Fractie PvdA

Voor ons ligt de meerjarenbegroting 2024-2027. Na een onrustige coronaperiode hebben we nu te maken met crisissen waarvan de oplossingen niet zomaar zijn gevonden. Dit alles naast de stijgende woonlasten, stijgende kosten voor levensonderhoud, klimaatverandering, een energiecrisis die voortduurt en oorlogen in Europa en Israël-Palestina. We leven in een wereld waarin vele inwoners zich afvragen wat de dag van morgen brengt. Een wereld met weinig vertrouwen in de politiek die maar niet met oplossingen komt zoals de inwoners die graag zien. Er zijn veel zorgen bij onze inwoners. Maar hoe gaan we met deze zorgen om? En hoe dienen we het algemeen belang van onze gemeente? De PvdA benadrukt het belang van een goede balans tussen mens, natuur en economie. Financiën: De begroting is voor de komende vier jaar niet sluitend te krijgen. Er is namelijk nog veel onduidelijkheid over het geld dat het Rijk gaat uitkeren vanaf 2026. We spreken van een ‘ravijnjaar’ dat op gemeenten afkomt. Daarover is nog veel onduidelijkheid. Wij benadrukken dat het juist vanwege die onduidelijkheid van groot belang is om NU goede keuzes te maken. Investeer juist NU in een goede basis zodat datgene wat goed is, in 2026 niet meer ter discussie kan staan. Organisatie: We zijn trots zijn op onze medewerkers. Zeker gezien alle maatschappelijke onrust van de afgelopen tijd verdienen zij onze waardering.

We zijn ons bewust van de krapte op de arbeidsmarkt en dat het lastig is om aan personeel te komen. We hebben onze medewerkers nodig om als gemeente vooruit te komen en onze ambities waar te maken. We willen dan ook een aantrekkelijke werkgever zijn. Wat ons betreft hoort daar een goede werkplek bij. Helaas is er op dit moment geen meerderheid in de raad om de geplande aanpassing in het gemeentehuis vorm te geven. Dit kost geld, veel geld. Echter het steeds vooruit schuiven leidt niet tot meer duidelijkheid voor onze medewerkers. Is het college bereid de plannen nog eens tegen het licht te houden zodat er een breder gedragen plan komt? Energietransitie: Het afgelopen jaar hebben we de gebiedsvisie A73 Maaslijn uitvoerig besproken. We moeten constateren dat er op dit moment erg weinig maatschappelijk en politiek draagvlak is. We hebben echter met KODE en de RES duidelijke kaderstellende afspraken gemaakt over onze duurzame energie-opwek en -verbruik. Wij hechten veel waarde aan het nakomen van onze afspraken. Zo hebben we afgesproken een besparing van 35% en een duurzame opwek van 30% te realiseren. We horen dan ook graag van de andere fracties in de tweede termijn hoe we onze energieambitie waar kunnen maken In dat kader benadrukken wij dat we de kansen voor dubbel ruimtegebruik onvoldoende benutten. De Rijksoverheid geeft aan dat zon op land steeds ingewikkelder wordt.

Het is dus noodzakelijk om beter te kijken naar mogelijk dubbel ruimtegebruik. Wat ons betreft liggen er kansen bij de aan te leggen parkeerplaatsen in de stationsomgeving. Is het college dit met ons eens? En is het college bereid in kaart te brengen wat de extra kosten daarvan zouden zijn zodat we als raad een goede afweging kunnen maken? 1

Migratie: Horst aan de Maas wil een voorbeeldgemeente zijn voor hoe om te gaan met (arbeids)migratie- en integratie. Wonen, werken en integreren zijn daarbij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wij staan vierkant achter deze ambitie. Maar we moeten ook keuzes durven te maken. Voor wat betreft de internationale werknemers houdt die keuze wat ons betreft in dat we géén bedrijven meer toevoegen waar de werknemers van elders komen. De bovengrens is bereikt. Californië 2 is zo’n voorbeeld. Voor het nieuw te vestigen bedrijf zijn 150 buitenlandse werknemers nodig en daarvoor is een aanpassing van het bestemmingsplan nodig. Wat zijn de financiële gevolgen als de raad nee zegt? We vragen het college dit in beeld te brengen zodat we een weloverwogen keuze kunnen maken. Ook is het van belang dat we het voortouw durven nemen in een huisvestingsproject dat als voorbeeld moet dienen voor de manier waarop buitenlandse werknemers worden gehuisvest en gefaciliteerd waarbij aandacht is voor de sociale integratie van deze groep. Wij als PvdA missen daarin een langetermijn visie. De maatregelen die worden genoemd gaan vooral over omgaan met de huidige instroom van buitenlandse werknemers. We zien de rol van de werkgever te weinig terug. Voor wat betreft integratie maken we de keuze om mensen direct vanaf dag 1 mee te laten doen.

Dit in het belang van onze nieuwe inwoners, hun buren én de overige inwoners van Horst aan de Maas. Maar wat betekent meedoen voor ons? Meedoen is écht kunnen aanhaken in onze maatschappij. We willen daarom inburgering koppelen aan duale trajecten, inburgeren en een opleiding volgen of betaald werk. We willen daarin als gemeente betrokken blijven en we zoeken actief naar kansen en benutten mogelijkheden van mensen. Voor arbeidsmigratie is het hierbij belangrijk om ze vanaf dag één te registreren. Zo weten we waar ze verblijven en kunnen we ze helpen als ze dakloos (dreigen te) raken. We tonen lef door het inrichten van een doorstroomlocatie en daar zijn we trots op. De doorstroomlocatie heeft effect op onze taakstelling van de komende 4 jaren en daardoor creëren we ruimte voor lokale woningzoekenden. We houden hierbij zelf de regie en voorkomen dat anderen (het rijk en de provincie) over ons gaan beslissen, dat juichen wij toe. Ook bij de doorstroomlocatie blijven we kijken naar de kansen en mogelijkheden van de bewoners. Vitale kernen: Het belang van vitale kernen is groot. Het is goed dat we de komende 2 jaar voortbouwen op zaken die inmiddels op de rails zijn gezet. Woningbouw ligt op schema, Horst West is in ontwikkeling, en Basisschool De Weisterbeek krijgt een mooie nieuwe locatie in de Afhang.

De vrijkomende ruimte zal worden omgebouwd tot een mooier en vriendelijkere ingang van het centrum met aandacht voor wonen en groen. De locaties voor 80 flexwoningen zijn vastgesteld. Er is een nieuw woonwagenbeleid vastgesteld.

2

Wel maken wij ons ernstig zorgen over de betaalbaarheid en mogelijkheden voor jongeren om een woning te krijgen. Daarbij zou naast gezinswoningen meer aandacht moeten komen voor kleine betaalbare wooneenheden. Voor de leefbaarheid en klimaat-adaptief bouwen moet we ook keuzes durven maken. Voor klimaatadaptief bouwen hanteren we als uitgangspunten voldoende ruimte voor spelen, groen en bewegen. Uit onderzoek blijkt dat 1 op de 6 kinderen nooit buiten speelt, dat is zorgelijk. We moeten aandacht blijven houden voor het aspect van gezondheid in deze. Ook zijn er steeds minder speeltuinen omdat er steeds minder vrijwilligers zijn om ze te onderhouden. Daar willen we verandering in brengen. Onze vrijwilligers verdienen waardering voor hun inzet. Voor Sevenum is een centrumvisie vastgesteld en er wordt gekeken naar de ideale locatie voor de nieuw te bouwen school. Voorlopig gaat de school van 2 locaties naar 1 locatie. Wij willen weten hoe de plannen eruitzien met de vrijkomende locatie, het voormalige gemeentehuis. Kan het college daar duidelijkheid over geven? Verenigingen zijn onmisbaar voor onze vitale kernen. De gemeente heeft een rol in het aanjagen, faciliteren, ondersteunen én waarderen van activiteiten en initiatieven die bijdragen aan vitale gemeenschappen. Het subsidiebeleid dient als instrument hiervoor.

Echter, enkel geformaliseerde verenigingen kunnen aanspraak maken op subsidie terwijl er steeds meer kleine initiatiefgroepen komen die informeel zijn. Daarnaast zien we ook steeds meer dat ‘klassieke dorpsraden’ tranformeren naar andere manieren van het goede gesprek in het dorp. Goed voorbeeld hiervoor is het dorpsoverleg in Tienray en Dorp Kronenberg in Kronenberg. Hierbij worden deze dorpsplatforms niet langer gezien als een orgaan tussen inwoners en gemeente maar gaan inwoners zelf actief aan de slag met het thema leefbaarheid. Hoe gaan we als gemeente hiermee om? Tot slot: een sterke sociale basis Vanaf 2024 gaan we werken met ontschotte budgetten. Hoe ziet dat ontschotten er concreet uit? Dit ontschotten moet wat ons betreft zeker leiden tot een meer menselijke aanpak en we begrijpen dat dit cruciaal is voor de transformatie in het sociaal domein waar we mee bezig zijn. Als PvdA streven we naar een verschuiving van zorg naar de sociale basis. Voor echte transformatie zijn dan ook lef en echte investeringen nodig. We zijn blij met de tekst en de aanzet tot een budget van 2,4 miljoen en wachten met spanning en ongeduld het raadsvoorstel af. We zullen het transformatieplan nauwlettend volgen. We willen in de transformatie in het sociaal domein ook aan de voorkant investeren, juist daar waar onze inwoners hun hulpvragen stellen.

Door in de toegang te investeren kunnen onze inwoners en gezinnen sneller geholpen worden. In het voorstel missen we helaas de concrete rol van onze toegang. Onze vraag is dan ook hoe we die toegang versterken en, met het oog op wachtlijsten, verder optimaliseren? We onderschrijven de ambitie om de ondersteuning die aangeboden wordt zo goed mogelijk aan te laten sluiten bij de situatie van de inwoner. De huidige pilot voor een Sociaal Juridisch 3

medewerker toont aan dat hier veel behoefte aan is. Erkent het college deze behoefte en is men bereid hier meer uren voor beschikbaar te maken?

We willen tot slot Onze Loods ook uitdrukkelijk benoemen. Voor de PvdA doet iedereen mee en wij vinden participatie ontzettend belangrijk. Juist daarin vervult Onze Loods een belangrijke functie en kan daarin een vaste waarde worden. Echter, het huurcontract loopt binnenkort af. Zijn er vooruitzichten voor een verlenging of een andere locatie?

4