Hart voor Horst aan de Maas 1e termijn

Betoog 4 juli 2023 van Hart voor Horst aan de Maas Om te beginnen willen wij de ambtelijke organisatie bedanken voor het vele en harde werken in het afgelopen jaar. Ook het college willen wij bedanken voor de zaken die wél goed gaan. Maar ondanks deze inzet zijn er ook zaken die nog zeker voor verbetering vatbaar zijn of waar wij van vinden dat ze meer aandacht nodig hebben. Het fundament van een goed werkende en échte democratie is vertrouwen in dat systeem en vertrouwen in de politiek. Wij kunnen hier van alles bedenken en van de inwoners verwachten, maar zonder vertrouwen is er geen draagvlak in de samenleving. En draagvlak is cruciaal voor het met elkaar leven in een fijne samenleving. Ons handelen als gemeentebestuur heeft daar een grote invloed op. Mensen zijn het onbetrouwbare karakter van het politieke bestuur zat. Ze hebben in toenemende mate de ervaring dat er onvoldoende naar hen geluisterd wordt en dat er geen openheid van zaken wordt gegeven. Dit zien wij helaas ook in onze gemeente bij diverse dossiers. Van alle beloften die gedaan worden over ‘nieuwe bestuurscultuur’ zien we in de praktijk nog te weinig terug. Er zijn inwoners die zich hierdoor tot op het bot genegeerd en gefrustreerd voelen. Wat de argumenten ook zijn, hoe indringend hun beroep ook is om te luisteren naar hun bezwaren. Ondanks alles gaan plannen gewoon door.

Om vertrouwen te herstellen zal er serieus geluisterd moeten worden naar onze inwoners en zal hier ook naar gehandeld moeten worden. O.a. het dossier windturbines biedt wat dat betreft een uitgelezen kans. De jaarrekening van 2022 ziet er in principe goed uit. Het aanvullen van de Algemene Reserve vinden wij een goede zaak en is een broodnodig actie om de ravijnjaren van 2026 en 2027 financieel goed door te kunnen komen. Verwacht wordt dat wij als gemeente dan te maken krijgen met structureel financiële tekorten. De accountant heeft ons hier nog extra op geattendeerd. Ook de wethouder heeft vorig jaar op dit punt aangegeven dat wij vanaf de begroting 2023 hiervoor structurele maatregelen moeten nemen en hier niet mee kunnen wachten tot bijvoorbeeld 2025. Dat is volgens ons blijk geven van verstandig financieel beleid. Daarom vragen wij ons af hoe het komt dat in de kaderbrief 2024 staat aangegeven dat het nu nog niet nodig is om de ambities bij te stellen of ombuigingen op te stellen, maar dat er bij de begroting 2025 nog voldoende tijd is om hierop te anticiperen. Goed financieel beleid is de basis van elke gemeente, daar willen wij geen onnodige risico’s nemen. Wacht niet tot 2025 met maatregelen voor de ravijnjaren, maar maak nu al een begin met actie. Richt je vooral op de basistaken en de continuïteit hiervan.

Zet ambities waar nodig tijdelijk on hold en doe geen grote nieuwe investeringen waar de financiële consequenties een risico kunnen zijn. Better safe than sorry. Wonen De noodzaak nieuwe woningen te bouwen wordt steeds groter. De afgelopen jaren is er nauwelijks bijgebouwd en dat wringt nu. Inmiddels staan er ruim 1.200 mensen op de wachtlijst voor een sociale huurwoning en is er weinig verloop. De wachtlijst wordt zelfs steeds langer. Er zijn veel mooie plannen voor nieuwbouw, maar of deze allemaal uitgevoerd kunnen worden is de vraag. We moeten meer out of the box denken en kijken naar alternatieve plannen. Bijvoorbeeld tiny houses of woongemeenschappen. Of mensen toestaan om samen te wonen met behoud van hun inkomen. Mantelzorgers bij hulpbehoevenden laten wonen, zonder financiële consequenties. Ook tijdelijke woonruimte creëren bij iemand op eigen terrein kan (tijdelijk) uitkomst bieden. Uiteraard altijd op vrijwillige basis,zonder drang of dwang vanuit de overheid en met respect voor eigendoms- en andere grondrechten.

Zorg Een beschaafde samenleving zorgt ervoor dat de zorg voor mensen die het nodig hebben op orde is én een hoge prioriteit heeft. Om met elkaar, ook op dit gebied, een krachtige community te kunnen verwezenlijken dienen initiatieven van onderop, dus initiatieven vanuit de inwoners, volop te worden ondersteund. We horen dat er steeds meer maatwerk geleverd moet worden in de zorg. Dat vergt een andere aanpak dan we de laatste jaren gewend zijn. Sturen op zelfredzaamheid is een prachtig streven, maar dit zal niet in alle gevallen mogelijk zijn of een sluitende oplossing bieden. Wat wij vooral belangrijk vinden is dat gedurende het zorgtraject doorlopend het gesprek mét de zorgvrager wordt gevoerd om samen te bekijken wat de best mogelijke zorg inhoudt en wat het doel is waar de zorgvrager zelf naartoe wil werken. Ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers verdient wat ons betreft de volle aandacht. Wij vinden het wel een zorgelijke ontwikkeling dat steeds meer zaken door mantelzorgers en vrijwilligers moéten worden opgepakt. Door personeelsgebrek en grote administratieve lasten moeten zelfs verpleeghuizen en andere zorginstellingen steeds vaker een beroep op hen doen.Dat zorgt voor een kwetsbare situatie. Dit moet echt anders ingericht gaan worden om schrijnende situaties te voorkomen.

Jeugdzorg: We willen iedereen helpen en maatwerk leveren, maar tegelijkertijd verwachten we dat de zorgverlener elke stap verantwoordt. Hierdoor kunnen kinderen/jongeren met Multiproblematiek niet altijd geholpen worden. Om de enorme wachtlijsten weg te werken proberen zorgverleners zo veel mogelijk jongeren met een lichtere zorgvraag eerst te helpen. Kunnen we ook hier iets aan doen? Zodat de zorgverleners wel maatwerk kunnen leveren aan alle zorgvragers? Het streven is super. De uitwerking mag wat meer uitgaan van vertrouwen. Laat de zorgmedewerker weer voornamelijk zorg leveren. Daar ligt hun hart. Landelijk gebied: Wij willen er op aandringen om bij alle ontwikkelingen in het landelijk gebied vooral het gezonde verstand te blijven gebruiken. Stel vragen als er dingen, bijvoorbeeld vanuit Den Haag, worden gesteld en opgelegd. Bekijk bij elke ontwikkeling vooral ook de vaak onderbelichte negatieve consequenties en of dat wel wenselijk is. Ten koste van wat gaan die ontwikkelingen en willen wij die prijs met z’n allen betalen? Letterlijk en figuurlijk. Wij maken ons ernstige zorgen over de impact voor onze inwoners en ondernemers. Vooral bij van bovenaf opgelegde en nog verwachte Nationale programma’s. Wij vragen met klem om hier zeer kritisch naar te kijken en bij de uitvoering in onze gemeente hier rekening mee te houden.

Duurzaamheid: Wij vinden het van groot belang om aandacht te besteden aan het oplossen van het milieuvervuilingsvraagstuk. Waar de milieuvervuiling vandaan komt lijkt ons helder. Onze aarde en onze leefomgeving zijn in de laatste decennia steeds verder vervuild. Onder andere zware industrie in binnen- en buitenland heeft hier een grote rol in gespeeld en is nog steeds de grootste factor. Vanuit de overheid en het bedrijfsleven is jarenlang ingezet op het stimuleren van consumentisme voor een florerende economie. Het wereldwijde menselijke leed en de gevolgen voor de planten, de dieren en de aarde zelf zijn enorm en zien wij dagelijks om ons heen. Dat we hier iets aan moeten veranderen is geen vraag en dit begint bij ieder mens afzonderlijk. Word je bewust van hoe de wereld in elkaar zit. Zie dat de bedrijven die de ellende hebben veroorzaakt in principe dezelfde bedrijven zijn die nu met de oplossingen komen. Aan het vervuilen hebben ze veel geld verdiend, aan de door hen aangedragen zogenaamde oplossingen wordt opnieuw veel geld verdiend. Eerder kon het ze niks schelen welke impact hun industrie had op de aarde en alles wat daar op leeft, waarom zou dat nu opeens anders zijn? Wees kritisch, juist als gemeente, of de voorgestelde oplossingen dat ook daadwerkelijk zijn. Of dat dit juist tot nieuwe ellende gaat leiden. Als uitgangspunt zou genomen

kunnen worden: is het schadelijk voor iets of iemand? Zo ja, dan is het geen echte goede oplossing. Er zijn voldoende acceptabele oplossingen of in de nabije toekomst beschikbaar. Het aanpassen van onze leefomgeving om overlast en schade door de verandering in het weer te voorkomen, is ook zeker nodig. Dit kan wat ons betreft prima zonder eerst de discussie te hoeven voeren over wat de specifieke oorzaak daarvan is hier in Horst aan de Maas. Economie en Arbeidsmigranten In de kaderbrief staat dat arbeidsmigranten nodig zijn voor onze economie. Dat ligt eraan welke economie je belangrijk en wenselijk vindt. Voor ons ligt de focus op lokale economie. Met de keuzes die wij in onze gemeente op dit gebied maken, kunnen wij ook invloed uitoefenen op de aantallen mensen die hier nog naartoe gaan komen voor werk. Aan alles zit een maximum, dus wat ons betreft ook aan de hoeveelheid arbeidsmigranten in onze gemeente. Niet omdat wij deze mensen niet waarderen of wat dan ook, maar omdat alles een grens heeft van wat in alle redelijkheid nog acceptabel en leefbaar te noemen is. Voor zowel de arbeidsmigranten zelf als de andere inwoners in onze gemeente. Zaken omtrent het in dienst hebben van arbeidsmigranten zijn in eerste instantie de taak en verantwoordelijkheid van de werkgever. Als gemeente hebben we alleen wel te maken met de gevolgen van al deze nieuwe mensen.

De Arbeidsmigranten die hier zijn hebben uiteraard ook recht op fatsoenlijke huisvesting, arbeidsomstandigheden, gezondheidszorg etc. Ze zijn er al sinds de 60’er jaren van de vorige eeuw en ze hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan onze economie. Dat mag ook wel eens gezegd en gewaardeerd worden. Maar de emmer loopt al over en het is dan ook voor ieders welzijn van belang om in te zien dat de kraan dichtdraaien op de plaats waar dat mogelijk is, en dat is volgens ons hier, de enige oplossing is. Statushouders De Rijksoverheid heeft elke gemeente de opdracht gegeven een vast aantal statushouders te huisvesten. Dat is een fikse opgave, maar daar hebben deze mensen zelf geen schuld aan. Wij vinden het belangrijk dat alle inwoners op een gelijke manier behandeld worden. Het voorrang geven aan statushouders past niet in die gedachte. Wat dan wel? We moeten samen op zoek naar oplossingen, die een ongelijkwaardige behandeling van wie dan ook voorkomen. Topprioriteit geven aan integratie en deze mensen laten werken is daar een van. Denk out of the box, dus laat geïntegreerde mensen bijvoorbeeld ook weer meehelpen bij de integratie van anderen. Laten we wederzijds begrip hebben voor elkaars situatie. Een nieuwe omgeving en voor de kinderen een nieuwe school zijn heftige belevingen. Neem eens de tijd een praatje te maken of drink samen een kopje koffie/thee.

Laat de kinderen samen (buiten) spelen. Zo wordt het voor iedereen een stuk gezelliger. Nood- en tussenopvang asielzoekers De kans is groot dat de toestroom van asielzoekers nog lang niet ten einde is. Dat zal de komende jaren ook in Horst aan de Maas merkbaar zijn. Naast de opvang die we al hebben zijn we ook bezig met het realiseren van een tussenopvang. Een prima initiatief. Maar de kans is aanwezig dat er opnieuw een beroep op ons wordt gedaan voor wat betreft noodopvang. Horst aan de Maas heeft met de noodopvang in de Kasteelse Bossen eerder laten zien wat zij in huis heeft. Geweldig, wat we daar hebben bereikt in een paar maanden tijd. Zoveel inwoners die zich, geheel vrijwillig, hebben ingezet om deze mensen op te vangen. Dat draagvlak onder de inwoners is van cruciaal belang, maar heeft ook een grens. Graag zouden wij na de zomer een openbare avond georganiseerd hebben waar wij, samen met inwoners die hier iets over willen zeggen, in alle openheid over dit onderwerp kunnen praten en brainstormen. Open en transparant alle plussen en minnen benoemen en bespreken die hierbij komen kijken. Besturen is vooruitzien. Op die manier zijn we voorbereid,

hoeven we geen overhaaste besluiten te nemen en weten we wat op draagvlakgebied wel en niet mogelijk is in onze gemeente. Communicatie Gezonde organisatie: Om een gezonde organisatie te krijgen mogen er wat ons betreft nog wat stappen gezet worden. Naast de mensen die werkzaam zijn in de ambtelijke organisatie, kan ook het college hier een belangrijke bijdrage leveren. Ook zij zijn medeverantwoordelijk voor een goed en gezond werkklimaat. Dat is van wezenlijk belang om de medewerkers te laten floreren, waardoor de dienstverlening ook beter wordt. Een veilige werksfeer is cruciaal voor het kunnen behouden van je medewerkers, om veel personeelsverloop te voorkomen en om nieuwe medewerkers aan te trekken. Houdt ondanks het steeds verder digitaliseren van de dienstverlening ook oog voor de menselijke maat. Datagedreven werken kent zoals iedereen weet ook valkuilen. Wij vinden het belangrijk om daar bij de dienstverlening altijd rekening mee te houden. Tot zover onze bijdrage.