PvdA 1e termijn

Begrotingsbehandeling 2024 PvdA Horst aan de Maas Voorzitter, Vandaag behandelen wij de meerjarenbegroting van 2025-2028. Allereerst danken wij de ambtenaren en wethouder die betrokken waren bij de totstandkoming van deze begroting voor de uitgebreide en goede visuele weergave. Vorig jaar begonnen wij als PvdA over de onzekere periode van toen. Dit jaar moeten wij concluderen dat de tijd alles behalve zekerder is geworden voor onze inwoners. Door geopolitieke spanningen zien we dat de inflatie oploopt en daarmee de bestaanszekerheid van onze inwoners is afgenomen. Basisbehoeften als boodschappen en energie zijn duur en voor sommigen onbetaalbaar. Wij vinden het dan ook belangrijk dat we een solide begroting neerzetten voor onze inwoners zodat we een gemeente zijn waarop zij kunnen bouwen. Hiervoor is het nodig dat we keuzes maken. Wat ons betreft staan mens en natuur hierin centraal met een economie die hier dienend aan is. Financiën De begroting van Horst aan de Maas schetst een beeld van een financieel gezonde gemeente en is voor het aankomende jaar sluitend. De jaren daarna zijn echter door het zogenaamde ‘ravijnjaar 2026’ allerminst zeker. We horen dan ook graag van het college hoe we omgaan met het te verwachten gat in de begroting.

Wachten we af wat het rijk gaat doen of gaan we hierop voorsorteren? En is hier al rekening gehouden met de gedeeltelijke terugdraaiing van de bezuiniging in de jeugdzorg? Wat ons betreft is het wel positief dat we als gemeente blijven investeren in het welzijn en de leefbaarheid van onze inwoners. Dat hierbij keuzes gemaakt moeten worden is vanzelfsprekend. Wat ons betreft zetten we in op beperking van lastenverzwaring zodat iedereen mee kan (blijven) doen. Organisatie De gemeente Horst aan de Maas is volop in ontwikkeling en werkt hard aan een toekomstbestendige organisatie. Hoewel er al veel vooruitgang is geboekt, zijn er nog steeds enkele belangrijke stappen te zetten. Onze inwoners moeten kunnen rekenen op een betrouwbare overheid – een gemeente die haar beloftes nakomt en transparant communiceert. Het is eveneens van belang dat Horst aan de Maas een stabiele organisatie is, waar medewerkers graag werken en zich voor langere tijd willen verbinden. Dit vraagt om een moderne werkplek en een aangename werkomgeving. Wanneer komt het college met een aangepast voorstel voor verbouw van het gemeentehuis?

Duurzaam Horst aan de Maas Het is inmiddels precies een jaar geleden dat we als raad besloten het proces rond de ontwikkeling van windturbines in het gebied A73-Maaslijn stil te leggen. Tot op heden is het ons niet gelukt een degelijke evaluatie van KODE, ons kader voor de opwekking van duurzame elektriciteit, te voltooien. Wat ons betreft is het essentieel dat we dit proces snel weer oppakken om onze ambities waar te maken, ondanks de belemmeringen die het huidige regeringsbeleid oplevert. Het is voor ons helder dat we het bij KODE beter ombuigen naar ENERGIE i.p.v. elektriciteit. We moeten vooral streven naar een goede mix van energieopwekking, verbruik en -opslag, waarbij duurzame en lokale energie de voorkeur heeft. Echter, recent lazen we dat de opwekking van aardwarmte lijkt te stagneren. Ziet het college nog mogelijkheden in deze vorm van energieopwekking? Het onderzoek naar alternatieve vormen van energie moet zich bovendien niet beperken tot zon, wind of aardwarmte. Waterstof is nog steeds in ontwikkeling en vormt voor ons een serieuze optie. En hoe nemen we de glastuinbouw mee in deze transitie, behalve door te benadrukken dat zij verantwoordelijk zijn voor hun eigen veranderingen? Migratie Landelijk ligt de focus sterk op asielmigratie, een groep die slechts 11% van alle migranten in 2022 naar Nederland vertegenwoordigde.

Dit staat in contrast met de aanzienlijk grotere groep arbeidsmigranten. Horst aan de Maas laat wat ons betreft zien dat het een gemeente is die haar verantwoordelijkheid neemt. We zijn trots op de manier waarop de opvang van vluchtelingen is geregeld, in afstemming met omwonenden én samen met inwoners van onze gemeente. Wat betreft arbeidsmigratie constateren we dat er in de toekomst veel werknemers van buiten Nederland nodig zullen zijn om het werk gedaan te krijgen. Tegelijkertijd zien we bij deze groep veel misstanden, zoals werknemers die uit hun huis worden gezet als ze hun baan verliezen, inname van paspoorten tot het werk is voltooid, en onderbetaling door malafide uitzendbureaus. Hoe zorgen we ervoor dat arbeidsmigranten écht kunnen integreren? Binnen onze gemeente zien we nog steeds initiatieven om bedrijven toe te voegen die buitenlandse werknemers nodig hebben. Belangrijker is het eerst zorgen voor huisvesting die eerlijk, sociaal en gedragen wordt door de omgeving. We moeten minder denken in termen van huisvesten en meer in termen van wonen. Bij nieuwe werkgelegenheid horen ook een eerlijk inkomen en fatsoenlijke woonomstandigheden. Tevens denken we dat de zorg voor medewerkers die letterlijk op straat komen te staan, beter kan. Daarom brengen we hierover samen met onze collega’s van D66-Groenlinks hierover een motie.

Verder horen graag van het college wat hun visie op arbeidsmigratie is, of hoe we tot een goed gedragen visie kunnen komen.

Vitale Kernen We zijn als gemeente Horst aan de Maas koploper in het vergunnen van woningen. Daar zijn we enorm trots op. Water en groen krijgen hierin gelukkig steeds meer aandacht. Een prettige woonomgeving is voor ons namelijk meer dan een alleen een goede woning. Wel maken we ons zorgen over het daadwerkelijk bouwen van deze goede woningen én de betaalbaarheid ervan. Hoe zorgen we ervoor dat ook starters kunnen deelnemen aan de woningmarkt? We zijn positief over de verhuisvouchers die senioren helpen door te stromen naar andere woningen. Maar waarom beperken deze vouchers zich tot huurwoningen? Het zou ook nuttig zijn om senioren in gekochte eengezinswoningen te laten doorstromen naar levensloopbestendige woningen, waardoor meer woningen voor starters beschikbaar komen. Als PvdA zijn we trots op onze inwoners die zich inzetten voor de leefbaarheid van hun dorp of wijk. Dit doen ze door vrijwilligerswerk te doen bij verenigingen of stichtingen, wat bijdraagt aan gezonde en levendige kernen. Passende voorzieningen horen hierbij. Onlangs hebben we het nieuwe accommodatiebeleid goedgekeurd, waarbij we van gemeenschapshuis naar ontmoetingsplaats voor het hele dorp gaan. We blijven aandacht vragen voor de kleine dorpen, zodat ook zij kunnen blijven ontmoeten.

Scholen, of zoals we die in sommige kernen kennen, de Integrale Kind Centra (IKC), spelen een belangrijke rol in ontmoetingen. We zijn blij met de ontwikkelingen voor de Weisterbeek en een nieuw IKC voor Sevenum. Het is hierbij wel belangrijk om aandacht te hebben voor de gebouwen die hierbij leegkomen in de centra van Horst en Sevenum. Ook graag aandacht voor de sporthal bij het IKC in Sevenum. Want met de bus naar gymles, lijkt ons geen goed idee. In vitale kernen is goede en veilige mobiliteit essentieel. Tegelijkertijd zien we dat de kwaliteit van onze fietspaden achteruitgaat. De veiligheid op veel wegen, vooral voor het zwakke wegverkeer, staat onder druk door het zware landbouwverkeer op smalle wegen. Een sterke sociale basis We zien goede vooruitgang binnen het sociaal domein met stevige investeringen die moeten leiden tot meer gezondheid en veerkrachtige inwoners. De focus ligt op activiteiten die uiteindelijk het verschil moeten maken voor onze inwoners. Door minder verkokerd te werken en het aantal regels te verminderen, ontstaat er ruimte voor maatwerk. Zo hebben we bijvoorbeeld een verruiming van de bijzondere bijstandsnorm en het recht op de individuele inkomenstoeslag waardoor meer inwoners met een smalle beurs ondersteuning kunnen het krijgen. We zijn welbenieuwd hoe het college dit alles gaat realiseren en hoeveel financiële ruimte hiervoor beschikbaar is.

De beweging richting een nieuwe locatie voor Onze Loods is zeer positief. Het is essentieel dat Onze Loods als organisatie de ruimte krijgt om zich verder te ontwikkelen. We zien dan ook met nieuwsgierigheid uit naar het uitgewerkte voorstel voor een nieuwe locatie in de raad, na afronding van het onderzoek.

Binnen zorg en welzijn pleiten we voor meer ruimte voor de eigen inbreng van onze inwoners. Zij willen vaak zelf keuzes maken en regie houden over hun leven, zelfs in kwetsbare situaties. Het is belangrijk dat zij niet alleen als slachtoffer worden gezien, maar als actieve deelnemers in hun eigen herstelproces. Een specifiek thema dat onze aandacht vraagt is huiselijk geweld. We zien dat het aantal meldingen van huiselijk geweld toeneemt in Horst aan de Maas. Recentelijk zijn we via een RIB geïnformeerd over een pilot voor geweld in afhankelijkheidssituaties, maar er is meer nodig. Huiselijk geweld is een maatschappelijk probleem dat ons allemaal aangaat, en het bespreekbaar maken van dit thema is een belangrijk aspect. Daarom hebben we een motie voorbereid die nu door mijn collega Salwa zal worden gebracht.