Bijdrage 1e termijn begroting Vur iederien

Vur iederien

Bijdrage van: John Agendapunt nr.: 1 Onderwerp: Raadsvergadering d.d. 11-11-2025

1. Voorstel tot het vaststellen van de Begroting 2026 inclusief Meerjarenbegroting 2027-2029. Voorzitter, Laat ik net als andere jaren beginnen om namens de Fractie Vur iederien onze complimenten en dank uit te spreken aan het college en alle betrokken ambtenaren. Wat ons betreft is het nog inzichtelijker, duidelijker dan voorgaande jaren en daarnaast zeker zo belangrijk realistisch en gezien de a.s. verkiezingen met een nieuwe raad en een nieuw college behoudend maar daar waar nodig ook ambitieus. Bovendien is hetgeen als kader is meegegeven door de raad ook terug te vinden in de begroting. We willen de hoofdstukken zoals ze in het programmaplan staan 1 voor 1 behandelen. Maar voorzitter ik kan feitelijk al voor die aftrap melden dat wij zeer te spreken zijn over deze begroting. We zetten voort wat goed gaat, we pakken aan wat minder goed gaat, we onderhouden daar waar het nodig is en investeren daar waar het (tenminste volgens ons) moet. Dat we daarnaast ook nog reserveringen kunnen doen, het EV aan kunnen vullen en voor het nieuwe college financiële ruimte scheppen voor nieuw beleid maakt eigenlijk dat wij feitelijk alleen wat aandachtspunten te melden hebben. Hebben we dan niet kritisch gekeken? Naar onze mening wel! a.

Vitale kernen, Hier zijn en blijven voor ons de vrijwilligers in de breedste zin van het woord het cement in de samenleving en moeten we daar dus zuinig op zijn. Denk mee en denk in kansen bij initiatieven van onderuit. Dat is minstens zo belangrijk als de financiële ondersteuning. Wat ons betreft is leefbaarheid ook meer dan alleen die vrijwilligers maar spelen ook de ondernemers daar een belangrijke rol in. Ze zorgen voor werk en steunen vaak het verenigingsleven. Ook het bouwen van woningen in alle kernen is van evident belang voor die leefbaarheid. Het voorliggende Volkshuisvestingsplan ziet er goed uit en gaat ons daar zeker bij helpen

b. Een sterke sociale basis, Preventie is en blijft hier de kern maar zeker ook de verantwoordelijkheden van ouders, waarmee we willen zeggen dat niet alles op de schouders van de overheid moet komen te liggen. Laten we die inwoners de zorg bieden die het echt nodig hebben, maar proberen te voorkomen dat we gaan pamperen en betuttelen. De stijgende zorg en zeker de jeugdzorgkosten baren ons wel zorgen. Kan de WH iets meer duiden hoe we grip op die kosten, we worden hier ook graag regelmatig over bijgepraat/op de hoogte gehouden. De ontwikkeling met Onze Loods is een mooi voorbeeld van doorpakken en die doelgroep niet in de kou laten staan. Het vaak genoemde : Er mag niemand tussen de wal en het schip vallen weten we in HadM al jarenlang te voorkomen. Complimenten daarvoor c. Een natuurlijk en vitaal landelijk gebied, De omgevingsvisie is een belangrijke in deze. Het is en blijft een visie maar wat er staat, dat staat er maar uiteindelijk zijn de omgevingsprogramma’s meer bepalend. Voor nu geeft dat wat er voorligt wat ons betreft te veel onzekerheden richting toekomstperspectief, zeker richting ondernemers, die onzekerheid moeten we hoe dan ook weg nemen. Tegelijkertijd zijn wij ervan overtuigd dat we allemaal dezelfde stip op de horizon hebben en zo lang we er samen maar over in gesprek blijven en ook echt luisteren naar elkaar, gaan we daar samen uitkomen.

Op naar een landelijk gebied waar landbouw, natuur, wonen, ondernemen en recreatie in balans zijn. Wij blijven denken en handelen vanuit vertrouwen waarbij het gebruiken van het gezond boerenverstand dat zal vergemakkelijken. Wel 1 opmerking nog : Daar waar we lezen dat men de bedrijven op de juiste plaats wil hebben is dat een mooie gedachte maar stellen wij ons , en het college, de vraag of dit niet meer wensdenken is dan realisme?! d. Duurzaam HadM, We zijn blij dat we na de pittige en te vaak niet sjieke discussies over de windmolens hier als raad een weg zijn ingeslagen om dit pro-actief en constructief op te pakken. Samen op weg naar een betaalbaar en realistisch pad naar een energie neutraal HadM. We realiseren wat mogelijk is en waar draagvlak voor is en het hoeft niet allemaal in 1 keer gerealiseerd te worden. Goed om te zien hoe de werkgroep daar meters heeft gemaakt en we nu breder en verder kijken dan die windmolens (wat ook kan als er geen windmolens staan(-‘

e. Een toekomstbestendige en innovatieve economie, Voor ons blijft gelden: We moeten eerst het geld verdienen voordat we het uit kunnen geven en daarvoor heb je een gezonde economie nodig. Moet dan alles wijken voor die economie? Nee, we moeten denken in WAARDE. Ook omdat we veel willen en moeten op de beschikbare grond, zullen we kritisch moeten kijken wat we waar willen laten landen en waar we kunnen sturen. Wij geloven vooral ook in de kracht van innovatie van en door onze ondernemers. Laten we die innovatie stimuleren en niet afremmen door extra regels, beperkingen maar ook hier denken in kansen en mogelijkheden en vertrouwen hebben in de sector. Vergeet niet dat die ondernemers dat niet alleen echt willen maar ook moete om toekomstbestendig te zijn en bestaansrecht te hebben. f.

Arbeidsmigratie en integratie, Met het aan te passen/nieuwe arbeidsmigrantenbeleid zijn we wat ons betreft echt goed bezig. Niemand wil meer clustering en grote huisvestigingslocaties. Deze mensen komen hier om te werken, om geld te verdienen en verdienen net als eenieder goede huisvestiging en goede arbeidsvoorwaarden. Die arbeidsmigranten die permanent willen blijven en al langere tijd in HadM verblijven hebben dezelfde rechten en plichten als de inwoners van HadM. De goede en heldere presentatie op 21 okt. (complimenten aan het team) geeft hier een duidelijke en uitvoerbare richting aan. Dit alles niet omdat het moet vanuit de regelgeving maar gedacht vanuit fatsoen en vanuit het respect hebben voor elkaar.

g. Een gezonde, duurzame en ondernemende gemeentelijke organisatie, We zijn echt goed meegenomen door de organisatie om te laten zien hoe hard men bezig is zaken te verbeteren. Handelen vanuit de bedoeling, meedenken wat men buiten wil, denken in kansen en mogelijkheden. Gaat alles nu goed ? Nee! Gaat het al stukken beter? Ja! Zijn we er dan? Nee. Komen we er dan wel ? ja, dat is onze stellige overtuiging en van ons uit blijft de directie het vertrouwen behouden. Niet wij maar juist buiten moet men merken dat het echt beter gaat.

Onze financiële situatie is solide al hebben we enige zorgen over het dalen van de solvabiliteit ratio. Deze laat sinds 2025 43%, een daling zien naar 2029 van 31% waar 33% onze norm/eis is. Ziet het college hier nog mogelijkheden deze terug te brengen naar 33%? Voorzitter, Zoals in het begin al aangegeven zijn wij enthousiast over deze begroting en heeft u ook weinig tot geen vragen voorbij horen komen. We zien in, en voor nagenoeg elke kern bouwputten of bouwplannen, we zien nieuwe scholen of concrete plannen voor nieuwe scholen, we zien in diverse kernen verbouwde en of nieuwe mfa’s of concrete plannen daarvoor, we zien aangepaste sportterreinen of plannen daarvoor, we gaan de goede richting op mbt burgerparticipatie met hopelijk als uiteindelijk resultaat een burgerberaad of zelfs een burgerparlement. Wij durven te stellen dat we goed hebben doorgepakt deze periode en dat deze begroting die goede ingeslagen weg voortzet. Tot zover in de 1e termijn

2. Voorstel tot het vaststellen van de Najaarsrapportage 2025 Een duidelijk overzicht met een mooie positieve ontwikkeling mbt het begrotingssaldo. De afgelopen jaren hebben we als fractie steeds gewezen op het doorschuiven van budgetten en dan zeker mbt het budget voor de adviesraad toerisme (is denk ik niet de juiste naam maar neem aan dat het college weet wat ik bedoel). Daar werden de budgetten met fors bedrag doorgeschoven naar het volgende jaar wegens een gebrek aan initiatieven. Dit is niet terug te vinden in alle overzichten. Wellicht kan de verantwoordelijke WH toelichten wat de status en de toekomstplannen van deze adviesraad zijn aangezien toerisme, net als de agrarische sector, van groot belang is binnen onze gemeente? Wij hebben hier geen verdere op- en/of aanmerkingen en kunnen instemmen met voorliggende najaar rapportage.