RIB 21 052 Energieneutrale accommodaties 2030

Stuknummer: 21.0000486

Raad 20-04-2021 RIB.21.052

raadsinformatiebrief van

: Burgemeester en wethouders

portefeuillehouders : H.J.L. Geurts / M.M.C. Kuipers aan

: De leden van de gemeenteraad

datum

: 08/03/2021

status

: Toezeggingen, nummer: 2020.231

openbaar

: Ja

Onderwerp RIB Route energieneutrale accommodaties 2030 nader uitgewerkt. Aanleiding Bij een eerdere behandeling van de RIB Energieneutrale accommodaties 2030 (RIB 20.143) is toegezegd nader in te gaan op hoe we in 2030 energieneutrale accommodaties hebben. De discussie in de Raad ging over de gewenste doelstelling: dienen alle accommodaties individueel energieneutraal te worden, of dient het doel te zijn dat de gemeente als eigenaar van de (meeste) accommodaties ook 'grootschalige energie-opwek' (zoals windturbines of zonneweides) in eigendom zou kunnen ontwikkelen waardoor het geheel (accommodaties + opwek) samen energieneutraal zou zijn. Inleiding Zoals in de eerdere RIB over energieneutrale accommodaties in 2030 is aangegeven zijn we op verschillende niveaus bezig met het verduurzamen van het (gemeentelijk) maatschappelijk vastgoed, gekoppeld aan de verschillende categorieën. Op hoofdlijnen zijn dat vier vastgoed categorieën, welke we hieronder toelichten: 1. Gemeentelijke accommodaties (primair-proces); 2. Gemeentelijke accommodaties welke maatschappelijk of commercieel verhuurd worden; 3. Scholen die onderdeel zijn van IHP; 4. Maatschappelijke accommodaties niet gemeentelijk eigendom.

Beantwoording In de beantwoording gaan we in op het eigen gebruik van de hiervoor genoemde categorieën 1 en 2, hier heeft de gemeente een directe relatie met de inkoop van energie en ook inzicht in het gebruik. Bij de categorieën 3 en 4 kopen de maatschappelijke partners zelf de energie in. Onderwijs is krachtens de onderwijswet zelf verantwoordelijk voor de inkoop van energie en het gebruik. Stichtingen en/of verenigingen die het beheer voeren over een eigen accommodatie kopen ook zelf de energie in. Het is hierbij de vraag of de gemeente deze maatschappelijke partners wil opleggen om mee te doen in participatie in duurzame opwerk. De

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T: 077 - 477 97 77

F: 077 - 477 97 50

Pag. 2 van 3

vrije marktwerking is dan in het geding en de kans is aanwezig dat partijen bij de gemeente te goedkoop of te duur uit zijn. Voor scholen (3) hebben we in het IHP de mogelijkheid opgenomen om als gemeente duurzaamheidsinvesteringen voor te financieren. Maatschappelijke accommodaties niet in gemeentelijk eigendom (4) kunnen gebruik maken van de duurzaamheidssubsidie voor maatschappelijke accommodaties. Er wordt ook volop gebruik gemaakt van deze regeling om deze accommodaties toegankelijker en energiezuiniger te maken. De eigenaren / beheerders van dit vastgoed kunnen voor ondersteuning ook gebruik maken van het ontzorgingsprogramma van de Provincie Limburg. Bij een subsidieaanvraag wordt daar ook op gewezen. Energieneutrale accommodaties Primair Proces Voor de gemeentelijke accommodaties voor het primaire proces geldt dat deze gezamenlijk medio 2025 gasloos en energieneutraal zijn. Dit wordt bereikt door de geplande vernieuwbouw en renovatie van de gemeentewerf, waarover de Raad binnenkort wordt geïnformeerd en waarvoor besluitvorming volgt in Q2 van 2021. Energieneutrale Accommodaties in Eigendom gemeente. Voor de accommodaties in eigendom van de gemeente geldt dat deze niet op afzienbare termijn allemaal individueel energieneutraal kunnen worden (of enkel tegen exorbitante desinvesteringen).

Voor de accommodaties in eigendom en beheer bij de gemeente voorzien we dat op portefeuilleniveau energieneutraliteit kan worden bereikt op basis van het hierna volgende stappenplan. 1. We voorzien dat we tot 2030 30% tot 35% energiereductie kunnen bereiken door isolatie en het toepassen van duurzamere installaties en verlichting en zonnepanelen op het dak. 2. We zetten daarbij in op gasloze gebouwen en blijven meedenken in innovatieve oplossingen voor verwarmen. Verwarmen middels warmtepompen heeft een voorkeur maar duurzame andere innovatieve oplossingen moeten ook mogelijk blijven. 3. We voorzien dat we voor het resterende deel een vraagstuk hebben voor duurzame opwerk. We voorzien daarbij dat we zelf als gemeente gaan mee investeren in het realiseren van (grootschalige duurzame opwek (binnen de kaders van KODE en de Regionale Energie Strategie (RES) Noord- en Midden-Limburg). Zie verderop voor de nadere uitwerking. Met deze aanpak zijn álle gemeentelijke accommodaties als geheel in 2030 energieneutraal. Op termijn zullen we natuurlijk het punt bereiken waarop alle accommodaties individueel ook energieneutraal zullen zijn; dat punt is echter geen doel op zichzelf en pas omstreeks 2050 realiseerbaar gezien de levensduur van accommodaties. Feiten en cijfers; nadere uitwerking stap 3.

Het energieverbruik van categorie 1 (gemeentelijke accommodaties met een primair proces), categorie 2 (maatschappelijk of commercieel verhuurde gemeentelijke accommodaties) en aanvullend pompen, gemalen en verkeersregelinstallaties is afgerond 8,4 miljoen kWh/jaar, ofwel 30 TJ/jaar. Met de energiebesparingsambitie van 35% in de periode 2020-2030, blijft er een energieverbruik van 20 TJ/jaar over. Om tot energie neutrale gemeentelijke accommodaties en beheer van de openbare ruimte te komen, is de ambitie om deze 20 TJ/jaar lokaal duurzaam op te wekken. Om deze 20 TJ/jaar duurzaam op te wekken zijn indicatief een halve windturbine of 8 hectare zonneweide nodig.

2

Pag. 3 van 3

Concreet betekent dit dat als de gemeente Horst aan de Maas in 2030 (mede)eigenaar is van tenminste een halve windturbine óf 8 hectare zonneweide, de eigen gemeentelijke processen én de gemeentelijke accommodaties volledig energieneutraal zijn. Koppeling met KODE De Raad heeft in december van 2020 het Kader voor Opwek van Duurzame Elektriciteit (KODE) vastgesteld. De ontwikkelsporen ‘meervoudig ruimtegebruik en kleinschalige zonneweides’, ‘middelgrote zonneweides’ en ‘energielandschappen’ zoals uitgezet in KODE bieden de mogelijkheid om eigenaar te worden van de benodigde opwekcapaciteit. 1. Als gemeente kan worden (mee)geïnvesteerd in zonprojecten, zoals zonnepanelen boven parkeerplaatsen of op bedrijfsdaken (dubbel ruimtegebruik); Wanneer particuliere ontwikkelaars of ondernemers zonnepanelen boven parkeerplaatsen of op bedrijfsdaken willen ontwikkelen, kan de gemeente (mee)investeren en eigenaar worden van (een deel van) het project. Dit kan dergelijke projecten interessanter maken voor initiatiefnemers en de gemeente kan er op toezien dat de lusten ook lokaal landen. 2. De gemeente kan een middelgrote zonneweide van (meer dan) 8 hectare (mede)ontwikkelen en (gedeeltelijk) eigenaar worden; Er wordt een tenderprocedure voor middelgrote zonneweides opgezet. De gemeente kan (samen met een lokale of commerciële partij) investeren in een middelgrote zonneweide. 3.

De gemeente wilt de projecten die voortvloeien uit de gebiedsverkenning voor energielandschappen (mede)ontwikkelen. Het is mogelijk om eigenaar te worden of blijven van het benodigde aandeel voor energie neutrale organisaties. In voorjaar 2021 vindt de gebiedsverkenning voor energielandschappen (grootschalige zonneweides en/of windturbines) plaats. De gemeente Horst aan de Maas heeft de ambitie om de mogelijke projecten die uit deze verkenning kunnen voortvloeien (mede) te ontwikkelen. Door na ontwikkeling eigenaar te worden of blijven van 8 hectare zonneweide of een halve windturbine, kan de gemeente energieneutraal zijn. Kostenstromen Waar de gemeente zelf direct investeert in het vastgoed voor energiebesparing en duurzame opwek is het helder hoe de financiële stromen lopen. Deze lopen mee in het meerjarig investeringsplan voor het maatschappelijk vastgoed. Voor participatie in duurzame opwek wordt het spoor van KODE gevolgd. De energieopgave is op hooflijnen in beeld. Lasten en baten met de risico’s van het laatste zijn nog niet geheel in beeld en zullen nog nader moeten worden ingevuld. Resumé De ambitie om in 2030 accommodaties energieneutraal te hebben blijft groot. Voor accommodaties in eigen bezit en beheer kunnen we 35% reductie bereiken door energiebesparing. Voor de rest van het energieverbruik zal participatie in duurzame opwek (zoals KODE) de aangewezen route zijn.

Bijlagen

3