Perspectief bijdrage 1e termijn

Betoog 2025 Jaarstukken en Kaderbrief Vanavond bespreken we de jaarrekening als controlemoment voor de uitvoering van de begroting. Wij kijken naar de jaarrekening met twee belangrijke vragen in ons hoofd: • •

Heeft de gemeente gedaan wat er gedaan moest worden en bereikt wat zij wilde bereiken? Heeft dat alles gekost wat er geschat was dat het zou kosten?

Als we het projectenboek doornemen zijn veel projecten groengekleurd, dat betekent dat we op schema liggen daar te bereiken wat we willen bereiken. Een kleine helft van de projecten is geel en dat betekent risico op projectdelen, waarbij nog extra aandacht nodig is om deze projecten te laten slagen. Goed dat er is geïnvesteerd in verdere vergroening van de openbare ruimte. Dat is zo ontzettend belangrijk voor de leefbaarheid. Ook goed dat er van verschillende wegen de snelheid omlaag is gebracht en hinderlijk vrachtverkeer is aangepakt. Een punt wat extra aandacht verdient zijn de flexwoningen. Veel mensen wachten op die flexwoningen en ze waren juist bedoeld om snel goedkope huizen aan te bieden. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat deze flexwoningen op korte termijn wel gebouwd worden? En wat dacht je van mantelzorgwoningen, in het kader van vitale gemeenschappen en zorg dragen voor elkaar? Het is belangrijk dat er is geïnvesteerd in de toegankelijkheid van de bibliotheek, ook als ontmoetingsplek. Wel is het jammer dat het erfgoed er opnieuw bekaaid af komt in 2024 en we hopen dat met nieuw erfgoedbeleid daar meer aandacht voor gaat zijn de komende jaren. Heeft de gemeente alle kosten goed ingeschat? Als we door de posten beleidsvelden gaan, zien we een overschot aan middelen die niet zijn gebruikt en dat is jammer.

Er is bijvoorbeeld een restant van het budget van de visie veehouderij. We vragen het college bij dit budget ook te denken aan het toenemende aantal paardenhouderijen en het geld bijvoorbeeld te besteden aan dierenwelzijn, het tegengaan van paardendiefstal en het trainen van paarden tegen de toenemende geluiden rond de luchtmachtbasis. De accountant is positief over de jaarrekening. Er zijn zover te zien geen malversaties en een positief resultaat. Echter, volgens de accountant is het verschil tussen begroting en eindresultaat groot en dit komt door het conservatief begroten. Er is veel meer aandacht nodig om het voorspellend vermogen te verbeteren. Het is goed dat de gemeente hiervan op de hoogte is en aangeeft in de toekomst strakker te gaan begroten. Dat er een goede buffer is toegevoegd aan de reserves is fijn voor de komende jaren, gezien we weten dat er financieel lastige jaren aan komen. Uiteraard willen we de medewerkers die de stukken zo leesbaar en duidelijk hebben opgesteld weer bedanken voor hun harde werk.

In de kaderbrief legt het college verschillende ideeën voor aan de raad voor het komende jaar. Uiteraard hebben wij ook onze ideeën en willen we die graag meegeven. Een belangrijk punt voor ons blijft het woningaanbod. Voor steeds meer mensen is een eigen woning niet meer betaalbaar. We vinden het goed dat er diverse mogelijkheden genoemd worden in de kaderbrief, zoals startersleningen en woningen splitsen. We vinden wel dat het college nog onvoldoende gebruik maakt van de wettelijke mogelijkheden en willen dat het college hier zo snel mogelijk mee aan de slag gaat. Dit is waarom we een motie indienen voor betaalbare woningen. Ook wij maken ons zorgen over de oplopende kosten voor de zorg door bijvoorbeeld de vergrijzing. Een goed aanbod van levensloopbestendige woningen en het toestaan van mantelzorgwoningen helpt hierbij misschien een beetje. We zien nog steeds dat niet alle openbare gebouwen en accommodaties in Horst aan de Maas toegankelijk zijn voor iedereen, zoals de raad de laatste tijd vaker heeft besproken in verschillende moties. Hier moet budget voor gereserveerd worden het komende jaar. Aandacht voor geestelijke gezondheid en sociale ongelijkheid blijven onverminderd belangrijk. Niet alleen woningen, maar ook andere zaken zoals boodschappen worden duurder en duurder.

Wij zijn voorstander van een gezamenlijk gezond ontbijt of lunch op scholen, in het kader van armoedebestrijding, gezondheid en lokaal consumeren, zoals we vorig jaar in een motie hebben aangenomen. Dit wiel hoeft niet opnieuw uitgevonden te worden, er zijn al initiatieven door het land te vinden en er zijn ondernemers die onze gemeente graag helpen. Wat ons ook is opgevallen, is dat de belastingdruk van onze buurgemeenten lager is, leesbaar in de Coelo rapportages. Inwoners van onze gemeente hoeven wat ons betreft niet meer te betalen dan nodig is. Daarom hebben we ook een motie voorbereid om voor komend jaar een pas op de plaats te maken en zorgen voor geen extra verhogingen in 2026, zodat leven in Horst aan de Maas betaalbaar blijft. Schoon water en een gezonde bodem zijn ontzettend belangrijk. Erg goed dat de gemeente bezig is de doelstellingen uit de Kaderrichtlijn Water (KRW) op te pakken. Drinkwater wordt steeds schaarser. Tevens zien we dat bedrijven die extreem veel water wegtrekken maar tot een bepaalde hoogte worden belast. Dat klopt volgens ons niet, waardoor we over dit onderwerp opnieuw een motie indienen. We zien dat er stappen gezet worden voor een gezonde leefomgeving in het buitengebied, bijvoorbeeld door de geurverordening, maar we zijn er nog niet. Naast geuroverlast is spuiten met pesticiden ook iets dat we niet langer moeten willen in onze gemeente.

We zijn het afgelopen jaar bij verschillende bestemmingsplannen tegen dit probleem aangelopen omdat het gebruik van pesticiden een gezonde woonomgeving nabij onmogelijk maakt. De hinder van vrachtverkeer in de Maasdorpen is aangepakt door snelheidsverlagingen. Maar ook op de binnenwegen rijden veel grote tractoren en zware vrachtauto’s met te hoge snelheden die nu niet altijd zorgen voor een veilige omgeving voor bijvoorbeeld toeristen, kinderen of arbeidsmigranten. Daarnaast zien we dat dure projecten gaan worden uitgevoerd, zoals de rotonde bij het station en de

Westsingel, terwijl die verkeerssituaties ons inziens veel goedkoper kunnen worden opgelost door o.a. snelheidsverlagingen. De raad is druk bezig met een nieuwe invulling wat betreft de opwek van duurzame energie in onze gemeente. Het is belangrijk hier genoeg geld voor te reserveren zodat we volgend jaar hopelijk stappen kunnen zetten. Afhankelijkheid van fossiele energie is niet iets wat we als gemeente moeten willen, zowel vanwege geopolitieke spanningen als vanwege de gevolgen voor onze planeet. Toerisme is een belangrijke inkomstenbron van onze gemeente, maar we moeten niet vergeten wat onze gemeente bijzonder maakt. Bij toerisme moeten we meer inzetten op natuureducatie, bescherming van erfgoed en recreëren in balans met de landelijke omgeving. Ook zijn er opties wat betreft agrotoerisme om boeren perspectief te bieden. We zien dat het college aandacht heeft voor de problematiek rond de arbeidsmarkt waarbij men zegt te kiezen voor bedrijvigheid met een duidelijke toegevoegde waarde voor de lokale en regionale economie. Helaas zien we nog te vaak dat het begrip “regio” erg breed wordt ingevuld en dat we echt veel lokaler moeten gaan denken in vraag en aanbod. Ook zal door ontwikkelingen in de techniek een ander soort werkgelegenheid ontstaan, die we bijvoorbeeld kunnen implementeren in onze land- en tuinbouw om minder afhankelijk te zijn van arbeidsmigratie.

De arbeidsmigranten die er zijn moeten goed behandeld worden en daarbij helpt de uitgangspuntennotitie die we laatst hebben aangenomen. We hopen dat we met meer goedkope woningen op schema liggen met de huisvesting van statushouders zodat de doorstroomlocatie binnen de afgesproken tijd helemaal niet meer nodig is. Helaas kunnen we ons betoog van vorig jaar herhalen dat berichtgevingen in de krant over bijvoorbeeld corruptie niet helpen bij vertrouwen in de organisatie of een fijne werkomgeving. Transparantie zal problemen sneller in beeld brengen zonder veel extra kosten te maken. Alles bij elkaar opgeteld zien we goede stappen die gezet worden, ook met het oog op de omgevingsvisie, maar het zijn wel voorzichtige stapjes. We moeten ons blijven inzetten voor een goede toekomst van de volgende generaties, met toegankelijke zorg, een biodiverse omgeving, toekomstbestendige energie, een lokale economie en een transparant gemeentebestuur.