Bijlage 12. Verslag werkateliers april 2023

Verslag werkateliers 3, 6 en 13 april Gebiedsontwikkeling A73-Maaslijn

Inhoud Sfeerverslag werkateliers April................................................................................................................ 3

Punten per werktafel: Inpassing van de windmolens ................................................................................................................. 6 Lasten & Lusten ....................................................................................................................................... 7 Natuur, landschap & ecologie ................................................................................................................. 9 Landbouw .............................................................................................................................................. 12 Gesprek met Thijs Kuipers wethouder Gezonde en duurzame leefomgeving....................................... 13

Sfeerverslag werkateliers April De mogelijkheden voor het opwekken van duurzame energie met windmolens verkennen we samen met bewoners, grondeigenaren en anderen die direct en persoonlijk betrokken zijn. Voor de gebiedsontwikkeling A73-Maaslijn zijn we in april tijdens werkateliers met betrokkenen en geïnteresseerden in gesprek gegaan. o

o

o

Werkatelier ontwikkelgebied Witveld: inloopavond maandag 3 april, 18.00 - 21.00 uur. Inwoners en ondernemers in dit gebied zijn per brief uitgenodigd. Er waren ongeveer 40 bezoekers. Werkatelier ontwikkelgebied Hoogheide: inloopavond donderdag 6 april, 18.00 - 21.00 uur. Inwoners en ondernemers in dit gebied zijn per brief uitgenodigd. Er waren ongeveer 90 bezoekers. Werkatelier algemeen: inkoopavond donderdag 13 april tussen 18.00 en 21.00 uur. Inwoners zijn via Facebook, Gemeentepagina Hallo Horst aan de Maas, Website gemeente en uitnodigingsmail dorpsraden geïnformeerd. Er waren ongeveer 30 bezoekers.

De werkateliers waren niet strikt voorbehouden voor de genodigden in het gebied. Indien er andere inwoners kwamen binnenlopen op een specifieke avond dan waren ze ook van harte welkom om mee te praten. Tijdens deze werkateliers konden inwoners hun mening laten horen en eventuele ideeën bespreken of schetsen. Er waren deze avond verschillende thema tafels waar ideeën over het gebied achterlaten konden worden. Dit waren de onderwerpen van de tafels: • • • • • •

Inpassing van de windmolens Lasten & lusten Natuur, landschap & ecologie Landbouw Gesprek met Thijs Kuipers – wethouder Gezonde en duurzame leefomgeving Stichting Tegenwind

Stichting Tegenwind heeft deze avond ook een tafel bemand. Deze tafel had vergelijkbare bezoekersaantallen als de tafels van de gemeente. De gesprekken aan deze tafel zijn niet meegenomen in dit verslag, we vonden het echter wel belangrijk om hen ook ruimte te bieden om het gesprek aan te gaan. De aanwezigen konden vrij binnenlopen en kiezen welke tafels voor hen relevant waren. Over het algemeen zag je dat de aanwezigen meerdere tafels bezochten. Het is dus mogelijk dat een inwoner hetzelfde punt heeft achtergelaten bij de verschillende tafels. Hieronder vindt u een algemene samenvatting van de avonden. In dit verslag vindt u ook per tafel de waarden, aandachtspunten, zorgen of vragen die inwoners hebben aangegeven.

Tafel Inpassing windmolens Veel bezoekers met behoefte aan algemene informatie over de plannen, de locaties die nu worden onderzocht, hoe deze locaties zijn gekozen, wat de vervolgprocedure is en welke inspraak inwoners nog hebben. Ook veel informatievragen over geluidsoverlast in relatie tot de ligging van de eigen woning. Hoe het nu zit met de wetgeving en landelijke normen en wanneer de windmolens eventueel er staan. Het rapport van Arcadis met de kaart is gebruikt om het project en het proces toe te lichten. De bezoekers wilde met name weten waar de molens misschien komen en dit vanuit hun persoonlijke situatie wilden bekijken; “wat zie ik vanuit mijn huis”. En “hoever zit ik er van af”. Aan deze tafel veel vragen waarom hier en niet daar, zorgen om geluid en slagschaduw (effect slagschaduw hebben we desgewenst per woning kunnen laten zien). Ook sentimenten van frustratie door stapeling van zaken die woongenot beperken (stank, arbeidsmigranten en nu ook nog windmolens). Daarnaast veel technische vragen rondom netcongestie en windmolentechniek die goed beantwoord konden worden. Tafel Lasten & Lusten Veel huishoudens gesproken die uit het gebied komen. In het bijzonder veel huishoudens die wonen aan de Witveldweg. Met vaak zorgen, maar tegelijkertijd ook een pragmatische en constructieve houding. Aan deze tafel opvallend weinig bewoners aan de Horsterweg gesproken.

Diverse agrariërs aan de Losbaan gesproken, verzetten zich, maar willen ook luisteren naar delen lasten en lusten. Hoogheide en Denenweg aan deze tafel nauwelijks gesproken. Ook veel bewoners oostelijk van het spoor (Meerlosebaan/Stationsweg), komen met kritische geluiden, ervaren nu erg prettige woonomgeving. Bij elk gesprek is het mechanisme van Lasten en Lusten uitgelegd. Bij tegenstanders of bewoners met weinig vertrouwen in de overheid, komt dit niet of nauwelijks over. Enkele tegenstanders zijn echter ook erg geïnteresseerd. Onder neutrale en meer positief ingestelde bewoners ervaren we begrip en ondersteuning om Lasten en Lusten te delen. Over lasten en lusten verrassend weinig inwoners van de kernen Grubbenvorst – Melderslo – Lottum gesproken. Bezoekers waren vooral bewoners die pakweg in het gebied 1.000 – 1.500 wonen. Lasten en Lustenverhaal wordt goed begrepen. Tafel Natuur, landschap & ecologie Aan de tafel van Natuur, landschap & ecologie zijn veel besproken zaken ook op papier geschetst. Hoewel de meeste mensen liever geen windmolens wilden in dit gebied, snappen ze wel dat er een opgave ligt. Bij het doorvragen komt duidelijk naar voren dat de opéénstapeling van allerlei ontwikkelingen in dit gebied de voornaamste reden is waarom men moeite heeft met windmolens (het draagvlak van het landschap wordt overschreden).

Onderwerpen zoals bewustwording, energiesparing en alternatieven zijn ook er besproken. Ook financiering en ruilgronden kwam aan deze tafel aan bod. Daarbij werd er ook gesproken om de opbrengsten en compensaties in te zetten voor landschap- en natuurontwikkeling. Tafel Landbouw Bij de tafel over landbouw hadden we meer belangstelling verwacht. Het gegeven dat de gemeente al in gesprek is met de boom – en rozentelers in het gebied; zowel ambtelijk als bestuurlijk, kan hier de oorzaak van zijn. Met geïnteresseerden zijn goede gesprekken gevoerd in een prettige sfeer.

Tafel Gesprek met Thijs Kuipers – Wethouder Gezonde en duurzame leefomgeving Goede, constructieve gesprekken gevoerd. Van kritisch tot positief. Inwoners individueel gesproken maar ook in groepsverband. De drie avonden in gesprek geweest over de vraag “Waarom hier?”. De opstapelingen in het gebied kwamen vaak aan bod. Er zijn al veel ontwikkelingen geweest (ten kosten van leefbaarheid/landschap), windenergie komt er nu bij. Ook aanwezigen gesproken die zelf voor windenergie in het gebied zijn, of geen bezwaar hebben, maar dan wel draagvlak van de buurt belangrijk vinden.

Tafel Inpassing van de windmolens 3 april •

• • • • • • • • • • • •

• • • • •

“Dit gebied is het afvoerputje”. (bewoner Horsterweg). Veel arbeidsmigranten, zorgt voor overlast. Geluidsoverlast van bedrijf in de buurt. Wil vertrekken tegen betaling. “Koop de hele boel maar op” De gemeente pest ons weg Gebied Grubbenvorst is vol (bewoner Grubbenvorst nabij molens van Venlo) ; haal meest zuidelijke molen weg zodat er meer afstand is Voorkom harmonische trillingen en brom, niet als Venlo; 14 Hz trilling (120Hz is hoorbaar) Het plan is te grootschalig Er is niet voldoende draagvlak Windmolens zijn geen groene energie Er zijn elders genoeg plekken in de gemeente Zet molens in Evertsoord, daar is genoeg plek Molens liever in Houthuizer bossen ten oosten van Hoogheide (2x opgehaald) Waarom niet op industrieterrein? Is er gevaar voor infrasoon geluid? Eigenaar camping ; niet negatief tegenover windmolens, begrijpt de noodzaak. Maar heeft zorgen om geluid en slagschaduw. Mensen komen naar zijn camping voor rust; reviews over geluidsoverlast jaagt de gasten weg. Zorgen om voortbestaan bedrijf. Liever clusteren in grotere regio, liever geen lappendeken van windmolenparkjes Koop tussengelegen woningen Witveldweg uit en maak één groot plangebied Witveld en Hoogheide Liever kerncentrale. Maar niet hier. Graag alternatief voor knipperlichten op de molens Maximaal inzetten op wind, zo min mogelijk landbouwgrond inleveren, dus minder zon.

6 april • • • • • • • • •

Zorgen om constant hoorbaar geluid, zorgen om slagschaduw Vraag; hebben windmolens effect op biologische teelt / aantal insecten – luizen? Windmolens zijn horizonvervuiling Zorgen om last van schaduw voor arbeiders op het land Zorgen om slagschaduw. Loonwerker; hoe word ik gewaarschuwd voor ijsval als ik daar op het land aan het werk ben? Dus moment dat de molen weer opgestart wordt. Opeenstapeling van factoren die het woongenot beperken Wat is het frequentiebereik van het geluid dat de molens produceren? Op kaart een alternatieve opstelling ingetekend waarbij molens Hoogheide naar het noorden zijn opgeschoven en aan weerszijden van de Maaslijn staan.

13 april Algemeen •

Veel bezoekers persoonlijke situatie laten zien in visualisatie. Deze avond met name geïnteresseerden. Veel algemene informatie over het project verstrekt en technische vragen beantwoord.

Tafel Lasten & Lusten 3 april • • • • • • • • • • • • • • •

Waarom nu zo'n haast, terwijl er geen normen zijn Ik fok als professie parkieten, zal leiden tot schade aan mijn bedrijfsvoering Over geluid in werkzones, werken jaarrond binnen 350 m zone Over geluid en trillingen in de werkzones Twee heren verklaren ons voor gek en zijn van mening dat alles al geregeld is Landschapsvervuiling van Lottum Waarom zet je molens niet in het bos Woont aan Witveldweg en wil camping beginnen Is niet voor en niet tegen, wil vooral weten hoe proces Lusten en Laten gaat lopen, positief over opzet Er zijn weinig alternatieven, Maas misschien? Sportparken Grubbenvorst en Lottum centraliseren, woningen voor de jeugd Niet tegen windmolens, maar de stapeling van ontwikkelingen is te veel Moet 100% cooperatief worden Bij eigendomspositie 100% cooperatie, volledig terugvloeien naar de omgeving Hoogheide: turbines in de meest onrendabele landbouwakkers plaatsen

6 april • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Opeenstapeling van negatieve functies Waarom niet in het buitenland, heb gevoel dat we niets te zeggen hebben We hebben al zo veel in dit gebied Geluid, slagschaduw, waardedaling huis, waarom niet wachten op nieuwe normen Wordt doorgedrukt, wachten op nieuwe normen Woont tussen beide gebieden in: er komt heel veel, maakt zich zorgen om geluid en bromtonen Maakt zich zorgen rond resonerende toon Waarom niet alternatief bedrijventerrein en Klaver 11 Is er geen alternatief? Doordrukken is groot probleem Horizonvervuiling Opgezet verdienmodel door de gemeente, Pachters opzeggen en dan zelf de vergoeding opstrijken Horizonvervuiling Melderslo Een ramp voor de natuur, de diversiteit gaat eraan Geluidswal aanleggen langs A73 om opstapeling geluid te voorkomen ri Grubbenvorst Wat is er bekend rond de gezamenlijke geluidsoverlast van beide parken? Positief, wil stroom afnemen Positief, vind dit een logische ontwikkeling positief, grondeigenaar in Hoogheide die verpacht Energietransitie is nodig voor onze nalatenschap Kunnen we ook investeren, ook zonder grondbezit Wil graag mee-investeren vanaf begin Dorpsraad Grubbenvorst, positieve grondhouding Meneer heeft grond in Hoogheide, woont zelf in andere gemeente, vindt het een positieve ontwikkeling

13 april • • • • • • • • • •

Stapeling van ontwikkelingen, gevolgen voor luchtkwaliteit en geluid Wel de dozen en nu ook nog dit; geen vertrouwen in de overheid, vele malen gepiepeld Stelt onderzoek naar fijnstof voor in het gebied en dat te vergelijken met overlast turbines Woont in centrum Lottum, zorgen over geluid = gerust gesteld in gesprek Te veel ontwikkelingen gekomen in het gebied: NGB en andere bedrijven, greenport, spoor; stapelt zich op Communicatie moet beter, veel mensen zijn niet benaderd Geen of vertrouwen in de eigen regie op de ontwikkelingen, er komt te veel Wim Joosten: heeft grond, maar geen brief ontvangen. Wil graag meedoen Enkele huizen opkopen en gebieden Witveld en Hoogheide met elkaar verbinden Mensen die de lasten hebben, moeten ook de lusten hebben. Wil zelf investeren, ook zelf coöperatie oprichten

Tafel Natuur, landschap & ecologie Naast de gesprekken die gevoerd zijn is er op deze tafel ook samen geschetst. Op een thematische kaart over natuur en landschap, zijn schetsmatig een aantal van onderstaande opmerkingen verbeeld. De kaart vindt u hieronder. De twee blauwe vlakken zijn de twee gebieden Hoogheide en Witveld.

Bewustwording, energiebesparing en alternatieven • • •

“…Iedereen zou minder energie moeten gebruiken zodat we minder hoeven op te wekken…” Deze is meerdere keren genoemd. Inzetten op bewustwording, gedragsverandering en energiebesparing Onderzoek eerst alternatieven

Financiering en ruilgronden • •

Windmolens in de beoogde verbindingszone zetten en met de opbrengsten de robuuste verbindingen financieren (als kans en aanjager voor natuurontwikkeling). Percelen van Staatsbosbeheer. Sommige hebben de bestemming agrarisch (of worden in ieder geval zo gebruikt. Deze omzetten naar natuur of inzetten als ruilgrond om elders natuur te ontwikkelen.

Plaatsing turbines, natuurcompensatie en meekoppelkansen •

• • • • • •

Windmolens plaatsen in de randzone van het bos- en natuurgebied Hoogheide. Opmerking: dit zijn over het algemeen productiebossen in eigendom van de gemeente binnen het NatuurNetwerk Nederland. Eventuele compensaties inzetten om meer nieuwe natuur in de verbindingszones aan te leggen. Meer natuurlijke waterbergingen aanbrengen tegen de droogte (klimaat). Inzetten op landschapsversterking. Oude structuren herstellen/terug brengen. Hierbij ook de combinatie met Klavertje 11 en het LOG gebied betrekken. Blauwgroene verbindingen combineren. Hierbij ook inzetten op droogtebestrijding (klimaat). Meer waterbassins, waterberging om water langer vast te houden in het gebied Verdwijnen van duisternis door lichtvervuiling. Hoogheide ligt ingeklemd tussen glastuinbouw gebieden en is een relatief stil en donker gebied! Het verdwijnen van duisternis. Teveel initiatieven die licht produceren.

Effecten • • • • • • •

Effecten op vogels, vleermuizen en insecten. “Slachtoffers”. Zorgen over afnamen van de biodiversiteit door de komst (effecten) van de windmolens/ Wat zijn de effecten op het de natuur (planten en dieren) in zijn algemeenheid? Effecten voor de biologische landbouw. Bv. Effect op insecten? Effecten op gewassen onderzoeken. Overprikkeling gewassen door slagschaduw Hebben de funderingen van de windmolens effecten op het grond- en drinkwater (standen en stromingen)? Wat zijn de effecten op luchtstromingen? Bv. Vorst op hoogte die door de molens naar beneden wordt verplaatst en mogelijk gevoelige planten “raakt”. Meerder keren benoemd.

Algemeen • • • • • • • • • • • • •

De weerstand is niet zozeer de windmolens maar de optelsom van alle activiteiten is teveel. “Draagvermogen” van het landschap wordt overschreden. Liever 10 windmolens dan één megastal. Lasten en lusten goed verdelen onder de bewoners (compensatie). Meerdere keren benoemd Uitklapbare windmolens. Die in de grond zitten. Bij voldoende wind komen ze uit de grond, en klappen uit. Bij onvoldoende wind verdwijnen ze weer in de grond. Onrendabele (landbouw) percelen eerste inzetten. Geen lampen op de windmolens (rode knipperlichten). Windmolens groen en/of blauw maken zodat ze minder opvallen. Overprikkeling (?) slagschaduw versus gezondheid. Effecten van slagschaduw in zijn algemeenheid. Hou rekening met de situering ten opzichte van woningen. Zorgen de windmolens voor bouwbeperkingen beperkingen (woningen en bedrijven)? Onderzoek alternatieven. Andere (betere) keuze maken in ons dagelijks gedrag ten aanzien van voeding. Meer seizoensgebonden groente eten bv. Dit is beter voor het klimaat. Geluidsoverlast én de cumulatie met geluid van de snelweg A 73.

Tafel Landbouw 3 april • • • • • • • •

Het plaatsen van windmolens gaat ten koste van landbouwgrond (grondeigenaar) Grubbenvorst “zit vol”: in zijn algemeenheid en claims op grond in de buurt. Grubbenvorst het schrobputje Windmolens in bos plaatsen: door grondeigenaren en algemeen Bedrijf biedt optie om windmolens bij glastuinbouwbedrijf te plaatsen Beperking van het gebruik van landbouwgronden bij ijsvorming; veiligheid mensen op terrein en op openbare wegen Hoogheide: er is sprake van langdurige pachtcontracten; pacht door ondernemers in het gebied; beschikbaar houden voor langdurig gebruik door telers en eventueel kwekersmolens? Hoogheide: geen zon in gebied (opnemen in pachtcontract) Beschikbaar blijven van water in het gebied (door buffering / putten); elektrisch beregenen; druppel bevloeiing

6 april • • • •

Alternatieve opstelling; zie tekening, ook in Houthuizerbos Niet blij met zich op windmolens; overal waar je kijkt is lichtvervuiling Dorpsraad Grubbenvorst: te veel nu weer windmolens in dit gebied. De boomkwekerij is een unieke tak. Gemeente draait deze de nek om. Ongehoord voor een agrarische gemeente

13 april • • • • • • •

Heb grond in het gebied en verpacht dit aan boomkweker: hoe het beste te handelen?; eventueel bereid mee te participeren Windmolens langs bosrand of spoorlijn; daardoor maximalisatie van windmolens Schrobputje / leefbaarheid Geluid Luchtkwaliteit Nu ook visuele hinder Wel de lasten maar geen lusten

Tafel Gesprek met Thijs Kuipers Wethouder Gezonde en duurzame leefomgeving 3 april • • • • • •

• • • • • • •

• • • • •

Belangrijk dat er in de buurt ook draagvlak is o Ook belangrijk dat de winst naar het gebied gaat We kunnen door de verschillende ontwikkelingen geen kant op o Veiling staat niet op de kaart Windenergie levert niets op vanwege productiekosten o Dit verdien je niet terug in 30 jaar Impact windmolens ongezond o Mogelijkheden kleine windmolens / zonneweides? Belangrijke waarde is het (authentiek) landschap o Windmolens zijn horizonvervuiling Belangrijk: weten wat we kunnen verwachten o Wat doen windmolens met de bedrijvigheid? o Wat doen windmolens met de woningwaarde? Andere technologieën in de gaten blijven houden Waarom niet wachten op ge geluidsnormen? o Infrasone-geluid belangrijkste punt Waarom hier? Landschap is belangrijk (Maasoever) Hoe zit het met wind- vs zonne-energie? o Laten we kostbare grond niet verkwanselen Hoeveel van het energieverbruik wordt door windmolens opgewekt? Het is belangrijk dat de jeugd de toekomst heeft hier o Nu geen woningbouw o Geen voorzieningen Mogelijkheden energiegemeenschappen (gemeente/gebruikers/verbruikers)? o Anders wordt de kabel niet volledig gebruikt? Gezondheid belangrijk o Zorgen over infrasone geluiden. Wat doet dit met de gezondheid over 10 jaar? Wat gebeurd er bij schade? Wanneer vindt de besluitvorming plaats? Een goed proces is belangrijk o Niet te snel o Hoe belangrijk is dit wat nu opgehaald wordt?

6 april • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Communicatie voortraject kon beter Wat levert het op en wat zijn de consequenties? Gezondheid is belangrijk (dit ivm geluid en slagschaduw) Natuurbehoud Woningwaarde Hoe zit het met de gezondheid van werknemers? Hoe zit het met woningrecht? Rust en ruimte zijn belangrijk Windmolens vs toerisme? Jammer van de kwekersgrond. De vervuiler betaalt (gebied van de windmolens nu gebruikt geen energie) Hoe is de situatie wanneer in twee gebieden de winmolens landen? o Infrasone geluiden Bij gezondheidssessie graag ook ervaringen van ervaringsdeskundigen (mensen die ook dichtbij wonen) Hoe zit het met gevaarlijke stoffen windmolen (olie) / verspreiding bij ongevallen? Hoe duurzaam is een windmolen? Is het te recyclen? Wat houd bij plaatsing van winmolens aan toerisme over? Alles blijft in dit gebied landen Waarom wordt er naar dit gebied gekeken?

13 april • • • • •

•

Hoe omgaan met “pieken” in het geluid? Bekijk mogelijkheden transponder-ontvanger (verlichting aansturen) Teveel ontwikkelingen in het gebied ten koste van landschap Waarom hier windmolens plaatsen? o Waarom geen windmolens in Groningen of op zee? Er moeten keuzes gemaakt worden o Teveel opstapeling in het gebied. Er is al geluidsoverlast en slechte luchtkwaliteit. Met winmolens dadelijk ook nog het uitzicht weg. o Leefbaarheid een belangrijke waarde. Niet tegen windmolens, maar wel de opstapeling (wat gaat er dan weg?) Hoe zit het met veiligheid bij brand wanneer er zonnepanelen op het dak zitten? (vraag staat los van de windmolens).