Presentatie eindrapport Californie
Tekst van het document
Presentatie onderzoek zonnevelden Californië
Agenda •
Presentatie onderzoek door Necker en Bosselaar/Strengers
•
Vooraf gestelde vragen Inventariseren resterende vragen Schorsen Beantwoorden resterende vragen
• • •
De rapportage, deze presentatie en alles wat vandaag wordt besproken is vertrouwelijk
Onderzoeksproces Documentanalyse •
Documentatie uit informatieverzoeken bij gemeente en later bij Burghout
Interviews •
Acht interviews: vier (oud-)bestuurders en drie ambtenaren uit Horst aan de Maas, één externe betrokkene (Burghout);
•
Vijf personen wilden geen medewerking verlenen aan het onderzoek;
•
Aan zes personen die niet wilden meewerken aan een interview zijn schriftelijke vragen gesteld (één van hen werkte hierna alsnog mee aan interview)
Onderzoeksproces Wederhoor •
De ambtelijke organisatie en het college zijn in gelegenheid gesteld te reageren op het feitelijk deel van het onderzoek. Enkele kleine feitelijke punten zijn aangepast of aangevuld naar aanleiding van dit wederhoor, o.a. aanvullingen terzake moment van bekendheid bestuurders met rol Burghout.
•
Op 25 juni is het feitelijk deel van het onderzoek ter beschikking gesteld aan dhr. Burghout voor een feitelijke verificatie. De resultaten hiervan zijn ontvangen op 29 juni en verwerkt op 1 juli.
Feitenrelaas hoofdstuk 1 •
Gemeente vanaf begin in 2002 betrokken bij Californië B.V. als direct aandeelhouder
•
2005 – 2010: grondverwerving
•
2012: aandelen Californië ondergebracht in Greenport Venlo
•
Vanaf 2017 moet Californië B.V. enkel nog de kavels 5 en 16 verkopen. Voor deze kavels zijn vele alternatieven gezocht door Californië B.V. en gemeente, die allemaal om verschillende redenen zijn afgeketst.
•
Geothermie stopgezet met financiële verliezen tot gevolg
•
Financiële uitgangspositie van Californië B.V. in 2018 – 2019 is slecht
Hoofdstuk 2 (1): beleidskaders •
Zonne-energiebeleid: eerst beleidskader uit 2019, later KODE. In beide beleidskaders ruimte voor zonnepanelen op percelen/reststroken in glastuinbouwgebied
•
KODE stelt participatieplan en stakeholderanalyse verplicht
•
Structuurvisie is algemene visie: speerpunt van Greenport Venlo: het realiseren en coördineren van duurzame opwekcapaciteit
•
In bestemmingsplan ruimte voor lokale energievoorzieningen
Hoofdstuk 2 (2): bevoegdheden •
Bestemmingsplan 2013
•
Gemeente heeft bevoegdheid tot vaststellen bestemmingsplan (nu omgevingsplan). Binnenplanse en buitenplanse afwijkingsmogelijkheden
•
Verklaring van geen bedenkingen (VVGB) nodig bij buitenplans afwijken.
•
Gemeenteraad heeft bevoegdheid VVGB. Weigering mag alleen o.b.v. belang ruimtelijke ordening -> afweging zaaksgebonden
Hoofdstuk 3: vergunningverlening •
Twee vergunningen voor zonneweides verleend via reguliere procedures (zonder VVGB) in 2019 en 2020
•
Twee vergunningen voor (de uitbreiding van de) zonneweides verleend via uitgebreide procedure
Hoofdstuk 3: vragen in AvA Greenport en aan Burghout en Californië •
Mei 2021: Vragen naar Burghout door Tegels in AvA Greenport Venlo. Na toelichting door Van Heugten gaat gemeente Horst akkoord met decharge voor bestuurders Greenport Venlo
•
Oktober 2021: college vraagt zowel Burghout persoonlijk als Californië B.V. om opheldering
•
Burghout en Californië reageren in november en december 2021
•
Na weigering informatie door Californië B.V. vindt gesprek tussen Beurskens en Palmen met Californië B.V. plaats in juli 2022.
Conclusies
Conclusie 1 Het toekennen van een omgevingsvergunning moet gebeuren op basis van ruimtelijke afwegingen •
Omgevingsvergunning is zaaksgebonden en niet persoonsgebonden
•
Uitzondering vormt de Bibob-toets die het mogelijk maakt vergunning te weigeren bij gevaar van misbruik ten behoeve van strafbaar feit. Signalen van dit gevaar zijn er niet geweest, waardoor er geen concrete aanleiding was om een Bibob-toets uit te voeren.
Conclusie 2 De processen van vergunningverlening zijn in overeenstemming met de regels van de ruimtelijke ordening verlopen •
Vergunningen zijn verleend in overeenstemming met regels ruimtelijke ordening
•
Gemeente is coulant geweest met gestelde termijnen voor aanleveren informatie
•
Keuze voor één i.p.v. twee VVGB’s
•
Naast ruimtelijke argumenten zijn er ook niet-ruimtelijke argumenten benoemd in het raadsvoorstel voor de VVGB’s
Conclusie 3 Voorafgaand en tijdens de vergunningverleningsprocessen hebben Californië B.V. en de gemeente diverse alternatieve bestemmingen verkend voor de kavels 5 en 16 en de restgronden bij deze kavels. •
Veel pogingen om kavels 5 en 16 te verkopen met bestemming glastuinbouw zonder resultaat
•
Californie B.V. had liquiditeit nodig en was niet opgericht om gronden langdurig in bezit te houden
•
Alternatief van zonneweides is ter sprake gekomen in deze context
Conclusie 4 (1) Bestuurders en medewerkers van de gemeente waren vanaf medio 2018 op de hoogte van de plannen om zonneweides aan te leggen, het is niet duidelijk vanaf welk moment zij bekend waren met het feit dat dhr. Burghout de beoogde eigenaar van de zonneweides was. De informatiepositie van bestuurders en ambtenaren van de gemeente Horst aan de Maas valt uiteen in vijf aspecten (zie hierna)
Conclusie 4 (2) Aspecten informatiepositie (1 – 2) (1) Het feit dat Californië B.V. van plan is om zonneweides te verkennen als alternatieve bestemming voor de kavels 5 en 16 •
Eerste bestuurlijk contact medio 2018. Er is op dat moment geen reden om aan te nemen dat Burghout niet als directeur van Californië B.V. handelt.
(2) Het feit dat de zonneweides niet zullen worden ontwikkeld door Californië B.V., maar door andere bv’s, waaronder Karakter Energie B.V. •
Bestuurlijk is in juni 2019 bekend dat een andere bv dan Californië B.V. zonneweides gaat ontwikkelen. Veronderstelling is dat dhr. Burghout faciliterende rol heeft.
•
Ambtelijk wordt in augustus 2019 de wijziging van de tenaamstelling gemeld
Conclusie 4 (3) Aspecten informatiepositie (3) Het feit dat de gronden van eigendom zijn verwisseld en geen eigendom meer waren van Californië B.V. •
Burghout geeft aan zich moeilijk voor te kunnen stellen dat bestuurders van de gemeente Horst aan de Maas niet op de hoogte zouden zijn van het feit dat hij gronden had verkocht aan een bv waarvan hij eigenaar was.
•
Het college geeft aan niet op de hoogte te zijn gebracht van de eigendomsverwisseling van de gronden in augustus 2019 en mei 2020
•
Het college kon in ieder geval in mei 2021 over deze informatie beschikken toen zij besloten vragen te stellen in de AvA van Greenport Venlo
Conclusie 4 (4) Aspecten informatiepositie (4) Het feit dat dhr. Burghout als privépersoon eigenaar is van de bv die de kavels 5 en 16 had aangekocht en van de bv’s die de zonneweides ontwikkelen. •
Burghout stelt in periode vergunningsaanvragen (voorjaar 2021) ambtenaar op de hoogte van het feit dat hij met eigen bv’s zonneweides ontwikkelt.
•
Wethouder Beurskens brengt de rol van dhr. Burghout ter tafel tijdens collegevergadering van 17 mei 2021
•
Burghout heeft de gemeente niet formeel op de hoogte gesteld van het feit dat hij als persoon belangstelling had van de gronden c.q. de gronden had aangekocht.
Conclusie 4 (5) Aspecten informatiepositie (5) Het feit dat Californië B.V. van mening is dat de grondtransacties niet op een oneigenlijke wijze zijn verlopen. •
Directeur Greenport Venlo geeft aan dat transacties volgens bestuurders Californië B.V. niet oneigenlijk zijn verlopen.
•
Wethouder Tegels koppelt dit terug aan college tussen 19 mei en 18 oktober 2021
•
College verneemt van Burghout en Californië B.V. dat zij van mening zijn dat grondtransacties niet op oneigenlijke wijze zijn verlopen.
Conclusie 5 Hoewel de vergunningverlening gemandateerd is, zijn wethouders betrokken geweest bij de verlening van de omgevingsvergunningen voor de zonneweides •
Besluit omgevingsvergunning is gemandateerd (college blijft wel eindverantwoordelijk)
•
Elke vergunning is besproken met een of meerdere wethouders en hun reacties zijn teruggekoppeld aan Burghout
•
Wethouders informeren ambtenaren over het feit of zij akkoord zijn met vergunningverlening
Conclusie 6 Er is geen aanleiding om te vermoeden dat er garanties aan dhr. Burghout zijn gegeven met betrekking tot de vergunningverlening •
Geen aanwijzingen dat gemeente Burghout formeel of informeel garanties heeft gegeven met betrekking tot omgevingsvergunningen
•
Niet gebleken dat gemeente voorafgaand aan sluiten grondtransacties bewust informatie heeft gedeeld waarmee hij zijn voordeel kon doen in proces grondaankoop
Conclusie 7 De gemeente heeft als aandeelhouder geen rol of een zeer marginale rol met betrekking tot de uitgevoerde grondtransacties •
Gemeente kan alleen sturen bij strategiebeslissingen, benoemingen en verantwoordingsmomenten Greenport Venlo
•
Gemeente heeft als indirect aandeelhouder geen directe rol bij grondtransacties. Toen zij hierover vragen stelde in AvA was reeds decharge verleend aan bestuurders Californië B.V.
Conclusie 8 Vanaf 2021 onderneemt het college proactief actie om haar informatiepositie ten aanzien van de rol van Burghout te verbeteren •
Gemeente stelt vragen tijdens AvA Greenport Venlo
•
Gemeente stelt vragen aan Burghout en aan Californië B.V.
Hoofdstuk 5 Handelingsperspectief Onderzoeksvraag: Welke (juridische) vervolgacties zijn wenselijk en mogelijk vanuit het perspectief van de gemeente Horst aan de Maas? Drie aanknopingspunten voor handelingsperspectieven 1. Het proces van vergunningverlening
2. De voltrokken grondtransacties tussen Californië B.V. en dhr. Burghout 3. Sturing op verbonden partijen
Proces van vergunningverlening en grondtransacties 1.
Het vergunningverleningsproces is verlopen volgens de regels van de ruimtelijke ordening. Er zijn geen mogelijkheden om de vergunning in te trekken
2.
Er zijn geen civielrechtelijke mogelijkheden ten aanzien van verleende vergunningen
3.
Richting de toekomst: de gemeenteraad kan beoordelen of afspraken ten aanzien van adviesrecht naar wens werken
4.
Er is geen civielrechtelijk handelen mogelijk ten aanzien van de grondtransacties
Grondtransacties en sturing op verbonden partijen 5. Het toezicht op verbonden partijen kritischer vormgeven Welke consequenties verbinden raad en college aan deze casus voor de werkwijze rondom verbonden partijen? Over de volgende zaken kunnen opnieuw afspraken worden gemaakt: •
Informatiestromen van verbonden partij naar gemeente;
•
Kennis en kunde bij zowel raads- als collegeleden ten aanzien van sturing op verbonden partijen in algemene zin en specifiek de inhoud van waar de verbonden partij over gaat;
•
Beoordeling of de deelneming nog aansluit bij de doelen die de gemeente voor ogen had.
Vragen?
@ NeckervanNaem