RIB.21.091 Omvallende boom FROXX

Stuknummer: 21.0005679

Raad 07-09-2021 RIB.21.091

raadsinformatiebrief van

: Burgemeester en wethouders

portefeuillehouder

: H.J.A.C Beurskens

aan

: De leden van de gemeenteraad

datum

: 09/07/2021

status

: Schriftelijke raadsvragen

openbaar

: Ja

Onderwerp Beantwoording vragen fractie VVD over gevaar omvallende boom Froxx. Aanleiding Schriftelijke vragen d.d. 24 juni 2021 van de fractie VVD over gevaar omvallende boom Froxx. Beantwoording Vraag 1: Als VVD zijn wij van mening als je iets toezegt dat je dit ook moet doen. Wat blijkt na de toezegging van de toenmalige burgemeester namelijk: volledige ondersteuning te ontvangen en alles goed wordt opgelost. Wat blijkt nu van het schade bedrag van € 104.000 is geen enkele euro vergoed vanuit de gemeente. Deelt u de mening van de VVD in deze? Antwoord: In beginsel draagt iedereen in Nederland zijn eigen schade. De schade die veroorzaakt wordt door een boom kan alleen verhaald worden als er sprake is van nalatigheid. Daar was hier geen sprake van. De gemeente voldoet aan haar zorgplicht. De gemeente is niet aansprakelijk. Er zijn geen toezeggingen gedaan over het vergoeden van kosten. Vraag 2: Ondernemer geeft aan geen ondersteuning ontvangen te hebben alleen tegen werking. Hij heeft reeds vaker gevraagd wat gaat er gebeuren met de laatste zesde boom, hierop komt telkens het antwoord deze is gezond en blijft daarom staan.

Wat gebeurt er als deze boom toch omvalt en het pand van Froxx raakt? Wie zijn er verantwoordelijk voor de kosten van eventuele schade als deze boom schade veroorzaakt aan het pand van Froxx? Antwoord: We zijn altijd in gesprek geweest met de ondernemer, ook na de schade van 2018. De ondernemer wilde direct na de storm alle bomen weg hebben. Een monumentale boom rooien is geen eenvoudig besluit. Er is daarom een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd door een gerenommeerde deskundige. Uit het onderzoek is gekomen dat de boom niet preventief gerooid hoeft te worden. Het onderzoek treft u bijgaand aan. Op basis van dit onderzoek hebben we afspraken gemaakt met de ondernemer over de verdere uitvoering van onze zorgplicht. De gemaakte afspraken zijn nagekomen. De ondernemer kan zichzelf verzekeren voor stormschade.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T: 077 - 477 97 77

F: 077 - 477 97 50

Pag. 2 van 2

Vraag 3: Bent u voornemens om deze boom te kappen om verdere schade in de toekomst te voorkomen? De boom is monumentaal en beschermd. Preventief rooien kan als uit onderzoek blijkt dat een boom een risico vormt. De boom is als gezond en stabiel uit het onderzoek gekomen. Over de boom ernaast bestond enige twijfel en is destijds uit voorzorg gekandelaberd (de kruin is sterk teruggesnoeid). Hierdoor staat de betreffende boom nu vrij. De boom behoeft geen specifieke attentie en staat daarom ook niet op de jaarlijkse inspectie. We blijven de boom echter wel controleren. We hebben ook proeven uitgevoerd om te controleren of de boom inderdaad stabiel blijft. Dit was het geval. Aangezien de omstandigheden rondom de boom zijn veranderd zal de boom nogmaals worden onderzocht en ook nu door een onafhankelijke deskundige. Mocht er enige twijfel zijn over de stabiliteit, dan wordt de boom alsnog gerooid. Vraag 4: Beter preventie dan leed voorkomen zou ons advies zijn, hoe kijkt de wethouder hier tegenaan? Onze bomen worden regelmatig gecontroleerd. Bomen in de publieke openbare ruimte op de doorgaande wegen worden 1 keer per 3 jaar geïnspecteerd op veiligheid. Bomen aan de buitenwegen worden 1 keer per 6 jaar geïnspecteerd. Zgn. “attentiebomen” worden jaarlijks gecontroleerd. Op basis van de inspectie wordt het onderhoud uitgevoerd.

Iedere boom in de openbare ruimte vormt een potentieel risico. Preventief rooien is geen optie en er is ook geen grens voor te bepalen. Daarom volgen we ons beleid en keuren we onze bomen regelmatig. Bij twijfel over de veiligheid worden bomen gerooid. De bomen nabij Froxx zijn een onderdeel van de Kasteelse bossen en zijn monumentaal. De bomen zijn van cultuurhistorische waarde en beeldbepalend. De bomen hebben een leeftijd van 100 jaar en ouder. Het kan naar de mening van het college niet zo zijn dat deze waardevolle bomen zonder meer preventief gerooid moeten worden. Deze bomen verdienen een zorgvuldige afweging.

Bijlagen 1. Onafhankelijk boom technisch advies

2

O.B.T.A. De Linde Onafhankelijk Boomtechnisch Advies Beheer van Monumentale, veterane en waardevolle bomen

Van Sasse van IJsseltstraat 3, 5831 HB Boxmeer. E-mail: info@obtadelinde.nl

Boom inspectie rapport Client:

Gemeente Horst aan de Maas Wilhelminaplein 6 Postbus 6005 5960 AA Horst

Locatie:

Venrayseweg 116

Inspectiedatum:

19-01-2018 t/m 29-01-2018

Inspectie uitgevoerd door: Frits Gielissen Boom nummer/identificatie: Bomen zijn geïdentificeerd op soort en locatie Onze referentie:

Dhr. B. van de Lisdonk, specialist groen en cultuurtechniek

Boom soort:

Inlandse eik

Quercus robur

Algemene omschrijving: Ter hoogte van de Venrayseweg 116 te Horst zijn met de storm op 18 januari 1 boom afgebroken en 1 boom omgevallen. De omgevallen boom is op het pand Venrayseweg 116 (Froxx) terecht gekomen waardoor schade is ontstaan. Deze omgevallen boom is de aanleiding voor een nader onderzoek van de overige bomen in deze rij en met name de twee laatste bomen vanuit het centrum van Horst gezien. De omgevallen boom is eveneens onderzocht om te kunnen achterhalen wat de oorzaak is geweest.

Foto 1: overzicht van de 2 onderzochte bomen

Pagina 2 van 8

Inspectie omgevallen boom: Van de omgevallen boom is de stamvoet bovengronds en de beworteling beoordeeld. Aan de stamvoet zijn geen zichtbare symptomen aangetroffen die erop wijzen dat ondergronds een probleem aanwezig is. M.a.w. tijdens een visuele boomcontrole zou er geen aanleiding zijn geweest voor een nadere inspectie.

Foto 2 en 3: de stamvoet van boven de grond geeft geen symptomen van een mechanische dysfunctie. De wortelkluit echter is aangetast waardoor stabiliteit wortels zijn afgebroken.

Foto 4 t/m 6: van de wortelkluit zijn vrij dicht tegen de aanhechting (stam) monsters genomen en geprepareerd. Hieruit blijkt dat de zwaardere stabiliteit wortels van onderaf zijn aangetast. De bovenzijde van de stabiliteit wortels zijn nog goed en zeker de bovengrondse delen zijn niet aangetast. Op de 2 linkse foto’s is goed zichtbaar de scheidslijn tussen gezond weefsel, wat licht van kleur is en het aangetast weefsel. Dot donker van kleur is en niet meer meedoet in de breukvastheid. Op de aangetaste delen zijn rhizomorfen aangetroffen van de honingzwam. Dit wil niet zeggen dat deze schimmel de oorzaak is van windworp bij deze boom.

Inspectie methode: Vanaf grondniveau zijn de bomen visueel beoordeeld (VTA-methode) op zichtbare symptomen die een aanwijzing kunnen zijn voor een verhoogd risico. De onderstam is verder onderzocht met de geluidstomograaf en elektrische weerstandsmeting op maaiveldhoogte. Van 1 boom is de stamvoet vrij gegraven om de stabiliteit wortels te beoordelen en is er gedurende een windperiode Tree Motion Sensors geplaatst (inclinometers) deze sensors meten continu de hellingshoek van betreffende boom maar ook het uitgangspunt wordt vastgelegd en of de boom terugkomt in die positie en hoe snel.

________________________________________________________________________________________ O.B.T.A. De Linde Beheer van monumentale, veterane en monumentale bomen Onafhankelijk Boomtechnisch Advies

E mail: info@obtadelinde.nl. tel: 0485-578982 mobiel: 06-53368542

Pagina 3 van 8

Voor het nader onderzoek is o.a. gebruik gemaakt van de Picus-geluidstomograaf. Met de Picus-geluidstomograaf worden geluidsgolven door het hout gestuurd en opgevangen door sensoren die rondom de te meten locatie zijn bevestigd. De verschillen in de geluidssnelheid geven de houtkwaliteit aan (gezond hout heeft een hoge snelheid en slecht hout een trage snelheid) De metingen worden omgezet in een kleurschakering naar houtkwaliteit. Bruin en groen zijn goed en paars en blauw zijn slecht tot zeer slecht. Zo verkrijgt men een 2-dimensionaal beeld (gezond-, aangetast hout en holtes) ter hoogte van de meting. Het beeld geeft na interpretatie een inzicht in de actuele toestand van het innerlijke van de boom. Voorwaarde is dat het te meten vlak (boomdoorsnede) nauwkeurig wordt ingemeten. De beschadiging die bij deze meetmethode optreedt is te verwaarlozen. Een voorbeeld tomogram van een solide boom en een boom met een gevorderde aantasting ziet u hier onderstaand.

Naast de geluidsmeting heeft er onderzoek plaats gevonden met elektrische weerstandsmeting. Deze meting kan worden uitgevoerd op dezelfde meetpunten als van de Picus geluidstomograaf. Met de Treetronic wordt een Electric Impediance Tomogram (EIT) gemaakt. Dit geeft de weerstand aan in Ohm en meet de biologische activiteit van o.a. de aanwezige schimmels ten opzichte van de betreffende boom. Deze meting wordt op dezelfde meetpunten van het geluidstomogram uitgevoerd. Afhankelijk van de dikte van de boom werkt de Treetronic ook verticaal met een beperkte hoogte. Aantastingen in het wortelbereik kunnen zichtbaar worden gemaakt. Maar ook schors ingroei en lengtescheuren kunnen inzichtelijk worden gemaakt.

________________________________________________________________________________________ O.B.T.A. De Linde Beheer van monumentale, veterane en monumentale bomen Onafhankelijk Boomtechnisch Advies

E mail: info@obtadelinde.nl. tel: 0485-578982 mobiel: 06-53368542

Pagina 4 van 8

Inspectie resultaat: Als eerste zijn de bomen visueel beoordeeld, door het lezen van de bomen kan men vaak symptomen herkennen die erop kunnen wijzen dat er iets aan de boom mankeert wat niet wenselijk is. Dit kan iets in een beginstadium zijn maar ook gevorderd. Uit de visuele beoordeling is niets waargenomen dat wijst op een verhoogd risico ten aanzien van de directe omgeving. Normalerwijze zouden deze 2 bomen niet in aanmerking komen voor een nader onderzoek. In deze uitzonderlijke situatie waarin men herhaling wil voorkomen (let wel dat de boom is omgevallen in extreme omstandigheden) is gekozen voor een nader onderzoek om eventuele gebreken te kunnen achterhalen.

Foto 7: boom 1 en 2.

Op beide bomen is een geluidsmeting gedaan ter hoogte van de stamvoet, eventuele aantastingen of gebreken waardoor de houtkwaliteit reeds is verminderd kunnen zo zichtbaar worden gemaakt. Daarnaast is een elektrische weerstandmeting uitgevoerd. Met een elektrische weerstandsmeting worden eventuele aanwezige aantastingen al in het beginstadium waargenomen. Een aantasting heeft veel vocht nodig om houtcellen af te kunnen breken. Bevindt zich een aantasting in de stamvoet dan zal het beeld ten aanzien van een boom zonder die aantasting veranderen. Iedere boomsoort zonder gebreken heeft een bepaald weerstand diagram. Wordt door een aantasting in welke fase dan ook vocht onttrokken of toegevoegd op een bepaalde locatie dan zal het tomogram afwijken van wat gebruikelijk is voor die bepaalde boomsoort. Bij beide bomen zijn bij het geluidstomogram en elektrische weerstand geen afwijkingen waargenomen.

Figuur 1 en 2: Tomogrammen van boom 1, beide tomogrammen geven het beeld van een boom zonder gebreken.

________________________________________________________________________________________ O.B.T.A. De Linde Beheer van monumentale, veterane en monumentale bomen Onafhankelijk Boomtechnisch Advies

E mail: info@obtadelinde.nl. tel: 0485-578982 mobiel: 06-53368542

Pagina 5 van 8

Figuur 3 en 4: tomogrammen van boom 2 geven het beeld van een boom zonder gebreken.

Bij geluidstomografie worden de trillingen op 1 niveau ontvangen waarvan een 2dimensionaal beeld wordt gemaakt. Bij elektrische weerstand is de diameter van de boom tevens de hoogte die wordt gemeten (stroomverlies) zodoende dat men iets kan zeggen over wortel gerelateerde aantastingen. De stamvoet van boom 1 is vrij gegraven zodat de stabiliteit wortels aan de basis beoordeeld kunnen worden. (bij de omgevallen boom bleek dat de wortels vanaf de onderzijde aangetast zijn, zie foto 4 t/m 6.) Uit de beoordeling blijkt dat de beworteling van boom niet is aangetast. Op de wortels zijn geen symptomen zoals bijvoorbeeld rhizomorfen van de honingzwam aangetroffen die erop duiden dat een aantasting aanwezig is. De wortels en onderzijde stamvoet zijn hard en levend, geen dode plekken, scheuren of verdikkingen zijn waargenomen.

Foto 8 en 9: stamvoet vrij gegraven zodat stabiliteit wortels en stamvoet aan de onderzijde beoordeeld kan worden.

________________________________________________________________________________________ O.B.T.A. De Linde Beheer van monumentale, veterane en monumentale bomen Onafhankelijk Boomtechnisch Advies

E mail: info@obtadelinde.nl. tel: 0485-578982 mobiel: 06-53368542

Pagina 6 van 8

Foto 10: in deze zone zijn geen afgestorven of aangetaste worteldelen waargenomen, groei en reactie zijn goed.

Om een indruk te verkrijgen van de beweging van de stamvoet van deze boom zijn er 2 Tree Motion Sensors geplaatst. Deze sensors leggen de beweging die de stamvoet en stam maakt vast voor een bepaalde tijd en bij voorkeur met krachtige of meer wind. De sensoren, 1 op de stamvoet en 1 op 2 m hoogte ter controle zijn geplaatst op zaterdag 27 januari en op dinsdag 30 januari verwijderd. De uitlezing en interpretatie gaat gepaard met gegevens van lokale weerstations zodat de gegevens over windsnelheden en richting bruikbaar en betrouwbaar zijn.

Figuur 5: de windgegevens van maandag 29 januari 2018. Een harde wind met windstoten van meer dan 16 m/s.

________________________________________________________________________________________ O.B.T.A. De Linde Beheer van monumentale, veterane en monumentale bomen Onafhankelijk Boomtechnisch Advies

E mail: info@obtadelinde.nl. tel: 0485-578982 mobiel: 06-53368542

Pagina 7 van 8

Foto 11: in de gele cirkels de Tree Motion Sensors

Figuur 6: de maximale en gemiddelde uitslag van de basis sensor en controle sensor, bewegingen komen synchroon overeen wat positief is.

Figuur 7: blauwe lijn geeft de beweging aan in graden en bruin de windsnelheid in km/h. de boom beweegt na wat natuurlijke vertraging mee maar komt ook terug in de uitgangspositie. De uitslag van de boom is zeer beperkt en valt ruim binnen de marge.

________________________________________________________________________________________ O.B.T.A. De Linde Beheer van monumentale, veterane en monumentale bomen Onafhankelijk Boomtechnisch Advies

E mail: info@obtadelinde.nl. tel: 0485-578982 mobiel: 06-53368542

Pagina 8 van 8

Conclusies en aanbevelingen: Uit de beoordeling en onderzoek blijkt dat er bij deze 2 bomen geen gebreken van aantastingen of instabiliteit zijn waargenomen. Uit niets blijkt dat er een verhoogde instabiliteit of breukgevoeligheid aanwezig is. Door het wegvallen van een boom met grote kroonomvang zullen deze bomen mechanisch anders belast worden. Uit de beoordeling blijkt dat de stabiliteit goed is en deze bomen hier doorgaans geen last van hebben in de zin van windworp of verhoogd breukrisico. In de kroon echter zijn een paar overlange takken die door een veranderde mechanische belasting breukgevoeliger kunnen zijn. Dit zijn gesteltakken van de 2e en 3e orde, wat wil zeggen geen grote zware takken. Uit de beoordeling blijkt dat deze 2 bomen met betrekking tot breuk en windworp geen verhoogd risico geven en zijn als bomen zonder gebreken. Gezien het recent gebeurde en om eventueel toekomstig takbreuk te voorkomen i.v.m. een verandering van de mechanische belasting in de kroon is het advies om de kronen van beide bomen licht te reduceren met behoud van het huidige karakter van deze bomen. Mechanische belasting wel verlichten maar niet verplaatsen. Naast het snoeiadvies het advies om deze bomen met regelmaat visueel te beoordelen zodat indien men veranderingen in de situatie waarneemt men passende maatregelen kan treffen.

Getekend: -

O.B.T.A. de Linde Frits Gielissen

VTA sächverstandige

Datum: 31-01-2018

________________________________________________________________________________________ O.B.T.A. De Linde Beheer van monumentale, veterane en monumentale bomen Onafhankelijk Boomtechnisch Advies

E mail: info@obtadelinde.nl. tel: 0485-578982 mobiel: 06-53368542