RIB.21.107 Gebiedsverkenning

Stuknummer: 21.0006929

Raad 05-10-2021 RIB.21.107

raadsinformatiebrief van

: Burgemeester en wethouders

portefeuillehouder

: M.M.C. Kuipers

aan

: De leden van de gemeenteraad

datum

: 07/09/2021

status

: Schriftelijke raadsvragen

openbaar

: Ja

Onderwerp Beantwoording raadsvragen over proces gebiedsverkenning duurzame energie

Aanleiding In juli zijn er door meerdere raadsfracties vragen gesteld over het proces van de gebiedsverkenning voor het opwekken van duurzame energie. Deze gebiedsverkenning is een onderdeel van de uitvoering van het Kader voor de Opwekking voor Duurzame Elektriciteit (KODE, spoor 3). In de raadsinformatiebrief worden de vragen beantwoord. Vragen ten aanzien van gebiedsverkenning van CDA en Essentie van 20 juli 2021. We vernemen van omwonenden in zoekgebieden zon en wind dat ze niet tevreden zijn over de manier waarop het proces van de verkenning verloopt. N.a.v. gesprekken met verschillende groepen omwonenden hebben we volgende vragen: Algemene vragen: • Wat is de onderzoeksvraag en wat zijn de criteria van de opdracht die het onderzoeksbureau / de gebiedsverkenner heeft meegekregen vanuit de gemeente? • Welke methoden van onderzoek worden er door het onderzoeksbureau gebruikt? • Op welke wijze wordt het onderzoek gecontroleerd door het College c.q. hoe houden we als gemeente de regie in het proces? • Wie worden er uitgenodigd voor een gesprek? We horen van omwonenden in zoekgebied ‘Maaslijn Noord' dat ze niet zijn uitgenodigd voor het gebiedsverkenningsgesprek. Indien dit correct is, waarom worden zij niet uitgenodigd? • De omwonende van ‘Maaslijn Noord’ hebben zelf een gesprek aangevraagd. Graag zouden wij het gespreksverslag ontvangen.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T: 077 - 477 97 77

F: 077 - 477 97 50

Pag. 2 van 8

Vragen over proces Evertsoord • We hebben van (kritische) omwonenden die aanwezig waren bij een gebiedsverkenningsgesprek over PV-velden in Evertsoord vernomen, dat zij het gesprek diende te verlaten als zij geen positieve houding hadden tegenover PV-velden in Evertsoord. Kan het College toelichten hoe deze avond is verlopen, hoe die werkwijze is geweest en hoe College de open dialoog faciliteert? • We hebben vernomen dat er een klankbordgroep is ingericht door de gebiedsverkenner. Kan het college inzicht geven in de totstandkoming van deze klankbordgroep? Welke criteria gelden er voor deelname? Tijdens de gesprekken met inwoners van Evertsoord is ter tafel gekomen dat er maar twee afgevaardigden mochten deelnemen, mits zij een positieve grondhouding hadden over PV-velden in Evertsoord. • Op welke manier is het initiatief van Ruimte voor Ruimte gecommuniceerd en meegenomen in de dialoog met de omwonenden in Evertsoord? • Kan het College een tijdlijn schetsen van de eerste kennisname van RvR in het proces en hoe communicatie vervolgens is verlopen? • We horen in gesprekken dat er geen vertrouwen is in de dialoog en het proces.

Hoe kan dit en op welke manier gaat het College dit verbeteren en herstellen? • Hoe wordt er met de reeds gemaakt contracten van RvR in het zoekgebied Peel omgegaan? • Hoe worden suggesties / alternatieven die omwonenden aangeven meegenomen in de verkenning?

Vragen over proces gebiedsverkenning windmolens van VVD van 23 juli 2021 Afgelopen week onze fractie een gesprek gevoerd met enkele bewoners van Melderslo die wonen in het gebied waar mogelijk windmolens geplaatst worden aan de A73/maaslijn gebied. Deze buurtgenoten spreken duidelijk uit zorgen te maken over de verloop van het proces. Dit is niet de enige groep inwoners die zich zorgen maken over de zoekgebieden en de verkenningsfase. Er heerst veel onduidelijkheid over het te lopen of reeds gelopen proces dat zowel voor inwoners als ook onze fractie niet altijd transparant is zoals wel door de gemeente telkens wordt verteld. Goede informatie maakt de keuze wellicht niet makkelijker, maar als men draagvlak wil creëren is goede en eerlijke informatie volgens ons wel het startpunt. Als er geen begrip is waarom iets gebeurd zoals het gebeurd, kunnen we dan draagvlak verwachten? Het CDA heeft reeds vragen gesteld die herkenbaar zijn. Daarop volgend hebben wij nog enkele extra vragen: 1. Hoe is de communicatie in de breedste zin van het woord georganiseerd met name aan omwonende als ook met overige inwoners van onze gemeente? 2. Met hoeveel omwonende (los van grondeigenaren) heeft de gebiedsverkenner gesprekken gevoerd die ook daadwerkelijk door de gebiedsverkenner zijn georganiseerd? Zijn hier verslagen van vastgesteld die wij als raad kunnen inzien? 3.

Omwonende hebben gevraagd om inzicht welke rapportages onder de zoekgebieden liggen. Deze zijn niet inzichtelijk voor hun wordt aangegeven, klopt dit? Zo ja, waarom wordt daarvoor gekozen? 4. In hoe verre kunnen we in het najaar tot een gedegen besluitvorming komen, is hiervoor voldoende informatie opgehaald, aangaande de verhalen die steeds tot ons komen dat het bij inwoners heel anders ervaren wordt?

2

Pag. 3 van 8

Beantwoording Antwoorden op vragen van het CDA Algemene vragen: 1. Wat is de onderzoeksvraag en wat zijn de criteria van de opdracht die het onderzoeksbureau/ de gebiedsverkenner heeft meegekregen vanuit de gemeente? Op 15 december 2020 heeft de gemeenteraad van Horst aan de Maas het Kader voor Opwekking van Duurzame Elektriciteit (KODE) vastgesteld met daarin een ambitie om 30% van de toekomstige energiebehoefte lokaal duurzaam op te wekken met technieken die financieel betaalbaar en technisch haalbaar zijn. Daarbij wordt naast energiebesparing en het stimuleren van zon op daken, en andere dubbel ruimtegebruik, ook de noodzaak voor grootschalige energieopwekking onderkend. Voor het ontwikkelen van grootschalige energieprojecten (energielandschappen) zijn in KODE twee zoekgebieden aangewezen op basis van landschapskenmerken. Dit zijn de Mariapeel en A73/ Maaslijn. In het zoekgebied Mariapeel ligt de focus op de mogelijkheden voor zonneweides, in het zoekgebied A73/ Maaslijn ligt de focus op de mogelijkheden van een windpark. Tijdens de verkenning onderzoeken we de mogelijkheden van zoveel mogelijk clustering, optimale inpassing en projecten met een zo hoog mogelijk maatschappelijk rendement. Rendement wordt daarbij nadrukkelijk breder gedefinieerd dan enkel elektriciteit opwek of financiële opbrengsten.

Het gaat om versterking van de landbouwtransitie, natuur- en landschapsontwikkeling en versterking van maatschappelijke, toeristische en recreatieve functies. Het is daarnaast ook wenselijk dat een (grootschalig) energieproject meervoudige doelen nastreeft waarbij het in ieder geval één van de doelen uit het duurzaamheidsprogramma, naast klimaatneutraliteit, moet dienen: klimaatadaptatie, circulaire economie en biodiversiteit. De verhouding tussen wind en zon in de energielandschappen is nadrukkelijk indicatief en kan op basis van de verkenning nog wijzigen. 2. Welke methoden van onderzoek worden er door het onderzoeksbureau gebruikt? Het proces van de verkenning is als een “trechter” vormgeven. Oftewel, als eerste stap zijn inwoners, grondeigenaren, bedrijven en andere stakeholders uit de twee zoekgebied breed geïnformeerd via verschillende communicatiekanalen. Hierop hebben diverse inwoners en grondeigenaren gereageerd. Vervolgens is het verkenningsteam met hen in gesprek gegaan. Daarnaast zijn bijeenkomsten georganiseerd voor grondeigenaren, inwoners en bedrijven die in of rondom specifieke gebieden wonen binnen de twee zoekgebieden wonen. Ook is gesproken met diverse instanties, zoals maatschappelijke organisaties en medeoverheden. Uit al deze gesprekken en bijeenkomsten ontstaat een steeds beter beeld van wat wel en niet mogelijk is.

Op 28 september 2021 zal een themabijeenkomst van de gemeenteraad plaatsvinden. Tijdens deze bijeenkomst zullen wij onze eerste bevindingen en voorstellen voor een mogelijk vervolg met de raad bespreken. Ook in september en oktober vinden er nog diverse gesprekken plaats met omwonenden, grondeigenaren en andere stakeholders. Wij streven ernaar om het resultaat van de verkenning aan de raad voor te leggen in de raadsvergadering van november 2021.

3

Pag. 4 van 8

3. Op welke wijze wordt het onderzoek gecontroleerd door het College c.q. hoe houden we als gemeente de regie in het proces? De verkenning wordt door de gemeente Horst aan de Maas zelf uitgevoerd. Het verkenningsteam bestaat uit Frank van Bussel, Irene Peeters, Theo Cox en Stijn van Dijck. Zij rapporteren aan een stuurgroep bestaande uit Wethouder Thijs Kuipers en vertegenwoordigers van Reindonk Energie. Voor elk zoekgebied is een klankbordgroep ingericht bestaande inwoners uit het betreffende gebied, vertegenwoordiger van Reindonk Energie, beleidsmedewerker van de gemeente en leden van het verkenningsteam. De inwoners die zitting hebben in de klankbordgroepen doen dit op persoonlijke titel. Samengevat bestaat de organisatie uit: • Stuurgroep; de wethouder, vertegenwoordigers Reindonk Energie en leden van het verkenningsteam. • Klankbordgroepen Mariapeel en A73/ Maaslijn; actieve inwoners uit het gebied, vertegenwoordigers Reindonk Energie, beleidsmedewerker gemeente Horst aan de Maas en leden verkenningsteam. • Verkenningsteam; Frank van Bussel (Arcadis), Irene Peeters (gemeente Horst aan de Maas), Theo Cox (gemeente Horst aan de Maas) en Stijn van Dijck (Arcadis). 4. Wie worden er uitgenodigd voor een gesprek? We horen van omwonenden in zoekgebied ‘Maaslijn Noord' dat ze niet zijn uitgenodigd voor het gebiedsverkenningsgesprek.

Indien dit correct is, waarom worden zij niet uitgenodigd? Zie antwoorden op vragen 2 en 5. 5. De omwonende van ‘Maaslijn Noord’ hebben zelf een gesprek aangevraagd. Graag zouden wij het gespreksverslag ontvangen. Op 3 en 11 juni 2021 heeft een ambtelijk respectievelijk bestuurlijk gesprek plaatsgevonden tussen een vertegenwoordiger van de omwonenden, Frank van Bussel en Irene Peeters van het verkenningsteam en de wethouder. Tijdens dit overleg is een brief van de omwonenden overhandigd en is in gezamenlijkheid besloten om een bijeenkomst te organiseren voor alle omwonenden in dit gebied. Deze bijeenkomst heeft plaatsgevonden op 29 juni 2021. Naast omwonenden en leden van het verkenningsteam, was ook een vertegenwoordiger van Reindonk Energie aanwezig. Gezien de fase en breedte van de verkenning zijn wij terughoudend geweest met het opstellen van (semi)openbare en formele (geautoriseerde) verslagen. In de tweede plaats draagt openbare verslaglegging van (individuele) gesprekken niet altijd bij aan het bereiken van een gedragen eindresultaat. Onze intentie is dat de gesprekken/ bijeenkomsten enerzijds bijdragen aan de informatievoorziening van inwoners en grondeigenaren en anderzijds dat in de uiteindelijke verkenningsrapportage recht gedaan wordt aan de inbreng van alle betrokkenen.

4

Pag. 5 van 8

Vragen over proces Evertsoord 6. We hebben van (kritische) omwonenden die aanwezig waren bij een gebiedsverkenningsgesprek over PV-velden in Evertsoord vernomen, dat zij het gesprek diende te verlaten als zij geen positieve houding hadden tegenover PV-velden in Evertsoord. Kan het College toelichten hoe deze avond is verlopen, hoe die werkwijze is geweest en hoe College de open dialoog faciliteert? Voorafgaand aan de verkenning zijn de voorzitters van de dorpsplatformen America, Evertsoord en Kronenberg benaderd met de vraag of er 1 of 2 inwoners per dorp zijn die op persoonlijke titel willen meedenken tijdens de verkenning in een klankbordgroep. Op dat moment is ook gesproken over KODE, waarin de kaders voor de verkenning worden aangegeven. Tijdens deze gesprekken bleek dat sommige inwoners grote problemen hadden met de ambities die de gemeenteraad bij de vaststelling van KODE heeft gesteld. Na diverse gesprekken in de klankbordgroep en met de vertegenwoordigers van het dorpsplatform Evertoord, constateren we op dit moment in constructief overleg zijn met de inwoners van Evertsoord. 7. We hebben vernomen dat er een klankbordgroep is ingericht door de gebiedsverkenner.

Kan het college inzicht geven in de totstandkoming van deze klankbordgroep? Welke criteria gelden er voor deelname? Tijdens de gesprekken met inwoners van Evertsoord is ter tafel gekomen dat er maar twee afgevaardigden mochten deelnemen, mits zij een positieve grondhouding hadden over PV-velden in Evertsoord. Zie antwoorden op de vragen 3 en 6. 8. Op welke manier is het initiatief van Ruimte voor Ruimte gecommuniceerd en meegenomen in de dialoog met de omwonenden in Evertsoord? Het initiatief Ruimte voor Ruimte is onderdeel van de dialoog die gaande is met de inwoners van Evertsoord. 9. Kan het College een tijdlijn schetsen van de eerste kennisname van RvR in het proces en hoe communicatie vervolgens is verlopen? Het college is op 4 maart 2020 in de persoon van wethouder Kuipers door Enexis geïnformeerd dat een vertegenwoordiger van Ruimte voor Ruimte BV concrete initiatieven ontwikkelde voor een grote zonneweide in Evertsoord. Op 7 april 2020 is desgevraagd toelichting gegeven op het initiatief om koop(optie)overeenkomsten te sluiten met grondeigenaren ter ontwikkeling van (een) zonneweide(s) door de directeur van Ruimte voor Ruimte. Daarbij zijn door de gemeente zorgen geuit ten aanzien van dit eenzijdige initiatief en de communicatie met de omgeving, interferentie met het lokale politieke proces en met betrekking tot de bestemming van de financiële opbrengsten.

Eind mei verschenen in de media berichten over het initiatief van RvR. Naar aanleiding hiervan is begin juni 2020 een eerste overleg geweest door gemeente met een vertegenwoordiging van het dorpsoverleg Evertsoord. Vanaf dat moment is een aantal malen bestuurlijk overleg geweest met de provincie over het RvRinitiatief. Standpunt van het college is daarbij telkens geweest dat wij niet vooruit kunnen en willen lopen op de uitkomsten van de verkenning en het haalbaarheidsonderzoek middels het maken van afspraken met RvR doch dat in generieke zin samenwerking met de provincie voor een bredere integrale gebiedsontwikkeling in de Peel-regio van nut zou kunnen zijn.

5

Pag. 6 van 8

Op dit moment wordt er met de inwoners van Evertsoord en de provincie Limburg op constructieve wijze gesproken over het initiatief Ruimte voor Ruimte. De provincie steunt het initiatief van de gemeente om een brede verkenning uit te voeren en te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor een integrale gebiedsontwikkeling. De overeenkomsten tussen de grondeigenaren en Ruimte voor Ruimte zullen door de RvR noch provincie niet worden verbroken zolang de verkenning loopt. Op basis van de resultaten van de verkenning zal bepaald worden wat de vervolgstappen zullen zijn. Dit is ook besproken met de vertegenwoordigers van Evertsoord. 10. We horen in gesprekken dat er geen vertrouwen is in de dialoog en het proces. Hoe kan dit en op welke manier gaat het College dit verbeteren en herstellen? Door het initiatief Ruimte voor Ruimte was het in het begin lastig om met elkaar in gesprek te gaan. Ondertussen vinden er regelmatig constructieve gesprekken plaats met vertegenwoordigers van Evertsoord. 11. Hoe wordt er met de reeds gemaakt contracten van RvR in het zoekgebied Peel omgegaan? Zie antwoord op vraag 9. 12. Hoe worden suggesties/ alternatieven die omwonenden aangeven meegenomen in de verkenning? Tijdens de verkenning worden veel gesprekken en bijeenkomsten gehouden met omwonenden, grondeigenaren en ander stakeholders.

Hieruit ontstaat een steeds beter beeld van wat wel en niet mogelijk is. Op 28 september 2021 zal een themabijeenkomst van de gemeenteraad plaatsvinden. Tijdens deze bijeenkomst zullen wij onze eerste bevindingen en voorstellen voor mogelijk vervolg met u bespreken. Zoals eerder aangegeven vinden er in september en oktober nog diverse gesprekken plaats met omwonenden, grondeigenaren en andere stakeholders. Wij streven ernaar om het resultaat van de verkenning aan u voor te leggen in de raadsvergadering van november 2021.

Antwoorden op vragen van de VVD 1. Hoe is de communicatie in de breedste zin van het woord georganiseerd met name aan omwonende als ook met overige inwoners van onze gemeente? Om inwoners, grondeigenaren en bedrijven te bereiken gedurende de verkenning worden diverse online en offline communicatiemiddelen ingezet. Vanwege Corona zijn er aan het begin van de verkenning enkele digitale bijeenkomsten georganiseerd. Naarmate er versoepelingen kwamen m.b.t. de coronamaatregelen is de voorkeur gegeven aan fysieke bijeenkomsten en één-op-één gesprekken in plaats van digitale bijeenkomsten. De volgende communicatiemiddelen worden ingezet: • Website; inwoners voorzien van informatie en aanmelden van o.a. bijeenkomsten. • Digitale informatieavonden; grondeigenaren en inwoners informeren bij de start van de verkenning. • Fysieke bijeenkomsten; in gesprek gaan met grondeigenaren, directe omwonenden en overige inwoners. • Een-op-een gesprekken; gesprekken met inwoners, grondeigenaren en andere stakeholders over concrete mogelijkheden en belemmeringen. • Mail; inwoners kunnen vragen stellen en contact opnemen met verkenningsteam.

6

Pag. 7 van 8

• • • • •

Telefoon; inwoners en grondeigenaren kunnen telefonisch contact opnemen. Flyer als uitnodiging voor de digitale informatiebijeenkomsten Nieuwsbrief (circa één per twee maanden) Briefuitnodigingen voor bijeenkomsten Facebook

De verschillende doelgroepen hebben we benaderd via diverse communicatiemiddelen die we op verschillende momenten in het proces hebben ingezet. We zijn ons er ter degen van bewust dat dit niet overal is goed gegaan en dat het niet altijd heeft voldaan aan de verwachtingen van mensen. 2. Met hoeveel omwonende (los van grondeigenaren) heeft de gebiedsverkenner gesprekken gevoerd die ook daadwerkelijk door de gebiedsverkenner zijn georganiseerd? Zijn hier verslagen van vastgesteld die wij als raad kunnen inzien? De volgende bijeenkomsten zijn georganiseerd door het team van de gebiedsverkenning samen of op verzoek van inwoners, grondeigenaren, etc.: Digitale informatiebijeenkomsten: Start van de verkenning • Donderdag 11 maart 2021: grondeigenaren A73/ Maaslijn • Maandag 15 maart 2021: grondeigenaren Mariapeel • Woensdag 17 maart 2021: inwoners A73/Maaslijn • Maandag 22 maart 2021: inwoners Mariapeel • Woensdag 21 april 2021: dorpsplatform Tienray Bijeenkomsten en gesprekken Mariapeel • Vrijdag 19 maart 2021: vertegenwoordigers grondeigenaren Dorperpeelweg • Vrijdag 9 april 2021: vertegenwoordigers grondeigenaren Dorperpeelweg • Donderdag 29 april 2021: vertegenwoordigers grondeigenaren Dorperpeelweg samen met commerciële zonontwikkelaar • Donderdag 29 april 2021: grondeigenaar Driekooienweg • Maandag 10 mei 2021: dorpsplatform Evertsoord • Mei/ Juni 2021: diverse een-op-een

gesprekken met grondeigenaren en inwoners Dorperpeelweg • Augustus/ September 2021: diverse een-op-een gesprekken grondeigenaren en inwoners Driekooienweg • Donderdag 2 september 2021: vertegenwoordigers inwoners Evertsoord Bijeenkomsten en gesprekken A73/ Maaslijn • Dinsdag 8 juni 2021: grondeigenaren Babelsche Loop • Woensdag 9 juni 2021: grondeigenaren Hoger Heide • Donderdag 10 juni 2021: grondeigenaren Witveldweg • Dinsdag 29 juni 2021: omwonenden Babelsche Loop • Donderdag 15 juli 2021: omwonenden Hoger Heide & Witveldweg • September/ Oktober 2021: diverse een-op-een gesprekken met grondeigenaren en omwonenden Op dit moment vinden nog diverse een-op-een gesprekken met grondeigenaren, inwoners en andere stakeholders plaats. Er wordt ook gesproken met een vertegenwoordiging van Evertsoord en andere groepen grondeigenaren en inwoners. In september en oktober zullen er fysieke bijeenkomsten plaatsvinden voor de inwoners van America, Kronenberg, Evertsoord, Melderslo, Grubbenvorst en Tienray.

7

Pag. 8 van 8

In totaal is op dit moment verschillende momenten met zo’n 300 omwonenden gesproken. Van een aantal gesprekken zijn verslagen gemaakt die zijn toegestuurd naar de omwonenden. Gezien de fase en breedte van de verkenning zijn wij terughoudend geweest met het opstellen van (semi)openbare en formele (geautoriseerde) verslagen. In de twee plaats draagt openbare verslaglegging van (individuele) gesprekken niet altijd bij aan het bereiken van een gedragen eindresultaat. Onze intentie is dat de gesprekken/ bijeenkomsten enerzijds bijdragen aan de informatievoorziening van inwoners en grondeigenaren en anderzijds dat in de uiteindelijke verkenningsrapportage recht gedaan wordt aan de inbreng van alle betrokkenen. 3.

Omwonende hebben gevraagd om inzicht welke rapportages onder de zoekgebieden liggen. Deze zijn niet inzichtelijk voor hun wordt aangegeven, klopt dit? Zo ja, waarom wordt daarvoor gekozen?

Ten aanzien van de bijeenkomsten waar met de omwonenden is afgesproken dat het verkenningsteam een verslag zal opstellen, zijn deze verslagen per mail aan hen toegestuurd. 4.

In hoeverre kunnen we in het najaar tot een gedegen besluitvorming komen, is hiervoor voldoende informatie opgehaald, aangaande de verhalen die steeds tot ons komen dat het bij inwoners heel anders ervaren wordt? Wij ontvangen uw schriftelijke reactie graag binnen de termijn van vier weken.

Op 28 september 2021 zal een themabijeenkomst van de gemeenteraad plaatsvinden. Tijdens deze bijeenkomst zullen wij onze eerste bevindingen en voorstellen voor mogelijk vervolg met u bespreken. Zoals eerder aangegeven vinden er in september en oktober nog diverse gesprekken plaats met omwonenden, grondeigenaren en andere stakeholders. Wij streven ernaar om het resultaat van de verkenning aan u voor te leggen in de raadsvergadering van november 2021.

8