RIB 21 054 Afval

Stuknummer: 21.0001467

Raad 20-04-2021 RIB.21.054

raadsinformatiebrief van

: Burgemeester en wethouders

portefeuillehouder

: R. Bouten

aan

: De leden van de gemeenteraad

datum

: 16/02/2021

status

: Actieve informatie

openbaar

: Ja

Onderwerp RIB afval voorjaar 2021

Aanleiding U vindt in deze raadsinformatiebrief de ontwikkelingen rondom ons afvalsysteem en het verloop van de financiën. Financiële resultaten 2020 De financiële resultaten van 2020 sluiten aan bij de begroting na de tweede bijstelling. Wij vonden geen nieuwe trends die een vervolg hebben voor de begroting van 2021. Wel zijn er een aantal verschuivingen geweest door Corona en door het vooruitlopen op het verhogen van tarieven. Het is goed om in gedachten te houden dat er meerdere onzekerheden in de begroting blijven zitten. Enkele afwijkingen die we zien lichten we verder toe. Verkoop tariefzakken We hebben 56% meer zakken geleverd aan de verkooppunten dan begroot. Inwoners hebben begin van het jaar meer tariefzakken gekocht in verband met het ‘opruimen’ als gevolg van corona-maatregelen. In december zijn er tariefzakken gehamsterd in verband met de prijsverhoging per 2021. Welke gevolgen dit heeft voor de begroting van 2021 is nog niet duidelijk. Inzameling en verwerking grof vuil, bouw- en sloopafval en matrassen Ook hier hebben we een groter aanbod gezien vanwege de opruimdrang tijdens corona-maatregelen en in verband met de (onterechte) aanname dat per januari 2021 er een betaling voor het ophalen van GHA ingevoerd zou worden. Verder hebben we een grotere verkoop van asbest-, BSA- en steenpuinbags gezien.

We verwachten nog extra aanbod door de invoering van de tarieven per 1 juli en een scherpe daling van het aanbod daarna. We blijven de ontwikkelingen scherp monitoren.

Bezoekadres: BezoekAdres, PlaatsBA

Postadres / PostCodePA PlaatsPA

T TelefoonNummer

F FaxNummer

Pag. 2 van 5

Afzet textiel en schoeisel In het begin van de corona-pandemie kon de inzamelaar het textiel niet kwijt en hebben we 3 maanden geen vergoeding ontvangen. Vanaf 1 juli ontvingen we 30% van de begrootte vergoeding voor het ingezamelde textiel. Deze lagere vergoeding is al meegenomen in de begroting voor 2021. Inzameling en afzet oud papier en karton Bij de eerste lockdown zijn de papierinzamelroutes afgelast en is extra materieel ingehuurd om brenglocaties voor oud papier te creëren. De kosten hiervoor zijn gedekt uit de kostenplaats Coronacrisis. Lagere inkomsten door minder ingezameld papier en lagere marktprijzen voor het papier zijn meegenomen in de tweede bijstelling. In het laatste kwartaal zijn de oud papier prijzen echter enigszins gestegen. We gaan ervan uit dat dit niet structureel is en dat dit dus geen gevolgen heeft voor begroting 2021. Inzameling en verwerking PMD In voorgaande raadsinformatiebrieven hebben wij medegedeeld dat we, samen met de overige dertig gemeenten van Afvalsamenwerking Limburg (ASL) in een juridisch dispuut zijn met de verwerker van PMD. De uitspraak wordt op zijn vroegst verwacht in de loop van 2022. De totale schadepost kan potentieel € 560.000 bedragen. Juridisch staan we er goed voor. Er is, bij een uitspraak waarbij de gemeenten in het gelijk worden gesteld, echter een kans op faillissement van de verwerker.

We houden u op de hoogte van de ontwikkelingen. Zie ook bijgaande Risicoparagraaf PMD voor meer informatie. De balans 2019 en 2020 moet voor PMD nog opgemaakt worden. Voorlopig is bekend dat er  een naheffing komt voor de verbrandingsbelasting  extra kosten gemaakt zijn voor hoger aanbod en het sorteren Deze kosten worden zover bekend meegenomen in de 1ste bijstelling 2021. Zwerfafvalvergoeding Het Afvalfonds betaalt jaarlijks de zwerfafvalvergoeding waar wij de zwerfafvalprojecten van financieren. Deze vergoeding eindigt per 2023 en wordt niet meer doorgezet. We passen de meerjarenbegroting zo aan dat we ook in de jaren dat we geen vergoeding krijgen onze zwerfafvalaanpak voort kunnen zetten. Ingezamelde hoeveelheden In bijlage 2 is een overzicht van de ingezamelde hoeveelheid afval 2020 afgezet tegen 2019. Enkele conclusies:  Er is meer restafval, keukenafval en PMD aangeboden. Dit wijten wij aan het thuiswerken en de vakanties in eigen land.  Zoals in vorige informatiebrieven is vermeld heeft een brand in 2019 de sortering van PMD gestagneerd. In 2020 is het nog bruikbare PMD alsnog gesorteerd en vermarkt. Tarieven voor inzamelen van grof vuil en matrassen In december 2020 heeft u de tarieven per 1 juli 2021 vastgesteld voor het inzamelen van grof vuil en matrassen.

We hebben op basis van de behandeling in uw Raad de volgende acties ondernomen:  Afspraken gemaakt met particulieren bedrijven in de gemeente voor acceptatie van grof afval en matrassen van inwoners van Horst aan de Maas;  Gesproken met de tweedehandswinkels in de gemeente zodat ze rekening kunnen houden met de mogelijke toename van tweedehandsgoederen;

2

Pag. 3 van 5

 

De buurgemeenten onze plannen voorgelegd zodat ze maatregelen kunnen nemen tegen het aanbieden van afval uit onze gemeente; Handhaving voorbereid op eventueel sluikstorten.

Samenwerking met particuliere bedrijven met milieustraat De gemeente heeft met 2 bedrijven in de gemeente afgesproken dat inwoners daar tegen betaling hun grofvuil mogen aanbieden. We hebben de volgende afspraken gemaakt: Bedrijven Grof afval brengen Tot 35 kg Aanhanger 150 kg Matras brengen per stuk Bouw en sloopafval aanhanger 150 kg (1/2 tot 2 m3) Puin aanhanger 750 kg (ca ½ m3)

€ 10 € 40 € 26,75 € 40

€ 10

Gemeente Grof afval ophalen

€ 45

Matras ophalen per stuk Bouw en sloopafval halen met bag ¼ m3, bag van 1 m3 of los per m3 Bouw en sloopafval halen met bag ¼ m3, bag van 1 m3 of los per m3

€ 40 € 32 € 84 € 84 € 32 € 84 € 84

We blijven actief communiceren welke mogelijkheden onze inwoners hebben. Overige ontwikkelingen 2020 Afvalwijzer-app De afvalwijzer-app is gecompleteerd en vaker ingezet, juist ook voor pushberichten. Dit resulteerde in een stijging van meer dan 1100 app-gebruikers. In 2019 maakten 6955 inwoners gebruik van de app t.o.v. 8090 in 2020. Daarnaast werd in 2020 werd 83.211 keer gebruik gemaakt van de Afvalwijzer op de telefoon. Een verdrievoudiging ten opzichte van de 28.341 keer in 2019. Op de website werd de Afvalwijzer 35.431 keer geraadpleegd, ten opzichte van 18.915 keer in 2019. ZAP-ers Van maart 2020 tot maart 2021 hebben zich 107 nieuwe ZAP-ers aangemeld om vrijwillig zwerfafval op te ruimen. De teller staat inmiddels op 251 ZAP-ers. Vrijwilligers kunnen zich sinds kort opgeven via de website. Wij verstrekken middelen zoals: prikker, ring, zakken, handschoenen en een veiligheidshesje. Uiteraard ontvangen ze ook de “spelregels” en zijn de Corona-maatregelen hierin extra opgenomen. De vrijwilliger kan eenvoudig via de MijnGemeente-app het afval aanmelden, wat de Buitendienst op woensdag aan huis komt ophalen. Grotere stukken of asbest wordt de volgende werkdag opgehaald. Eind februari werd de allereerste nieuwsbrief voor onze ZAP-ers verstuurd. We zullen minimaal 4 keer per jaar een nieuwsbrief versturen.

Hierin geven we uitleg over waar we achter de schermen in het kader van zwerfafval mee bezig zijn. ZAP-ers uit diverse dorpen komen aan het woord en delen tips en tricks. ZAP-ers geven hun inbreng aan de Afvalcoach via zap@horstaandemaas.nl. E-Waste Race 2020

3

Pag. 4 van 5

Elk jaar doen een aantal scholen in Horst aan de Maas mee aan de E-waste Race. Een project waarin kinderen leren dat het belangrijk is om elektronisch afval (E-waste) in te zamelen en te recyclen Vorig jaar kon dat vanwege het corona-virus niet fysiek plaatsvinden. Met onze medewerking werd er een onlineprogramma gemaakt waarmee de kinderen door middel van video’s, quizzen en challenges alles leren over het belang om elektronische apparaten te recyclen. In Horst aan de Maas hebben we dit project met vier scholen gedraaid. De Doolgaardschool in Horst, De Samensprong in Grubbenvorst, De Kameleon in Grubbenvorst en Megelsheim in Meerlo. Scholenproject: SOS (scheiden op scholen) Er is een start gemaakt met het scholenproject scheiden op scholen. Basisscholen krijgen voor iedere klas 4 kleine containertjes waar ze hun afval in de klas kunnen scheiden. De school zamelt het afval centraal in en biedt het aan, aan onze reguliere huis-aan-huis inzameling. We geven per klas 2 gastlessen: Afval scheiden en Zwerfafval. We leren de kinderen waarom afval scheiden belangrijk is en we trekken erop uit om samen zwerfafval te prikken. Het project is geopend in Lottum, waar we samen met basisschool de Bottel, de Plastic Soup Surfer Merijn Tinga hebben ontvangen. Merijn supte met zijn Wakkere Wegwerpers Tour een 550 km suptocht voor afval scheiden in de klas.

Café Integracia In september vond er een webinar plaats in samenwerking met Café Integracia en de Gemeente Venray. Dit webinar had als onderwerp het afvalsysteem van Horst aan de Maas en Venray. Hoe werkt het in iedere gemeente en wat zijn de verschillen. Later in september was er een fysieke bijeenkomst. Ook aan statushouders binnen onze gemeente hebben we, in samenwerking met Vluchtelingenwerk, voorlichting gegeven. De voorlichting helpt de nieuwkomers inzicht te geven in ons afvalsysteem en voorkomt onnodige vervuiling. Ook heeft de afvalcoach een groeiende adviserende rol bij aanbieders van huisvesting aan arbeidsmigranten.

4

Pag. 5 van 5

Wormenhotel In de vorige voorjaarsinformatiebrief kondigde we aan te zoeken naar vrijwilligers voor wormenhotels. Inmiddels is in Sevenum met goed gevolg een proef van start gegaan. De evaluatie volgt later dit jaar. Ontwikkelingen 2021 Tegengaan papierverspilling bij het verspreiden van drukwerk Als Horst aan de Maas hebben we ervoor gekozen om het opt-out systeem (nee-nee en nee-ja) stickers te optimaliseren in plaats van het opt-in (ja-ja) systeem in te voeren. Dit omdat we, naast het tegengaan van verspilling, ook de informatievoorziening van gemeente en ondernemers een belangrijke doelstelling vinden. Zeker omdat we zien dat bij gemeenten waar het opt-in systeem geldt slechts 20% een sticker plakt. In februari hebben we een 0-meting gehouden waarbij het percentage geplakte stickers om reclamedrukwerk te weren is gemeten. 77% van de huishoudens in Horst aan de Maas heeft geen sticker geplakt op of bij de brievenbus. De redenen zijn erg verschillend. Bijvoorbeeld omdat men de folders graag wil lezen. Maar ook omdat mensen de verenigingen de inkomsten van het oud papier gunnen of omdat men er nog nooit bewust mee bezig is geweest. Als de elf procent van de mensen die er nog nooit bewust mee bezig zijn geweest nu wél een sticker op de brievenbus plakken, besparen we meer dan 54.000 kilo papier dat anders ongelezen bij het oud papier of zelfs in het restafval terecht komt.

In maart zijn brieven met keuzestickers verspreid aan inwoners. In deze brieven proberen we de mensen die het drukwerk ongelezen weggooien bewust te maken en een sticker te laten plakken. In september wordt een tweede meting gedaan. Uiteraard informeren we u over de resultaten. De aanbesteding van restafval, keukenafval en PMD Per 1 januari 2022 en 1 januari 2024 lopen de contracten voor verwerking van een aantal afvalstromen af. Deze aanbestedingen bereiden we voor met de gemeenten van Afval Samenwerking Limburg (ASL). Aan de samenwerking nemen 30 Limburgse gemeenten deel. U heeft van ASL informatie over de aanbesteding gehad (zie bijlagen) en u kon deelnemen aan een webinar. We houden uw Raad via een raadsinformatiebrief én een webinar op de hoogte van deze aanbesteding. Beiden zullen waarschijnlijk in het tweede kwartaal worden verstuurd en georganiseerd. Wijziging informatieverstrekking over afval aan de Raad Een deel van uw Raad heeft tijdens de behandeling van de RIB in december aangegeven op een andere manier over het afvalbeleid in gesprek te willen. Minder in de techniek en meer over de beleidskeuzes. Wat ons betreft gaan we dat doen door alles wat verband houdt met het tarief in de PC Cyclus te verwerken. Om het inhoudelijke gesprek goed te voeren willen we jaarlijks, in juni, een thema bijeenkomst organiseren over alles wat met ons beleid te maken heeft.

Beiden in plaats van de twee Raadsinformatiebrieven die we nu jaarlijks sturen.

Bijlagen Risicoparagraaf PMD Bijlage 2 Overzicht van de ingezamelde hoeveelheid afval 2020 afgezet tegen 2019.

5

Risicoparagraaf PMD In de landelijk geldende Raamovereenkomst verpakkingen 2013-2022 is voor kunststof bepaald dat de gemeenten zorgen voor het inzamelen, overslaan en transporteren, sorteren en vermarkten van het kunststof ingezameld bij huishoudens. De kosten die de gemeenten hierbij maken worden gedekt door het Afvalfonds volgens achteraf vastgestelde bedragen. Nedvang, een dochterbedrijf van het Afvalfonds, keert deze vergoedingen uit naar gescheiden herbruikbare grondstoffen. Om uitvoering te geven aan de landelijke verplichtingen heeft Gemeente Horst aan de Maas -samen met de andere gemeenten van Afval Samenwerking Limburg (ASL)- een contract gesloten met het tegenwoordige Veolia Papier & Plastics Recycling Nederland B.V. (Veolia). Dit bedrijf verzorgt tot 2023 overslag, transport, sortering en vermarkting van het door de gemeenten in gezamelde PMD. Volgens contract kan Veolia voor de werkzaamheden maximaal een vergoeding ontvangen gelijk aan de bedragen die Nedvang aan de gemeente hiervoor uitkeert, De gemeenten betalen aan Veolia een voorschot voor de kosten omdat het jaren duurt voordat het Afvalfonds de hoogte van vergoeding vaststelt. Dit heeft ertoe geleid dat de gemeente over 2017 en 2018 € 200.000 teveel aan voorschotten betaald heeft. Voorts is de verwerking van het PMD in 2019 ernstig belemmerd door een brand in een sorteerinstallatie.

Door het uitstel van de verwerking is het opgeslagen afval veel minder herbruikbaar geworden. Bovendien worden vergoedingen van de herbruikbare stoffen later uitgekeerd. De gemeente zou hiervoor nog € 360.000 moeten ontvangen. Een deel hiervan wordt door Nedvang uitgekeerd maar Veolia is volgens de ASL-gemeenten aansprakelijk voor het resterende bedrag. Totaal moet de gemeente nog € 560.000 ontvangen. Veolia heeft een bodemprocedure gestart tegen de claims van de gemeenten. De procedure duurt tenminste tot in 2022. Vooralsnog is het onzeker of de gemeente het bedrag van € 560.000 ontvangt. Ook omdat het totale bedrag van alle ASL-gemeenten € 8.000.000 overschrijdt kan er sprake zijn van een faillissement wanneer de uitkering alsnog wordt moet worden uitgekeerd.

Overzicht totalen afval 2019 -2020 Materiaalstroom

Huishoudelijk restafval Keukenafval Luiers en inco-materiaal PMD afgevoerd naar overslag (ongesorteerd) PMD vermarkt Grof huishoudelijk afval incl. BSA en steenpuin Papier en Karton E-waste (t/m 2018 incl. metalen) Matrassen (miv 2020 apart ingezameld) Textiel Tuinafval Verpakkingsglas Vlakglas Asbest KCA Banden Frituurvetten en oliën MH 2-3-2021

2019 kg p.p

2020 kg p.p. 23,47 66,51 7,95

43,63

26,38 71,02 8,10 48,79

14,44 24,05 62,98 3,90 8,52 418,99 26,14 0,74 0,41 1,30 0,06 0,02

39,21 36,99 59,81 4,90 1,68 8,81 409,15 28,90 1,15 0,57 1,45 0,01 0,02