09a rv Erfgoedverordening HadM

Raadsvoorstel stuknummer: 22.0005807

onderwerp

Actualisatie Erfgoedverordening

datum raad

31 januari 2023

portefeuillehouder

bladnummer 2023.010

clustermanager

agendapunt

behandeld door

9

E. Joosten

Voorstel 1. Vaststellen van de Erfgoedverordening Gemeente Horst aan de Maas 2023.

Aanleiding Naar verwachting treedt de Omgevingswet op 1 juli 2023 in werking. Deze wet heeft gevolgen voor de Erfgoedverordening omdat deze verordening regels bevat over de fysieke leefomgeving. Het vaststellen van deze verordening door de Gemeenteraad is nodig om het behoud van monumenten, dorpsgezichten en archeologie juridisch te borgen. We staan onder verscherpt toezicht vanuit de provincie (IBT) als het gaat over de wijze waarop we onze wettelijke taak uitvoeren bij het (waar)borgen en het behoud van het cultureel erfgoed binnen onze gemeente. Onze huidige erfgoedverordening dateert uit 2010. Om die reden wordt dan ook vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet, onze huidige Erfgoedverordening geactualiseerd.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 4

vervolg raadsvoorstel

Beoogd resultaat Bijdrage leveren aan de borging van het erfgoed en erfgoedbeleid Argumenten 1.1. Actualisatie van de verordening is zeer gewenst. We staan onder verscherpt toezicht vanuit de provincie (IBT) als het gaat over de wijze waarop we invulling geven aan onze archeologische taken en verantwoordelijkheden en hoe we onze wettelijke taak uitvoeren bij de bescherming van onze monumenten. Met de actualisatie van de erfgoedverordening dragen we bij aan ‘de basis op orde’ en anticiperen we op de veranderende landelijke wetgeving. De huidige verordening “Erfgoedverordening Horst aan de Maas 2010” dateert uit 2010. De actualisatie hiervan volgt op de Erfgoedwet die sinds 1 juli 2016 in werking is getreden. Tevens anticipeert deze actualisatie op de invoering van de Omgevingswet die naar verwachting op 1 juli 2023 in werking treedt. De geactualiseerde verordening stelt ons in staat om gemeentelijke monumenten, archeologische monumenten, dorpsgezichten en andere cultureel erfgoed objecten beter te beschermen. De focus van de huidige verordening was beperkt tot “gemeentelijke monumenten”. Meer details over de inhoud van de wijziging zijn te vinden in de ledenbrief 2016 en ledenbrief 2021 van VNG met kenmerk respectievelijk ECSD/U201600559 en TISA/U202100777. Zie bijlage 3 en 4 van dit voorstel.

Wat actualiseren we in deze verordening ten opzichte van de verordening uit 2010: - Alle verwijzingen zijn geactualiseerd naar de juiste wet- en regelgeving. - De relatie wordt gelegd met de nieuw ingestelde commissie ruimtelijke kwaliteit. - De mogelijkheid wordt opgenomen om collecties cultuurgoederen en beschermde dorpsgezichten aan te wijzen. - De instandhoudingsplicht op gemeentelijke monumenten inclusief archeologische monumenten wordt verbeterd. - Er wordt opgenomen dat regels gesteld kunnen worden ten aanzien van de onderzoeksplicht monumenten en archeologie - De vangnetbepaling archeologie is toegevoegd. - De bevoegdheid tot toezicht is overgezet naar Horst aan de Maas. Wat hebben we nog niet gedaan: - In de verordening zijn nog geen bepalingen opgenomen ten aanzien van cultuurhistorie en landschap (de andere erfgoedcategorieën). - Artikelen 13 en 22 (vergunningplicht gemeentelijke monumenten en vangnetbepaling archeologie) hebben zoals hiervoor aangegeven een lid dat B&W nadere regels kan stellen aan de werkzaamheden dan wel het onderzoek. Het is mogelijk en wenselijk deze binnen de erfgoedverordening uit te werken. Daarom starten we in het eerste kwartaal van 2023 met een proces om tot een complete actualisatie van het erfgoedbeleid te komen, inclusief cultuurhistorie en landschap.

Dit nieuwe beleid landt vervolgens in een Erfgoedverordening die volledig toekomstproof is en in november 2023 ter besluitvorming aan uw raad zal worden aangeboden.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 3 van 4

vervolg raadsvoorstel

1.2. Overgangsfase Omgevingswet De achtergrond om nu de huidige erfgoedverordening te actualiseren ligt in het feit dat de Erfgoedverordening 2010 is ingericht als een monumentenverordening en is gebaseerd op de Monumentenwet 1988. In 2016 is de Monumentenwet echter vervangen door de Erfgoedwet. Onze 2010 versie van de Erfgoedverordening kan daarom niet onder overgangsrecht over naar de Omgevingswet. De geactualiseerde versie van de erfgoedverordening is toegeschreven naar de huidige wetgeving, zodat deze direct na vaststelling van kracht kan worden en via overgangsrecht over gaat naar het omgevingsplan. Kanttekeningen 1.1. Versnelde invoering van de verordening Het rijk en de provincie verwachten van ons om te voldoen aan de juridisch kaders met betrekking tot inhoud geven aan de erfgoed taken. Gelet op de verscherpte toezicht van de provincie is urgentie geboden bij de vaststelling van deze verordening. Hiermee maken wij vorderingen richting wegwerken van de achterstanden. Financiële consequenties Er zijn geen financieel consequenties. Vervolgtraject / communicatie Het besluit wordt gepubliceerd en ter inzage gelegd.

Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas, De burgemeester, {HAND1}

De secretaris, {HAND}

drs. R.F.I. Palmen

mr. L.M.C. Beckers

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 4 van 4

vervolg raadsvoorstel

Bijlagen 1. Bijlage 1; Erfgoedverordening Gemeente Horst aan de Maas 2023. 2. Bijlage 2: Ledenbrief VNG 2016; 3. Bijlage 3: Ledenbrief VNG 2021.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50