BVNL 1e termijn

Vanavond bespreken we de meerjarenbegroting voor de periode 2025-2028. Namens onze fractie en in het Belang van Horst aan de Maas willen we de gemeente bedanken voor de voorliggende begroting. En dan toch willen we meteen met de deur in huis vallen. Alles klinkt mooi, een sluitende begroting en toch hebben wij serieuze zorgen, we hopen dat onze zorgen wel meegenomen worden. Het lijkt namelijk of deze begroting is geschreven met een toverstaf, maar wie betaalt de rekening als de betovering verdwijnt? We gaan door een aantal voor ons belangrijke punten heen, dus ik zou zeggen: hou je vast! 1. Niet-sluitende begroting na 2025 We beginnen met een groot punt van zorg: de financiële tekorten na 2025. Voor de jaren 2026-2028 zien we een structureel tekort van bijna 3 miljoen euro. Een bedrag waar wij de ogen niet voor kunnen sluiten. Wat gaat dit betekenen voor onze gemeente? Het lijkt erop dat de financiën steeds kwetsbaarder worden, met een risico op hogere lasten voor onze inwoners ( wat wij niet willen ) of, erger nog, noodzakelijke bezuinigingen op belangrijke voorzieningen.

2. Afhankelijkheid van Rijksbijdragen Deze begroting sterk afhankelijk van onzekere Rijksbijdragen. Wij weten dat deze jaren niet alleen bij onze gemeente liggen en we de ravijnjaren op ons af zien komen, en toch zijn er enkele zaken die juist hierbij van belang zijn. Als gemeente kunnen we het ons niet veroorloven de "ravijnjaren" te negeren, zoals door mijn voorganger zojuist wel werd aangegeven. Het vooruitzicht van drastische tekorten betekent dat we nu moeten anticiperen en een buffer opbouwen. Door weg te kijken schuiven we problemen door naar onze inwoners, die straks mogelijk zwaarder belast worden of moeten inleveren op essentiële voorzieningen. Willen we straks met lege handen staan als het financiële gat komt? Zo doen onze ondernemers, waar wij ontzettend trots op zijn, dat ook. -

Reserves opbouwen. Uitgaveprioriteiten maar vooral kostenbewust beleid ontwikkelen.

Bijna alle cijfers zijn gebaseerd op de meicirculaire van 2024, maar zoals we al zagen in de septembercirculaire, kunnen die bijdragen zomaar veranderen. De begroting voelt hierdoor onstabiel. Het zou goed zijn om extra middelen te reserveren voor tegenvallers, zodat we voorbereid zijn als de landelijke steun uiteindelijk tegenvalt.

3. Gebrek aan concrete plannen bij investeringen. We hebben ook nog allerlei mooie plannen op de plank liggen, zoals o.a. IKC Sevenum en de Weisterbeek. Mooie projecten die vooruitgeschoven zijn, maar waar wij ook nog altijd geen bouwkostenraming van hebben gezien en dus niet weten wat de kosten gaan zijn. Met grote regelmaat komt deze vraag vanuit ons terug: Waar is de kostenraming? Hoe kun je iets starten zonder de kosten goed in beeld te hebben? Een terugkerend probleem binnen onze gemeente. De Weisterbeek is belangrijk voor de kern Horst, en als partij en initiatiefnemer van het verhuizen van de bestaande locatie naar waar het moet gaan gebeuren, willen we dat dit project wordt voortgezet, maar wel met een duidelijk kostenraming. 4. Onrealistische besparingen in het sociaal domein Een ander punt dat ons dwarszit, is de voorgestelde besparing van €1,5 miljoen in het sociaal domein tegen 2028. Laten we eerlijk zijn: de kosten voor zorg en welzijn blijven stijgen, ook in Horst aan de Maas, en jeugdzorg is daar een groot onderdeel van. We maken ons daar immens veel zorgen over, en dit is niet de eerste keer dat we die zorgen uitspreken. Het sociaal domein is ons inziens absoluut geen plek om te besparen zonder gevolgen. De inwoners rekenen op ons voor zorg, en wij willen hen die zorg bieden.

Wat ook speelt, en wat ons zeer aan het hart ligt, is de ondersteuning van mantelzorgers. Aan de gemeenteraad is beloofd dat dit het jaar van de mantelzorger zou worden, maar helaas en ondanks meerdere malen dit aangekaart te hebben is hier niks mee gedaan. In onze gemeente zijn 681 mantelzorgers ernstig overbelast. En wat kregen zij van ons? Wij zouden liever zien dat de gemeente echt inzet op preventie voor mantelzorgers. Dat zou niet alleen de druk op mantelzorgers verlagen, maar ook de druk op de zorg als geheel. Vanaf 2026 is er geen kostenraming meer voor de mantelzorger, wat dan?

5. Geld blijft liggen door uitgestelde projecten Ik n de begroting lijkt het misschien alsof er wat geld overblijft, maar dat komt vooral doordat projecten steeds weer worden doorgeschoven. Projecten die, volgens ons, al lang opgestart hadden moeten worden, en misschien zelfs afgerond hadden kunnen zijn. Het lijkt mooi op papier, maar in werkelijkheid is het te mooi om waar te zijn.

6. Te lage Algemene Reserve Een kleinere Algemene Reserve betekent dat we minder flexibel zijn bij onvoorziene uitgaven. In deze tijden, waarin alles duurder wordt en financiële risico’s toenemen,

kunnen we ons dat niet veroorloven. We vragen de raad hier kritisch naar te kijken en te zorgen voor een reserve die de gemeente weerbaar maakt.

7. Onbegrijpelijke storting in Greenport Vorig jaar gaf de begroting ons inziens meer duidelijkheid over de risico`s, op 1 tabel na kunnen wij hier nu niets over vinden. En dan komen we ook meteen uit op een inmiddels hoofdpijndossier, dat we niet kunnen negeren: Greenport. Hier kunnen wij geen wijs uit worden. De begroting geeft aan dat er een storting van 5 miljoen euro nodig is, waarvan Horst aan de Maas 8,3% zou betalen. Dat komt neer op €413.000. Toch zien we een storting van €750.000. Dat is niet 8,3%, maar 15%. Zijn we er bijna het dubbele aan kwijt zonder dat iemand hier in de raad daarvan weet? Wij begrijpen dit niet. Hoe kan het dat dit zomaar gebeurt zonder duidelijkheid of risicoanalyse? We pleiten ervoor dat dergelijke grote stortingen eerst aan de raad worden voorgelegd. Transparantie is essentieel. Mijn collega Rob Driessen zal hier zo een motie voor inbrengen.

8. Stilte rondom doorstroomlocatie en zorgen over opvang arbeidsmigranten Verder is het zorgwekkend stil rondom de doorstroomlocatie waar onze gemeente zich volledig op had ingezet. Trots was het college van B&W in allerlei interviews, maar inmiddels hangt er een donkere wolk en is er klaarblijkelijk nog steeds een overeenkomst met het COA, wij vragen ons af waar we überhaupt aan toe zijn. Uit de begroting kunnen wij dit niet halen. De opvang van arbeidsmigranten vraagt ook om veel meer aandacht, de bron moet worden aangepakt. Uitzendorganisaties moeten verplicht worden om bij te dragen aan noodopvang, vooral als arbeidsmigranten hun baan verliezen en geen recht meer hebben op zorg, onderdak, of voedsel en dus op straat gaan zwerven, met alle gevolgen van dien. Conclusie Als we naar deze begroting kijken en bedenken wat op ons afkomt, dan moeten we ons serieus afvragen: hoe kun je goed voor een ander zorgen als je niet goed voor jezelf kunt zorgen? Deze begroting biedt geen stabiliteit, belangrijke plannen blijven vaag, en de ondersteuning voor onze inwoners die het hard nodig hebben, blijft achter. Wij hebben overigens geen amendement ingediend, omdat de hoeveelheid noodzakelijke wijzigingen zo omvangrijk is dat het ons inziens onhaalbaar zou zijn om alles in één amendement samen te vatten.Wij pleiten voor meer helderheid, transparantie, en financiële verantwoordelijkheid.

Laten we niet blind achter mooie

plannen aanrennen, maar zorgen voor een begroting die echt klaarstaat voor onze inwoners en hun welzijn.

Tot zover onze inbreng.