19 Initiatiefvoorstel BVNL Gooi die luiken open

Initiatiefvoorstel BVNL Horst aan de Maas

22-12-21

“Gooi die luiken open”! BVNL Horst aan de Maas gaat graag naar de inwoners en ondernemers toe. Deze manier van politiek bedrijven gelooft in een democratie die van onderop wordt opgebouwd. Met dit initiatiefvoorstel ‘Gooi die luiken open’ willen we de beurt aan onze inwoners en ondernemers geven maar ook nog beter samenwerken met onze dorpsraden. Met zes van ‘top-down naar bottom-up’ voorstellen willen we meer directe invloed realiseren voor de inwoners en ondernemers van alle 16 kernen. Het is bij het implementeren van dit initiatiefvoorstel van belang dat vooraf een duidelijk kader wordt gegeven over waar bewoners en ondernemers over kunnen stemmen, besluiten en praten. Dit om (nieuwe) teleurstellingen in de politiek in zijn algemeenheid te voorkomen. Eén: In 2022 niet alleen stemmen op personen en partijen, maar ook op onderwerpen. Als eerste voorstel aan de gemeenteraad doen wij de suggestie om bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022, bij wijze van experiment, een pilot uit te voeren in een aantal kernen met themastemmen. Er kan dan niet alleen op een politieke partij of persoon gestemd worden, maar tegelijk ook op een aantal onderwerpen. Op een lijst komen onderwerpen of stellingen te staan, die bewoners bezighouden, zoals ‘verkeersveiligheid’, ‘sportvoorzieningen’, ‘openbaar groen’, ‘overlast in de wijk’.

Hier kunnen ze op stemmen via een formulier, website of een van de digitale middelen die hiervoor geschikt zijn. De onderwerpen worden in samenspraak met de gemeenteraad geformuleerd en aan de voorkant communiceren we duidelijk wat er gebeurt met de opbrengst na de verkiezingen. Na de gemeenteraadsverkiezingen komt er een evaluatiemoment om te bezien of het themastemmen kan worden uitgebreid. De bevolking heeft zo directe invloed op de agenda van de politiek. Twee: Burgertops met afrondend een burgerbesluit. Er zijn in ons land al vele burgertoppen. Bij een burgertop worden burgers bij elkaar geroepen om belangrijke thema’s in de dorpen te bespreken. Nu zijn dorpsraden in onze gemeente niet nieuw, maar hebben wij nog geen burgertop in Horst aan de Maas. Met enige regelmaat stroken de uiteindelijke beleidsbeslissingen niet met hetgeen de burgers hebben ingebracht. Daarom dienen burgertops afgesloten te worden met een (dwingend) burgerbesluit. Drie: Een spiegelmoment voor de begrotingsbehandeling, onderzoek of budgetten waar burgers over beslissen kunnen worden verruimd. In veel plaatsen in Nederland (en daarbuiten) zien we burgerbegrotingen ontstaan. In de meeste gevallen, zoals ook in Horst aan de Maas, zou het gaan om een (klein) gedeelte van de gemeentebegroting, waarover de inwoners beslissen. Soms is dat in kernen opgesplitst, soms

gaat het om de hele gemeente. Inwoners dienen voorstellen in of dragen voorstellen aan, en via een stemming wordt bepaald welke voorstellen worden uitgevoerd. Omdat de signalen inzake bestedingen van de budgetten zeer positief zijn, stellen wij voor om te onderzoeken of we de budgetten kunnen vergroten en burgers daarbij de begroting te laten blijven vaststellen. Daarnaast willen we onze burgers in de gelegenheid stellen om ruim voor het vaststellen van de jaarlijkse begroting te reflecteren op de begrotingsplannen. Er komt daardoor dialoog tussen bestuur en samenleving. Als politiek en bestuur teveel gaan afwijken, zeker als zij dit doen zonder gegronde motivatie, zal de kiezer dit ongetwijfeld betrekken bij het uitbrengen van zijn / haar volgende stem. Als de dialoog over de afwijkingen zorgvuldig gebeurt, draagt dit bij aan het vertrouwen in de politiek. Vier: Een burgerjury. Het zou mooi zijn als al onze inwoners en ondernemers van Horst aan de Maas voelen dat zij echt gehoord worden. Daarom zou het een goede intentie zijn om burgers mee te laten beslissen. De oordelen en adviezen van burgers kunnen meegenomen worden in nieuw beleid. BVNL Horst aan de Maas pleit voor het instellen van een burgerjury. De leden van de burgerjury gaan het beleid van het college beoordelen.

Ons voorstel is dat die burgerjury bestaat uit 50 inwoners, die een afspiegeling vormen van onze samenleving. Vijf: Inspraak via app. Een andere manier om burgers veel meer directe invloed in hun dorpen te geven, is inspraak via app. BVNL Horst aan de Maas zou graag zien dat de gemeente via een speciale app bewoners een pushbericht stuurt als het hun mening wil weten over bijvoorbeeld speelvoorzieningen of de herinrichting van een straat. Zes: De ‘omgekeerde toets’, denken vanuit de leefwereld. De luiken open. Een moderne overheid werkt aan een ambtelijke organisatie die ramen en deuren open heeft staan. Ambtelijke medewerkers werken niet vanuit procedures en regels, maar zetten het maatschappelijk vraagstuk centraal. Dat doen zij in samenspel met de betrokkenen in de samenleving: de aanvrager van een vergunning, het bestuur en de leden van een sportvereniging, de beheersers van de buurtwhatsapp of de ondernemersvereniging van het berdrijventerrein. Op een vraag alleen met een schamel ‘nee, dat kan niet’ antwoorden, is niet voldoende. Inzicht krijgen in de onderliggende vraag, betrokkenen bijeenbrengen, samen buigen over de oplossing, goede communicatie, ruimte maken voor maatwerk, meedenken en meebesturen, actief communiceren; dat zijn de kenmerken van een moderne organisatie. In bijvoorbeeld de gemeente Heerhugowaard wordt het begrip ‘omgekeerde toets’ al gebruikt.

Hier wordt onder verstaan dat niet de regels centraal staan, maar het vraagstuk dat opgelost moet worden. Niet de systeemwereld, maar de leefwereld. Dat zal voor een regel gestuurde organisatie een omkering van jewelste zijn. Het betekent dat medewerkers soms voorstellen doen die buiten de regels vallen, maar die het vraagstuk wel pragmatisch oplossen. Niet langer meer de geldende regels in het eigen afgebakende domein afvinken, maar kijken naar wat er nodig is om alle 16 kernen van Horst aan de Maas en haar burgers/ondernemers vooruit te helpen.

De raad van de gemeente Horst aan de Maas, gelezen het initiatiefvoorstel van BVNL Horst aan de Maas, besluit:

1. We laten kiezers bij de gemeenteraadsverkiezing 2022, bij wijze van experiment, niet alleen stemmen op personen en partijen, maar ook op onderwerpen. Dit via een pilot in een aantal kernen/wijken stemmen op thema’s; 2. Voor de kernen - belangrijke thema’s gaan we middels burgertops voorleggen aan de bevolking. Om de inbreng van de bevolking recht te doen, dienen burgertops afgesloten te worden met een (dwingend) burgerbesluit. 3. Te onderzoeken of we de budgetten kunnen vergroten en burgers daarbij de begroting te laten blijven vaststellen; 4. Stel burgers in de gelegenheid om ruim voor het vaststellen van de jaarlijkse begroting te reflecteren op de begrotingsplannen; 5. Stel een burgerjury in die het beleid van het college gaat beoordelen; 6. Geef bewoners meer directe invloed in hun kern door inspraak via de app; 7. Gooi de luiken open, ontwikkel een ‘omgekeerde toets’, waar niet de regels centraal staan, maar het vraagstuk dat opgelost moet worden;

8. Geef vooraf een duidelijk kader over waar bewoners over kunnen stemmen, besluiten en praten. Dit om (nieuwe) teleurstellingen in de politiek in zijn algemeenheid te voorkomen.

Imke Emons BVNL Horst aan de Maas Horst aan de Maas, 16 december 2022