Perspectief eerste termijn

2 juli 2024

Jaarstukken & Kaderbrief Voor ons liggen de Jaarstukken 2023. Telkens is dit weer een kluif om hier doorheen te gaan. Grip houden op de financiën en belangrijk is om de PDCA cirkel in stand te houden. Zeg wat je doet en doen wat je zegt. We zijn blij dat er een positief saldo over 2023 is, dat grotendeels wordt toegevoegd aan de reserves. We weten namelijk allemaal dat de middelen vanaf 2026 beperkt zijn en er financieel lastige tijden aan gaan komen voor onze gemeente, waar we nu al rekening mee moeten houden. We zagen vorig jaar dat een deel van het positieve saldo was bereikt omdat projecten niet zijn uitgevoerd en zijn uitgesteld. Dat zien we helaas ook dit jaar in de jaarstukken. Het lijkt erop dat structureel het realistisch begroten een stevig aandachtspunt is en men dient het ambitieniveau beter in de pas te laten lopen met de werkelijkheid. Een veelgenoemde reden was en is het tekort aan personeel en daar zal een grote opgave blijven in het komende jaar. Afgelopen jaar is er veel gebouwd en vergund om het woningtekort tegen te gaan, een verbetering ten opzichte van het jaar ervoor. Toch blijven we ons zorgen maken over met name de sociale huur en goedkope koop. Zo komen er bijvoorbeeld ook minder flexwoningen dan van tevoren bedacht. Op sociaal gebied, de cohesie tussen de mensen onderling versterken is een belangrijke zaak.

In hoeverre IN! hier aan bijdraagt is niet duidelijk geworden en de bekendheid met dit fenomeen mag nog een tandje bijgeschakeld worden. Ook de bekendheid en sturing van de Loods moet nog aan gewerkt worden, maar we zijn blij dat exploitatie gezond is en extra geld niet nodig bleek te zijn afgelopen jaar. Van het budget voor bijvoorbeeld erfgoed en archiefbeheer wordt een deel ook overgeheveld naar volgend jaar, zaken waar we als gemeente volgend jaar verder mee aan de slag zullen moeten. De natuur en in het bijzonder de biodiversiteit is wederom in 2023 er niet op vooruit gegaan en dat is een landelijk beeld. Horst aan de Maas mag daarom best nog wel extra stappen zetten omdat het veel zal opleveren. We zullen door de jaren heen steeds meer consequenties gaan zien van klimaatverandering, zoals we nu al zien met de extreme regenval van de laatste tijd, en daar moeten we nu al rekening mee houden.

Uiteraard willen we complimenten geven aan alle medewerkers die deze stukken zo duidelijk hebben opgesteld en afgelopen jaar hard hebben gewerkt om diverse projecten wél voor elkaar te krijgen. Dankjewel!

De kaderbrief is een voorstel van het college naar de raad met een aantal richtinggevende voorstellen. We willen als raad bestuurlijke vernieuwing een kans geven en een kaderstellend debat voeren en het college aangeven wat wij willen bereiken. Perspectief streeft naar een heldere onderlinge verbinding en vandaar te zoeken naar oplossingen. Vitale kernen zijn pas vitaal als de jeugd een goede toekomst wordt voorgelegd. We blijven aandacht vragen voor betaalbaar wonen en een gezonde leefomgeving. We willen dat er voldoende alternatieve mogelijkheden komen, zoals Steinhagen. Het splitsen van boerderijen wordt door het college gestimuleerd. De boerderijen worden wel met duurzaam groen ingepast in zijn omgeving. Ook blijft aandacht voor de geestelijke gezondheid en sociale ongelijkheid belangrijk. Wij zijn voorstander van een gezamenlijk gezond ontbijt en/of lunch aan te bieden op bijvoorbeeld scholen. Als er schoolreisjes zijn, moet iedereen mee kunnen en ligt het accent op cultuur of natuureducatie i.p.v. massatoerisme. Voor verenigingen is het vaak lastig om vrijwilligers te werven voor het doen van de activiteiten. Echter er is ook een pensioengolf en de gemeente stimuleert het bij elkaar passen van vraag en aanbod.

De vitaliteit van een dorp kan versterkt worden door ook in de kleine(re) kernen van onze gemeente een verbinding gemaakt te worden tussen de 1ste lijnszorg en zorg ondersteunende initiatieven van onderop (de nuldelijn). Het is goed dat er recent bouwplannen worden doorgezet in een aantal dorpen, denk aan America en Grubbenvorst. In Meerlo is behoefte aan ook grootschalige nieuwe woningenontwikkelingen, dus hiervoor graag de aandacht van het college. Perspectief streeft naar een gezonde en groene leefomgeving voor iedereen. De transitie van de huidige boer naar een betere vorm voor de leefomgeving is in volle gang en de gemeente geeft gelukkig aan hiermee door te gaan. Hier dient ook integraal gezocht te worden naar oplossingen binnen strakke kaders. Stankcirkels moeten wat ons betreft voldoen aan de GGD- normen, ook op het platteland. De toerist op de fiets is heel welkom in onze gemeente en daarom zijn op de binnenwegen snelheidsbeperkende maatregelen nodig om een veilige omgeving te creëren voor iedereen, van toeristen, kinderen tot arbeidsmigranten.

Een vitaal landelijk gebied begint met een gezond bodemleven. Te constateren is , dat de hoeveelheid soorten insecten flink afneemt evenals de vogels. Een verontrustend signaal! Daarom moet de gemeente boeren en tuinders stimuleren te stoppen met het gebruik van pesticiden. De doorontwikkeling naar biologische landbouw is het streven van de gemeente. In Broekhuizen zijn de eerste biologische wijnen beschikbaar van de Genenberg. Dat kan dus wel. Een goed voorbeeld om uit te dragen door de gemeente. We adviseren de gemeente een tender uit te zetten voor het kweken van inlandse bomen en struiken, dat goed is voor de biodiversiteit om hiermee perspectief te creëren voor de boomkwekers in onze gemeente. De grondwaterstand in Horst aan de Maas is een belangrijk punt. Veel boeren en tuinders onttrekken grondwater, waardoor lage grondwaterstanden tot stand komen. Er zijn metingen uitgevoerd in een aantal beken van Horst aan de Maas. De uitkomsten zijn meer dan zorgwekkend te noemen. Gaat Horst aan de Maas de Kaderrichtlijn Water van 2027 halen? We missen hier ambitie vanuit onze gemeente. Perspectief staat voor een duurzame wereld die we met trots door willen geven aan de volgende generatie. We dienen als de wiedeweerga te stoppen met gebruik van fossiele brandstoffen en in te zetten op schone energie. We zullen aan de slag moeten met zonne- en windenergie.

Wij zijn voorstander van windmolens, maar we willen wel beter dan de huidige norm rekening houden met geluid en trillingen. We kunnen ook beter kijken naar de mogelijkheden van kleine windmolens en meer inzetten op zon op dak, want elk beetje helpt. De voordelen en lasten moeten altijd in balans zijn, een sociaal klimaatbeleid dus waar met name omwonenden van dienen te profiteren. Onze gemeente moet ook meer slimme oplossingen zoals batterij, waterstof en direct verbruik gaan stimuleren. Horst aan de Maas is een gemeente met relatief lage inkomens en zeker in de landbouw en retail. Het is daarom streven naar een gemeente waar een betere inkomenspositie voor arbeidsmigranten mogelijk wordt gemaakt. Het aanbod van arbeidsmigranten verandert en dat betekent meer inzet op robotisering. Andere bedrijven die deze diensten kunnen bieden zijn heel welkom in Horst aan de Maas. Ook dienen we aandacht te schenken aan de impact van de Campus Eindhoven, de extra komst van kennismigranten van zowel uit Nederland als het buitenland. Volgens Perspectief zal Klaver 7 grotendeels worden ingezet als natuurcompensatie en geeft de gemeente deze opdracht aan Greenport. Goed dat onze gemeente inzet op de opvang van statushouders, gezien het asielprobleem groot is.

Gezien de huidige situatie in de wereld zal het asielprobleem niet snel opgelost zijn en we hopen dat onze gemeente zich ondanks het nieuwe kabinet zal blijven inzetten en opvang mogelijk maken voor mensen die dat nodig hebben.

De gemeente heeft er een flinke kluif aan personeel aan te trekken de komende jaren. Voor werknemers is het sowieso prettig dat men een werkgever treft die goed en transparant fungeert. Berichtgevingen in de krant over bijvoorbeeld NLW, Mutsaersstichting, Californië, Greenport, Ashorst helpen niet in dat beeld. Ruimte voor verbetering dus. Blijven inzetten op transparantie zal problemen sneller in beeld brengen, waardoor deze ook sneller aangepakt kunnen worden.

De wereld om ons heen en dus ook de gemeente Horst aan de Maas is aan veel verandering onderhevig. Het uitgangspunt is dat de jeugd uiteindelijk de beste kansen worden aangereikt en dat we een mooi Horst aan de Maas kunnen doorgeven aan volgende generaties. Een gezond klimaat, goede scholing, bescherming van erfgoed, toegankelijke zorg, betere biodiversiteit, schoon drinkwater en woningbouw zijn daarom belangrijk en daar blijven we ons voor inzetten. Perspectief Horst aan de Maas Hilde Spreeuwenberg & Ton Wismans