Bijlage 3 - effectief en niet-effectief VHP

Gemeente Horst aan de Maas Bijlage 3

Effectiviteit in het VHP CONCEPT 1 OKTOBER 2025

B O U W S T E N E N N OT I T I E

1

THEMA 1

Woningbouw Instrument en toelichting

Toelichting waarom wel/niet effectief

Doorbouwgarantie

Op dit moment is de doorbouwgarantie niet effectief.

De gemeente kan met een

De vraag naar woningen is groot en er is genoeg

doorbouwgarantie zorgen dat

financiële slagkracht bij ontwikkelaars om projecten

een woningbouwproject doorgaat,

door te zetten zonder hulp van de gemeente. Alleen

ook als er financiële of marktrisico’s

in een zware economische of financiële crisis kan dit

zijn. We doen dat bijvoorbeeld door

instrument tijdelijk effectief zijn om de bouwproductie

onverkochte woningen tijdelijk

op gang te houden. Voor Horst aan de Maas is het nu

af te nemen of te financieren. Zo

niet nodig, maar het kan als achtervang dienen om

voorkomen we dat projecten

woningbouw in crisistijd niet stil te laten vallen en

voor starters, ouderen of

het langetermijnprogramma te beschermen.

middeninkomens stilvallen.

Actieve basishouding in grondbeleid

Deze actieve houding bij grondbeleid geeft ons regie

De gemeente koopt zelf grond om

we maatschappelijke doelen, zoals betaalbaarheid en

richting, snelheid en kwaliteit van

variatie in woningtypen, beter waarmaken en projecten

woningbouw te bepalen. Zo kunnen

sneller uitvoeren. Het instrument is effectief omdat

we zorgen voor betaalbare woningen,

het ons flexibiliteit geeft om mee te bewegen met de

nultredenwoningen en flexwoningen.

markt. Tegelijk zorgen duidelijke afspraken over kosten,

Horst aan de Maas kiest voor een

verkoop en samenwerking voor transparantie. Voor

actieve basishouding: per project

Horst aan de Maas is dit belangrijk om de ambitie van

bekijken we welke rol de gemeente

250 vergunningen per jaar te halen en om per dorp

het beste kan spelen.

gericht woningen toe te voegen.

Woonfonds

Een woonfonds is effectief omdat het financiële

Een woonfonds is een gemeentelijk

ruimte biedt om projecten te realiseren die anders

fonds dat projecten mogelijk maakt

niet zouden starten. Het geeft flexibiliteit om

die de markt laat liggen, zoals

betaalbare woningen, zorggeschikte woonvormen

herstructurering of betaalbare

of herstructureringsprojecten mogelijk te maken.

woonvormen. Het fonds kan gevuld

De effectiviteit hangt af van duidelijke criteria, goed

worden met gemeentelijke middelen,

beheer en transparante selectie, zodat middelen niet

grondopbrengsten en bijdragen

verdwijnen in risicovolle projecten. Voor Horst aan de

van corporaties of het Rijk.

Maas kan een woonfonds vooral verschil maken door

Zo ondersteunen we vooral

maatwerk te bieden bij projecten die betaalbaarheid

starters en ouderen.

of doorstroming bevorderen. Dit vraagt wel om

over tempo, programmering en kwaliteit. Zo kunnen

gemeentelijke capaciteit en regie.

EFFECTIVITEIT IN VHP

2

Instrument en toelichting

Toelichting waarom wel/niet effectief

Vastleggen percentages woningbouwcategorieën

Het vastleggen van percentages voor betaalbare

Door in plannen en overeenkomsten

dit juridisch goed onderbouwd is en aansluit bij de

percentages vast te leggen, sturen we

actuele woonvisie. Het geeft de gemeente een stevige

op een evenwichtige woningvoorraad.

positie in gesprekken met ontwikkelaars en corporaties.

Bijvoorbeeld minimaal 30% sociale huur,

De effectiviteit neemt toe als we vooraf afstemmen

37% betaalbare koop of middenhuur,

met partners, zodat de afspraken ook uitvoerbaar zijn.

en 50% nultredenwoningen of

Transparantie richting de markt is cruciaal om draagvlak

geclusterde woonvormen.

te behouden. Voor Horst aan de Maas is dit instrument

woningen of specifieke doelgroepen is effectief als

effectief om structureel betaalbare woningen te borgen en marktpartijen duidelijke kaders te bieden.

Restricties uit- en opbouwmogelijkheden in het omgevingsplan

Het beperken van uit- en opbouwmogelijkheden bij

Bij starterswoningen kan de gemeente

voor starters. Voorwaarde is wel dat er genoeg andere

uitbouwen of optoppen beperken. Zo

gezinswoningen beschikbaar zijn, zodat doorstroming

blijven deze woningen betaalbaar en

mogelijk blijft. Uit het Woningbehoefteonderzoek blijkt

aantrekkelijk voor nieuwe starters

dat Horst aan de Maas voldoende gezinswoningen heeft,

en verdwijnen ze minder snel uit

waardoor dit instrument uitvoerbaar is. De effectiviteit zit

het betaalbare segment.

vooral in het beschermen van betaalbare woningen op de

starterswoningen is effectief om prijsstijgingen tegen te gaan. Hierdoor blijven deze woningen bereikbaar

lange termijn, zodat ze niet ongemerkt door uitbreidingen in een hoger segment terechtkomen.

Grondprijsdifferentiatie per kern

Een lagere grondprijs betekent in de huidige woningmarkt

Grondprijsdifferentiatie is het hanteren

een lagere prijs op de markt aangeboden gaan worden.

van verschillende grondprijzen per

Daarbij zijn de kosten voor de gemeente voor onder

kern voor bouwrijpe grond.

andere het bouwrijp maken in basis gelijk voor elke kern.

niet automatisch dat de nieuwbouw woningen ook voor

EFFECTIVITEIT IN VHP

3

Instrument en toelichting

Toelichting waarom wel/niet effectief

Prestatieafspraken

Prestatieafspraken zijn effectief als ze goed aansluiten

De gemeente, corporaties en

op de gemeentelijke woonvisie en structureel worden

huurdersorganisaties maken

nageleefd door zowel corporaties als de gemeente. In

afspraken over nieuwbouw, toewijzing

Horst aan de Maas zijn de verhoudingen met corporaties

en huurprijzen. Zo sturen we op

goed, wat de effectiviteit vergroot. Dit instrument maakt

voldoende sociale huur en betaalbare

het mogelijk om concrete doelen vast te leggen, zoals

woningen voor inkomens tot €50.000.

aantallen sociale huurwoningen of investeringen in duurzaamheid. Succes hangt af van wederkerigheid en monitoring: alleen als afspraken meetbaar en haalbaar zijn, dragen ze bij aan betaalbare woningen en een evenwichtige woningvoorraad.

CPO/Zelfbouw

CPO is effectief voor specifieke doelgroepen die

Inwoners realiseren samen hun eigen

betaalbaar en op maat willen bouwen, maar levert

woningen, vaak in verenigingsvorm.

niet snel grote aantallen woningen op. Het instrument

Dit levert maatwerk op en versterkt

versterkt betrokkenheid en sociale samenhang, omdat

eigenaarschap. Het is geschikt voor

bewoners zelf vormgeven aan hun woonproject. De

starters en senioren, maar het

effectiviteit zit in de betaalbaarheid en de unieke

proces vraagt tijd en inzet.

woonvormen die hierdoor ontstaan, vaak zonder commerciële ontwikkelaar. Voor Horst aan de Maas is CPO vooral waardevol in dorpen, waar inwoners zelf zeggenschap willen en waar de markt minder vanzelf woningen aanbiedt.

Woningdelen

Woningdelen is effectief om snel extra woonruimte te

Meerdere personen delen één woning

creëren, vooral in grotere gezinswoningen die nu deels

met gezamenlijke voorzieningen. Dit

leeg of onbenut zijn. Het helpt starters aan betaalbare

benut de bestaande woningvoorraad

woonruimte. De effectiviteit hangt af van duidelijke regels

beter en maakt wonen betaalbaarder

en goede handhaving, zodat de kwaliteit en leefbaarheid

voor jongeren en starters. In Horst aan

in buurten behouden blijven. Ook is het belangrijk dat

de Maas is dit nu nog niet toegestaan.

er genoeg initiatieven van inwoners komen en dat woningcorporaties deze woonvorm gaan aanbieden. Voor Horst aan de Maas kan woningdelen een waardevolle aanvulling zijn, als we dit goed regelen en samen met inwoners uitvoeren.

EFFECTIVITEIT IN VHP

4

Instrument en toelichting

Toelichting waarom wel/niet effectief

Woningsplitsing

Woningsplitsing is effectief omdat het eenvoudiger

Een grote woning wordt bouwkundig

en planologisch lichter is dan nieuwbouw. Het levert

gesplitst in meerdere kleinere

meestal maar één extra woning per keer op, waardoor

woningen. Dit levert snel extra

de impact beperkt blijft. De effectiviteit neemt toe als

woonruimte op, vooral geschikt

de gemeente dit actief onder de aandacht brengt en

voor starters, alleenstaanden en

initiatiefnemers goed begeleidt. Voor Horst aan de

ouderen die kleiner willen wonen.

Maas kan woningsplitsing helpen om woningen toe te voegen in kernen waar nieuwbouw moeilijker is, al blijft de bijdrage klein en afhankelijk van woningeigenaren die mee willen doen.

Kavelsplitsing

Kavelsplitsing kan effectief zijn om extra woningen

Een perceel wordt verdeeld in

in dorpen toe te voegen zonder nieuwe bouwlocaties

meerdere kavels, zodat er nieuwe

aan te wijzen. Het resultaat hangt sterk af van het

woningen gebouwd kunnen worden.

aantal initiatieven en de ruimtelijke haalbaarheid.

Dit is een manier om binnen dorpen

Goede communicatie kan inwoners stimuleren om

te verdichten zonder uit te breiden

kavelsplitsing te onderzoeken, maar kan ook tot

buiten de kern.

teleurstelling leiden als plannen niet haalbaar zijn. Als kavelsplitsing in de kern op grote schaal wordt toegepast kan dit zorgen voor verstening en effect hebben op waterinfiltratie. Voor Horst aan de Maas is kavelsplitsing een nuttig aanvullend instrument, maar de effectiviteit blijft beperkt tot een klein aantal extra woningen per jaar.

Optoppen

Optoppen is effectief omdat het woningen toevoegt

Optoppen is het toevoegen van één of

zonder nieuwe bouwgrond. Vooral in grotere kernen

meerdere verdiepingen op bestaande

zoals Horst, Sevenum en Grubbenvorst kan dit bijdragen.

gebouwen. Dit levert extra woningen

Het instrument is minder geschikt in kleine dorpen met

op zonder extra grond te gebruiken en

lage bebouwing. Voor Horst aan de Maas is optoppen

benut de ruimte in kernen optimaal.

een middel om de woningvoorraad te vergroten. De bouwconstructie en de ruimtelijke inpassing zijn randvoorwaarden om optoppen mogelijk te maken.

EFFECTIVITEIT IN VHP

5

Instrument en toelichting

Toelichting waarom wel/niet effectief

Tijdelijke woningen/ flexwoningen

Flexwoningen zijn effectief om snel en tijdelijk extra

Verplaatsbare woningen die snel

maanden geplaatst worden en bieden uitkomst voor

geplaatst kunnen worden voor

doelgroepen zoals starters en spoedzoekers. De

urgente doelgroepen zoals starters,

effectiviteit neemt toe door goede samenwerking met

spoedzoekers en statushouders. Ze

corporaties en een plan voor herplaatsing na afloop.

zijn handig op locaties die tijdelijk

In Horst aan de Maas hebben we met drie projecten

beschikbaar zijn in afwachting

ervaren dat vergunningprocedures net zo complex

van definitieve ontwikkeling.

zijn als bij permanente bouw, wat de snelheid beperkt.

woonruimte te realiseren. Ze kunnen binnen enkele

Toch kunnen flexwoningen jaarlijks tientallen mensen huisvesten, afhankelijk van beschikbare locaties en draagvlak in de omgeving.

Familiewonen

Familiewonen kan bijdragen aan een betere

Familiewonen is een woonvorm

doorstroming en tijdelijke oplossingen bieden in de

waarbij bijvoorbeeld kinderen

huidige woningmarkt doordat jongeren of starters sneller

(eerstegraadsfamilie) tijdelijk de

toegang krijgen tot passende woonruimte.

mogelijkheid krijgen om bij hun ouders op het erf of de kavel te wonen. Dit kan door het plaatsen van een kleine, verplaatsbare woning of door het tijdelijk bewonen van een bijgebouw. De Rijksoverheid wil dit ook in beleid opnemen.

Leegstand aanpakken

Het benutten van leegstaande woningen is effectief om

De gemeente inventariseert leegstaande

snel extra woonruimte te creëren, zeker waar nieuwbouw

woningen en stimuleert het gebruik

moeilijk is door ruimteclaims of stikstofregels. In Horst

ervan. Zo komt verborgen voorraad

aan de Maas staan 131 woningen geregistreerd die

beschikbaar voor woningzoekenden,

langer dan een jaar leegstaan, ongeveer 4% van de

vooral voor starters en ouderen.

voorraad. Niet alle woningen zijn structureel leeg, maar als een derde weer gebruikt wordt, levert dit 40 extra woningen op. De effectiviteit hangt af van de bereidheid van eigenaren en van het onderscheid tussen tijdelijk en structureel leegstaande woningen.

EFFECTIVITEIT IN VHP

6

Instrument en toelichting

Toelichting waarom wel/niet effectief

Tiny houses

Tiny houses zijn niet effectief als instrument om het

Een tiny house is een compacte,

woningtekort op te lossen. Het bouwen ervan kost

zelfstandige woning van meestal

vergelijkbare capaciteit en middelen als het bouwen van

15-50 m², ontworpen voor efficiënt

een reguliere woning, terwijl ze aan dezelfde wettelijke

en duurzaam wonen. Het biedt een

eisen moeten voldoen. Hierdoor zetten we ons primair

flexibele woonvorm, geschikt voor

in op het realiseren van permanente, reguliere woningen

één- of tweepersoonshuishoudens,

met grotere impact op de woningmarkt. Daarbij blijkt

en stimuleert een minimalistische

uit de woonenquête van 2022 dat de groep die behoefte

levensstijl waarbij ruimte,

zegt te hebben aan deze woonvorm voornamelijk op

energieverbruik en woonkosten

zoek is naar een betaalbare woning en niet vanuit

worden beperkt.

ideologische overtuiging een ecologisch lage footprint wil achterlaten.

THEMA 2

Betaalbaarheid Instrument en toelichting

Toelichting waarom wel/niet effectief

Starterslening

De Starterslening is effectief om jonge kopers te

Een lening die het gat overbrugt tussen

helpen het gat tussen hun leencapaciteit en de

aankoopprijs en maximale hypotheek.

woningprijs te overbruggen. Voor Horst aan de Maas

Zo krijgen koopstarters met een lager

betekent dit dat starters woningen tot circa €280.000

inkomen toegang tot de koopmarkt.

beter kunnen betalen. De effectiviteit hangt af van de beschikbare middelen en de omvang van de doelgroep. Een risico is prijsstijging, omdat meer leencapaciteit de vraag naar starterswoningen kan vergroten. Toch biedt dit instrument kansen om meer jongeren in de gemeente te behouden.

EFFECTIVITEIT IN VHP

7

Instrument en toelichting

Toelichting waarom wel/niet effectief

Koopstart, Koopgarant, Koopsmarter

Deze betaalconstructies zijn beperkt effectief. Ze

Koopstart, Koopgarant en Koopsmarter

een woning te kopen, maar lossen de structurele

zijn betaalconstructies waarmee

betaalbaarheidsproblemen niet op. Vaak worden

starters en middeninkomens met

woningen later weer verkocht voor de marktwaarde,

korting een woning kunnen kopen.

waardoor betaalbaarheid op termijn verdwijnt. Ook

Bij doorverkoop wordt de korting

nemen de financiële risico’s voor starters toe doordat

terugbetaald of gedeeld.

er uit wordt gegaan van een continue stijgende

maken het voor individuele starters mogelijk om

marktwaarde. Daarom zetten we hier niet effectief op in.

Erfpacht

Erfpacht is geen effectief instrument omdat het beperkte

De gemeente of een grondbezitter

invloed heeft op de betaalbaarheid van woningen. De

geeft grond uit in erfpacht. De

grondprijs vormt doorgaans slechts 10 tot 20 procent

erfpachter betaalt canon (huur)

van de totale woningprijs, waardoor het effect van

voor het gebruik van de grond,

erfpacht op de koopprijs gering is. Bovendien brengt

maar wordt geen eigenaar.

erfpacht extra maandlasten met zich mee in de vorm van een canon, zonder dat bewoners vermogen opbouwen. Dit kan de financiële positie van huishoudens juist verzwakken. Daarnaast vergt het systeem aanzienlijk meer ambtelijke inzet voor beheer, administratie en communicatie. Gezien deze nadelen zijn andere instrumenten doelmatiger om betaalbaar wonen structureel te bevorderen.

Antispeculatiebeding

Dit instrument is effectief omdat het speculatief gedrag

Bij verkoop van woningen of kavels

juridisch voorkomt. Woningen in de betaalbare koop

mag de koper binnen een bepaalde

worden daadwerkelijk door de doelgroep bewoond en niet

periode niet doorverkopen. Dit

gekocht om winst te maken. Het antispeculatiebeding

voorkomt speculatie en houdt

helpt betaalbare woningen ook op de lange termijn te

woningen betaalbaar.

behouden. Voor Horst aan de Maas kan dit instrument vooral effectief zijn bij gemeentelijke gronduitgifte en projecten waar betaalbare koop belangrijk is.

EFFECTIVITEIT IN VHP

8

Instrument en toelichting

Toelichting waarom wel/niet effectief

Zelfbewoningsplicht

De zelfbewoningsplicht is zeer effectief, mits goed

Kopers moeten de woning zelf

vastgelegd en gehandhaafd. Het zorgt ervoor dat

bewonen gedurende een afgesproken

woningen echt door kopers worden bewoond en niet

periode. Dit voorkomt dat beleggers

verdwijnen als beleggingsobject. Gemeenten als Utrecht

woningen opkopen en zorgt dat

en Amsterdam hebben hier al goede resultaten mee

betaalbare koopwoningen beschikbaar

geboekt. Voor Horst aan de Maas kan dit instrument

blijven voor inwoners.

vooral gebruikt worden bij gemeentelijke gronduitgifte of in anterieure overeenkomsten. Heldere communicatie en een juridisch kettingbeding zijn belangrijke voorwaarden voor succes.

Opkoopbescherming

Opkoopbescherming is minder effectief dan de

De gemeente verbiedt beleggers

zelfbewoningsplicht. Het voorkomt dat beleggers

om in bepaalde gebieden woningen

goedkope koopwoningen opkopen, maar het garandeert

op te kopen. Zo blijven woningen

niet dat de koper er zelf gaat wonen. Hierdoor kunnen

beschikbaar voor particuliere

woningen leeg blijven staan. Voor het toepassen

kopers die er zelf willen wonen.

van opkoopbescherming moet middels onderzoek aangetoond worden dat de schaarste veroorzaakt wordt door het opkopen van betaalbare woningen door beleggers. Dat is onderzocht in Horst aan de Maas, maar niet aangetoond. Als daar aanleiding toe is, kan dit opnieuw onderzocht worden.

Wet betaalbare huur

Dit instrument is effectief omdat het wettelijk verplicht

Deze wet regelt het

is en direct invloed heeft op de huurprijzen. Huren in het

middenhuursegment. Verhuurders

middensegment blijven hierdoor betaalbaar. Nadeel is

mogen geen hogere huur vragen dan

dat sommige verhuurders ervoor kiezen om woningen te

de puntenscore toestaat. Gemeenten

verkopen in plaats van te verhuren, waardoor het aanbod

houden toezicht en handhaven.

kan dalen. Voor Horst aan de Maas betekent dit dat de gemeente de wet moet uitvoeren en handhaven.

Wet goed verhuurderschap

Deze wet is effectief omdat ze de positie van huurders

Verhuurders moeten zich houden aan

versterkt en misstanden bij verhuurders voorkomt.

duidelijke regels: eerlijke behandeling,

Vooral kwetsbare groepen zoals arbeidsmigranten of

geen discriminatie of intimidatie en

tijdelijke huurders hebben hier voordeel van. Met een

openheid over kosten. Gemeenten

vergunningplicht en meldpunten kan de gemeente

kunnen vergunningen eisen

optreden tegen slechte verhuurpraktijken en zo de

en handhaven.

kwaliteit en leefbaarheid verbeteren. Voor Horst aan de Maas biedt dit instrument directe mogelijkheden om problemen op de huurmarkt aan te pakken en rechtvaardigheid te vergroten.

EFFECTIVITEIT IN VHP

9

Instrument en toelichting

Toelichting waarom wel/niet effectief

Communicatiecampagne inschrijven bij de woningbouwcorporaties

Met dit instrument vergroten we de kans dat jongeren

Veel jongeren weten niet dat zij zich al

verhuizen en doorbreken we het stigma dat sociale huur

vanaf hun 18e kunnen inschrijven bij

niet voor starters bedoeld zou zijn.

later sneller een woning vinden, verminderen we wachttijden voor het moment dat ze daadwerkelijk willen

de woningbouwcorporatie. Hierdoor missen zij kostbare jaren in de opbouw van hun inschrijfduur, terwijl starters vaak juist zijn aangewezen op sociale huurwoningen. Om dit te verbeteren, willen we een communicatief instrument inzetten waarmee we jongeren actief stimuleren om zich vroegtijdig in te schrijven. En duidelijk te maken dat sociale huurwoningen ook geschikt zijn voor het maken van een start op de woningmarkt en niet alleen maar bedoeld voor mensen met een rugzakje. Dit vraagt om een laagdrempelige en herkenbare aanpak, waarbij de voordelen van vroegtijdige inschrijving en een betaalbare huurwoning helder worden uitgelegd. We zetten in op communicatie via kanalen die jongeren dagelijks gebruiken, zoals sociale media, maar ook via scholen, sportverenigingen en lokale netwerken. In samenwerking met de woningcorporatie zorgen we daarnaast voor duidelijke en toegankelijke informatie over het inschrijfproces. Zo maken we het niet alleen makkelijker voor jongeren om zich in te schrijven, maar vergroten we ook hun bewustzijn over het belang van tijdig starten met het opbouwen van inschrijfjaren.

EFFECTIVITEIT IN VHP

10

THEMA 3

Wonen en zorg voor ouderen Instrument en toelichting

Toelichting waarom wel/niet effectief

Doorontwikkelen premantelzorgbeleid

Een ruimer pre-mantelzorgbeleid zorgt voor een versterking van informele zorg, een vermindering van

Pre-mantelzorgwoningen maken het

de druk op formele zorgvoorzieningen en het past bij

mogelijk daten Instrument mensen toelichting met een sociale

Toelichting de sociale structuur waarom van wel/niet Horst aan effectief de Maas. Het is een

relatie tijdelijk dichtbij elkaar wonen

laagdrempelig en kosteneffectief alternatief

om zorg te geven of te ontvangen. Dit

voor zorgwoningen.

geldt voor mensen van 60 jaar of ouder of mensen met een voortschrijdende aandoening. We verruimen het premantelzorgbeleid, bijvoorbeeld door het verruimen van de doelgroep of door de maximale duur van een vergunning aan te passen.

Verhuisvoucher

De verhuisvoucher is effectief om ouderen te stimuleren

Een voucher voor ouderen die

tijdig te verhuizen naar een passende woning. Met een

verhuizen van een gezinswoning naar

financiële bijdrage in verhuiskosten of dubbele lasten

een kleinere nultredenwoning. Het is

wordt een belangrijke drempel weggenomen. de meeste

vooral een communicatiemiddel om

ouderen met een koopwoning zijn niet afhankelijk van

doorstroming te stimuleren.

een financiële bijdrage. Voor mensen in een sociale huurwoning kan dit een extra stimulans zijn om toch de stap te kunnen zetten. Dit zorgt voor doorstroming, waardoor ruime woningen vrijkomen voor gezinnen. Voor Horst aan de Maas is dit belangrijk, omdat veel ouderen nu nog in een te grote woning wonen. Het succes hangt sterk af van goede communicatie en voldoende bewustwording.

Subsidie duurzaam thuis

Deze subsidie is beperkt effectief, omdat er al

Een lening met gunstige voorwaarden

veel mogelijkheden zijn via de Wmo om woningen

voor woningaanpassingen zoals

levensloopbestendig te maken. Extra subsidies kunnen

trapliften of drempelvrije badkamers.

doorstroming zelfs tegenwerken, omdat mensen

Dit helpt ouderen langer zelfstandig

hierdoor langer in hun huidige woning blijven. Voor Horst

te wonen.

aan de Maas betekent dit dat dit instrument weinig toevoegt aan het doel om meer passende woningen beschikbaar te maken, al kan het op individueel niveau wel helpen bij woningaanpassingen.

EFFECTIVITEIT IN VHP

11

Instrument en toelichting

Toelichting waarom wel/niet effectief

Labelen van sociale huurwoningen voor 65-plussers

Labelen is effectief omdat het makkelijk uitvoerbaar is en

Een deel van de sociale huur

juiste doelgroep. Dit bevordert doorstroming en versterkt

wordt toegewezen aan ouderen

de balans tussen wonen en zorg. Voor Horst aan de

of mensen met een beperking. Zo

Maas kan dit instrument helpen om gezinswoningen

komen geschikte woningen ook

vrij te maken voor jonge huishoudens, terwijl ouderen

echt bij hen terecht.

passende woonruimte krijgen. Het is laagdrempelig

ervoor zorgt dat schaarse woningen terechtkomen bij de

en geeft corporaties en gemeente een duidelijk stuurinstrument.

Aansluiten bij bewustwordingscampagne wonen en zorg

Deze campagne is effectief omdat ze ouderen helpt

Een bewustwordingscampagne die

laat verhuizen. Tegelijkertijd komen grotere woningen

ouderen stimuleert om op tijd na te

eerder vrij voor gezinnen. Voor Horst aan de Maas

denken over hun woonsituatie en

helpt dit instrument bij bewustwording en bij het

keuzes voor de toekomst.

toekomstbestendig maken van de woningvoorraad.

eerder keuzes te maken over hun woonsituatie. Dit vergroot hun zelfstandigheid en voorkomt dat zij te

De effectiviteit hangt af van hoe zichtbaar en aansprekend de campagne wordt uitgevoerd.

Toolkit voor gesprekken over woonwensen

De toolkit is effectief omdat ze gesprekken over

Praktische hulpmiddelen voor

inwoners hun opties te verkennen en stimuleert tijdige

dorpsondersteuners en corporaties om

keuzes. Doordat de aanpak lokaal en dorpsgericht is,

met inwoners te praten over verhuizen

sluit ze aan bij de sociale structuren van Horst aan de

en passende woonopties.

Maas. Dat vergroot het bereik en de effectiviteit. Het

verhuizen concreet en laagdrempelig maakt. Ze helpt

instrument ondersteunt professionals en vrijwilligers in hun gesprekken met inwoners, waardoor doorstroming vanzelfsprekender onderdeel wordt van het woonbeleid.

Wijkgericht werken met voorkeursaanbieders voor (thuis)zorg per dorp

Wijkgericht werken is effectief als

Per dorp werkt één vaste

Belangrijke succesfactoren zijn gezamenlijke doelen,

zorgaanbieder samen met de

vaste contactpersonen en duidelijke data-uitwisseling.

gemeente. Dit zorgt voor meer

Voor Horst aan de Maas betekent dit dat ouderen

samenhang, minder versnippering

langer zelfstandig kunnen wonen en crisissituaties

en betere afstemming tussen

worden voorkomen. De integrale aanpak vergroot

wonen en zorg.

de effectiviteit doordat wonen, zorg en welzijn

gemeente, zorgaanbieders, woningcorporaties en welzijnsorganisaties goed samenwerken.

samenkomen. Dit versterkt de leefbaarheid en vermindert de druk op zorgvoorzieningen.

EFFECTIVITEIT IN VHP

12

THEMA 4

Aandachtsgroepen Instrument en toelichting

Toelichting waarom wel/niet effectief

Huisvestingsverordening/ urgentieregeling

Dit instrument is effectief omdat het de gemeente de

Regels waarmee de gemeente

helpt kwetsbare groepen sneller aan een woning en

voorrang kan geven aan aandachts­

versterkt de lokale binding. Voor Horst aan de Maas kan

groepen, zoals mensen die uitstromen

dit bijdragen aan een evenwichtige woningmarkt en de

uit zorg, sociaal urgenten of dakloze

druk op opvang en zorg verminderen. De effectiviteit hangt

inwoners of dakloze inwoners, bij het

af van hoe zorgvuldig het beleid wordt uitgevoerd en hoe

toewijzen van sociale huurwoningen.

urgentiecriteria worden toegepast en uitgelegd.

Woonwagenbeleid

Het nieuwe woonwagenbeleid is effectief omdat het

Er komen extra standplaatsen op basis

richting geeft aan het uitbreiden van standplaatsen,

van behoefte. De toewijzing gebeurt op

kortere wachtlijsten en een beter leefklimaat op de

een transparante manier en in overleg

locaties. Voor Horst aan de Maas betekent dit een

met corporaties en bewoners, met

toekomstbestendige oplossing voor bewoners én

aandacht voor draagvlak.

de omgeving. Het instrument draagt bij aan inclusie

kans geeft gericht te sturen op schaarse woningen. Het

en het naleven van wettelijke verplichtingen richting woonwagenbewoners. De effectiviteit hangt af van de snelheid van realisatie en van hoe goed de locaties worden ingepast.

Woonkans

Woonkans is effectief omdat het snel maatwerk biedt in

Kwetsbare inwoners krijgen

schrijnende situaties. Het voorkomt dat mensen tussen

met maatwerk sneller een woning,

wal en schip vallen en vergroot hun kans op herstel en

bijvoorbeeld mensen uit opvang of

deelname aan de samenleving. Voor Horst aan de Maas

jeugdzorg. Er is altijd begeleiding

betekent dit dat er flexibel kan worden ingespeeld op acute

om woonproblemen duurzaam

woonproblemen, terwijl draagvlak behouden blijft door

op te lossen.

begeleiding en duidelijke communicatie. Het instrument draagt bij aan sociale balans en voorkomt dat andere woningzoekenden onevenredig nadeel ervaren.

EFFECTIVITEIT IN VHP

13

Instrument en toelichting

Toelichting waarom wel/niet effectief

Fairshare-afspraken in de regio

Fairshare-afspraken zijn effectief omdat ze zorgen

Binnen de regio is de opvang en

voor een eerlijke verdeling van verantwoordelijkheid,

huisvesting van aandachtsgroepen,

vergroten het draagvlak en verminderen de druk op

zoals arbeidsmigranten, uitstroom zorg

individuele gemeenten, waardoor de huisvesting van

en mensen uit de maatschappelijke

aandachtsgroepen toekomstbestendiger wordt.

opvang, niet gelijk verdeeld. Sommige gemeenten dragen structureel meer bij dan andere, waardoor de druk ongelijk wordt verdeeld. Om dit te verbeteren, willen we regionaal fairshare-afspraken maken. Dat betekent dat iedere gemeente een eerlijk aandeel aandachtsgroepen opvangt en dat dit aandeel aansluit bij de lokale situatie en mogelijkheden. Zo ontstaat er meer balans tussen gemeenten en wordt voorkomen dat de verantwoordelijkheid bij slechts enkele gemeenten terechtkomt. Met duidelijke afspraken in regionaal verband, zorgen we voor een evenwichtige verdeling en meer draagvlak onder inwoners.

EFFECTIVITEIT IN VHP

14