RIB.21.051 Evaluatie Afslag 10

Stuknummer: 21.0000177 -

raadsinformatiebrief van

: Burgemeester en wethouders

portefeuillehouder

: R. Tegels

aan

: De leden van de gemeenteraad

datum

: 08/01/2021

status

: Toezeggingen, nummer:2020.173

openbaar

: Ja

Onderwerp RIB Evaluatie Afslag10.

Aanleiding Toezegging 2020.173 Het college komt met een evaluatie van Afslag 10 terug bij de raad. Hierin wordt meegenomen de rol van de gemeente bij burgerinitiatieven en wordt ingegaan op het projectplan waarnaar bij het vaststellen van de visie in 2019 is verwezen (zie oplegnotitie).

Beantwoording Tijdslijn project Afslag10 2014 In 2014 is er vanuit verschillende verenigingen het idee ontstaan om (in de toekomst meer) te gaan samenwerken en de krachten te bundelen. Al snel werd de conclusie getrokken dat er meer uit de omgeving Kasteelse Bossen gehaald kan worden. De stuurgroep Sportzone is toen opgericht om een impuls te geven aan het gebied en om te zorgen dat de sportverenigingen in de toekomst kunnen inspelen op de trends en ontwikkelingen. Gedurende het traject hebben zich meer (commerciële) partijen en sportverenigingen aangesloten bij dit initiatief. Samen hebben ze een gedeelde ambitie: het creëren van een bijzonder gebied in de omgeving Kasteelse Bossen. Juli 2016 Het burgerinitiatief Sportzone heeft de visie van Idee naar Realisatie “De Kasteelsche Bossen” (het bidbook) aangereikt aan zowel het college als de gemeenteraad. September 2016 Het burgerinitiatief heeft de naam Afslag10 aangenomen.

Bezoekadres: BezoekAdres, PlaatsBA

Postadres / PostCodePA PlaatsPA

T TelefoonNummer

F FaxNummer

Pag. 2 van 6

November 2016 Het college heeft op 1 november 2016 kennis genomen van de visie op de software en de ingeslagen weg onderschreven. Tevens heeft het college voorgesteld om een werkkrediet beschikbaar te stellen voor de software gerelateerde zaken ad € 75.000,-. November 2016 Er is op 3 november 2016 een RIB aangaande de visie van Idee naar Realisatie “De Kasteelsche Bossen” (het bidbook) aan de raad aangereikt. December 2016 Het besluit van de raad om kennis te nemen van de visie en de ingeslagen weg te onderschrijven waarbij zij een werkkrediet voor de software van € 75.000 beschikbaar heeft gesteld is op 20 december 2016 genomen. Tevens heeft de raad ingestemd met het opstarten van het vervolgtraject om daarmee dit initiatief te faciliteren en ondersteunen in de verdere doorgroei van de samenwerking. Begin 2017 Het overdragen van het voorzitterschap van de Stuurgroep door de projectwethouder aan een onafhankelijke voorzitter. Januari 2018 Afslag10 heeft haar visie van idee naar realisatie “De Kasteelse Bossen” (ruimtelijk) vertaald in een ‘Ontwikkelkader Afslag10’ en dit bij de gemeente aangeboden. Maart 2018 Het college heeft op 16 maart 2018 besloten om een gemeentelijke visie Afslag10 op te stellen. Mei 2018 In het coalitieprogramma is opgenomen dat het ambitiedocument van Afslag10 onderschreven wordt als vertrekpunt voor de vorming van de gemeentelijke visie/ambitie.

De gemeente ontwikkelt een visie die de basis vormt voor een toetsingskader voor initiatieven die in de loop van de jaren in Afslag10 de revue zullen passeren. Februari 2019 Opiniërende behandeling visie Afslag10 in de raad. Mei 2019 De raad heeft de gemeentelijke visie Afslag10 vastgesteld op 21 mei 2019 met een werkkrediet van €100.000. In de stukken is aangegeven dat na vaststelling van de visie, de ambitie wordt uitgewerkt tot een concreet projectplan. Hierin zal ook worden ingegaan op de structuur van de organisatie van enerzijds de gemeente en anderzijds Afslag10, de verbindingen met elkaar en welke externe partners we hierin kunnen meenemen. Naar aanleiding van de visie zijn de gesprekken gaan lopen in de Stuurgroep over de structuur van de organisatie, rollen en verantwoordelijkheden.

2

Pag. 3 van 6

Eind 2019 Bekend werd dat de onafhankelijke voorzitter en secretaris begin 2020 zouden stoppen en dat de projectwethouder begin 2020 de gemeente zou verlaten. Februari 2020 Start nieuwe projectwethouder. Tweede kwartaal 2020 Gesprekken over rollen en verantwoordelijken zijn weer opgepakt. In gezamenlijk overleg is besloten om dit te laten begeleiden door een externe partij. September 2020 Bericht van de journalist op 18 september 2020 dat de volgende dag (19 september 2020) een artikel in De Limburger staat met het bericht dat Afslag10 stopt. 2. Bereikte resultaten Afslag10 heeft voor veel mooie resultaten gezorgd op het software gedeelte. Er was een gezamenlijk doel om samen sport, beweging, cultuur en gezondheid te promoten in de breedste zin van het woord waarbij over de grenzen van de eigen organisaties werd gekeken. De partijen zijn elkaar veel makkelijker gaan ‘vinden’ en hebben daardoor ook veel meer samenwerkingen op allerlei gebieden. Enkele voorbeelden. - Er vindt structureel overleg plaats tussen de besturen van de verenigingen en organisaties en er is een permanente samenwerking tussen HTC Horst en RKSV Wittenhorst ontstaan. - Tevens kreeg het gebied nog meer aantrekkingskracht waardoor verenigingen en bedrijven zich graag in dit gebied wilden vestigen en onderdeel wilden zijn van Afslag10 zoals bijvoorbeeld de bootcamp en een zorginstelling.

- Er zijn veel samenwerkingen, projecten en crossovers ontstaan in het gebied zoals de Leertuin waar mensen een werkritme opbouwen en zorgen voor het mooie gebied, de beweegroute, het behouden van de nieuwjaarsduik. - Er zijn diverse schoolprojecten ontstaan zoals een opdracht voor het betegelen van de tunnel, het maken van een brug en een flexmarkt voor de leerlingen van het Dendron. - Er hebben 12 personen een baan gevonden middels het traject fit naar werk. - In samenwerking met het Parkhotel komen jaarlijks diverse internationale top voetbalverenigingen hun trainingskamp hier houden. - Onderzoek gestart om zoveel mogelijk samen in te kopen.

3. Rollen en verantwoordelijkheden Overzicht diverse partijen met hun rollen en verantwoordelijkheden. Burgerinitiatief Het burgerinitiatief is ontstaan vanuit een groep enthousiaste sportverenigingen en andere partijen. Hieruit is een Stichting ontstaan met een stuurgroep en een stichtingsbestuur.

3

Pag. 4 van 6

Verantwoordelijkheid: zij zijn de bedenkers en eigenaars van het initiatief/projecten en informeren hun leden/achterban. College Heeft het software gedeelte van de visie van Idee naar Realisatie “De Kasteelsche Bossen” (het bidbook) omarmd. Tevens is de projectwethouder (voor het software gedeelte) in eerste instantie voorzitter geworden van de stuurgroep en, na het aantrekken van een onafhankelijke voorzitter, lid gebleven van de stuurgroep. Heeft een gemeentelijke visie Afslag10 opgesteld en deze voorgelegd aan de raad. Verantwoordelijkheid: het college denkt mee en faciliteert daar waar mogelijk. Tevens wordt beleid voorbereid en door het college voorgelegd aan de raad. Raad Heeft kennis genomen van de visie van het burgerinitiatief ‘van Idee naar Realisatie “De Kasteelsche Bossen” (het bidbook)’ en de ingeslagen weg onderschreven. Tevens is door de raad werkkrediet beschikbaar gesteld. Vervolgens heeft de raad in 2019 de gemeentelijke visie Afslag10 vastgesteld en aanvullend werkkrediet beschikbaar gesteld. Verantwoordelijkheid: de raad stelt kaders vast en kan krediet ter beschikking stellen.

4. Valkuilen/uitdagingen Afslag10 is ontstaan vanuit een burgerinitiatief in een tijd dat dergelijke grote burgerinitiatieven vrij nieuw waren en iedereen zoekende was naar de rollen en verantwoordelijkheden van de diverse partijen. Niet voor niets heeft in 2016 de 24 uurs-sessie plaats gevonden waarin 24 uur werd ingegaan op de (veranderende) rol van de overheid bij onder andere burgerinitiatieven. In 2016 werd duidelijk een onderscheid gemaakt tussen de stuurgroep die over de software ging en een aparte gemeentelijke projectgroep voor de hardware. Om verbinding te houden tussen de software en de hardware werd de wethouder voorzitter van de stuurgroep. In het college besluit van 1 november 2016 zijn de voor- en nadelen aangegeven van het voorzitterschap van de gemeente. In de RIB van 3 november 2016 wordt dit ook benoemd. Tevens is in deze RIB aangegeven dat dit voorzitterschap naar een onafhankelijke voorzitter over zou kunnen gaan. Begin 2017 zijn een externe voorzitter en secretaris aangetrokken en heeft de projectwethouder zijn voorzitterschap overgedragen. Wel bleef de gemeente in de stuurgroep vertegenwoordigd. Reden van de overdracht was dat Afslag10 een eigen beweging moet zijn. Het was een ambitie opgeborreld van uit de gemeenschap en verenigingen. De gemeente heeft deze ambitie wel omarmd maar zou niet de trekker moeten zijn.

Reden om wel in de stuurgroep vertegenwoordigd te blijven was omdat software vraagstukken gevolgen hebben voor hardware vraagstukken. De gemeente heeft vanaf het begin de software ondersteund en aangegeven dat besluiten over hardware des gemeente zijn. Ook de gemeentelijke visie Afslag10 geeft dit aan. Met het vertegenwoordigd zijn van de gemeente in de stuurgroep Afslag10 en het gaande zijn van onderzoeken naar grote hardware projecten zoals een zwembad en sporthal, maar ook vragen van verenigingen in het gebied naar diverse hardware zaken,

4

Pag. 5 van 6

moeten we constateren dat de stuurgroep zich meer en meer focuste op de hardware in plaats van op de software en de onderlinge samenwerking. Dat de externe voorzitter en secretaris meer neigde naar hardware dan naar software, heeft dit, ons inziens, versterkt. Het voorgaande werd in het derde kwartaal van 2019 geconstateerd. In de visie was al aangegeven dat er een projectplan zou worden gemaakt waarbij ook zou worden ingegaan op de structuur van de organisatie van enerzijds de gemeente en anderzijds Afslag10 en de verbindingen met elkaar. Hiermee waren we doende. Naar aanleiding van de constatering dat we terug moesten naar meer focus op de software, hebben we ingezet op een traject om eerst met elkaar de rollen en verantwoordelijkheden opnieuw te bezien in het licht van verbinding en samenwerking. Dit traject was lopende op het moment dat het Stichtingsbestuur via de pers te kennen gaf te stoppen met Afslag10. Aangaande de hardware het volgende. Afslag10 had diverse wensen voor het gebied zoals het realiseren van een nieuw zwembad in het gebied, het her-ontwikkelen van de kasteelruïne en een gezamenlijk gebouw voor de Tennisvereniging HTC en voetbalvereniging Wittenhorst. Gemeentelijke besluitvorming over grote investeringen zijn doorgeschoven in de tijd. De besluitvorming over het zwembad heeft lang gelopen en uiteindelijk is besloten om het huidige zwembad te renoveren.

Deze, voor de burger trage, besluitvorming haalt de energie uit de burgerinitiatieven en vrijwilligers haken hierdoor af. Dat dit frustraties op wekt bij burgers en burgerinitiatieven kunnen we ons zeer goed voorstellen. Wisselingen in besturen bij de stakeholders en gemeente Het burgerinitiatief is opgezet vanuit een groep enthousiaste voorzitters van verenigingen en ondernemers, mensen die een visie hadden en zich met passie inzetten. Met recht de grondleggers/kartrekkers van het initiatief. Gedurende de tijd zijn een aantal van deze grondleggers gestopt en zijn de stokjes overgedragen aan nieuwe voorzitters van de verenigingen. Een aantal van deze grondleggers bleef wel in het Stichtingsbestuur van Afslag10, maar niet in de Stuurgroep. Het contact met de gemeente verloopt via de Stuurgroep. Rechtstreeks overleg met het Stichtingsbestuur was er bijna niet. Ook bij de gemeente hebben wisselingen plaats gevonden zoals het vertrek van de projectwethouder die vanaf het begin betrokken was. Dit heeft geleid tot vertraging in bijvoorbeeld het traject om rollen en verantwoordelijkheden onderling vast te stellen. Conclusie Gelet op het voorgaande mogen we stellen dat het bij het aansluiten van de gemeente in een burgerinitiatief lastig is om constant over en weer de rollen en verantwoordelijkheden helder te hebben en houden.

Dit heeft gevolgen voor de verwachtingen die men van elkaar heeft. Je kan je afvragen of het aansluiten van de gemeente in een burgerinitiatief, gelet op de rollen en verantwoordelijkheden, bevorderlijk is voor een burgerinitiatief. Gedurende de tijd is de aandacht van de stuurgroep verschoven van software zaken naar hardware zaken. Dit werd versterkt door een onafhankelijke voorzitter en secretaris die meer aandacht hadden voor de hardware vanuit hun beroepsmatige ervaring. Wij hebben dit te laat erkent. Hierdoor waren rollen, taken en verantwoordelijkheden niet meer duidelijk en liepen verwachtingen uit elkaar. Dat de eerste kartrekkers en initiatiefnemers van het burgerinitiatief gedurende de tijd niet meer in de stuurgroep zaten, alsmede wisselingen aan de gemeentezijde, heeft hier niet aan bijgedragen. Ook het vooruitschuiven van besluiten door de gemeente aangaande grote investeringen heeft invloed gehad op en gevolgen gehad voor het burgerinitiatief. We mogen ons hier meer bewust van worden wat dit betekent voor burgers, vrijwilligers en burger initiatieven.

5

Pag. 6 van 6

Het college stelt voor om in een breder verband met de raad te spreken over burgerparticipatie, welke voorbeelden hebben we uit de afgelopen jaren, wat hebben we daarvan kunnen leren en hoe willen we in de toekomst hier mee om gaan.

5. Gevolgen voor gemeentelijke visie Afslag10 en het gebied en hoe verder In 2019 is de gemeentelijke visie Afslag10 vastgesteld. Deze visie gaat over hoe wij als gemeente het gebied zien, welke kaders we belangrijk vinden en wat onze ambitie is. Het betreft een gemeentelijke visie en de inhoud van deze visie is nog steeds geldend. Of er nu wel of geen burgerinitiatief Afslag10 is. Afslag10 wenst dat de naam niet meer gebruikt wordt, echter de visie is met deze naam vastgesteld. De gemeentelijke visie Afslag10 blijft dan ook uitgangspunt en toetsingskader voor ons. Het blijft namelijk een geweldig mooi gebied, precies zoals het in de visie is omschreven, een gebied waar we trots op mogen zijn. Waar het gebied voorheen viel onder de project wethouder Afslag10 is dit nu komen te vervallen en vallen de ontwikkelingen in het gebied nu binnen de reguliere portefeuilles 6. Financiën Er zijn twee werkkredieten vastgesteld. Een van €75.000 in 2016 voor specifiek software en een in 2019 van € 100.000 voor een bredere inzet. 8510004

restant 01-01-2019 kosten gemaakt in 2020 restant budget

VA.1282.01

begroot kosten restant budget

€ 13.440,= € 11.161,= --------------€ 2.280,= € 100.000,= € 28.665,= -----------------€ 71.335,=

Van deze budgetten zijn kosten betaald voor onder andere communicatie, pr materiaal, advieskosten, gebiedsborden, fit naar werk, visie Afslag10. Zoals aangegeven blijft de inhoud van de gemeentelijke visie Afslag10 van kracht en actueel. Daarom blijft het krediet VA.1282.01 beschikbaar voor het ondersteunen van projecten en processen die passen binnen de gemeentelijke visie Afslag10.

Bijlagen

6