D66-GroenLinks 1e termijn

“Investeren in een samenleving in balans, voor nu en voor de toekomst.” Daar zegt D66-GroenLinks volmondig JA tegen. De begroting is vooruitkijken maar ook de balans op maken. Wat is er bereikt en wat moeten we nog aanpakken. Met als uitgangspunt een fijne en gezonde leefomgeving voor onze inwoners. Uiteraard op basis van een solide financieel beleid en een structureel sluitende begroting, voor 2025 zonder lastenverhoging m.u.v. inflatieverhoging. Vorig jaar vroegen we al om niet te investeren in het Kasteelpark. Dank dat u dit honoreert, dit geeft ruimte voor andere keuzes. Uiteraard dank en complimenten aan college en de ambtelijke organisatie voor de stukken en de antwoorden op vragen. Meestal makkelijk te lezen, met nog een enkele keer ingewikkelde termen. We gaan niet volgens de thema’s in de begroting te werk maar zullen zaken die wij belangrijk vinden aanstippen. De dienstverlening is in de ogen van onze inwoners en ondernemers nog steeds ver onder de maat, ondanks alle inspanningen en enkele verbeteringen. We hebben nog een lange weg te gaan voordat mensen weer vertrouwen in onze organisatie hebben en vinden dat ze tijdig en goed zijn geholpen. Voorzitter, we blijven dit herhalen totdat we ook echt verbetering zien. Bezorgd zijn we over de sfeer, het wantrouwen, de moeizame samenwerking, het onderling respect, de verwijten en het onbegrip in de raad.

Partijen mogen van mening en werkwijze verschillen, maar het gezamenlijke doel moet zijn: een beter Horst aan de Maas voor alle inwoners. Dat zijn we onze inwoners en ondernemers schuldig. Een beter samenspel tussen raad, college en ambtelijke organisatie is broodnodig. We zijn nu al 2,5 jaar onderweg, en we zien nauwelijks vooruitgang. D66-GroenLinks wil nieuwe scholen met verschillende functies, zoals opvang, een “huiskamer” voor de buurt, bieb enz. Dit gaan we doen in Horst, Sevenum en nemen we op in het nieuwe IHP. We ontwikkelen eigentijdse, gezonde scholen met passend onderwijs en gelijke kansen. Wel vinden we het verontrustend dat “Passend onderwijs” zorgt voor hogere kosten en niet kan voorkomen dat steeds meer kinderen thuis zitten. Dat is precies niet de bedoeling van passend onderwijs. Uw ambities en voornemens om kwetsbare doelgroepen te helpen, ondersteunen we ten volle. Iedereen moet kunnen meedoen in onze samenleving. Het vernieuwde subsidiekader en accommodatiebeleid dragen hieraan bij maar mogelijk moeten we op enig moment pijnlijke keuzes maken. Ook taal is cruciaal om mee te kunnen doen. Zet daarom vol in op het terugdringen van laaggeletterdheid en op de integratie van nieuwkomers. Met “Onze Loods” creëren we een plek voor de meest kwetsbare inwoners. Belangrijk, zeker nu de NLW aan betekenis verliest. Toch een kritische opmerking.

We horen al een paar jaar dat er door andere manieren van werken en hervormen bespaard wordt op de uitgaven sociaal domein. Ook nu weer 1,5 miljoen in 2028. Hoe denkt u dat waar te maken? Veiligheid is een belangrijke voorwaarde voor gelukkige en gezonde inwoners. De aanpak tegen huiselijk geweld juichen we toe. We zien ook de andere gebieden waar veiligheid een taak van de lokale overheid is, in de begroting terugkomen zoals verkeersveiligheid, ondermijnende criminaliteit, klimaat- en waterveiligheid en sociale veiligheid. Over waterveiligheid willen we een tip meegeven. Betrek veiligheidspartners waar mogelijk. Ook wanneer het gaat om preventieve maatregelen of ruimtelijk beleid zoals de omgevingsvisie kan hun kennis over risico's en effecten goed van pas komen. D66-GroenLinks heeft altijd gepleit voor een andere benadering van onze economie. Voor een gezonde, lokale economie, in harmonie met de omgeving en inwoners. Wij zullen hierbij nog te

ontwikkelen bestemmingen extra scherp op zijn, te beginnen bij klaver 7. Dus geen volledige ontwikkeling maar max 30 ha voor een betere balans tussen gezondheid, leefbaarheid en economie. Het streven naar balans zetten we door in de omgevingsvisie. Keuzes in het ruimtelijk domein worden in samenhang met andere beleidsterreinen gemaakt. We kijken naar de ruimtelijke inrichting, de activiteiten in onze gemeenten, en bovenal naar welke waarden hieraan ten grondslag liggen. Hiermee schetsen we een toekomstbeeld voor onze gemeente. Voor D66-GroenLinks betekent dat een gezonde, veilige en toekomstbestendige leefomgeving. Het toekomstbestendig inrichten van onze ruimte betekent ook investeren in klimaatadaptatie. De laatste weken volgen we vol afgrijzen de situatie rondom het noodweer in Spanje. En helaas zijn dit soort extreme weersomstandigheden tegenwoordig geen zeldzaamheid meer. Ook niet voor Nederland. En ook niet voor Horst aan de Maas. Weet u nog: • In 2020 was er in de Peel de grootste natuurbrand die Nederland ooit heeft gekend. • In 2021 stonden grote delen van Limburg onder water door overstromingen. • Weer een jaar later, 2022, werd het droogste jaar van deze eeuw, en stond de Mariapeel in brand. • En 2023 was dan weer het warmste en natste jaar ooit gemeten, met mislukte oogsten voor de Limburgse landbouw tot gevolg.

Vier opeenvolgende jaren met extreme weersomstandigheden die haaks op elkaar staan. Wie kan nu nog klimaatverandering ontkennen? Graag een reactie van de andere partijen. D66-GroenLinks wil u de volgende 5 overwegingen meegeven: • Energietransitie: We blijven strijden voor besparing van energie en opwek van duurzame energie. Het is een moeizaam dossier, waarin wij blijven zoeken naar een passende oplossing voor onze gemeente. Zodat we allemaal profijt hebben van onze lokale energie en inzetten op efficiëntie, door de mogelijkheden van energiehubs te verkennen. •

Natuur: Natuur draagt bij aan ontzettend veel doelen voor onze gemeente. Denk aan klimaatadaptatie, biodiversiteit, maar ook aan recreatie, toerisme, en economie. Het aanleggen van robuuste natuur voor al deze doeleinden vraagt ook hier om een integrale visie, dit moet een plek krijgen in de omgevingsvisie. •

Agrarische sector: Deze sector staat onder druk en er wordt aanpassingsvermogen gevraagd. Decennialang zijn er geen keuzes gemaakt op dit dossier waardoor we nu tegen knelpunten aanlopen. We zetten eindelijk belangrijke stappen, in het belang van een gezonde leefomgeving én een toekomstbestendige sector. •

Wonen: We zijn veel aan het bouwen, maar de vraag naar woningen blijft toenemen. Een betaalbare huur- of koopwoning is voor veel inwoners nog steeds een utopie. We moeten hierin blijven investeren en zien kansen in flexwoningen, tiny-houses, het splitsen van woningen en ombouwen van bedrijfspanden. •

Migratie: In Horst aan de Maas huisvesten we zo’n 6000 arbeidsmigranten en 500 vluchtelingen. Bij buurtschap Ooijen hebben we een doorstroomlocatie gecreëerd, onze nek uitgestoken, draagvlak gecreëerd en samen met de buurtbewoners goede afspraken gemaakt. Zo hoort dit, ook bij de huisvesting van arbeidsmigranten. Maar in dit economisch model verdwijnt

de menselijke maat vaak naar de achtergrond. D66-GroenLinks maakt hier een speerpunt van want menselijke maat helpt de arbeidsmigrant, de omgeving en uiteindelijk ook de ondernemer. Voorzitter, ik rond af met het indienen van twee moties in: