Bijdrage 1e termijn begroting Perspectief

De visie van Perspectief op de begroting Perspectief staat voor een goede toekomst voor de kinderen en kleinkinderen van Horst aan de Maas. Als we dat met elkaar willen verwezenlijken hebben we ambitie nodig. Tegelijkertijd moeten we kritisch met onze financiën omgaan gezien de uitdagingen die er spelen en mogelijke tekorten in de toekomst. We noemen een aantal punten uit deze begroting:

•

Het is belangrijk de kernen van onze gemeente levendig en toekomstbestendig te maken met genoeg sociale cohesie. Kunst, cultuur, sport en participatie moeten beter verankerd worden in de begroting om sociale cohesie te versterken. We moeten zorgen dat jongeren zich thuis voelen in hun dorp en ook hier kunnen blijven wonen. We vragen ons af hoeveel van de 250 nieuwe woningen per jaar echt betaalbaar gerealiseerd kunnen worden en of de extra middelen niet alleen gebruikt worden voor doorstroom en levensloopbestendige woningen. Zoals de afspraak van 30% sociale huur moeten ook hier scherpe afspraken gemaakt worden om Horst aan de Maas betaalbaar te houden voor jongeren die heel graag hier willen blijven.

•

Wat ons betreft valt er nog veel te halen op het gebied van verkeersveiligheid. Er wordt veel te hard gereden, er zijn maar beperkte OV mogelijkheden en de fietser is nog altijd ondergeschikt aan de auto. Bij projecten als het station en de Westsingel is het college gegaan voor dure projecten waar volgens ons veel geld bespaard zou kunnen worden met goedkopere alternatieven. Gelukkig wordt er volgens deze begroting eindelijk kritischer gekeken om geld te besparen. We zijn blij dat de snelheid omlaag gaat op verschillende plekken en er meer ruimte komt voor de fietser. We missen aandacht voor de toegankelijkheid voor rolstoelen en scootmobielen.

•

Er is duidelijk structureel meer geld nodig op het sociaal domein, kijkend naar de overschrijdingen van de begroting van vorig jaar. Er is sprake van vergrijzing, inflatie en personeelstekorten waar we rekening mee moeten houden. Professionele zorg is vooral beschikbaar voor de meest kwetsbaren en verder ligt de nadruk op preventie en de sociale omgeving. Hierbij is er een risico dat mensen buiten de boot vallen en later alsnog zorgen voor hogere kosten.

•

Goed dat er extra middelen voor armoedebestrijding worden vrijgemaakt. Ook vinden we het goed dat Horst aan de Maas een eigen sociale werkplaats heeft gecreëerd. Tegelijkertijd hebben we verschillende keren onze zorgen geuit of hierbij

de juiste financiële keuzes zijn gemaakt vanwege de dure locatie van Onze Loods en of dit geld niet zorgvuldiger besteed had kunnen worden in het sociale domein, kijkend naar de uitdagingen. •

Op het gebied van natuur moet er nog veel gebeuren en er moeten nog veel plannen uitgewerkt worden, zoals een biodiversiteitsplan. Er gaat geld naar ontwikkelingen zoals de Peelbergen, Vierwaarden, Greenport en het Kasteelpark, waar de focus helaas niet genoeg op natuur ligt maar meer op toerisme en andere economische activiteiten. We blijven aandacht vragen voor de bescherming van ons erfgoed boven commerciële ontwikkelingen, zoals de Kasteelruïne, Kasteel Ooijen en de Krouwel, waar volgens ons fouten zijn gemaakt.

•

We moeten nu al rekening houden met de uitdagingen in de toekomst vanwege klimaatverandering. Er is aandacht voor een circulaire economie, waar wij zeker fan van zijn en we moeten hier zo snel mogelijk mee beginnen. Er zijn ambities voor energiebesparing, lokale opwekking en klimaatadaptatie, waarbij we voorzichtig op koers liggen voor 2050. Tegelijkertijd liggen de lasten van de klimaattransitie te veel bij de samenleving als geheel en zijn er geen gerichte heffingen voor de grootste vervuilers. De verhoogde afval- en rioolheffingen raken vooral inwoners en kleine bedrijven, niet de grotere industrie.

•

De gemeente wil horeca en winkels zo veel mogelijk centreren om leegstand te voorkomen. Wij zouden graag ook kleine buurtwinkels willen als een ontmoetingsplek en een schakel tussen de lokale boer en inwoner, terwijl deze allemaal verdwijnen.

•

Er is budget voor de landbouwtransitie, waarbij vooral gekeken wordt naar wie stopt en naar innovatie van de blijvers en hoe deze bedrijven passen tussen alle andere ontwikkelingen. Wat ons betreft is er nog te weinig aandacht voor de transitie naar duurzame landbouw in combinatie met toerisme of natuurbeheer, zodat goede verdienmodellen worden gecreëerd ondanks een lagere productie.

•

De gemeente blijft investeren in toeristische attracties gericht op mensen van buiten onze gemeente, zoals Grandorse en Toverland, terwijl deze ten koste gaan van de natuur en overlast veroorzaakt voor de lokale omgeving.

•

Er worden goede stappen gezet op het gebied van arbeidsmigratie door nieuwe afspraken en ook op de doorstroomlocatie gaat het goed. Hoewel in de begroting wordt geschetst dat de Uitgangspuntennotitie een stevige basis met duidelijke richting is, zijn er juist nog veel onduidelijke kaders waar nog flink aan gewerkt moet worden. Ook is er nog onduidelijkheid over de afspraken van de doorstroomvoorziening met het COA. Er zijn nog geen nieuwe contracten met het

Gilde wat betreft inburgering. De begroting heeft dus een hoop onzekerheden wat betreft dit thema. •

Er zijn hoge personeelskosten maar dat is verdedigbaar omdat veel in eigen beheer gedaan wordt. Het is goed om kennis in eigen huis te hebben en daar in te investeren. Wij denken dat er tijd en middelen bespaard kunnen worden door goede burgerparticipatie, openheid en informatie. Wanneer er vooraf duidelijke communicatie en inspraak is voorkomen we dat ambtenaren veel tijd moeten besteden aan vragen, procedures, WOO, onderzoeken en voorkom je het uitstellen van projecten. Goed dat er bijzondere aandacht is voor sociale veiligheid en de ondersteuning van kwetsbare groepen.

Zoals elk jaar weten we dat er in de toekomst een financieel lastige periode aan gaat komen. Daarom wordt er bij deze begroting relatief veel geld in de reserves gestort. Dat is goed, maar tegelijkertijd gaat te weinig ambitie ons in de toekomst juist weer problemen opleveren. Wij vinden dat we echt kritischer moeten kijken naar de uitgaven en niet alleen zéggen dat we de kosten afwegen tegen de verwachte maatschappelijke waarde, maar ook echt kiezen voor het welzijn van onze inwoners boven pure economische groei en prestigeprojecten. Wij vinden dat er in deze begroting helaas toch te vaak weer gekozen wordt voor economische belangen boven sociale en ecologische belangen, waarmee we de kinderen en kleinkinderen van Horst aan de Maas niet genoeg vooruit helpen richting een goede en zekere toekomst.