D66-GroenLinks 1e termijn

Voorzitter, Wederom bedankt voor de heldere stukken en de verschillende manieren waarop de begroting in beeld wordt gebracht. Zeer goed leesbaar voor ons als raadsleden en mensen die de lokale politiek volgen. Dank aan de ambtenaren voor de beantwoording van onze vragen. Voor ons ligt een beleidsarme begroting. Deels omdat we nog bezig zijn met het uitwerken van het hoofdlijnenakkoord maar ook omdat er veel onzekerheid is in de wereld. Na corona hebben we te maken hebben met nieuwe crisissen en oplossingen zijn niet zomaar gevonden. Naast klimaatverandering, hebben we nog steeds te maken met een onvoorspelbaar virus maar vooral ook met gigantisch stijgende kosten, een energiecrisis en een oorlog in Europa. Voorzitter, de eerste stappen zijn gemaakt naar een herstel van vertrouwen van onze inwoners en ondernemers in ons bestuur. Dat gaan we samen doen. Alle partijen denken en praten mee hoe we onze gemeente nog mooier en leefbaarder kunnen maken. Daartoe wordt het hoofdlijnenakkoord samen vertaald naar concrete doelen. D66-GroenLinks is tevreden over deze werkwijze en wil dit graag verder ontwikkelen. Ons streven is eerst af te maken waar mee is begonnen. Uiteraard vinden we een sluitende begroting een must. Aan de wens van de raad om de solvabiliteit naar 28 % te verhogen wordt voldaan. Sterker nog: in 2026 bedraagt die 32 %.

D66-GroenLinks is realistisch genoeg om te beseffen dat er uit de uitwerking van het hoofdlijnen akkoord ambities en doelen zullen komen die geld kosten. Volgens D66-GroenLinks ligt in het verschil van 28 en 32 % solvabiliteit een gerechtvaardigde dekking. Dan de organisatie. Ook deze is in beweging. Doel is een klantvriendelijke, efficiënte en hulpvaardige organisatie, een gemeente waar je snel en adequaat wordt geholpen. Hier wordt, ondanks de krapte op de arbeidsmarkt, hard aan gewerkt. Voorzitter, De komende tijd zullen we er alles aan moeten doen om elkaar te helpen, samen te werken zodat niemand kopje onder gaat en de leefbaarheid overeind blijft. Onze inwoners en ondernemers worden geconfronteerd met extreem hoge energieprijzen en ook de inflatie is historisch hoog. Over hoe we onze verenigingen en gemeenschapshuizen structureel gaan steunen in de toekomst wordt nagedacht bij het herijken van het subsidiekader. Het college heeft al flink wat geld vrij gemaakt om te helpen en te ondersteunen. Maar het is, net zoals bij de centrale overheid die ook flink bijspringt, pleisters plakken. Het streven moet zijn: structurele ondersteuning en lastenverlichting.

We staan ook deels aan de lat om antwoorden te vinden op enkele grote uitdagingen zoals de klimaatverandering, de stijgende kosten, de manier waarop we met elkaar omgaan, de leefbaarheid, de betaalbaarheid en kwaliteit van de zorg maar ook hoe we van steeds meer economische groei naar een Horst aan de Maas in balans gaan en hoe we onze schaarse ruimte willen vullen. Belangrijke thema’s, waar we de komende periode keuzes in zullen moeten maken. Als lokale politiek hebben we niet op alles invloed maar dat is geen excuses om weg te kijken. Als we willen kunnen we veel doen om onze inwoners en ondernemers te helpen en te ontlasten. D66-GroenLinks heeft bestuursverantwoordelijkheid genomen en besturen is vooruitzien, dus richting geven in plaats van reageren. Dit vraagt om lef, visie en ideeën en gaat dus om meer dan pleisters plakken. Geen pleisters op de wonden maar structurele verbeteringen. Voorzitter. Mooi dat het kabinet in november en december bijdraagt in de energielasten. Mooi dat ook ons college dit voor de maand oktober heeft gedaan. Er komt een prijsplafond voor het komende jaar. Gedegen pleisters maar geen structurele verlaging

van de lasten. Simpel: we moeten minder verbruiken en daarom investeren in isolatie en energiebesparende maatregelen. Dat zorgt voor een verlichting van de lasten nu, maar ook in de toekomst. Ieder jaar opnieuw. Maar niet iedereen kan de kosten die hierbij komen kijken betalen en juist de groep die dit niet kan heeft het meeste baat bij forse besparing en dus het nemen van maatregelen. Daarom dragen wij samen met de PvdA, CDA, Perspectief en BvNL het college middels een motie op, om een meerjarig programmaplan aan de raad voor te leggen waarmee zelfs, meer dan alleen de armste inwoners geholpen worden, met het isoleren van hun woning en zo energie armoede op een preventieve en ambitieuze maar ook concrete en praktische manier wordt aangepakt. Doel moet zijn: structurele lastenvermindering door het terugdringen van het energieverbruik. Bijkomend voordeel: minder energieverbruik zorgt voor een positieve bijdrage aan de energietransitie. Niet alleen rondom de energiearmoede zien wij veel pleisters. Onze zorg en ondersteuning is gericht op het bestrijden van symptomen, maar pakken we de problemen echt aan? Zijn we bereid om te investeren in de versterking van de sociale basisvoorzieningen. De sociale basisvoorzieningen zijn alle formele en informele netwerken uit het dagelijks leven die toegankelijk zijn voor iedereen.

Denk aan school, werk, verenigingen, maar ook online netwerken, de bibliotheek en het welzijnswerk om maar een paar voorbeelden te noemen. Als het lukt deze voorzieningen te versterken waardoor ze meer lichte zorgvragen kunnen opvangen en meer inclusief zijn zodat meer mensen mee kunnen doen zonder specialistische hulp, zetten we een grote stap in de transformatie van de zorg. Onze motie, die we samen met de PvdA, CDA, Perspectief en BvNL indienen, draagt het college op om een meerjarig programmaplan aan de raad voor te leggen waarmee een preventie aanpak en de transformatie in de zorg met voorrang kunnen worden opgepakt. De motie draagt op om tot een integraal plan te komen om de problemen aan te pakken. Wij zijn er van overtuigd dat het college samen met de ambtenaren ons goede voorstellen gaat voorleggen. D66-GroenLinks denkt hierin uiteraard graag mee, samen met de andere raadsfracties, maar betrek vooral de experts want er gebeurt veel om ons heen, we hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden. Voorzitter, Wij streven naar een Horst aan de Maas met meetbare schonere lucht, schoner water en een schonere bodem. Daarvoor is een goede balans tussen mens, natuur en economie nodig. Waar iedereen mee kan doen ongeacht je afkomst, achtergrond of wie je bent. Een energiecrisis of zorgvraag mag niet de reden zijn dat je in de problemen komt.

Onze inwoners en ondernemers moeten kunnen vertrouwen op diegenen die beslissingen nemen. Er wordt nu iets van ons gevraagd en alleen pleister plakken is niet meer voldoende. Vooruit denken, keuze maken en plannen uitleggen. Natuurlijk voor de toekomst.