Bijlage 21. Verslag gesprek boomkwekers Hoogheide 25-7-2022
Tekst van het document
Gespreksverslag ‘Informatiebijeenkomst met boom- en siertelers’ Maandag 25 juli 19:00 Aanwezig: gemeente, Arcadis en meerdere ondernemers Op maandagavond 25 juli heeft er een informatiebijeenkomst over de Gebiedsvisie A73-Maaslijn voor de boom- en sierteeltsector plaatsgevonden. Vertegenwoordigers van de sector in de omgeving waren aanwezig bij de bijeenkomst. Tijdens de bijeenkomst zijn het doel van en het proces om te komen tot Gebiedsvisie A73-Maaslijn toegelicht. De onderdelen van de gebiedsvisie zijn toegelicht:
Er wordt gevraagd of alle onderdelen uit de haalbaarheidsstudie positief moeten zijn, om tot de conclusie te komen dat een windproject haalbaar is?
Ook de planning voor de integrale gebiedsvisie is toegelicht:
Er wordt gevraagd of ook boomtelers bij de sessie met dorpsraden mogen aansluiten. Er wordt aangegeven dat er voor gekozen is om twee aparte sessies te organiseren, omdat de zorgen van de teeltsector specifiek en anders zijn dan voor bewoners en natuurorganisaties. Ze zijn uiteraard welkom, maar de focus ligt op dorpsraden en natuurorganisaties. Milieutechnische analyse Onderzoeksbureau Arcadis gaat een milieutechnische analyse voor windenergie in het A73-Maaslijn gebied uitvoeren. Tijdens de bijeenkomst hebben zij uitgelegd wat zij gaan onderzoeken en hoe zij dit gaan doen. Er worden vragen gesteld over de milieutechnische analyse: -
-
-
-
Zijn er ook geluidscontouren voor plekken waar mensen werken (velden, industrieterreinen)? Er zijn contouren voor kantoren, maar niet voor velden. De geluidsbelasting en slagschaduw kunnen wel op velden geplot worden voor de analyse. Waarom is er wel een uitsluitingszone rondom het spoor, maar niet voor het land van boomen sierteelt? Voor het spoor geldt een wettelijke uitsluitingszone in verband met externe veiligheid. Deze wetgeving is er niet specifiek voor boom- en sierteelt. Wat is het ruimtegebruik van een windturbine? De fundatie is +- 25 m2 (cirkel). Er is een zone voor de kraan nodig van 30-40 meter lang. Er is vrije ruimte van 20-170 meter nodig. Daarnaast is er een weg naar de turbine nodig van 6 meter breed. Wat is de invloedssfeer als een windwiek naar beneden valt? Hoe zit het met ijsafzetting? Bij vorst is er een stand-still principe om ijsafzetting te voorkomen. De sector geeft aan dat het rooien van teelt in januari-maart plaatsvindt, dat is de periode met de meeste vorst.
Rondleiding door het Hoogheide gebied Om een beter beeld van het gebied en hoe het functioneert te krijgen, is er met de groep door het gebied heen gereden. Daarbij zijn de volgende aandachtspunten benoemd. -
-
-
De wisselteelt die wordt toegepast is extensief en natuurinclusief. Er wordt tussenteelt met bijvoorbeeld aardappelen, bieten of afrikaantjes toegepast om de bodemsamenstelling te beïnvloeden zonder chemische ingrepen. Deze manier van bodembeheer maakt het noodzakelijk om jaren voor uit te plannen. Het beheren van de grond is één grote puzzel. De telers wisselen hun grond niet onderling af, maar wisselen dus wel af met landbouw. Er zijn zorgen over interferrentie met (de kabels van) GPS en bodemscansystemen. Er zijn zorgen over mogelijke problemen met het inzetten van drones, kan dit nog wel. Er zijn zorgen over de knock-off effecten van mogelijke noodzakelijke verplaatsingen van teelt door windmolens. De komst van windmolens betekent waarschijnlijk dat (sommige) telers moeten inkrimpen of verplaatsen. De percelen hier liggen niet voor het oprapen. Wat betekent het voor de ondernemers als ze moeten verplaatsen? Hoogheide is ook een vogelleefgebied. De ondernemers zijn met de gemeente bezig met het verbeteren van de biodiversiteit in het gebied. Het is wrang dat alles moet wijken voor de logistiek en de boomteeltsector voor van alles moet wijken. In Hoogheide zit de grootste concentratie boomtelers in Europa. In de twee projectgebieden zitten 30-40 telers.
Zorgen boomteeltsector De boomteeltsector heeft haar zorgen over de mogelijke komst van windturbines gedeeld: -
Bescherming van personeel Er zijn zorgen over mogelijke beperkingen voor arbeid, omdat er in de boomteelt ook in de winter en lente onbeschermd op het veld gewerkt wordt. In andere landbouwsectoren is er in deze seizoenen weinig activiteit op het land. Indien er wel op het land gewerkt wordt, is men vrijwel altijd beschermd door een machine tegen ijsafworp.
-
Slagschaduw en geluid in de kas of op het veld Er zijn zorgen dat het door slagschaduw en geluid niet meer mogelijk is om in de kas of op het veld te werken. Gaan de kassen niet als een grote klankkast ervaren worden? Voor woningen zijn er beschermingen tegen geluid en schaduw. Zo mag er maar 6 uur per jaar slagschaduw op een huis zijn. Dit geeft wel aan dat het onwenselijk is. Eenmaal uit de privésfeer vervallen alle rechten. Waarom is er voor woonlocaties wel bescherming, maar voor werknemers op het veld niet?
-
Leidt plaatsing van windmolens tot aantrekking zonneweides Er zijn zorgen dat als er windmolens geplaatst worden, er in de omgeving een directe aantrekking van zonneweides plaatsvindt. Wordt dit misschien zelfs verplicht door netwerkbeheerders? In het huidige beleid is dit niet opgenomen, maar hoe zit dat na 2030? Dit is voor de boomteelt belangrijk omdat hier met lange termijn planning van 2-6 jaar wordt gewerkt.
-
Effecten op natuur Er zijn roofvogels aanwezig in het gebied, vermoedelijk door de vele windsingels met veel voedsel voor knaagdieren. In de toekomst is het niet meer mogelijk om chemische bestrijdingsmiddelen te gebruiken, waardoor binnenkort alleen nog biologisch geteeld kan worden. Er worden nu ook al uilenkasten en kasten voor torenvalken geplaatst. In
natuurgebieden worden er eisen gesteld, in verband met fauna, moet dat in dit gebied dan niet ook? -
Hoe zit het met microplastics die van de rotorbladen afkomen en op de percelen terecht komen?
-
Wat zijn de gevolgen van het microklimaat dat gecreëerd wordt op de teelt? Is er door de windverplaatsingen in de winter meer vorstschade mogelijk? Is slagschaduw op de teelt nadelig?
-
Als er door beregening schade ontstaat aan de turbines, zijn kwekers dan verantwoordelijk?
-
Zijn er beperkingen voor mogelijke uitbreidingsplannen voor boomkwekerijen door restricties door windturbines?
-
Risico op blikseminslag? Er ligt een netwerk aan leidingen in de grond voor aansturing van het kasklimaat. De beregeningscomputers zijn gevoelig voor inslagen in de buurt, met grote schade als gevolg.
-
Consequenties van mogelijke verplaatsing boomkwekerijen Als door windturbines boomkwekerijen verplaatst moeten worden, leidt dit tot extra transportbewegingen, hogere kosten en extra CO2-uitstoot. Nu zijn de kwekerijen aan de buitenkant van de dorpen gevestigd t.o.v. de velden en hoeft er geen (ongewenst) transport door de dorpen heen.
-
Wie is verantwoordelijk voor schades als gevolg van windturbines? De eigenaar van een windturbine is verantwoordelijk voor schades, bijvoorbeeld bij ongevallen.
-
Windmolens kunnen ook schade aan vleermuizen populaties brengen. Een vleermuizen specialist heeft aangegeven dat de eikensingels in het gebied een belangrijk leefgebied voor vleermuizen zouden kunnen zijn. De vleermuizen kunnen een belangrijke natuurlijke bestrijder zijn van engerlingen en taxus kevers, die uit kunnen groeien tot zware probleem plagen als er geen natuurlijk evenwicht is. Als de vleermuizen populatie beschadigd raakt kan het gevolg zijn dat er weer chemisch/biologisch moet worden ingegrepen (als dat mogelijk is).
Afspraken -
-
Arcadis neemt het teeltsysteem en de impact van windturbines hierop mee in het onderdeel ‘ruimtegebruik’ van de milieutechnische analyse en schrijft een stuk over het systeem en de werkwijze. De sector checkt of de beschrijving van de bedrijfsvoering klopt/ De sector levert een kaart van het teeltsysteem aan, waaruit duidelijk wordt hoe en met welke diversiteit de gronden worden gebruikt. Bij het onderdeel externe veiligheid in de milieutechnische analyse worden werknemers op het land meegenomen. Er wordt informatie over ijsvorming opgenomen.