Hart voor HadM eerste termijn

Betoog Hart voor Horst aan de Maas – Kaderbrief 2025 - d.d. 2 juli 2024 Dank u voorzitter, Allereerst spreken wij onze hartelijke dank uit naar alle ambtelijke medewerkers die hun uiterste best hebben gedaan om goede dingen te doen voor de inwoners en ondernemers in Horst aan de Maas. Wij zijn ons er van bewust dat het werken in een organisatie als deze niet makkelijk is, en zeker niet als daar ook nog een organisatieontwikkelingstraject bij komt. In onze optiek is men hier bezig met een te ambitieus en te ingrijpend en niet realistisch verandertraject. Een traject dat vooral is gericht op processen, efficiency, ambities en digitalisering waarmee voorbij wordt gegaan aan wat mensen nodig hebben om binnen hun werkomgeving goed te kunnen functioneren. Op grond van diverse signalen die wij als fractie hebben ontvangen, ook vanuit de organisatie zelf, spreken wij onze zorg dan ook uit met betrekking tot het welzijn en de psychische gezondheid van medewerkers. Wij hebben de indruk dat er, naast andere zaken, te weinig oog is voor de impact die verandertrajecten hebben op mensen. Ook de toegenomen werkdruk door een tekort aan mensen, het feit dat steeds vaker specialistische kennis en kunde moet worden ingehuurd via peperdure adviesbureaus en de steeds verder stijgende kosten om alles draaiend te houden vinden wij een kwalijke zaak.

Wij vinden het van het allergrootste belang dat hier met zorg, aandacht en menselijkheid naar gekeken wordt. Zonder ambtelijke medewerkers is er niets en als het niet goed gaat met de medewerkers zal de dienstverlening naar onze inwoners en ondernemers ook niet goed zijn. Ons verzoek aan het College is om hier heel goed naar te kijken, dit ook te blijven monitoren en de juiste acties in te zetten als er zaken niet goed gaan. Dit wat het programma gezonde, duurzame en ondernemende gemeentelijke organisatie betreft. Dan nu de programma’s: Vitale Kernen en sterke sociale basis Van veel zaken die in deze programmalijn worden genoemd vinden wij dat de juiste koers wordt gekozen. Veel kan leiden tot meer sociale verbinding en een sterke sociale basis. Wel vinden wij het noodzakelijk dat veel meer en beter gekeken moet worden naar de echte fundamentele oorzaken van problematiek. Niet alleen pleisters plakken, maar kijken wat er in de basis van onze samenleving aan de hand is, waardoor problematiek zoals bijvoorbeeld

huiselijk geweld, geldzorgen, verslaving en geestelijke nood bij jeugd en volwassenen kan ontstaan. Daar moeten we als gemeente en als samenleving veel meer inzicht in krijgen, het gesprek over voeren en samen aan werken. Een duidelijk signaal dat er in de fundamenten van onze samenleving iets mis gaat komt tot uitdrukking in de minimale plek die Kunst en cultuur krijgt in deze Kaderbrief. Het laat moreel verval en ontzieling van onze samenleving zien. In de evolutie van de mens heeft kunst, cultuur en muziek altijd een verbindende en essentiële rol gespeeld. Wij zien een onderschatting van hoe belangrijk het is om je als mens via deze weg te kunnen uiten. Kunst, cultuur en muziek zijn balsem voor de ziel. Het werkt helend en verbindend en het is in onze getechnologiseerde samenleving hoogst noodzakelijk dat hier veel ruimte en aandacht aan wordt geschonken. Dit draagt namelijk bij aan geestelijke gezondheid. Het zou wat ons betreft daarom een veel prominentere plek moeten krijgen en niet afhankelijk moeten zijn van incidentele gelden. Het is fijn en een teken van beschaving dat mensen, die daar behoefte aan hebben, kunnen meedoen in de samenleving op een wijze die zij zelf kiezen en die bij hen past. Daar wordt volgens ons goed aan gewerkt.

Voor alle onderwerpen in dit programma en eigenlijk voor alle vrijwel alle programma’s in deze Kaderbrief geldt wat ons betreft: Informeren en adviseren van mensen is prima. Stimuleren, hoe sympathiek het ook klinkt, is helaas een begrip dat wij in deze kaderbrief veel tegenkomen. Stimuleren vanuit de overheid, in welke vorm en hoe goed bedoeld dit ook kan zijn, gaat namelijk een wezenlijke grens over. Dit is namelijk niets meer dan een vorm van milde dwang. En dwang en drang zijn onacceptabele inbreuken op iemands persoonlijke vrijheid. Mensen hebben het recht om geen bemoeienis te willen. Indien een inwoner hulp vraagt en aanvaard is het wel noodzakelijk dat gekeken wordt of hulp echt noodzakelijk is. Hulp moet redelijk zijn en inwoners hebben hier zelf ook hun eigen verantwoordelijkheid in te nemen. De kaders moeten voor iedereen hetzelfde zijn, ongeacht de achtergrond van mensen. Daarbinnen is plaats voor maatwerk. Werken vanuit vertrouwen staat voorop, maar als sprake is van misbruik in welke vorm dan ook, dan moeten daar consequenties aan verbonden worden onder het motto van “We zijn wel goed maar niet gek.”

Wonen Het bouwen van betaalbare woningen die aansluiten bij de behoefte van de inwoners vinden wij zeer noodzakelijk. Ook het multifunctioneel gebruik van gebouwen juichen wij in principe toe. Kleinschalige bejaardenhuizen in moderne vorm zien wij als kans en mogelijke oplossing voor eenzaamheid en het garanderen van goede zorg. Ook het vormen van woongemeenschappen in diverse vormen zien wij als mogelijkheid om het woonprobleem, eenzaamheid en een sterkere sociale verbinding te creëren. Uiteraard ook hier altijd op vrijwillige basis en met behoud van persoonlijke autonomie. Natuurlijk en vitaal landelijk gebied/duurzaam HadM/toekomstbestendige en innovatieve economie Met deze programma’s zijn wij het zeker niet eens. Helaas vormen deze drie programma’s inmiddels de kern van bijna al het beleid in onze gemeente. Zoals u van ons gewend bent, bekijken wij een onderwerp altijd van meerdere kanten. Voor de helderheid zullen wij het heel zwart-wit schetsen. In het hier voorliggende verbouwingsplan wordt onze gehele leefomgeving, maar ook onze eigen leefwijze helemaal op zijn kop gezet. Het wordt gepresenteerd als een noodzakelijkheid om dit te doen en er wordt voorgehouden dat wij weinig keuze hebben. Ook kost het bakken met gemeenschapsgeld.

Wij worden hier geconfronteerd met manipulatief beleid, dat gebruik maakt van het creëren van onnodige angst en schuldgevoel bij mensen, ook bij u. Er wordt ons voorgehouden dat de voorgestelde route enerzijds leidt tot het afwenden van rampen en dat het anderzijds zal leiden tot het paradijs waarin we nog lang, gezond en gelukkig met elkaar leven. Heeft u goed en voldoende nagedacht over de lange termijngevolgen en negatieve consequenties die deze ingeslagen weg heeft? Weet u zeker dat wat u hier gaat doen leidt tot een Horst aan de Maas waar het fijn wonen en werken is? Weet u heel zeker dat de reden die voor noodzakelijke verandering wordt genoemd, ook de echte reden is? Zou het ook kunnen dat alles wat u hier voorgehouden wordt veel complexer en genuanceerder is? We leven namelijk in een zeer complexe wereld waarin alles op alles invloed heeft. Als we even uitzoomen en kijken naar de gevolgen die het voorliggende beleid zal hebben, kunnen wij maar tot 1 conclusie komen. Zonder iets te zeggen over intenties, zien wij hier voornamelijk destructief en ontwrichtend beleid.

Haastige spoed is zelden goed en dat laat zich hier ook weer zien. Het beleid zoals geschetst is destructief voor de natuur, de agrarische sector, voor ondernemingen en bovenal voor de dieren, de mensen, hun vrijheid en daarmee onze vrije samenleving. Alle in eeuwen ontstane organisch gegroeide structuren zijn al en worden met dit beleid in sneltreinvaart steeds verder afgebroken; zo ook onze natuurlijke sociale structuren. Dit beleid gaat ten koste van alles en iedereen die wij liefhebben. En dat zal voor de mensen die hier aanwezig zijn zeker niet de bedoeling zijn. Ik denk zelfs dat iedereen hier in onze raad echt het beste wil voor de inwoners en ondernemers in Horst aan de Maas. Maar als we dit op deze manier doorzetten, bereiken we precies het tegenovergestelde. Het is sturend, dwingend en vrijheid beperkend beleid. Je hoeft echt alleen maar uit te zoomen om dit te kunnen zien. Durf eens kritisch en met een andere bril naar de ware aard en naar de langetermijngevolgen van dit voorliggende beleid te kijken. Durf ook op de rem te duwen en nee te zeggen, voor we uit de bocht vliegen. Dit vraag ik niet alleen aan u als raadsleden, maar ook aan alle inwoners, ondernemers, collegeleden en ambtelijke medewerkers. De volgende filosofie kan daarbij een voorbeeld zijn: In het midden van de autofabriek van een bekend merk staat een grote rode stopknop.

Iedereen die in die fabriek werkzaam is, ongeacht functie, is bevoegd om op die stopknop te drukken als er ergens bij het proces een fout wordt ontdekt. De hele fabriek wordt stilgelegd en men gaat eerst kijken naar: is er überhaupt een probleem, zo ja, wat is het probleem en wat is de oorzaak van het probleem. Pas dan gaat men op zoek naar een échte en gedegen oplossing voor het probleem en veranderingen aanbrengen in het productieproces. De fabriek start pas weer op als de echte oorzaak en een passende oplossing voor het probleem is gevonden. Bedachtzaamheid staat voorop, in plaats van overhaast handelen vanuit paniek. Als wij die rode stopknop hier zouden hebben zou ik hem acuut indrukken. Dat is dus ook het duidelijke kader dat wij hier aangeven. Het is volgens ons uiterst noodzakelijk om deze sneltrein die op een verkeerd spoor is beland direct te stoppen in plaats van hem nog sneller te laten rijden, zoals hier wordt voorgesteld. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. De veel te vergaande ambities die in deze programma’s staan genoemd hebben te grote ontwrichtende gevolgen voor onze inwoners, ondernemers, onze samenleving en alles wat leeft in onze gemeente. Het kan daarnaast ook grote negatieve financiële gevolgen hebben voor onze gemeente.

We zullen wat ons betreft eerst met elkaar bedachtzaam en voor de lange termijn per onderwerp, maar in samenhang met alles, moeten

kijken of de uitgangssituatie klopt en of de uitgezette beleidskoers wel echt tot een goede uitkomst leidt. Wij weten dat dit mogelijk is. We hebben dit als raad ook al eerder met elkaar gedaan bij het windturbinedossier en we zijn volop bezig met een kritische evaluatie van KODE. In een democratie geldt de wil van het volk, in plaats van dat de bevolking moet doen wat een overheid wenselijk vindt. Maar de praktijk laat tegenwoordig iets anders zien. Alles wat in deze programma’s staat is beleid dat van bovenaf is bedacht en opgelegd. Dat staat hier ook in deze Kaderbrief duidelijk beschreven. Het komt er kort gezegd op neer dat wij nu van alles kunnen bedenken en afkaderen, maar dat alles zowel door de Provincie als het Rijk kan worden veranderd. Hoeveel vrijheid en zeggenschap heb je dan in de praktijk? Daar komt ook nog bij dat wij een groot deel van onze zeggenschap als raad al gemandateerd of zelfs gedelegeerd hebben aan College van B&W en andere niet democratische parallelle bestuursvormen, zoals diverse samenwerkingsverbanden met onderwijsinstellingen en bedrijfsleven. Per saldo hebben wij als gemeenteraad hier dus eigenlijk nog maar weinig af te kaderen. Wij vinden het daarom heel belangrijk om waar dat mogelijk is, zeggenschap terug te halen naar de raad.

Ons verzoek aan het college is om ons voor het einde van Q3 een lijst te geven met daarop alle mandaten en wat wij hebben gedelegeerd als raad aan het college. De als noodzakelijk geschetste opgaves die hier worden genoemd zijn het gevolg van arbitraire keuzes die eerder door anderen zijn gemaakt op grond van te betwisten visies en veronderstellingen. Keuzes die niet door onze inwoners zijn gemaakt en waar een groot deel van onze inwoners ook niet achter kan staan. We hoeven hiervoor alleen maar te kijken naar alle onvrede die heerst in onze samenleving en het grote gebrek aan vertrouwen in de politiek. Duidelijke signalen in onze gemeente zijn daarbij de twee recente verkiezingsuitslagen, die ook in onze gemeente duidelijk laten zien dat de ingeslagen weg niet de juiste is. Wij kunnen en moeten daar serieus naar kijken en als volksvertegenwoordigers hier rekening mee houden.

Het programma Migratie en integratie. Hart voor Horst aan de Maas vindt het belangrijk om migranten, met welke achtergrond dan ook, zo snel en zo goed mogelijk te laten integreren in onze samenleving. Dat is een gedeelde verantwoordelijkheid die zowel de migrant als de gemeente heeft. Iedereen heeft baat bij een goede integratie. De Arbeidsmigranten die hier zijn hebben net als ieder ander mens uiteraard recht op fatsoenlijke huisvesting, arbeidsomstandigheden, gezondheidszorg etc. Werkgevers dienen er alles aan te doen om hun werknemers zo goed mogelijk te laten integreren. Het is wel voor ieders welzijn van belang om in te zien dat wat de hoeveelheid arbeidsmigranten betreft, het maximum inmiddels is bereikt. Wij verzoeken het college om hier dan ook naar te handelen. Bij een flinke groep migranten die hier al jaren woont is integratie helaas nog niet gelukt. Het integratiepercentage van statushouders die ook daadwerkelijk betaald werk hebben is heel laag. Dat vinden wij onwenselijk. Hoe heeft dit kunnen ontstaan en wat gaat het college er aan doen om dit te verbeteren? Wij vinden dat iemand actief moet meewerken aan integratie en zien dit als voorwaarde die in principe mag worden gesteld om in aanmerking te komen voor alle hulp die door de gemeente wordt aangeboden.

Hoe kijkt het college hier naar? De activiteiten die vanuit de doorstroomlocatie plaatsvinden, kunnen wij van harte ondersteunen. Wij vinden het echter te ver gaan om deze mensen binnen een jaar, en daarmee dus met voorrang, een woning te geven in onze gemeente. Dit werkt ons inziens de integratie juist tegen, omdat het tot onvrede en onbegrip in de buurt en onze gemeente als geheel kan leiden. Veel inwoners moeten namelijk jarenlang op de wachtlijst staan om een woning te kunnen krijgen en vinden het, terecht, niet uit te leggen waarom statushouders voorrang krijgen. Voor de goede orde: het is natuurlijk niet de schuld van statushouders dat er te weinig woningen zijn. De oorzaak is het jarenlange migratie- en woningbeleid dat is gevoerd en wordt gevoerd. Wat ons betreft moet bij de toewijzing van woningen gekeken worden naar wachttijd en niet alleen naar waar iemand vandaan komt. De statushouders uit de doorstroomlocatie hebben een dak boven hun hoofd. Dat is ook het bieden van huisvesting. Dat is al meer dan menig inwoner in onze gemeente heeft die zijn huis kwijtraakt en zich in een schrijnende situatie bevindt. Wij verzoeken het college om het wonen op de doorstroomlocatie als huisvesten aan te merken tot het moment dat diegene op basis van de volgorde op de wachtlijst voor een

woning aan de beurt is. Inwoners dienen wat ons betreft dus ongeacht of zij statushouder zijn of niet, op dezelfde wijze behandeld te worden bij woningtoewijzing als alle andere mensen die op die wachtlijst staan. Tot slot: Hart voor Horst aan de Maas vindt het belangrijk om met elkaar verder te werken aan een vrije, verdraagzame en liefdevolle samenleving en roepen het college op daar aan mee te werken. In dat kader verzoeken wij de burgemeester, al dan niet in zijn rol als portefeuillehouder Veiligheid, de fundamentele mensenrechten en vrijheden van onze inwoners te allen tijde te respecteren. Bij alles zullen wij niet kijken naar wat er wordt gezegd, maar uitsluitend naar wat er voor onze inwoners en ondernemers wordt gedaan. Tot zo ver.