Presentatie Energie en Circulariteit, Mobiliteit, Water

Energietransitie Horst aan de Maas Stappen richting een klimaatneutrale gemeente in 2050

Welk proces hebben we in 2025 doorlopen?

Verkennen

Onderwerpen bepaald met de raad

Onderzoeken

Scenario’s uitgewerkt

Toetsen

Participatie raad en stakeholders

Uitwerken

Keuzes verder uitgewerkt

Opleveren

Vastgesteld

De uitgangspunten voor het Energieprogramma

1. Koers 2050 vasthouden 2. Prioriteit aanpak netcongestie

3. Eigen regie op energievoorziening

1. Koers 2050 vasthouden

Rendementswinst elektrisch rijden Rendementswinst elektrisch verwarmen Verduurzaming glastuinbouw

Zon op dak potentieel Project Dorperpeel

1. Koers 2050 vasthouden Energielandschap Dorperpeel

Bestuursakkoord: We verkennen actief om deel te nemen in energieprojecten en energiesamenwerkingsverband en in omliggende gemeenten en regio, mits deze projecten bijdragen aan een evenwichtige energiemix.

1. Koers 2050 vasthouden: woningen en bedrijven Verduurzaming woningen: - inkoopacties - webinars

- meerjarige, regionale energieaanpak (koop) - prestatieafspraken woningcorporaties (huur) - Energieloket - Aanpak energiearmoede)

- Warmteprogramma (all electric) Verduurzaming Bedrijven - Informatie- en besparingsplicht (omgevingsdienst)

- Energieloket voor bedrijven - Energiehubs (Energiewet)

Netcongestie samengevat in 2 lijnen.

Tekort!

2. Prioriteit aanpak netcongestie Netcongestie, wat zijn de gevolgen? • Bedrijven krijgen geen extra vermogen. • Nu ook het kleinverbruik in de wachtrij: woningbouw heeft wel voorrang. Uitbreiden Elektriciteitsnet: • Nieuwe Hoogspanningspocket Boxmeer • Nieuwe kabels in bestaande hoogspanningsmasten • Uitbreiding Hoogspanningsstation Melderslo & Californië • 7 Nieuwe/vervangen Middenspanningsstations • HadM: 400 naar 700 trafohuisjes + 800 km kabel Wat doen we in de tussentijd? • Slimmer benutten bestaande capaciteit. • Energiehubs (Energiewet): opwek, verbruik en opslag bij elkaar in ruimte en tijd. Bedrijven organiseren samen hun eigen energievoorziening.

3. Eigen regie pakken op energievoorziening • Waarom eigen regie? o Actief netcongestie bestrijden o Betrouwbaarheid en leveringszekerheid o Minder afhankelijkheid externe partijen o Grip op betaalbaarheid energie o Lokale investeringen, lokale opbrengsten o In lijn met nationaal en provinciaal beleid

3. Eigen regie pakken op energievoorziening • Hoe pakken we regie? o Oprichten Energiegemeenschap o Governance en organisatie inrichten o Gezamenlijke investeringen in energievoorziening o Lokaal eigenaarschap en participatie o Energiesysteem slimmer maken o Lokale opwek, opslag en verbruik combineren o Leren in de praktijk met EnergieKronenberg en energiecooperatie Reindonk

Lokale kenmerken van onze gemeente Glastuinbouw Grootste gasverbruiker binnen onze gemeente, maar stabiliseert ook ons elektriciteitsnet met WKK’s. Geothermie Duurzaamste alternatief voor de glastuinbouw. Kan enorme stap zijn in onze energietransitie! Seismische risico’s worden nader onderzocht. Actievere rol vanuit bestuursakkoord dan in Uitgangspuntennotitie. Groen gas/biogas Kan een bescheiden rol spelen in het energiesysteem. Waardevolle manier van mestverwerking en beperkte reductie van methaanemissie (broeikasgas). Biedt economisch perspectief voor dierhouderijen. Landelijke gasleidingen Ombouw aardgas naar waterstof: met regionale aftakking. Realisatie CO2 leiding & reserveringstrook. Traject loopt door uitbreidingsgebied Toverland en project gebied Dorperpeel

Voor welke onderwerpen komen we bij u terug? Participeren in:

- Energieprogramma (Programma onder omgevingsvisie) - Energiegemeenschappen - Warmteprogramma (Programma onder omgevingsvisie)

Verordening lokaal eigendom bij grootschalige energieprojecten Intrekken oud beleid

Dank voor uw aandacht.

Vragen?

Circulair Horst aan de Maas

Marit Kuijpers 23 juni 2026

Uitdagingen Woningbouw

Beschikbaarheid grondstoffen

Grondstoffen Stijgende grondstofprijzen

Economie

Gezondheid leefomgeving

Landbouw

Klimaatverandering

Inwoners

Circulariteit

Verspillen

Benutten

Wat is het probleem? Oude manier:

‘Weggooi maatschappij’

Probleem: Grondstoffen raken op

Huidige manier:

Toekomst:

Probleem: Grondstoffen raken op (Maar minder snel)

Behoud van grondstoffen

Gedeeltelijk recyclen

Circulair

&

Nationale ambitie

2035

2050

55% circulair

100% circulair

Wat gaan we doen?

2035 → 2050

Hoe gaan we dat doen?

Wat zijn we al aan het doen?

Circulair Horst aan de Maas:

Van verspillen naar benutten

23 juni 2026

Raadsinformatieavond Verkeer en Mobiliteit

Inhoudsopgave Mobiliteitsprogramma 2025-2035 Projecten Parkeernota en actualisatie Visie Laadinfra

Parkeernota en visie laadinfra

Parkeernota -> wordt Mobiliteitsnorm • Ontwikkelfase • Themacollege met bestuur en raad • Planning vaststelling Q4 2026

Visie Laadinfra • Geen vastgesteld beleid • Groei van openbare laadinfra

Kernboodschap

Van auto centraal → naar actieve en duurzame mobiliteit

Balans tussen overmatige mobiliteit en mobiliteitsarmoede

Iedereen moet mee kunnen doen

Overzicht programmalijnen A: Prettig klimaat woonkernen B: Aantrekkelijk vestigingsklimaat

C: Veilig en toegankelijk buitengebied D: Veilige en gezonde mobiliteit E: Toegankelijke mobiliteit voor iedereen

Programmalijn A

Minder doorgaand verkeer in kernen

Meer ruimte voor fiets en voetganger

Inzet op 30 km/u en betere OVbereikbaarheid

Programmalijn B

Goede bereikbaarheid bedrijven

Slimmere routes voor vrachtverkeer

Stimuleren fiets en OV naar werk

Probramma lijn C

Balans tussen verkeer in buitengebied

Veiligheid voor fietsers en recreanten

Snelheid omlaag en minder menging verkeer

Programmalijn D

Streven naar 0 verkeersslachtoffe rs

Meer fietsen en lopen

Inzet op verkeersveiligheid en zero-emissie

Programmalijn E

Iedereen moet kunnen reizen

Aanpak mobiliteitsarmoed e

Kleinschalig OV en deelmobiliteit

Belangrijke projecten (selectie) Afwaarderen snelheid waar mogelijk

Netwerkkaart zwaar verkeer

Hubs en (kleinschalig) OV

Fietsnetwerk

Actualisatie parkeernota

Werkwijze Gefaseerde uitvoering

Samenwerking met regio (Trendsportal)

Jaarlijkse prioritering en budgetkeuzes Risico gestuurd werken volgens “Duurzaam veilig”

Overig Mobiliteitsbeleid Actualisatie Parkeernota

Visie laadinfra

• Ontwikkelfase

• Geen vastgesteld beleid

• College en raadssessie

• Groei behoefte openbare laadinfra

• Planning vaststelling Q4 2026

Samenvatting Mobiliteit als middel voor brede doelen

Balans tussen leefbaarheid en bereikbaarheid

Sterke focus op fiets, OV en veiligheid

Bedankt voor jullie aandacht

Kaderrichtlijn Water (KRW)

Kaderrichtlijn Water Doel en deadline: ➢ EU-richtlijn met als doel: Chemisch schoon en ecologisch gezond water (2000) ➢ Verbetering kwaliteit oppervlakte- en grondwater ➢ Doelgroepenaanpak: - Waterschap en Rijkswaterstaat > Algemeen waterkwaliteit - Gemeenten: terugdringen overstorten - Agrarische sector: terugdringen nutriënten en residu bestrijdingsmiddelen - Omgevingsdiensten: controle en handhaving ➢ Uiterste doeljaar is 2027 (december). 1e planperiode 2009 - 2015 2e planperiode 2015 - 2021 3e planperiode 2021 - 2027 Voortgang ➢ Waterkwaliteit is verbeterd maar nog steeds onvoldoende ➢ Ongeveer 75% van de afzonderlijke doelen zijn gehaald…..maar… ➢ Geen enkel doel waterlichaam voldoet volledig (one out - all out) ➢ Waterschappen, provincie maar vooral het Rijk sturen hier nu hard op.

Wat zijn nu de KRW lichamen in Horst aan de Maas (exclusief grondwater)?

De belangrijkste ➢ De Maas ➢ Groote Molenbeek regionale beken en bovenlopen

Opgave Horst aan de Maas Terugdringen van (riool)overstorten

➢ Hydrologische herberekening rioolstelsel - Afkopelen van 37 ha. verharding (daardoor minder overstorten) 24,5 ha. afgekoppeld waarvan 19.4 toegerekend kan worden aan de KRW opgave ➢ 20 groene bergingen maken (voorkomen dat overstorten in kwetsbaar water terecht komen. 6 in voorbereiding)

➢ Uitvoeren van 5 riool verbeterende maatregelen. (waarvan 5 inmiddels uitgevoerd)

Zijn we er dan? Directe verantwoordelijkheid ➢ Grondwater:

te hoge concentraties aan nutriënten, bestrijdingsmiddelen en chloride

➢ Drinkwater:

aanwezigheid van industriële stoffen en opkomende stoffen zoals medicijnresten

➢ Oppervlaktewater:

te hoge waarde stikstof en/of fosfaat

➢ Ecosysteem:

verdroging (door afname grondwatervoorraden) & opwarming. Invasieve soorten

➢ Inrichting en beheer:

water afvoeren versus vasthouden

https://www.stowa.nl/sites/default/files/2023-07/2.%20De%20KRW%20en%202027%20Jasper%20van%20Kempen.pdf https://iplo.nl/thema/water/oppervlaktewater/kaderrichtlijn-water/

Integrale Gebiedsontwikkeling Vierwaarden

Startbeslissing integrale gebiedsverkenning Vierwaarde (2022)

➢ Aanleiding is waterveiligheidsopgave (Venlo) ➢ Samenwerking tussen: - Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat - Rijkswaterstaat - Provincie Limburg - Waterschap Limburg - Gemeente Venlo - Gemeente Horst a/d Maas

➢ Werkorganisatie is ondergebracht bij het Waterschap (met een ambtelijke project groep, advisering bestuur) ➢ Bestuurlijk overleg

➢ De minister is bevoegd gezag in de verkenningsfase

Drie doelen uit de startbeslissing: 1. Dijkversterking:

2. Rivierverruiming:

3. Ruimtelijke opgave:

Voldoen aan de wettelijke waterveiligheidsnormen

En robuust, toekomstbestendig riviersysteem 75 ha. en min. 5 cm waterstandsdaling bij hoogwater (wettelijke norm) en streven naar 75 ha. riviernatuur (PAGW)

Behoud en versterken gebiedskwaliteiten. Aansluiten bij het DNA van de Maasvallei. Verplaatsen van de jachthaven in Venlo

Ruimtelijke kwaliteitskaders

Ruimtelijke kwaliteitskaders Vierwaarden 1. Volg de hiërarchie: (Vanuit het principe “bodem en water sturend”) 2. Neem het DNA als leidraad (Ingrepen passen bij de maat en schaal van het Maasterrassenlandschap) 3. Herstel het systeem 4. Ontwerp vanzelfsprekende dijken (niet alleen de ligging maar ook het profiel)

5. Versterk de belevingswaarde (met ruimte voor vrijetijdseconomie) passend binnen de maat en schaal van het Maasterrassenlandschap)

De verkenningsfase (doorleefsessies wie heeft welk belang en waar zit de “angel”?) ➢ Intensieve sessies met projectteam, belangen van het Rijk en de Ambtelijk Project groep ➢ Alle bouwstenen samen moet invulling geven aan de opgave (zoals in startbeslissing opgenomen)

Ridder ter paard (VETO!)

Afgevallen bouwstenen o.b.v. kwaliteitskader Lottum

Grubbenvorst

NRD bouwstenen voor Grubbenvorst

NRD bouwstenen voor Grubbenvorst

NRD bouwstenen voor Lottum

de verkenningsfase (meedenken en “zeven”) ➢ In alle deelgebieden actieve deelname aan ontwerpsessies en informatiesessies ➢ Toetsen “wegen en beoordelen” en informeren

➢ Resultaat is dat we voor Grubbenvorst én Lottum tot breed gedragen inrichtingsvarianten zijn gekomen.

Waar staan we nu? Verkenningsfase (afgerond) ➢ Samenwerkingsovereenkomst (SOK) ➢ Verkenning bouwstenen / kwaliteitskader / toetsen en afstemmen / omgevingsdialogen enz. ➢ Besluit voorkeursvariant (VKA door minister) ➢ Notitie Reikwijdte en Detail Niveau (NRD) Ministerie > Financiële opgave vanuit het Mobiliteitsfonds en het Delta Fonds > Opgaven coalitie akkoord > Her-prioriteren en scherpe keuzes maken ➢ Ter inzage legging en afronding NRD eind 2026 Ontwerpfase ➢ Ontwerpfase > uitwerken van het VKA naar een concreet ontwerp ➢ MER beoordeling ➢ Bestuurlijke Overeenkomst (BOK) Realisatie ➢ > 2030

Zijn er nog vragen ?

Grondwaterbeschermingsgebieden

Grondwaterbeschermingsgebied ➢ Waterwingebied (lichtblauw, 60 dagen) ➢ Grondwaterbeschermingsgebied (paars, 25 jaar)

Taak voor alle bestuurslagen ➢ Bestuursorganen dragen zorg voor de duurzame veiligstelling van de openbare drinkwaterwatervoorziening ➢ Bij de uitoefening van de bevoegdheden en toepassing van wettelijke voorschriften door bestuursorganen geldt de duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening als een dwingende reden van groot openbaar belang Regels over: ➢ Gebruik gevaarlijke stoffen ➢ Ondergrondse opslagtanks ➢ Warmte-koude Opslag (WKO) ➢ Boorputten en grond roeren > 3 meter –mv ➢ Begraafplaatsen ➢ Bedrijventerrein ➢ enz

Nieuw zoekgebied grondwaterbescherming in de POVI

Nieuw grondwaterbeschermingsgebied ➢ Paars = bestaand ➢ Groen/blauw = 25 jaar (intrekgebied) ➢ geel = 100 jaar (intrekgebied) ➢ rood = 200 jaar (intrekgebied)

Nieuw zoekgebied grondwaterbescherming in de POVI Nieuw gebied winplaats Breehei Nieuw grondwaterbeschermingsgebied ➢ Paars = bestaand ➢ Groen/blauw = 25 jaar (intrekgebied) ➢ geel = 100 jaar (intrekgebied) ➢ rood = 200 jaar (intrekgebied)

Wat staat er nu in de POVI en de verordening? ➢ Het is een zoekgebied. (ambtelijk geeft men aan dat de 200 jaarszone de meest waarschijnlijke aanwijzing wordt

➢ Afdeling 4.9 van de POVI bevat (gereserveerde) instructieregels ➢ Strengere regels met drempelwaardes voor het GBG, ‘verboden’ en vergunningsplichten ➢ Gaat bijvoorbeeld over bodemenergiesystemen, wateronttrekking, water infiltratie, toepassen grond- en baggerspecie, gevaarlijke stoffen, gewasbestrijdingsmiddelen en milieu belastende activiteiten.

➢ Nog veel onduidelijk over wat de aanwijzing betekend voor het betreffende gebied (de kernen, bedrijventerrein, agrarische functies en toerisme en recreatie) https://www.polviewer.nl/polviewer (hoofdstuk 4 Grondwater)