09a rv Strategische Visie
Tekst van het document
Raadsvoorstel stuknummer: 26.0000137
Raadsvoorstel onderwerp
RV Vaststellen Strategische visie Regio Noord-Limburg 2045
datum raad
10 maart 2026
portefeuillehouder
Ryan Palmen
bladnummer 2026.021 agendapunt
9
behandeld door
Voorstel De Strategische visie Regio Noord-Limburg 2045 vast te stellen. Aanleiding In 2024 heeft het adviesbureau & Van de Laar onze regio tegen het licht gehouden. Gevraagd was om een advies te geven over de structuur/organisatievorm die het beste past bij de ontwikkelingsfase waarin onze regio zich bevindt. Daarbij is nadrukkelijk ook gekeken naar de eerdere strategische visie (de Gezondste regio) en de samenwerkingscultuur. Het advies van Bureau & Van de Laar heeft u vorig jaar ontvangen. Ten aanzien van de structuur werd geadviseerd om de samenwerking verder vorm te geven in een gemeenschappelijke regeling. Ten aanzien van de samenwerkingscultuur werd geadviseerd deze te versterken. Niet alleen door een formele en daarmee minder vrijblijvende samenwerkingsstructuur met elkaar aan te gaan, maar óók door te werken aan een visie waarin de acht samenwerkende gemeenten zich kunnen herkennen. Daarop is de regio in 2025 een proces ingegaan waarin gewerkt is aan de oprichting van de Gemeenschappelijke Regeling Regio Noord-Limburg per 1 januari 2026 en aan de herijking van de strategische visie van de Regio Noord-Limburg. Op basis van een in het voorjaar van 2025 opgestelde startnotitie hebben meerdere gesprekken met de regionale raadswerkgroep plaatsgevonden, heeft er een regionale bijeenkomst voor gemeenteraadsleden plaatsgevonden en zijn lokale themabijeenkomsten georganiseerd.
U bent u in de gelegenheid gesteld op de inhoud daarvan te reflecteren. Uw raad heeft hier geen gebruik van gemaakt. Vorenstaand proces heeft geresulteerd in deze geactualiseerde regiovisie die nu aan alle gemeenteraden van de Regio Noord-Limburg ter vaststelling wordt aangeboden. Het proces om te komen tot vaststelling van deze geactualiseerde regiovisie staat onder druk vanwege de samenhang met de opgerichte nieuwe entiteit (GR Regio Noord-Limburg), de behoefte aan een uitvoeringsprogramma en de op de visie gebaseerde ontwerp-begroting voor de GR die moet worden aangeboden in april 2026. Daarnaast vraagt het Rijk een regioplan in het kader van het Nationaal Programma Vitale Regio’s. In het gezamenlijk proces is afgesproken dat de vaststelling vanwege vorenstaande redenen nog moet plaatsvinden voor de verkiezingen. Doordat de raden op hun verzoek uitstel hebben gekregen voor een reactie tot 1 december 2025 en de laatste regionale raadswerkgroep op 18 december 2025 heeft plaatsgevonden, heeft de vertaling van de startnotitie met inachtneming van de opmerkingen van de raden naar de geactualiseerde visie in een kort tijdsbestek moeten plaatsvinden.
Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst
Postbus 6005 / 5960 AA Horst
T 077 – 477 97 77
F 077 – 477 97 50
Pag. 2 van 4
vervolg raadsvoorstel
Wat het college betreft geeft deze geactualiseerde visie een te abstract beeld van waar we naartoe willen en te weinig richting welke keuzes we daarin willen maken. Ook worden een aantal thema’s niet concreet genoeg genoemd, zoals het thema Veiligheid en hoe om te gaan met het vraagstuk arbeidsmigratie, terwijl dat juist thema’s zijn die voor onze gemeente belangrijk zijn om in regionaal verband voort te zetten dan wel beter op te pakken. Wij beseffen dat de Regiovisie een document op hoofdlijnen is, maar vinden als college dat er zeker nog een slag te maken is in welke ambities en opgaven we nastreven. Dit onderstreept voor het college het belang van een zorgvuldig en gezamenlijk opgesteld uitvoeringsprogramma, waarin prioritering en lokale differentiatie expliciet worden gemaakt. Duidelijk moet beschreven worden welke maatregelen daarvoor nodig zijn, hoe we dit vormgeven en met welke prioriteit (focus) dit wordt uitgewerkt. Nu de gemeenteraden nadrukkelijk in het proces van de totstandkoming van deze visie betrokken zijn, de visie nog uitgewerkt zal worden in een uitvoeringsprogramma en het Rijk een regioplan vraagt in het kader van het Nationaal Programma Vitale Regio’s, biedt het college de gemeenteraad deze Regiovisie aan om zich erover uit te spreken.
Beoogd resultaat Dit document vormt het door de gemeenteraden in Noord-Limburg geformuleerde toekomstperspectief en daarmee het bestuurlijk vastgestelde kader voor de Regio Noord-Limburg. Op basis van dit document vindt de meerjarige programmering in het regionaal uitvoeringsprogramma plaats. De daarin opgenomen activiteiten dienen in samenhang bij te dragen aan het in deze regiovisie beschreven toekomstbeeld. Het draagt bij aan de herkenbaarheid van onze regio en haar specifieke opgaven en vormt niet alleen voor de deelnemende gemeenten, maar ook voor andere overheden en maatschappelijke partners een inspirerend perspectief waaraan zij bij kunnen dragen. Argumenten 1. Een (groeiend) aantal opgaven vraagt een gezamenlijke aanpak van de regiogemeenten. Op thema's als wonen, energie, ruimte, mobiliteit, maatschappelijke zorg, jeugd, economie heeft iedere gemeente nadrukkelijk een eigen taak en verantwoordelijkheid maar tegelijk zijn we daarin het meest effectief als we hier in regioverband gezamenlijk optrekken en ons beleid met elkaar en op elkaar afstemmen. Zo zijn we ook voor de provincie en het Rijk een sterkere gesprekspartner en samenwerkingspartij. Dat is noodzakelijk omdat veel van onze opgaven beïnvloed worden door provinciaal en rijksbeleid en omdat provincie en rijk ook steeds vaker de regio in plaats van de gemeente als eerste aanspreekpunt kiezen.
De beide Regio Deals, het Nationaal Programma Vitale Regio's en de regionale Investeringsagenda hebben dat aangetoond. 2. Onderlinge afstemming en gezamenlijk werken aan belangrijke opgaven van onze regio veronderstelt een gezamenlijk, bestuurlijk gedragen toekomstbeeld. Daarnaar verwijst ook het advies van Bureau & Van de Laar. Het is van wezenlijk belang dat iedere gemeente in de Regio Noord-Limburg zichzelf kan herkennen in de regiovisie. Niet alleen in de beschrijving van waar onze regio voor staat, onze onderscheidende kenmerken en kwaliteiten, maar ook in de opgaven waarvoor wij ons in de toekomst gesteld zien. Zo kan iedereen zich met overtuiging inzetten voor de doelen van de regio. Daarom zijn alle gemeenteraden vanuit hun kaderstellende taak en verantwoordelijkheid betrokken geweest bij de totstandkoming van deze visie en bent u als raad in de gelegenheid gesteld om uw
Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst
Postbus 6005 / 5960 AA Horst
T 077 – 477 97 77
F 077 – 477 97 50
Pag. 3 van 4
vervolg raadsvoorstel
zienswijze op de startnotitie te geven. De inbreng van alle raden heeft geresulteerd in de Strategische visie Regio Noord-Limburg 2045. Kanttekeningen 1. Het belang van de regio als geheel kan soms niet geheel samenvallen met het eigen lokale belang. Zoals gezegd hebben we als regiogemeenten nadrukkelijk een eigen taak en verantwoordelijkheid op de thema’s die deze regiovisie omvat. Gezien de (accent)verschillen in kwaliteiten, kenmerken en opgaven die we binnen onze regio en in deze regiovisie onderkennen zal iedere in de samenwerking deelnemende gemeente soms wat meer en soms wat minder profijt hebben van specifieke beleidskeuzes die in regionaal verband worden gemaakt. Voor de bestuurskracht van de regio is het belangrijk dat we als gemeente steeds op een gezonde manier het lokale belang afwegen ten opzichte van het belang van de regio én vice versa. In deze afweging zou het uitgangspunt steeds moeten zijn “wat goed is voor de regio, is ook goed voor ons”. Deze regiovisie bindt ons wel maar biedt genoeg ruimte voor een lokale invulling. 2. Het college constateert dat de visie op enkele punten te abstract is en dat niet alle lokale accenten hierin even sterk terugkomen. Dit onderstreept voor het college het belang van een zorgvuldig en gezamenlijk opgesteld uitvoeringsprogramma, waarin prioritering en lokale differentiatie expliciet worden gemaakt.
Financiële consequenties Niet van toepassing.
Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst
Postbus 6005 / 5960 AA Horst
T 077 – 477 97 77
F 077 – 477 97 50
Pag. 4 van 4
vervolg raadsvoorstel
Vervolgtraject / communicatie Indien de gemeenteraden en het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Regio Noord-Limburg daartoe besluiten kan de opvolging van de nadere invulling van de strategische visie in de vorm van een regionaal uitvoeringsprogramma onderwerp van gesprek zijn in de regionale raadsadviescommissie.
Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas, De burgemeester, {HAND1}
De secretaris, {HAND}
drs. R.F.I. Palmen
A.M.L.T. van Iersel – Purnot (MA)
Bijlagen Strategische visie Regio Noord-Limburg 2045.
Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst
Postbus 6005 / 5960 AA Horst
T 077 – 477 97 77
F 077 – 477 97 50