Bijlage 20. Verslag gesprek boomkwekers Hoogheide 14-4-2022

Afspraak boom- en sierteeltsector + gemeente 14 april 2022 Aanleiding van de afspraak zijn de plannen van de gemeente om de plaatsing van windmolens in Horst aan de Maas te onderzoeken. Achtergrond: • In de zomer van 2021 is er een gebiedsverkenning uitgevoerd. • In de winter is er een rapport van de verkenning naar de raad gegaan. Daarna kwam er een raadsvergadering over die online te volgen was. De boomteelt werd hierin niet genoemd, ook niet door raadsleden die al eerder bij de telers waren komen kijken. De sector vond dat het cruciaal was dat ze beter gehoord zouden worden. • Afgelopen 23 februari is er op initiatief van de gemeente een brainstormsessie geweest voor de boom- en siertelers van Horst aan de Maas, om een gezamenlijke visie scherp te krijgen.

Vanuit deze avond zijn er vier telers actief betrokken bij het vormgeven van deze visie • De ‘visiewerkgroep’ heeft geconstateerd dat er twee sporen lopen: o Het formuleren van een visie naar buiten toe Een positief verhaal dat de waarde en de pracht van de sector laat zien o Zorgen & argumenten delen met de gemeente De visie blijft natuurlijk hetzelfde, maar Hetzelfde als de visie naar buiten toe, maar daarbij ook de zorgen die er heersen, vooral als het gaat om windmolens op hun grond • Vanuit de gemeente is ambtenaar x de contactpersoon en is ambtenaar y die het onderzoek naar geschikte gebieden voor windmolens en leidt. De stand van zaken: • Op basis van vooronderzoek (welke gebieden zijn ver genoeg van woningen, natuur etc.) zijn er drie gebieden geselecteerd voor mogelijke windmolens. Een van die gebieden is grond die de telers gebruiken voor hun boom- en sierteelt. Het advies was om een cirkel te trekken om de drie gebieden (hier, Witveld, Klaver11). • Onderzoek gaat bepalen wat de gebiedsvisie wordt en of de windmolens er komen of niet. • Waarom teeltgebied niet direct wegstrepen? De gemeente is op de drie bovengenoemde gebieden uitgekomen door de afstand tot de dorpen mee te nemen. Op dit moment zijn er te weinig alternatieve gebieden om er een zomaar weg te strepen. Daarom moet er onderzoek komen. • Ambtenaar y geeft aan dat er intern een plan van aanpak ligt.

Reindonk Energie gaat kijken wat de mogelijkheden zijn om de energieopbrengsten terug te laten stromen. Een extern bureau gaat een milieutechnische analyse uitvoeren. • Het onderzoeksbureau dat ingeschakeld wordt, gaan voor een groot deel bureaustudie doen. Maar de realiteit matcht niet altijd met de theorie. Voor zaken als veiligheidsaspecten moeten ze het veld in. • Ambtenaar y is aanspreekpunt voor het onderzoeksbureau.

De tijdsplanning die er nu ligt: • Voor de zomer (laatste week juni) wil de gemeente een themabijeenkomst voor de gemeenteraad organiseren (hoe heeft proces eruitgezien? Wat zijn de vooruitzichten?). • Oktober/november 2022 wordt advies uitgebracht. Zorgen telers: • Heeft de gemeente voldoende in beeld wat de impact van de windmolens is? Het is niet alleen belangrijk voor de veiligheid van de medewerkers. Ook voor de goede grond die de telers zo hard nodig hebben. Een stuk grond met een windmolen erop is niets meer waard omdat er met GPS gewerkt wordt en er strakke lijnen gemaakt moeten kunnen worden. De telers hebben planten van 7 à 8 jaar. Die staan 3 tot 4 jaar op één plek en er worden strakke systemen gehandhaafd om dit goed te laten verlopen. Als dat in de war raakt, kan de grond helemaal niet meer goed bewerkt worden. Het hele stuk rondom de windmolen valt dan af en niet alleen het stukje waar de molen staat. Normaal heb je dat je 100 ha hebt, je zet er een windmolen neer en je kunt er 92 nog gebruiken. Dat gaat hier niet op door: o Complexe ruilsysteem van land en bewerkingssysteem o Arbeiders die telkens onder die windmolens zitten Op papier is het een klein percentage maar de impact is veel groter. • De zorgen heersen dat de telers niet gehoord worden.

Bijvoorbeeld in de klankbordgroep die tijdens de verkenning actief was, zaten mensen die niet onafhankelijk zijn en voor de windmolens zijn. En relatief veel grond is van de gemeente, dus voor bureauonderzoek zijn de telers niet zo’n grote partij. • Grondeigenaren met wie de telers grond ruilen, doen dit ook nog met anderen en die krijgen in onderhandeling met de gemeente te horen: wanneer er geruild gaat worden, dan wordt er al een clausule in meegenomen dat er een windmolen gaat komen. Dan krijg je het gevoel dat het al vaststaat. • We zijn kraamkamer van 100 miljoenen planten die we kweken en versturen. Een groot deel van de planten komt verspreid door Europa terecht. Hoe groter de planten worden, hoe meer CO2 ze opnemen. In de tijd dat ze hier staan is het beperkt en ergens anders gaat het pas veel co2 vangen. Wordt dat wel meegenomen? Je doet heel veel voor heel Europa, maar wordt dat in de regionale doelstellingen ook meegenomen? Want het kan dat je dan zegt: de co2 reductie door die kleine plantjes die hier niet zo lang staan is niet zo gigantisch. Vanuit de gemeente: • Ambtenaar x geeft aan dat het belangrijk is om de teeltsector beter op de kaart te zetten, omdat de gemeente kijkt naar wie allemaal een stem heeft. Er moet draagvlak zijn. En er moet op gereageerd kunnen worden door de sector.

• De ontwikkelingen bij klaver 7 laten zien dat je wel plannen kunt hebben, maar dat het pas in samenspraak met de gebruikers en inwoners door kan gaan. • Gemeente Horst aan de Maas wil in 2030 30% van eigen energievraag zelf opwekken. Met 25% wind en 75% zon betekent dit ongeveer 7 windturbines in totaal. Als er voor gekozen wordt om minder of geen elektriciteit via windenergie op te wekken, dan zal er meer energie via zonnepanelen moeten worden opgewekt. Of er moet naar andere oplossingen (die voor zover nog beperkt aanwezig zijn) gezocht worden.

•

•

•

•

De wisselwerking tussen verschillende opties blijft altijd (ga je een boom kappen zodat een huis met zonnepanelen meer zonuren krijgt?). Het is een discussie die je als samenleving moet hebben. We snappen de zorg dat alles al in kannen en kruiken is omdat de gemeente grondeigenaar is. Maar we willen het juist op deze manier oppakken zodat we niet vanuit grondposities kijken, maar vanuit: wat is de geschikte plek? We hebben een opdracht, daar moeten we mee aan de slag. Dat staat vast. We kunnen nu niet zeggen dat het besproken gebied afvalt. Maar we zeggen wel dat we jullie input meenemen. We moeten samen dit proces in gaan. Zodat jullie stem gehoord wordt en jullie mee kunnen praten en beïnvloeden. We moeten gewoon open en transparant erin gaan. Het is niet zo dat jullie geen invloed hebben omdat jullie geen grondeigenaar zijn. We moeten samen het proces doorlopen en regelmatig met elkaar in gesprek blijven gaan. Dit is het eerste gesprek dat buiten de gemeente gevoerd wordt. We gaan nu in de loop van mei/begin juni ook eerste gesprekken voeren met een grotere groep. Waarbij ook jullie als gebruikers van gebied (naast bewoners, grondgebruikers) aansluiten.

Argumenten vanuit telers tégen plaatsing windmolens: • Als naar grondeigenaren wordt gekeken, is het percentage boom- en sierteeltkwekers niet zo groot. Maar als je verder kijkt, zie je dat de gemeente veel grond verpacht heeft aan akkerbouwers en boomtelers. De akkerbouwers en boomtelers wisselen de grond uit. De boomtelers hebben vanuit deze optiek zo’n 95 à 98% van de grond in gebruik (met tussenkomst van akkerbouw en groenbemesters). De cijfers van het kadaster kloppen, maar geven wel een vertekend beeld. Bij de gebiedsverkenning is dit niet goed naar voren gekomen. • De windmolens worden geplaatst in het kader van duurzaamheid, maar het kan niet de bedoeling zijn om een van de meest duurzame sectoren ter wereld op te offeren voor iets anders duurzaams. De boomteelt is de kraamkamer van groen. De jonge planten die er gekweekt worden, groeien verder in heel Europa. Door windmolens stokt het hele proces. • Windmolens passen beter bij industriegebieden, want daar is de stroomvraag stukken hoger. Als je op ons gebied gaat industrialiseren, moeten de kwekers ergens anders heen, terwijl momenteel alle kwekerijen bij elkaar liggen. Stel er komt compensatiegrond bij Horst-Noord, dan moet er met zware tractoren en andere landbouwvoertuigen telkens naar én door Horst gereden worden. Nu zit het gebied tussen de dorpsgrenzen en hoeft men er niet doorheen.

Boom- en sierteelt langs de maas is ook geen mogelijkheid omdat overstromingsgebied funest is voor de boom- en sierteelt. Je moet jaarrond kunnen blijven werken en droge grond hebben. • Er zijn geen (arbo)richtlijnen voor bescherming van medewerkers tegen windmolens. Door ijsafzetting op de wieken is het niet 365 dagen per jaar veilig om onder de windmolens te werken. En ook de slagschaduw is belangrijk om mee te nemen. Inwoners worden hiertegen beschermd, mensen die buiten werken niet. • Windmolens mogen niet in natuurgebied/stiltegebied komen, maar een land vol bomen/planten is toch ook natuur? De trein rijdt ook ieder halfuur door het stiltegebied. Kan daar niet een windmolen bij? • De boom- en sierteelt zorgt voor een gigantische CO2-reductie. Stel dat er windmolens komen en de helft stopt, dan krijg je veel minder CO2-reductie omdat al die bomen en

•

planten niet meer geteeld worden. We moeten goed in kaart brengen wat de CO2reductie is die alle telers realiseren. Onze sector zorgt voor veel werk voor veel mensen in de buurt. We willen dat zij goede arbeidsomstandigheden hebben.

Afspraken: • Telers houden ambtenaar x op de hoogte en ambtenaar y houdt ambtenaar x op de hoogte. • Als het nodig is, gaan we in dezelfde samenstelling weer rond de tafel zitten. • Zodra nieuwe wethouders zijn aangesteld, willen de telers graag weer iedereen uitnodigen. • Ambtenaar y laat weten of de themabijeenkomst openbaar wordt of niet.