Essentie eerste termijn

Kaderbrief – Jaarstukken en 1e bijstelling Dank voorzitter, Dit is mijn eerste kaderbrief en jaarstukken als de nieuwe fractievoorzitter van Essentie. Laten we eens kijken of ik de afgelopen jaren goed heb opgelet. Voordat we vooruitkijken naar 2025, wil ik eerst een korte terugblik geven op 2023. Maar niet voordat we onze dank uitspreken aan de ambtelijke organisatie en het College voor het voorleggen van de jaarstukken en de kaderbrief. Hartelijk dank daarvoor!

Jaarstukken 2023 Essentie is trots op Horst aan de Maas! In 2023 hebben we als gemeente heel wat positieve zaken bereikt. Zoals in de stukken staat, “hielden we vast aan de ambitie om in balans te blijven voor deze én toekomstige generaties.” Laten we enkele hoogtepunten bekijken: 1. Het 1000-woningenplan ligt op koers. In 2023 hebben we veel woningen bestemd en zijn er 716 vergund. Maar, met het bestemmen van woningen draaien we nog geen sleutels om. Hopelijk volgt de oplevering van deze woningen snel! 2. Investeren in de toekomst van onze jeugd is cruciaal. We hebben dit gedaan door besluiten te nemen over de Weisterbeek, de renovatie van de Doolgaard, en de aanpak van de schoolpleinen in Lottum en Broekhuizenvorst. 3. Verkeersveiligheid is een prioriteit. Na jaren van inzet en aandacht vanuit onze partij voor de N554, is 2023 het jaar waarin de provinciale weg is overgedragen en we hier zelf regie over kunnen voeren. Het is goed te lezen dat de voorbereidingen zijn gestart. 4. Onze inwoners. We mogen niet vergeten dat in 2023 ook onze inwoners belangrijk zijn geweest voor het mooi maken van onze dorpskernen. Zonder de vrijwilligers, in alle vormen, komen we er niet! Neem bijvoorbeeld de Mooimakers. Financiën en Toekomst Uiteraard zijn er ook zaken die beter kunnen en waar we graag een opmerking over maken.

Als we kijken naar het financiële plaatje, dan houden we ruim 7 miljoen over. Dat klinkt positief, maar wanneer we inzoomen, zien we dat niet alles is uitgevoerd. Graag vragen we het college te reflecteren op het feit dat we al verschillende jaren budget overhevelen en hoe we dit gaan voorkomen. Voordat we verder gaan naar onze prioriteiten voor de begroting, wil ik nog één puntje in het financiële huishoudboekje bespreken. Er wordt ons namelijk ook gevraagd om €344.000 euro te storten in een nieuwe reserve voor de opvang van ontheemden. Dit met als doel de middelen die in 2023 niet gebruikt zijn, te reserveren voor de toekomst. U kent ons credo: eerst een plan en dan de centen, en geen spaarpotjes zonder een doel. Graag vragen we de wethouder hierover nadere duiding voordat we hiermee kunnen instemmen.

Kaderbrief Over een plan en doelen gesproken, laten we het hebben over de prioriteiten voor de begroting van 2025. Dit doen we in willekeurige volgorde, geclusterd in vijf thema’s. Ravijnjaar Op de eerste plaats verdient het College een groot compliment dat het zich niet laat leiden door het ‘ravijnjaar’. De begroting is een momentopname en het ‘ravijnjaar’ moet wat ons betreft niet leidend zijn voor het goed uitvoeren van beleid. Uiteindelijk reikt het huishoudboekje niet tot in den treure en is de bodem een keer bereikt, maar door nu op voorhand al te snoeien in de uitgaven, laten we het Rijk zien dat we het met minder redden, terwijl dit beleidsmatig niet de wens is. Prioriteit 1 is wat ons betreft dan ook: goed beleid is het uitgangspunt, zonder daarbij téveel rekening te houden met het ravijnjaar. Dienstverlening Op de tweede plaats is het prioriteit om de dienstverlening naar de inwoner goed te houden en voldoende oog te hebben voor communicatie richting burgers, bedrijven en belanghebbenden. Ons bereiken steeds meer signalen dat processen lang duren, er veel wisselingen in aanspreekpunt zijn, het lang duurt voordat er antwoord komt, en er soms zelfs niet gecommuniceerd wordt. We lezen terug dat het een enorme uitdaging is om goed personeel te vinden.

Er zijn simpelweg te weinig handen om alles uit te voeren: het belangrijkste is dan om hier kwetsbaar en transparant over te zijn richting de inwoner. Het begrip is er, mits de informatie ook bij de inwoner terecht komt. Het nog geen antwoord kunnen geven, is ook een antwoord geven. Het is van belang een goede werkgever, zodat de taken en ambities ook waargemaakt kunnen worden met voldoende personeel en de juiste aansturing! We geven het College in deze graag de tip mee om jongeren, stagairs en werkstudenten op te leiden. Betrek ook de ondernemers (O2) en start bijvoorbeeld uitwisselingsprogramma’s met bedrijven en wissel kennis en ervaring uit. We zien graag dat het College actie onderneemt op het gebied van de organisatieontwikkeling, de dienstverlening en communicatie. Graag een reactie. Vitale kernen en economie Op de derde plaats: leefbaarheid, (woning)bouw, verkeer en economie. In de kaderbrief is opgenomen dat het huurprijsbeleid voor accommodaties onder de loep wordt genomen. We worden hier graag bij betrokken, temeer omdat accommodaties volgens ons bijdragen aan de vitale kernen en ontmoeting. Ook blijft ons credo voor clustering overeind: integraal werken vanuit ruimtelijke kansen. Het IHP, accommodatiebeleid en wonen mogen wat ons betreft meer in harmonie gebracht worden.

Kansen zien voor ontwikkelingen en het leggen van ruimtelijke schuifpuzzels: bijvoorbeeld de ontwikkelingen die in Sevenum gaan spelen omtrent de school of het voorbeeld van Onze Loods. Houdt niet per definitie vast aan een bestaande locatie, maar durf verder te kijken. We zien voor de basisschool in Sevenum met veel interesse uit naar een voorstel! En vragen het college wanneer we dit kunnen verwachten. Verder is het al eerder genoemd: verkeersveiligheid en specifiek de situatie op de N554 blijft prioriteit en is onderbelicht in de kadernota. Jammer, want we hebben hier eerder een motie over ingediend: vrachtverkeer weren in de kleine kernen. De uitwerking hiervan zien we ook graag terug, maar we maken ons zorgen over de voortgang. Zeker ook nu er geen portefeuillehouder Mobiliteit is. Er moet ook prioriteit zijn voor de paragraaf economie. We zijn trots op het feit dat we een sterke recreatieve economische sector hebben! Blijf hier vooral op inzetten en maak gebruik van de kennis die aanwezig is in het veld. Heb daarbij ook oog voor de revitalisering van bedrijventerreinen en het eerder genoemde herstructureringsfonds.

Als het gaat om wonen: trek de ingezette lijn door! We bestemmen en vergunnen veel woningen en zorgen voor ruime groen opgezette wijken. In de Afhang 150 reacties op een handje vol woningen: kijk dus vooruit en maak gebruik van het grondbeleid, zodat we niet ‘opdrogen’ in locaties en dat de middeninkomens ook terecht kunnen. Daarnaast moet er oog zijn voor bestaande wijken. We zijn bereid extra middelen uit te trekken voor de revitalisering van wijken, een voorziening of fonds herstructurering zou helpen! Dit komt wat ons betreft té weinig terug in de kaderbrief, maar is van essentieel belang. Graag reactie van het college. Sinds kort organiseert Essentie het Idee-café. Wonen en vergroenen van wijken is een veelgenoemd thema. Een van de concrete ideeën in het kader van vergroenen, is bijvoorbeeld mee te doen aan het NK Tegelwippen. Betontegels eruit, groen erin! We vinden dit vanuit de gedachte groene wijken een enorm goed idee en daarom dienen we een motie in: Motie: NK Tegelwippen Roept het College van Burgemeesters en wethouders op om: • • • •

De haalbaarheid en potentiële impact van deelname aan het NK Tegelwippen voor de gemeente Horst aan de Maas te verkennen; De resultaten van deze verkenning mee te nemen in de begroting en hiervoor de benodigde middelen vrij te maken; Bij deelname het actief te promoten onder de inwoners van Horst aan de Maas; Wanneer het NK Tegelwippen niet de gewenste impact heeft, alternatieven te onderzoeken met hetzelfde doel: met lokale organisaties en inwoners initiatieven te ontwikkelen en te ondersteunen die bijdragen aan het vervangen van tegels door groen.

Zorg en jongeren Op de vierde plaats zorg en jongeren. Het afgelopen jaar zijn er verschillende incidenten geweest omtrent de veiligheid van jongeren en hangjeugd. We hebben de indruk dat dit goed is aangepakt. Maar jongeren in zijn algemeenheid zijn een doelgroep waar we graag extra aandacht voor willen vragen. We zijn positief over de lange termijnvisie voor jeugdzorg. We wensen echter ook aandacht voor het fase voorafgaand hieraan. Wat is de analyse van het college wat betreft de groei in zorgen en problemen die er bij jongeren spelen? Horst aan de Maas is onder jeugd nog steeds een van de koplopers van alcohol en drugsgebruik. Waar moeten en kunnen we als gemeente aan de voorkant, voordat er professionele psychische hulp nodig is, op inzetten? Asiel / integratie en arbeidsmigratie We hebben waardering voor het college in het tonen van lef op dit onderwerp, neem bijvoorbeeld de doorstroomvoorziening. Complimenten! We zien echter ook op sommige plekken de overlast in onze gemeente toenemen. In het centrum van bijvoorbeeld Sevenum zijn door ondernemers meerdere incidenten gemeld van overlast door ogenschijnlijk migranten: bedreigingen, agressief gedrag tegen winkelend publiek, wildplassen enzovoort.

Hebben deze signalen ook het college bereikt? Het is zaak dat we hier alert op zijn en mochten hiervoor extra middelen in handhaving noodzakelijk zijn, dan horen we dat graag met een goed plan! Tot slot voorzitter, enkele kleinere aandachtspunten voor de begroting:

• • •

Als Essentie houden we niet meteen rekening met het verhogen van subsidies voor bijvoorbeeld de bibliotheek; Daarnaast is de OZB niet de sluitpost van de begroting. We lezen de paragraaf hierover dan ook alleen als indexering; Het landelijk gebied is niet genoemd in deze eerste termijn, maar kent een grote opgave. Ook die zien wij en staan achter hetgeen in de kaderbrief staat. Blijf vooral meters maken, ondanks de onzekerheden bij het Rijk / Provincie.

Voorzitter, afrondend, een betere wereld begint bij jezelf en de keuzes die je maakt. En keuzes zijn nodig: we houden de ambitie om in balans te blijven voor deze en de toekomstige generaties! Dank u wel.

Inbreng overige fracties

Tweede termijn: