
Figuur Big Eight cyclus
Het brede scala aan thema’s zoals: bouwen, milieu, ruimtelijke ordening, evenementen, horeca, integrale veiligheid, ondermijning en zo voort maakt dat per definitie de beschikbare capaciteit voor toezicht en handhaving onvoldoende is om alle overlastmeldingen en mogelijke overtredingen die binnen onze gemeente plaatsvinden in beeld te brengen en hierop effectief toezicht te houden en te handhaven. Om die reden zijn, zoals ook in andere gemeenten, beleidsmatige strategische prioriteiten gesteld binnen het VTH-beleidskader. Het VTH-beleid van de gemeente Horst aan de Maas dient te worden geactualiseerd. In 2021 is gestart met het treffen van de eerste voorbereidingen door middel van het uitvoeren van een knelpuntenanalyse. Naar verwachting is eind 2022 het VTH-beleid geactualiseerd..
2.2.
Organisatieontwikkeling
Zowel in politiek als samenleving is het besef doorgedrongen dat een er flink tandje moet worden bijgezet op het gebied van toezicht en handhaving in Horst aan de Maas. Dit kwam o.a. tot uitdrukking in gesprekken over maatschappelijke thema’s zoals veiligheid, intensieve veehouderij en huisvesting arbeidsmigranten. Daarom is er in (aanloop naar) 2021 gestart met knelpuntenanalyse waaraan vervolgens acties zijn gekoppeld op diverse onderdelen met het doel de organisatie van vergunningen, toezicht en handhaving robuuster maken voor de toekomst. Ten aanzien van vergunningverlening was in 2020 al een verbetertraject gestart. Uit de analyse zijn de volgende zaken naar voren gekomen: • • •
Het toezicht en handhaving staan te veel op afstand van de eigen organisatie. De eigen organisatie heeft onvoldoende capaciteit beschikbaar. Maatschappelijke ontwikkelingen drukken op het resultaat.
Hieruit zijn de volgende oplossingsrichtingen geformuleerd en opgepakt: • • • • •
Meer regie op toezicht en handhaving Uitbreiding capaciteit toezicht en handhaving Vergroten zichtbaarheid toezicht en handhaving Verbeteren integraliteit tussen afdelingen Verbeteren ingang en proces vergunningverlening
Hieronder volgt een nadere toelichting en duiding over de diverse oplossingsrichtingen die opgepakt zijn. Ondanks dat er flinke stappen zijn gezet is de opgave groot en zal dit ook na 2021 aandacht en inzet vragen van alle betrokkenen binnen het VTH-veld. Meer regie op toezicht en handhaving. Sinds 2000 is toezicht en handhaving in onze gemeente middels een gemeenschappelijke regeling in zijn geheel belegd bij de gemeente Venray. In de loop van de jaren is het aantal uren teruggebracht met de gedachten dat het ook wel iets minder kon. Er werd op hoofdlijnen gestuurd op het realiseren van uren en in beperkte mate op basis van de doelstellingen en prioriteiten. Gelijktijdig werd in 2021 op basis van speciaal geprioriteerde thema’s zoals ondermijning,
4
horeca, Covid, landschappelijke inpassingen en huisvestingslocaties arbeidsmigranten aparte capaciteit ingehuurd binnen Horst aan de Maas. Vanuit het bestuur en de organisatie kwam de behoefte om meer sturing te geven aan toezicht en handhaving. Hierop is in 2021 een tijdelijk extra teamhoofd APV-vergunningen, toezicht en handhaving aangetrokken. Er is een formatiescan uitgevoerd van de VTH-taken, welke de waarnemingen op de werkvloer bevestigde dat op de werkvloer de formatie-inzet niet toereikend is. Dit heeft ertoe geleid dat in oktober 2021 beide raden hebben ingestemd met de ontbinding van de GR met Venray. Tot en met 2024 wordt het aantal uren dat Venray uitvoert afgebouwd. Gelijktijdig wordt in Horst aan de Maas vanaf 2022 een eigen team toezicht en handhaving opgebouwd. Ook heeft de raad in november 2021 in de meerjarenbegroting met ingang van 2022 structureel middelen opgenomen voor de capaciteit van toezicht en handhaving voor zowel toezichthouders, juristen, beleid, ondersteuning en teamhoofd. In 2010 ontstond de wettelijke verplichting om op regionale schaal samen te werken in de vorm van regionale uitvoeringsdiensten (ook wel omgevingsdienst genoemd) om op die manier voldoende expertise te borgen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. In onze regio leidde dat tot de Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD LN).
Dit is een netwerkorganisatie. Hetgeen inhoudt dat de medewerkers van de RUD LN in dienst zijn van de deelnemende gemeenten en dat het werk jaarlijks vooraf volgens een VTH-uitvoeringsplan wordt verdeeld over de deelnemende gemeenten. Waarbij eerst wordt gekeken of de eigen toezichthouders de benodigde kennis en expertise hebben. Is dat niet het geval dan wordt de zaak verdeeld via het coördinatiecentrum van de RUD LN. Een toezichthouder kan dus zowel werken onder de vlag van de gemeente als onder die van de RUD LN, afhankelijk van welke taak deze uitvoert. Voor Horst aan de Maas geldt in 2021 dat ook deze uren zijn belegd binnen de GR Venray. De verantwoordelijkheid blijft echter bij de eigen gemeente. Ter verduidelijking er wordt in deze onderscheid gemaakt tussen de basistaken (RUD LN) en thuistaken. Een uitgebreid overzicht van deze taken is toegevoegd als bijlage (1). De basistaken hebben betrekking op de meer complexe milieutaken en zijn in 2021 onder regie van RUDL N uitgevoerd. Onder de thuistaken vallen onder meer de simpele milieutaken, de BRIKS-taken (waarbij BRIKS staat voor Bouwen, Reclame, Inritten, Kappen en Slopen), klachten en meldingen, die niet-milieu-gerelateerd zijn en casemanagement voor vergunningaanvragen. De thuistaken zijn in 2021 enerzijds door de VTH-medewerkers van Horst aan de Maas uitgevoerd en anderzijds uitbesteed aan gemeente Venray.
Hierbij is de vergunningverlening in eigen huis uitgevoerd. Het toezicht is door Venray uitgevoerd. De bestuursrechtelijke handhaving is in eigen huis uitgevoerd. Ook is er voor Covid, APV en Bijzondere wetten vanuit eigen huis toezicht inzet geweest.
Organisatie met ingang van 2022
Uitbreiding capaciteit toezicht en handhaving In Horst aan de Maas zijn op veiligheid, gezondheid en leefbaarheid onder andere ambities geformuleerd ten aanzien van de woonvisie (bouwen binnen de normen), de energietransitie (voorschriften), huisvesting arbeidsmigranten (brandveiligheid, uitbuiting, overlast), landschappelijke inpassingen (voorschriften), intensieve veehouderij (o.a. toezicht op IPPC’s), ondermijning (o.a. drugs) en sociale veiligheid (woonoverlast, verward gedrag). Hiermee is de ambitie breed en vraagt deze om meer toezicht en handhaving. Ook is er sinds 2000 in het maatschappelijke veld het nodige veranderd en zijn ook nog de nodige ontwikkelingen te verwachten: ten behoeve van het klimaat zijn de regels toegenomen; is het algemene beeld dat de onderlinge tolerantie is afgenomen en trekt de politie door capaciteitsproblemen terug uit de wijken waardoor een groter beroep wordt gedaan op gemeentelijk toezicht en handhaving. Met deze ambitie en uitdagingen staat de gemeentelijke verantwoordelijkheid op het gebied van VTH onder druk. Het totale uitvoeringsplan VTH voor 2021 bedroeg een capaciteit van inzet voor 15.617 uur waarvan 8.959 uren voor toezicht en handhaving waren bestemd. Totaal BTP en TTP
Basistaken
Thuistaken
Totaal
Milieuvergunningverlening/toetsen meldingen
1673
1116
2789
Milieutoezicht
2700
1039
3739
Bouwvergunningverlening/toetsen sloopmeldingen
840
3029
3869
Bouw- en Slooptoezicht, Bijzondere taken
604
2016
2620
5
Juridisch en overig
450
2150
2600
Totaal Milieu en Bouwen
6267
9350
15617
Tabel VTH-uitvoeringsprogramma 2021
Op basis van de uitkomst van een formatie-onderzoek is een inschatting gemaakt van wat de komende jaren nodig is op het gebied van toezicht en handhaving. Fte’s in dienst van of inhuur door Horst ad Maas 2021
Fte binnen GR Venray Toezichthouder milieu
Totaal benodigd op basis van inzicht 2021
Aanvullende uren obv achterstanden, ambitie en benchmark 0
2,5 Toezichthouder Bwt 1,5 2,8
Boa Regisseur
5
Teamhoofd
6
0 2 0
5
3,3
3,3
4
2
0,8
0
1
1
22,1
19,3
2 0,8
0
0 0,7
0
0,3 6,3
6
5 1,3
4
totaal
4
2,2
2 3
4
4 2,5
0 Ondersteuning2
4 1,5
0
Handhavingsjurist1
Waarvan werven vanaf 2022 want nu belegd bij Venray of inhuur
9,8
In totaal wordt zo’n 19 fte geworven over de periode 2022 tot en met 2024 op basis van de uren die terugkomen vanuit Venray en de door de raad structureel extra toegekende middelen om toezicht en handhaving voldoende robuust te maken en de taken kwalitatief en kwantitatief voldoende te kunnen uitvoeren. Ook mede in het licht van de invoering van de Omgevingswet is het niet uit te sluiten dat de rol van vergunningverleners en toezichthoudende taken zullen toenemen en/of anders vormgegeven gaan worden. Vanwege de ontbinding van de GR Venray en de grote opgave in een krappe arbeidsmarkt is in 2021 gestart met de start van het werving en selectieproces. De opbouw van het team zal de komende jaren, en een grote mate in 2022, plaatsvinden en is gebaseerd op de taken die overkomen vanuit de GR Venray en de ambities van de gemeente. Vergroten zichtbaarheid toezicht en handhaving Met het uitbreiden van de capaciteit vergroten we ook de zichtbaarheid van toezicht en handhaving waarmee we het handhavingsklimaat verbeteren en een eventueel verloren vertrouwen in een niet handhavende gemeente herstellen. Deze omkering kan ook tot gevolg hebben dat er nu nog onbekende achter- en/of misstanden zichtbaar worden omdat er nog weinig aandacht voor was.
Als dit uitvoeringsconsequenties heeft met betrekking tot de capaciteit kan dat leiden tot bijstellen van de prioriteiten of (tijdelijke) uitbreiding van de capaciteit. Daarvoor werken we met de big eight cyclus. Verbeteren integraliteit tussen afdelingen Het is belangrijk dat beleid aan de voorkant is getoetst op handhaafbaarheid. Aan de andere kant voedt handhaving beleid met cijfers en casuïstiek voor eventuele beleidsbijstellingen. Eenzelfde vergelijking geldt voor vergunningverlening. Door de beperkte aandacht voor toezicht en handhaving en het in het verleden op afstand zetten is deze vorm van integraal werken onder druk komen te staan. In de toekomst willen we dit beter vorm geven door meer informatie gestuurd te handhaven en kortere lijnen binnen één organisatie tussen beleid, vergunningverlening en handhaving. Hiermee wordt integraal werken versterkt. Daarnaast is toezicht en handhaving in 2021 op verschillende plekken binnen en buiten de organisatie georganiseerd. Hetgeen wat belegd is bij Venray komt zoals eerder benoemd de komende jaren terug. Daarnaast was een deel van toezicht en handhaving ondergebracht bij Omgeving en een ander deel bij Veiligheid. Het geheel van toezicht en handhaving is daarmee complex georganiseerd. Gelijktijdig is in 2021 een organisatie breed ontwikkeltraject gestart dat in 2022 een bidbook heeft opgeleverd.
Het hierin beschreven opgave gericht werken zal bijdragen aan meer integrale manier van denken en doen. Idealiter wordt het toezicht en handhaving gelijk goed gepositioneerd en geborgd binnen de organisatie, bijvoorbeeld door middel van een team VTH. Verbeteren ingang en proces vergunningverlening In 2021 is bij het team Omgeving een verbeterproces opgestart op kwaliteit en kwantiteit en is gelijk ingezet op veranderingen die nodig zijn voor de aankomende Omgevingswet. Er wordt ingezet op het verbeteren van de werkprocessen. Zo komt er een centrale ingang voor een betere en snellere triage op vergunningsaanvragen. De aanvrager weet daardoor eerder wat de slagingskansen van een initiatief zijn. Bij een handhavingszaak komt hiermee ook sneller antwoord op de vraag over zicht op legalisatie. Daarnaast wordt ingezet op het uitbreiden van de capaciteit. 1
Dit is inclusief inhuur juridische handhaving huisvesting arbeidsmigranten, landschappelijke inpassing en ondermijning Administratie, juridische ondersteuning, planning/verdeler, beleid /accounthouderschap RUD NL.ge 3 Toezichthouder is in dienst van de gemeente en wordt bijgeschoold tot boa. Ingehuurde boa wordt overgenomen van externe partij. 4 Eén toezichthouder is in dienst. De overige uren worden ingehuurd voor controle Alcoholwet en Boa. Afgelopen jaar tijdelijk opgehoogd via coronasteun. 5 Regisseur toezicht & handhaving is al dienst van de gemeente 6 Afhankelijk van hoe en waar toezicht & handhaving wordt gepositioneerd is extra teamhoofd nodig. 2
6
De huidige arbeidsmarkt maakt dit extra lastig. De verwachting is dat dit met ingang van 2022 een positief effect zal hebben op toezicht en handhaving en visa versa. In 2021 is als onderdeel van het cluster Ruimte een (tijdelijk) team APV-vergunningverlening, toezicht en handhaving gevormd. Dit biedt tijd om in de komende VTH-beleidsperiode inhaalslagen te maken die nodig zijn. Ook is dan de organisatievisie afgerond en is er meer bekend over de toekomst van de omgevingsdiensten. Naar verwachting kan in 2023 een goede afweging gemaakt worden hoe toezicht en handhaving en de relatie met vergunningverlening (omgeving en APV) en Veiligheid goed te positioneren in de organisatie.
2.3.
Samenwerking met Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN)
Op gebied van risicobeheersing en brandveiligheid worden de toezichtstaken uitgevoerd door collega’s van de VRLN. Concreet gaat het om toezicht en advisering met betrekking tot brandveiligheid bij vergunningprocedures en evenementenvergunningaanvragen. Daarnaast controleren zij objecten conform een met de gemeente afgestemd uitvoeringsprogramma brandveiligheid.
2.4.
Covid
Het jaar 2021 stond ook in het teken van de Corona-uitbraak. Vanwege de verplichting om zoveel als mogelijk thuis te werken en fysiek contact te vermijden, zijn de werkzaamheden anders verlopen dan in het uitvoeringsplan VTH 2021 geraamd stond. Desalniettemin is zoveel mogelijk getracht om het uitvoeringsplan uit te voeren om daarmee te voldoen aan de doelstellingen van het VTH-beleid.
2.5.
Informatievoorziening
In 2021 maakte de gemeente gebruik van de VTH-applicatie SquitXO. Dit systeem is de afgelopen jaren (mede door capaciteitsgebrek) onvoldoende bijgehouden en uitgebouwd ten aanzien van toezicht en handhaving. Om ook digitaal klaar te zijn voor de Omgevingswet is regionaal het programma Squit20/20 ingekocht. 2021 stond in teken van voorbereiding van de implementatie van het systeem. Daadwerkelijke uitrol heeft plaatsgevonden in februari 2022. De komst van deze nieuwe (gemeenschappelijke) VTH-applicatie Squit2020 wordt aangegrepen als kans om het handhavingsproces en het daarbij behorende noodzakelijk te volgen stramien goed in te regelen en vast te leggen. Dit krijgt in 2022 zijn vervolg.
2.6.
Voorbereiding implementatie Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
In 2020 zijn de voorbereidingen gestart voor de implementatie van de Omgevingswet. Vanwege het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet van 1 januari 2022 naar 1 januari 2023 lopen de voorbereidingshandelingen door tot de datum van inwerkingtreding. De invoering van de Omgevingswet, brengt veranderingen in werkwijzen en werkhoeveelheid met zich mee. In 2020 zijn de eerste voorbereidingen getroffen om medewerkers op te leiden en ‘klaar te stomen’ voor de komst van de Omgevingswet. Dat is in 2021 voortgezet en krijgt in 2022 en verder zijn vervolg. De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen treedt gelijktijdig met de Omgevingswet in werking. Daarbij gaan een aantal gemeentelijke taken over naar het private veld. In 2021 is gestart met het in kaart brengen van de exacte consequenties. Dit proces is niet afgerond en loopt in 2022 door.
2.7.
Investeren in kwaliteitscriteria VTH-stelsel
Op 2 december 2016 heeft de gemeenteraad de Verordening Kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingsrecht Horst aan de Maas vastgesteld. De basistaken dienen daarmee uitgevoerd te worden conform de opgenomen kwaliteitscriteria. Sinds de vaststelling van deze verordening werkt de gemeente Horst aan de Maas aan het voldoen aan deze criteria. Uit de knelpuntenanalyse is naar voren gekomen dat een kwaliteitsslag mogelijk is. In het te actualiseren VTH-beleid in 2022 zal dit aandacht krijgen. Ook de rol van de omgevingsdienst vraagt om een kwaliteit slag. In dit laatste is binnen de RUD NL in 2021 een verbetertraject in gang gezet wat in 2022 verder vorm krijgt. Ook zal, zodra de Omgevingswet in werking treedt, de Verordening Kwaliteit Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Omgevingsrecht Horst aan de Maas worden vervangen door een Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht. Deze verordening sluit aan op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.
7
3. Uitgevoerde VTH werkzaamheden In dit hoofdstuk staan de uitgevoerde werkzaamheden VTH centraal. Hierbij wordt cijfermatig inzicht verschaft over de onderdelen vergunningenverlening, toezicht en handhaving. Aan de hand van een aantal overzichten wordt inzicht verschaft in de verschillende onderdelen (i.c. taken) uit het basistakenpakket, thuistaken en overige taken. Per onderdeel is de realisatie aangegeven voor 2021. Indien informatie beschikbaar is ten aanzien van 2020 is deze vermeld. Onderstaand schema geeft weer welke instantie welke taak uitvoert voor de gemeente.
Uitvoering VTH
o.g.v. Wabo
o.g.v. APV en bijzondere wetten
Basistaken (o.g.v. Wabo)
Thuis taken
Overige taken
Vergunningen
Gemeente
Gemeente
Gemeente
Toezicht
RUD NL
Gemeente / GR Venray / Veiligheidsregio
Gemeente / GR Venray / Veiligheidsregio
Gemeente (GR Venray)
Gemeente (GR Venray)
Gemeente (GR Venray)
Handhaving
Schematische weergave uitvoering VTH 2021
Duidelijk is dat er veel is gedaan op een complex veld aan onderwerpen. Aandachtpunt is de wijze van registratie van gegevens. Deze maakt monitoring nu ingewikkeld en tijdrovend. We werken met veel verschillende systemen die onderling niet op elkaar zijn afgestemd en waarbij de informatie regelmatig voor meerdere uitleg vatbaar is. Dit komt voornamelijk omdat duiding van de uitkomsten onbekend is. Bijvoorbeeld in geval er afwijkingen in geplande en daadwerkelijke inzet zijn ontbreekt de achtergrond waarom deze afwijking er is. Ook kunnen ambities beter inzichtelijk gemaakt en toegelicht worden. Er is aandacht voor een aantal specifieke projecten. Of deze projecten voortvloeien uit prioriteiten, aanvullende ambities of reguliere taakstelling is niet duidelijk. Het moet duidelijk zijn dat iedereen het over hetzelfde heeft en dat informatie duidelijk en helder is. Factoren die van invloed zijn op de realisatie ontbreken nu nog. Er is weliswaar voortdurende ontwikkeling in de verschillende systemen. Echter de integraliteit tussen de systemen wordt gemist. Hierdoor neemt de kans op fouten toe en de betrouwbaarheid van de cijfers neemt af. Daarmee is het realistisch te stellen dat er enige foutmarge aanwezig is in de genoemde cijfers en aantallen. De erkenning van dit feit en de ingezette weg zal naar verwachting hierin een kwaliteitsslag gaan opleveren.
8
3.1.
Vergunningen
Beschrijving Doelstelling Output/Wat hebben we ervoor gedaan?
3.1.1.
Het behandelen van (aan)vragen en meldingen Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Het bewerkstelligen/bevorderen van een gezonde, veilige, leefbare en groene leefomgeving. Het behandelen van verzoeken om informatie (bestemmingsplaninfo. etc.). Het behandelen van principeverzoeken. Het behandelen van (aan)vragen om vergunningen/meldingen en het nemen van besluiten hieromtrent.
Vergunningverlening Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
In onderstaand overzicht is het aantal ontvangen principeverzoeken, respectievelijk meldingen/aanvragen van 2020 en 2021 zichtbaar gemaakt. In het overzicht is opgenomen hoeveel aanvragen er zijn binnengekomen en in dat jaar zijn afgehandeld. Opgemerkt dient te worden dat er zaken in 2020 en 2021 zijn afgehandeld die wellicht in voorgaande jaren zijn aangevraagd. Soms heeft een procedure een langere doorlooptijd omdat een aanvraag bijvoorbeeld niet volledig is of de termijn door initiatiefnemer of gemeente is opgeschort.
Vergunningen Omgevingsvergunningen aangevraagd Omgevingsvergunningen afgehandeld Milieuvergunningen aangevraagd Milieuvergunningen afgehandeld Vergunning brandveilig gebruik aangevraagd ** Vergunning brandveilig gebruik afgehandeld Principeverzoeken aangevraagd Principeverzoeken afgehandeld Bestemmingsplanprocedures aangevraagd Bestemmingsplanprocedures afgehandeld Voorloperzaak aangevraagd * Voorloperzaken afgehandeld Milieumeldingen aangevraagd Milieumeldingen afgehandeld Sloopmeldingen aangevraagd ** Sloopmeldingen afgehandeld Melding brandveilig gebruik aangevraagd Melding brandveilig gebruik afgehandeld Mer beoordeling aangevraagd Mer beoordeling afgehandeld Maatwerkvoorschriften aangevraagd Maatwerkvoorschriften afgehandeld Besluit hogere grenswaarde aangevraagd Besluit hogere grenswaarde afgehandeld Totaal aantal ontvangen aanvragen, meldingen en procedures omgeving
Aantal zaken gerealiseerd 2020
Aantal zaken gerealiseerd 2021
432 370 11 11 10 13 389 310 37 35 58 59 87 83 281 280 9 9 9 9 1 2 8 7
415 388 14 8 9 5 267 216 31 41 50 30 109 107 248 247 15 11 11 5 1 1 6 10 2520
2245
* In een voorloperzaak worden alle gegevens verzameld en beoordeeld om te komen tot een bestemmingsplanprocedure. De voorloperzaak en bestemmingsplanprocedure is feitelijk één procedure. ** Het gaat hier om losse aanvragen en meldingen brandveilig gebruik. Deze kunnen ook door een initiatiefnemer zijn opgenomen in een aanvraag omgevingsvergunning. De brandveiligheid wordt dan vanuit de aanvraag integraal beoordeeld en afgehandeld. Deze aantallen zijn niet specifiek uit de systemen te halen. Daarnaast worden bouwplannen ook op basis van het Bouwbesluit aan de brandveiligheid getoetst. Er is dan geen sprake van een melding of aanvraag brandveilig gebruik maar een inhoudelijke beoordeling door onze bouwkundige specialist of de brandweer.
3.1.2.
Vergunningverlening APV en Bijzondere wetten
Beschrijving Doelstelling
Het behandelen van APV-vergunningen, meldingen en toestemmingen (APV/Bijzondere wetten). Het bewerkstelligen/bevorderen van een gezonde, veilige, leefbare en groene leefomgeving.
9
Output/Wat hebben we ervoor gedaan?
Het behandelen van verzoeken om informatie. Het behandelen van aanvragen om APV-vergunningen/ontheffingen, APV-meldingen en het nemen van besluiten hieromtrent.
In onderstaand overzicht is het aantal ontvangen aanvragen/ontheffingen op grond van de APV en overige bijzondere wetten opgenomen voor 2020 en 2021. In totaal zijn er in 2021 meer aanvragen/ontheffingen ingekomen dan in 2020.
Fysieke leefomgeving (APV en bijzondere wetten
Evenementenvergunningen Alcoholwet vergunningen APV en bijzondere wetten vergunningen/ontheffingen APV en bijzondere wetten meldingen Totaal aantal Fysieke leefomgering
Aantal zaken gerealiseerd 2020
Aantal zaken gerealiseerd 2021 116 47 167 71
119 45 129 66 359
401
10
3.2.
Toezicht en Handhaving
Beschrijving
Doelstelling Output/Wat hebben we ervoor gedaan?
3.2.1.
Het uitvoeren van (periodieke en incidentele) controles, het opsporen van illegale situaties, het uitvoeren van bestuursrechtelijke handhaving volgens gemeentelijk beleid en het afhandelen van meldingen en verzoeken. Het bewerkstelligen/bevorderen van een gezonde, veilige, leefbare en groene leefomgeving. Het uitvoeren van controles. Het behandelen van meldingen, klachten en handhavingsverzoeken.
Basistaken
Het toezicht en handhaving van de basistaken wordt uitgevoerd binnen het RUD LN verband. De volgende overzichten betreffen taken die de RUD LN voor Horst aan de Maas heeft uitgevoerd in relatie tot de planning voor 2021. Hierbij valt op dat de gerealiseerde uren toezicht voor de basistaken achter is gebleven op de vooraf geplande en noodzakelijk (op basis van kengetallen) benodigde capaciteit. Ook blijkt ondanks dat in 2020 al bleek dat de totale geplande en noodzakelijke capaciteit niet gerealiseerd werd er niet is geanticipeerd richting 2021. In 2021 is de benodigde capaciteit verder opgelopen terwijl de gerealiseerde capaciteit verder is teruggelopen ten opzichte van 2020. Basistaken
2020
2021
Uren geraamd voor uitvoering Uren besteed
5403 4023
6268 3637
Voor de gemeente Horst aan de Maas leverde invulling van het format voor het Uitvoeringsprogramma 2021 vooraf een planning op. In onderstaande overzichten is daaraan de realisatie toegevoegd. Vergunningen en milieumeldingen Dit betreft toezicht op regulier verleende vergunningen en het ad hoc reageren op ingekomen meldingen. De inschatting van de RUD NL voor 2021 is vooraf gebaseerd op de frequentie, waarmee de laatste jaren (onderdelen van) vergunningen verleend zijn. Daarnaast is het aantal milieumeldingen meegenomen en zijn de ingezette uren opgenomen. Basistaken
Gerealiseerd 2020 Gerealiseerd 2021
Vergunningen en Omgevingsbeperkte Milieu toets (OBM) Revisie-/oprichtingsvergunning Veranderingsvergunning / ambtshalve wijziging Vergunning milieu neutrale verandering Intrekken vergunning ambtshalve Intrekken vergunning op verzoek Milieu Effect Rapportage Omgevingsbeperkte Milieu toets Melding activiteitenbesluit
Zaken
Zaken 2 0 0 0 3 2 1 44
Totaal
Basistaken
Gepland 2020
Vergunningen en OBM Zaken Niet-vergunningplichtig 43 Overig vergunningplichtig 9 IPPC agrarisch 14 IPPC industrieel 0 Totaal Aantal controles Volledige controles Deelcontroles energie Deelcontroles bodem Deelcontroles overig
Zaken
52
48
Gerealiseerd 2020
Gepland 2021
Gerealiseerd 2021
Zaken
Zaken
Zaken
45 5 0 2 66
43 12 13 0 52
Zaken 120 0 0 0
1 0 0 0 1 0 1 45
68 Zaken
60 0 3 3
45 2 0 1 48 Zaken
34 23 0 5
72 54 0 1
11
Audit / administratieve controle Hercontrole Handhavingscontrole
0 36 6 Totaal
5 132 5 162
78 88 14 208
Uren voor toezicht Uren Uren Overig toezicht (o.a. klachten) 397 Asbesttoezicht 588 Bodemtoezicht 152 Energietoezicht 0 Ketentoezicht 0 Milieutoezicht (inrichtingen) 2016 Totaal 3153
19 68 12 242
Uren 532 104 46 0 0 1653
226 Uren
605 604 152 232 100 1611 2335
432 114 40 448 0 1761 3304
2795
Voor specialistisch advies is in 2021 in regionaal verband samengewerkt. In voorkomende gevallen is een beroep gedaan op de collega gemeenten, die deskundigheid op dit vlak hebben. Hieronder vallen: Advisering IPPC Industrieel Advisering IPPC Agrarisch Advisering overige vergunningplichtige inrichtingen Advisering niet vergunningplichtige inrichtingen (meldingsplicht) Advisering Bodem Specialistisch advies Externe Veiligheid. Bouwtoezicht (BRIKS) Ook de behandeling van sloopmeldingen en het toezicht op asbestsloop behoren tot de basistaken. Ten opzichte van de planning zijn er in 2021 aanzienlijk minder sloopwerken geweest die gecontroleerd zijn in verband met aanwezig asbest. Basistaken
Gepland 2020
Milieutoezicht met asbest Zaken Milieutoezicht bij sloopwerken met asbest (<35 m2) 0 Milieutoezicht bij asbestsloop (>35m2) 98 Milieutoezicht bij asbestsloop met zware overtredingen 0 Totaal
3.2.2.
Gerealiseerd 2020
Gepland 2021
Gerealiseerd 2021
Zaken
Zaken
Zaken
23
1
0
2
98
19
0 98
1 25
0 100
19
Thuistaken
De thuistaken worden in eigen beheer uitgevoerd waarbij een aantal zaken wel extern zijn uitbesteed. Het overgrote deel is daarbij ingevuld binnen de gemeenschappelijke regeling door medewerkers van Venray. Daarnaast heeft ten aanzien van brandveiligheid de Veiligheidsregio (opgenomen onder 3.2.3.) een aantal taken voor de gemeente uitgevoerd. Alle overige taken zijn in eigen huis uitgevoerd. Onder de thuistaken vallen de onderwerpen: Toezicht milieu BRIKS Ondersteuning. In het uitvoeringsprogramma is een planning op basis van het voorgaande jaar opgenomen. In de praktijk is op onderdelen verschuiving van de inzet geweest. Ook is er minder inzet geweest in uren. Zo is een achterblijvend resultaat zichtbaar in geleverde ten opzichte van geplande inzet vanuit de gemeenschappelijke regeling met Venray terwijl de afbouw effectief nog niet gerealiseerd is in 2021. Voor ondersteuning is echter meer inzet geweest dan vooraf ingeschat. Vergunningen milieu / specialistische adviezen / administratieve controles. Onder dit onderdeel valt een beperkt aantal advies uren welke zijn gerealiseerd in 2021. Te denken valt hierbij aan advies bij niet-vergunningsplichtige inrichtingen, specialistisch advies bodem, bouwstoffen en water, specialistisch advies geluid, Specialistisch advies luchtkwaliteit en Advies Milieu bij ruimtelijke plannen.
Naast het uitvoeren van enkele volledige controles, is er in 2021 ook gekozen voor een groot aantal administratieve controles. Hiermee heeft de gemeente geanticipeerd op de beperkingen die de Covid crisis met zich meebracht.
12
Thuis- en overige taken
Gepland 2021
Gerealiseerd 2021
Uren Uren Milieu toezicht Toezicht milieu bij overige 1656 1053 Toezicht milieu veehouderijen Actualiseren 140 inrichtingenbestand 508 Milieutoezicht na meldingen 0 Geluidmetingen Grondstromen en bouwstoffen 152 (Besluit bodemkwaliteit) Bodem (Wet 0 bodembescherming) Opsporen milieutoezicht Gebiedstoezicht milieu 100 Opsporen milieutoezicht Toezicht groene wetten 46 Opsporen milieutoezicht Ketentoezicht 100 Milieutoezicht totaal 3755
Thuis- en overige taken
Gepland 2021
Zaken
Zaken
1842 394
287 0
169 61
141
0
90
416 0
0 0
61 104
40
0
0
0
4
4
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2833
Gerealiseerd 2021
Bouw toezicht Uren Uren Toezicht vergunningen bouwen en RO 1524 Milieutoezicht bij sloopwerken met asbest 592 Milieutoezicht bij asbestsloop met zware overtredingen 12 Toezicht sloopfase zonder asbest (slopen, niet RUD NL) 0 Toezicht (APV in Wabo) gemeentelijke verordeningen / klachten bouwen+ro 192 Toezicht bijzondere taken damocles 100 Toezicht bijzondere taken BRP 100 Toezicht bijzondere taken huisves. Arb.mig. 100 Diversen 0 Handhaving (bestuurlijk) 0 Bouwtoezicht (BRIKS) totaal 2620
Gerealiseerd 2020 Gerealiseerd 2021
291
489
Gerealiseerd 2020 Gerealiseerd 2021
Zaken
Zaken
1479
555
191
114
25
19
0 30
32
176
44
33 0
8
5
68 7 155
14
15
18 2062
12 620
318
Juridische ondersteuning De post Juridische Ondersteuning komt voor een deel uit de GR met Venray en is gedeeltelijk rechtstreeks ingehuurd. Ten aanzien van beleidsvorming is geen inzet gerealiseerd. Productontwikkeling betreft de administratie met betrekking tot uitvoeringsactiviteiten. In de volgende tabel is de onderverdeling aan van het aantal gemaakte uren ondersteuning te zien. Ondersteuning
Beleid Administratief Juridisch Productontwikkeling per gemeente Productontwikkeling Ondersteuning totaal
Gerealiseerd 2020
Gepland 2021
Gerealiseerd 2021
Uren
Uren
Uren
112 565,00 386,00 52,00 64,00 1179,00
550,00
550,00 308,00
100,00 100,00
117,00 750,00
975,00
13
3.2.3.
Overige
Het aantal meldingen en verzoeken is aanzienlijk toegenomen. Met name geurhinder en verkeer vallen op door een toename in het aantal meldingen en vandalisme door een afname. Het aantal adviezen ten aanzien van brandveiligheid is in 2021 toegenomen. Verder valt op dat het aantal meldingen ten aanzien van fysieke leefomgeving is toegenomen terwijl de beschikbare capaciteit ten opzichte van 2020 is afgenomen. Brandveiligheid Evenals andere jaren zijn gebouwen en inrichtingen, waarbij ‘brandveilig gebruik’ speelt, regelmatig gecontroleerd. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd door de Veiligheidsregio Limburg Noors (VRLN). Jaarlijks stelt de VRLN een uitvoeringsplan op. Ook voor 2021 is een dergelijk plan opgesteld en afgestemd met de gemeente Horst aan de Maas. Waar mogelijk zijn controles op elkaar afgestemd en integraal georganiseerd. Het uitvoeringsprogramma, zoals de VRLN heeft uitgevoerd betreft advisering ten aanzien van brandveiligheid. Het betreft het uitvoeren van (periodieke en incidentele) controles, het opsporen van illegale situaties en het geven van advies. Door het uitvoeren van controles, opsporen van brandonveilige situaties en het geven van advies is een bijdrage aan een (brand)veilige omgeving gerealiseerd. Zie tevens opmerking **paragraaf 3.1. Gerealiseerd 2020 Gerealiseerd 2021
Brandveiligheid (ontvangen adviezen)
Aantal Industriële veiligheid Ruimtelijke veiligheid Bouwveiligheid Gebruiksveiligheid Evenementenveiligheid
Aantal 1 19 65 45 30
4 34 88 38 52
Totaal ontvangen adviezen brandveiligheid
160
216
Veiligheid In de ‘Notitie Herijking VTH beleid’ is het onderwerp ‘ondermijning’ benoemd. Dit onderwerp is onderdeel van reguliere handhavingszaken en projecten. Het onderwerp ‘Terugdringen middelengebruik (alcohol- en drugspreventie 18-)’ zit verweven in de reguliere Alcohol- en horecacontroles en is daarom niet expliciet genoemd. Los van voornoemde loopt het programma Act! met betrekking tot het onderwerp ‘ondermijning’ via team Bestuurlijke Juridische Zaken, dat zich bezighoudt met openbare orde en veiligheid. Veiligheid
Gerealiseerd 2021 Uren
Damocles / woningsluitingen Bibob ACT! Regionaal interventieteam Opsporing mensenhandel Evenementen
140 50 150 36 92
Woningontruimingen Drugsdumpingen
15 40 Totaal uren Veiligheid
523
Fysieke leefomgeving Voor APV en bijzondere wetten is voor een gedeelte inzet voor toezicht en handhaving vanuit de eigen organisatie geweest in 2021. Met ingang van 2021 heeft de gemeente de beschikking over een eigen BOA. Evenals in 2020 is er inzet geweest als gevolg van Covid. Er is toezicht geweest ten aanzien van alle noodverordeningen Covid. Daarnaast is er onder andere aandacht geweest voor jeugdoverlast, horeca en evenementen. Toezicht en handhaving Fysieke leefomgeving
BOA / Toezichthouder Fysieke Leefomgeving Totaal inzet toezicht Fysieke leefomgeving
Gepland 2020
Gerealiseerd 2020 Gepland 2021
Gerealiseerd 2021
Uren
Uren
Uren
1700
Uren 1700
1700
1500 1700
1500 1500
1500
14
3.3.
Meldingen en verzoeken
De meldingen en verzoeken verdelen we in twee groepen. Te weten: meldingen die betrekking hebben op milieu en meldingen die betrekking hebben op de openbare ruimte & overige. Meldingen en verzoeken zijn in te dienen via de website, het algemene mailadres en per telefoon. In 2021 is het aantal meldingen en verzoeken toegenomen. Ingekomen handhavingsverzoeken worden afgehandeld volgens de Landelijke Handhavingsstrategie. Deze verzoeken verdelen wij in twee groepen. Te weten: met betrekking tot milieu-inrichtingen en openbare ruimte & overige. Meldingen en verzoeken
Gerealiseerd 2020 Gerealiseerd 2021
Milieu-inrichtingen Geurhinder Geluid
Aantal
Aantal 76 78
Totaal Openbare ruimte en overige Verkeer Vandalisme Arbeidsmigranten Diversen
137 66 154
Aantal
203 Aantal
262 111 29 40
387 77 18 17
Totaal
442
499
Totaal meldingen en verzoeken
777
713
Handhavingszaken
2020 Aantal
Milieu-inrichtingen / Openbare ruimte & overige Waarschuwingsbrieven Vooraankondigingen Last onder dwangsom
2021 Aantal
27 7 3 1
113 12 17 1
In 2020 is medio augustus gestart met het registreren van de aantallen handhavingszaken. De genoemde aantallen in 2020 betreffen daarom de aantallen over de periode augustus tot en met december 2020.
15
4. Projecten Los van de reguliere werkzaamheden worden er ieder jaar een aantal projecten gedraaid binnen Toezicht & Handhaving. In 2021 zijn dat de volgende projecten: -
Covid
-
ACT! Interventieteam
-
Actualisatie IPPC
-
Energie
-
Huisvesting Arbeidsmigranten Landschappelijk inpassing
Covid Sinds de pandemie in 2020 is ook in 2021 de ‘Noodverordening COVID-19 Veiligheidsregio Limburg-Noord’ (d.d. 18 maart 2020 en daaropvolgende herzieningen) van kracht. In 2021 heeft de gemeente toezicht- en handhavingscapaciteit ten behoeve van de naleving van deze Verordening ingezet. Act! Interventieteam Act! is een van de projecten vanuit de regiodeal Landelijk Gebied Veiligheid en loopt tot 1 januari 2024. Horst aan de Maas neemt sinds 2021 deel aan dit project. Het is een samenwerkingsverband waarbij integraal ondermijnende criminaliteit wordt aangepakt. Hierbij wordt nauw samengewerkt met de 8 Noord-Limburgse gemeenten en overheidspartners, zoals de belastingdienst, douane, brandweer (VRNL) en arbeidsinspectie. Werkafspraken hebben de 8 gemeenten en de 3 politie basisteams vastgelegd in een convenant. Horst aan de Maas heeft hiervoor 1 BOA of toezichthouder beschikbaar gesteld. In 2021 is hiervoor 240 uur capaciteit gepland en 150 uur ingezet. Er zijn 12 acties geweest waarbij 22 adressen zijn bezocht. Dit heeft tot 14 bestuurlijke handhavingstrajecten geleid. De beschikbare BOA of toezichthouder is bevoegd in alle deelnemende gemeente op te treden en is uitgerust met kleding en uitrusting van het Act! Actualisatie IPPC IPPC-installaties zijn grote industriële bedrijven die vallen onder de Richtlijn industriële emissies.
Algemeen geldt dat de omgevingsvergunning milieu gebaseerd moet zijn op de beste beschikbare technieken (BBT). De gemeente heeft de verplichting om de vergunningen met betrekking tot de IPPC-veehouderijen met pluimvee of varkens te actualiseren op het gebied van de huidige BBT. Hiermee is in 2020 een start gemaakt met 10 en in 2021 28 controles. In 2022 krijgt dit een verder vervolg. Energie Er is een achterstand in de naleving van de informatieplicht energiebesparing door bedrijven. Ook heeft een groot aantal van de bedrijven een vergunning met verouderde energievoorschriften. Om een inhaalslag te maken zijn er in 2021 141 administratieve energiecontroles uitgevoerd. Het project wordt in 2022 voortgezet. Huisvesting Arbeidsmigranten Dit project is in 2020 van start gegaan met als doel de huisvestingslocaties inzichtelijk te maken, te controleren op legaliteit en kwaliteit, eventuele illegale situaties te beëindigen en een borging van structureel toezicht te creëren voor de toekomst. Uit de inventarisatie zijn 249 locaties (ruim 700 adressen) in zicht gekomen. In 2021 zijn er 42 locaties gecontroleerd waarvan in 14 gevallen handhaving is opgestart. In 2022 krijgt dit project een vervolg. Het is de bedoeling dit project op termijn te laten integreren in de reguliere werkvoorraad.
Landschappelijke inpassing Het doel van landschappelijke inpassingen is om de karakteristieke kenmerken van het landschap in de gemeente te behouden en zelfs te versterken. Dit project is in 2020 van start gegaan, waarbij de locaties inzichtelijk zijn gemaakt. In 2021 is deze controle op de naleving van de inpassingsverplichting en het beëindigen van eventuele illegale situaties uitgevoerd. Bij aanvang zijn 418 locaties geïnventariseerd waarvan er in 2021 in totaal 120 gecontroleerd zijn. Hier voldeden 91 locaties. In 29 gevallen is handhaving opgestart. Het project is daarmee nog niet afgerond en wordt in 2022 voortgezet.
16
5. Vooruitblik Team Omgeving De werkwijze binnen team Omgeving gaat veranderen. Aanleiding hiervoor is onder andere de komst van de Omgevingswet, de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB) en verandering van processen. Dit krijgt een vervolg in 2022 en verder. Vergroten, effectiviteit en kwaliteit Op basis van de analyses uitgevoerd in 2021 zijn een aantal aanbevelingen gedaan ten aanzien van de sturing op het toezicht en handhavingsproces. Onder andere het verbeteren van de bestuurlijke visie op rol en positie van handhaven, zakelijke bestuurlijke houding, consequenter handhavingsbeleid, meer prioritiet voor toezicht en handhaving en inzicht in benodigde capaciteit in relatie tot ambities. De volgende acties zijn reeds in gang gezet: Dichter bij organisatie en bestuur organiseren van toezicht en handhaving door ontbinding van de GR met Venray. Van 2022 tot en met 2024 stapsgewijs structurele uitbreiding van de capaciteit op toezicht en handhaving. Opbouwen van een eigen toezicht en handhavingsteam. Actualisatie van beleidscyclus: beleid, prioriteiten, uitvoeringsprogramma en werkprocessen. Actualisatie van het VTH-beleid, de handhavingsstrategieën en de uitvoeringsplannen. Onderdeel van de actualisatie is het stellen van prioriteiten ten aanzien van de beschikbare capaciteit. Dit maakt de dagelijkse planning en control een stuk makkelijker.
Hiervoor is een objectieve risicoanalyse op basis van beschikbare kengetallen en ervaringen nodig. Niet alleen het toezicht en handhaving wordt hierdoor effectiever ook de lange termijnplanning en verantwoording wordt hiermee eenvoudiger en transparanter. In 2022 wordt het nieuwe VTH-beleid vastgesteld. In het uitvoeringsplan van 2022 wordt uitgegaan van de capaciteit van 2021. Alle capaciteit die in 2022 extra beschikbaar komt wordt ingezet op het wegwerken van achterstanden. Informatie gestuurd toezicht en handhaving Daarnaast wordt gebouwd aan informatie gestuurd handhaven. Extra aandacht voor processen, uniformering, registratie en duiding is nodig om beter te kunnen sturen. Voor de programma’s intensieve veehouderij en huisvesting arbeidsmigranten zijn hiervoor dashboards in ontwikkeling. In die dashboards bundelen we data uit onze systemen tot actuele sturingsinformatie. Zo kunnen we bijvoorbeeld locaties en inrichtingen koppelen aan vergunningen en meldingen. Dit helpt bij prioriteren wanneer welke vergunningen te actualiseren of locatie te controleren. Op basis van kaarten kunnen we vervolgens ook efficiënt routes en overlastgebieden in beeld brengen. Die informatie draagt ook bij aan de beleidscyclus.
Zichtbaarheid en samenwerking De intentie is om in de toekomst meer te gaan sturen op en verantwoorden over de maatschappelijke effecten van VTH, zoals de preventieve werking die uitgaat van meer zichtbaarheid (toezicht). Voordat dit feitelijk mogelijk is, is allereerst een nadere versterking van de organisatie vereist. In 2021 was er onderbezetting binnen de uitvoeringsorganisatie toezicht en handhaving. Naast het invullen van capaciteit en de vorming inclusief opleiding van het nieuwe team en haar teamleden, zal ook de komst van de Omgevingswet en de aflopende samenwerking met Venray aandacht vragen. Tot slot zal de gemeente Horst aan de Maas, samen met andere gemeenten, (verder) werken aan een versterking en optimalisering van de Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord.
17
6. BIJLAGE Bijlage 1. Overzicht Basistaken en Thuistaken Basistaken (o.g.v. Wabo) RUD LN Taken opgenomen in Package Deal (laatstelijk aangepast 21 april 2017) 1 Vergunningverlening, Melding • Alle activiteiten ter voorbereiding van omgevingsvergunningverlening waarvoor GS of B&W het bevoegd gezag is (IPPC industrieel, IPPC • Activiteiten waarvoor voorheen een vergunningsplicht gold en waarvoor een individuele toets plaatsvindt, de omgevingsvergunning beperkte milieutoets (OBM) • Alle inrichtingen (al dan niet meldingsplichtig) die activiteiten uitvoeren in één of meerdere van de branches onder 3 2 Milieutoezicht • Alle omgevingsvergunningsplichtige activiteiten • Bedrijfsmatige sloopactiviteiten • Vergunningsplichtige inrichtingen • Activiteiten waarvoor vergunningsplicht geldt • Activiteiten met stoffen en preparaten (EG-verordening registratie, evaluatie en autorisatie chemische stoffen), afvalstoffen (lozen, storten, verzamelen en transport) 3 Milieutoezicht bij meldingsplichtige inrichtingen • glastuinbouw en open teelt • veehouderijen behalve melkrundveehouderijen • champignonkwekerijen • loonwerkers • metaal- en elektrotechnische industrie • afvalsector (opslag en be- en verwerking, inclusief autodemontage) • industriële vervaardiging van voedingsmiddelen • groothandel in voedingsmiddelen • koel- en vrieshuizen • veilingen van landbouw-, tuinbouw- en visserijproducten •
textielindustrie • kunststofindustrie (verwerking thermoplasten) • schietbanen • ijsbanen en skihellingen • betonmortelindustrie en betonproductenindustrie, o.m. vervaardiging cement, gips en kalk • windturbines • warmtekracht- installaties • vervaardigen papier en kartonwaren • crematoria • grafische industrie • textielreinigingsbedrijven • timmerfabrieken waar coaten plaats vindt • chemische behandeling van natuursteen • opslag vuurwerk • rioolwaterzuiveringsinstallaties • bodemsaneringen • laboratoria • bunkerstations • foto-ontwikkelcentrales • havensector • (niet-academische) ziekenhuizen 4 Milieutoezicht bij • activiteiten rondom natuurlijke hulpbronnen (olie-, gaswinning) • bodemkwaliteit, bodemsanering • (ketengericht) gevaarlijke afvalstoffen, bedrijfsafvalstoffen, asbest c.a. Thuistaken (gemeentelijke taken) (Nb. Vergunningsplichtig met milieudeel: altijd RUD NL) Niet-basistaken • (Milieu)toetsing en (milieu)toezicht van activiteiten o.g.v. het Activiteitenbesluit van (niet- vergunningsplichtige) meldingsplichtige inrichtingen, die níet tot het basistakenpakker behoren. (bijv. melkrundveehouderijen, horecainrichtingen) • Opsporen van milieudelicten
18
Overige taken • BRIKS-taken (Bouwen, Reclame, Inritten, Kappen en Slopen) • Klachten/meldingen niet milieu-gerelateerd • Casemanagement • Handhaving • Meldingen asbest, bodem, bouwstoffen • Juridisch advies bij vergunningverlening of handhaving • Milieuadvies ruimtelijke plannen • APV-taken (kappen, inritten, geluidmeten bij evenementen)