08d Bijlage 2 Openbare gespreksverslagen Verkenning
Tekst van het document
Openbare gespreksverslagen
Bijeenkomst Grondeigenaren – Gebied Noord (8 juni 2021) Aanwezigen: • • • • •
Negen grondeigenaren Gemeente Horst aan de Maas: Irene Peeters Rijndonk Energie: Geert Claessens Gebiedsverkenning: Frank van Bussel en Stijn van Dijck Klankbordgroep gebiedsverkenning: Henk Heldens
Toelichting Gemeente Irene Peeters van de Gemeente Horst aan de Maas geeft een korte toelichting met betrekking tot het duurzaamheidsbeleid en de ambities om duurzame elektriciteit op te gaan wekken. Belangrijke uitgangspunten voor de gemeente zijn lokaal eigenaarschap, goede inpassing in het landschap en het realiseren van koppelkansen. Het beleid voor het opwekken van duurzame elektriciteit is vastgelegd in het Kader Opwekking Duurzame Elektriciteit (KODE) dat op 15 december de gemeenteraad is vastgesteld. Het derde onderdeel van KODE zijn de energielandschappen. Vraag: Hoe wordt het totale energiegebruik van de gemeente bepaald? Is dat alle energie van de huishoudens, ook gas? Hoe zit het met de industrie? Antwoord: Het gaat over het hele energieverbruik. De ambitie van de gemeente is om ten opzichte van het energieverbruik uit 2017 ongeveer 30% minder energie te verbruiken door bijvoorbeeld isolatie van huizen. Van de 70% die overblijft wil men 30% lokaal duurzaam opwekken. De overige 70% zal van buiten de gemeente komen. Van de energie die in de gemeente wordt opgewekt is het grootste deel elektriciteit en een kleiner deel warmte. In totaal is de ambitie uitgesproken om 1050 TJ aan elektriciteit op te wekken.
Dit wil de gemeente doen met zon-op-dak en zon op reststroken (255 TJ), 75 ha middelgrote zonneweides van tussen de 5-15 ha (133TJ) en grootschalige opwek in energielandschappen met in totaal 275 hectares zon en 7 windturbines (713 TJ). Proces verkenning Frank van Bussel geeft een verdere uitleg over de gebiedsverkenning. Deze zal in november 2021 worden afgerond met een advies aan de gemeenteraad. De gemeenteraad zal dan ook een besluit nemen over een eventueel vervolgtraject en voor welke gebieden dit wordt gedaan. Vraag: is er met de komst van zonneweides ook sprake van het onttrekken van landbouwgrond? Antwoord: Irene Peeters van de gemeente Horst aan de Maas geeft aan dat prioriteit wordt gegeven aan zon-op-dak, op reststroken, etc. Echter, de opgave is groot en daarom worden zonneweides niet uitgesloten. Dit zal gevolgen hebben voor de grond die beschikbaar is voor de landbouw. Tegelijkertijd wordt gekeken naar dubbel ruimtegebruik. Er loopt bijvoorbeeld een pilot met het telen van blauwe bessen onder zonnepanelen. Het Noordelijke gebied is tot stand gekomen door verschillende belemmeringen in kaart te brengen, waaronder een grens van 400 meter van de woningen en 1 km van de woonkernen. Er is voor deze afstanden gekozen omdat geluid een belangrijk aandachtspunt is.
Het is mogelijk om deze geluidsoverlast te berekenen met modellen, maar daarvoor is het noodzakelijk dat de positie van de windturbines exact bekend is. Zo is er door een eerste simpele analyse het gebied in kaart gebracht. Vraag: Hoe hangen deze belemmeringen samen met de stiltegebieden van de provincie? Antwoord: Er is met de verschillende ecologische structuren (Natura 2000, goudgroen, zilvergroen, bronsgroen) rekening gehouden wordt. Hoe het precies zit met stiltegebieden is een goede vraag. Hier moet nog naar gekeken worden. Vraag: Over hoeveel turbines wordt er gesproken? Antwoord: De ambitie is gezet op in totaal 7 windturbines. Vanuit het beleid van de provincie Limburg is een solitaire windturbine niet toegestaan. Minimaal moet een windpark bestaan uit 3 windturbines, die bij voorkeur in een lijn opstelling geplaatst worden.
Opmerking: Het is belangrijk dat de voordelen van windturbines snel op tafel komen, om de mensen vertrouwen te geven in het ‘doel’. Reindonk Energie Geert Claessens (voorzitter Reindonk Energie) geeft een presentatie over hoe er coöperatief windturbines gerealiseerd kunnen worden, en dat het belangrijk is om samen het gesprek aan te gaan. Er zijn mogelijkheden om samen te kunnen profiteren van deze opwek van duurzame energie, ook de omgeving – die ook de lasten van een windturbine dragen – kunnen hiervan profiteren. Dit kan bijvoorbeeld door middel van gesocialiseerde grondvergoedingen en een omgevingsfonds. Hoe deze opbrengsten worden verdeeld, dat kan onderling door de mensen worden afgesproken. Uitgangspunt is dat lusten en lasten eerlijk verdeeld worden. Dit betekent straks in het gebied waar mogelijke windturbines komen, dat grondeigenaren, gebruikers en bewoners tot een gebiedsproces komen, waar bovenstaande uitgangspunten tot uitdrukking komen. Vraag: Hoe ver rijkt de omgeving? Antwoord: Ook dat zal in overleg met elkaar moeten worden vastgesteld. Er kunnen afspraken gemaakt worden hoe de winst wordt verdeeld. Mensen kunnen daarnaast ook investeren in de windturbine volgens een nabijheidsbeginsel. Niet alleen grondeigenaren zitten in het proces, ook grondgebruikers zoals pachters en omwonenden kunnen meepraten.
Vraag: Hoe wordt er omgegaan met het recyclen van zonnepanelen? Antwoord: Op dit moment is het recyclen van zonnepanelen commercieel niet interessant omdat zonnepanelen zo’n 20 jaar meegaan en nog niet aan het einde van hun levenscyclus zijn. De verwachting is dat als het aantal oude zonnepanelen toeneemt er ook bedrijven zullen komen die zich gaan toeleggen op het volledig recyclen van zonnepanelen. Uit onderzoek blijkt dat zo’n 96% van een zonnepaneel gerecycled kan worden. Vraag: Wordt er ook gedacht om wind met zon te gaan combineren? Antwoord: Ja, dat is zeker het geval. Door wind met zon te combineren maak je optimaal gebruik van het elektriciteitsnetwerk. Wanneer de zon schijnt, waait het meestal niet en andersom. De ambitie van Reindonk Energie is om samen grondeigenaren, omwonenden en de inwoners van Horst aan de Maas energieprojecten coöperatief te ontwikkelen. Ook de gemeente Horst aan de Maas vindt dit belangrijk en tussen beide partijen is een intentieovereenkomst getekend om dit voor elkaar te krijgen. Omdat er op dit moment geen aansluitcapaciteit is bij TenneT en Enexis is er voldoende tijd beschikbaar om innovatie mee te nemen.
Vraag: Wat is het rendement wat er wordt gehaald? Antwoord: Het rendement hangt af van veel factoren, zoals de kosten van de aansluiting aan het elektriciteitsnet, aantal windturbines dat geplaatst wordt, hoogte subsidie, vergoedingen aan grondeigenaren en omwonenden, etc. Omdat dit allemaal nog niet duidelijk is, is het onmogelijk om nu al concreet aan te geven wat het rendement zou kunnen zijn. In de sector wordt uitgegaan van een rendement van circa 10%. Vraag: Hoe worden bewoners, die grond met een woonbestemming hebben, gecompenseerd? De grond is waarschijnlijk niks meer waard na het plaatsen van een windturbine. Antwoord: Een en ander is afhankelijk van de afstand tot aan de windturbines. Het is gebruikelijk dat aan de bewoners die relatief dicht bij een windturbine wonen wordt aangeboden dat zij (gedurende een bepaalde tijd van 5 of 10 jaar) hun huis kunnen verkopen voor een overeengekomen prijs. Opmerking: Het is belangrijk dat er, voordat de tegenstand zich al heeft gemobiliseerd, er al heel snel een goed verhaal komt, met onder andere financiële informatie. Daarnaast is de boodschap dat bijvoorbeeld wind juist natuurontwikkeling kan stimuleren, ook goed en bruikbaar. Opmerking: Natuur is een erg belangrijk aandachtspunt, maar ook de natuurrecreatie van de inwoners van de gemeente Horst aan de Maas.
Het moet niet het geval zijn dat mensen zich niet meer comfortabel voelen om te kunnen recreëren in het gebied. Hiervoor is het Schuitwater ook een belangrijk gebied.
Opmerking: Omwonenden, in tegenstelling tot de grondeigenaren, zullen de meeste ‘last’ ervaren van een mogelijk windpark. Door bijvoorbeeld slagschaduw of geluidsoverlast. Volgens het RIVM zijn er geen gezondheidseffecten, maar ervaren mensen voornamelijk hinder als zij niet worden betrokken in het proces. Vraag: Een eerlijk en vertrouwelijk proces is erg belangrijk, omdat de euro’s die mensen zullen ontvangen niet alles goed zullen maken. Hoe gaat de gemeenteraad hier mee om? Antwoord: Er wordt benadrukt dat de sleutel zit in het proces. Conclusie: Alle aanwezige grondeigenaren willen graag de kansen voor een windpark in het noordelijke gebied verkennen, maar geven aan dat het erg belangrijk is om de omwonenden van dit gebied ook goed mee te nemen.
Bijeenkomst Grondeigenaren – Gebied Midden (9 juni 2021) Aanwezigen: • • • • •
19 grondeigenaren en pachters Gemeente Horst aan de Maas: Irene Peeters Reindonk Energie: Geert Claessens Gebiedsverkenning: Frank van Bussel en Stijn van Dijck Klankbordgroep gebiedsverkenning: Noud Albers
Toelichting Gemeente Irene Peeters van de Gemeente Horst aan de Maas geeft een korte toelichting met betrekking tot het duurzaamheidsbeleid en de ambities om duurzame elektriciteit op te gaan wekken. Belangrijke uitgangspunten voor de gemeente zijn lokaal eigenaarschap, goede inpassing in het landschap en het realiseren van koppelkansen. Het beleid voor het opwekken van duurzame elektriciteit is vastgelegd in het Kader Opwekking Duurzame Elektriciteit (KODE) dat op 15 december de gemeenteraad is vastgesteld. Het derde onderdeel van KODE zijn de energielandschappen. Vraag: Hoe wordt het totale energiegebruik van de gemeente bepaald? Is dat alle energie van de huishoudens, ook gas? Hoe zit het met de industrie? Antwoord: Het gaat over het hele energieverbruik. De ambitie van de gemeente is om ten opzichte van het energieverbruik uit 2017 ongeveer 30% minder energie te verbruiken door bijvoorbeeld isolatie van huizen. Van de 70% die overblijft wil men 30% lokaal duurzaam opwekken. De overige 70% zal van buiten de gemeente komen. Van de energie die in de gemeente wordt opgewekt is het grootste deel elektriciteit en een kleiner deel warmte. In totaal is de ambitie uitgesproken om 1050 TJ aan elektriciteit op te wekken.
Dit wil de gemeente doen met zon-op-dak en zon op reststroken (255 TJ), 75 ha middelgrote zonneweides van tussen de 5-15 ha (133TJ) en grootschalige opwek in energielandschappen met in totaal 275 hectares zon en 7 windturbines (713 TJ). Proces verkenning Frank van Bussel (verkenner) geeft een verdere uitleg over de gebiedsverkenning. Deze zal in november 2021 worden afgerond met een advies aan de gemeenteraad. De gemeenteraad zal dan een besluit nemen over een eventueel vervolgtraject en voor welke gebieden dit wordt gedaan. Tijdens de verkenning zal niet alleen gekeken worden naar de mogelijkheden voor zon en wind. Ook zal onderzocht worden of er zogenaamde koppelkansen zijn binnen het gebied. Bijvoorbeeld op het gebied van de landbouwtransitie, verbeteren van het waterbeheer, natuurontwikkeling, recreatie & toerisme, etc. Vraag: Hoe zorgen we ervoor dat ook de lusten in de gemeenschap landen? Antwoord: Zowel in het klimaatakkoord als in het beleid van de gemeente is het streven opgenomen dat minimaal 50% van het eigenaarschap en de inkomsten van en voor de lokale gemeenschap is. Reindonk Energie Geert Claessens (voorzitter Reindonk Energie) geeft een presentatie over hoe er coöperatief windturbines gerealiseerd kunnen worden, en dat het belangrijk is om samen het gesprek aan te gaan.
Er zijn mogelijkheden om samen te kunnen profiteren van deze opwek van duurzame energie, ook de omgeving – die ook de lasten van een windturbine dragen – kunnen hiervan profiteren. Dit kan bijvoorbeeld door middel van gesocialiseerde grondvergoedingen en een omgevingsfonds. Hoe deze opbrengsten worden verdeeld, dat kan onderling door de mensen worden afgesproken. Uitgangspunt is dat lusten en lasten eerlijk verdeeld worden. Dit betekent straks in het gebied waar mogelijke windturbines komen, dat grondeigenaren, gebruikers en bewoners tot een gebiedsproces komen, waar bovenstaande uitgangspunten tot uitdrukking komen. Vraag: Hoe zit het met de capaciteitsproblemen op het elektriciteitsnet? Antwoord: Op dit moment zijn er capaciteitsproblemen zijn bij Enexis en TenneT. Het duurt zeker 4 tot 5 jaren voordat zij de capaciteit van hun netten hebben vergroot. Dat betekent dat er voldoende tijd is om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn.
Vraag: Hoe wordt er omgegaan met de afstand tot de woningen? In het buitenland wordt er namelijk meer afstand gehanteerd. Antwoord: Binnen Nederland is er regelgeving voor geluid. Concreet is dat 47 decibel aan de gevel van een woning. Omdat exact te bepalen, moet je precies weten waar de windturbine en de woning staan. Het geluidniveau is niet alleen afhankelijk van de afstand, maar ook of er bijvoorbeeld bos of water ligt tussen de windturbine en de woning. Het klopt dat er veel discussie is over de huidige Nederlandse wetgeving. De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert een geluidsniveau van 45 decibel. In Duitsland is de wetgeving per deelstaat geregeld. In een aantal deelstaten geldt een afstand tussen de windturbine en de rand van een kern van 10 maal de hoogte van de mast (circa 1.000 meter). Ook is er veel discussie over laagfrequent geluid. Sommige mensen hebben daar veel last van. Uit onderzoek blijkt ook dat als mensen niet actief betrokken zijn bij ontwikkeling van een windpark en het gevoel hebben niet gehoord te worden, ze veel last ervaren van een windturbine. Mensen die wel actief betrokken waren ervaren minder overlast. Vraag: De gemeente moet zorgen voor de bewoners en de gebruikers van het gebied. Hoe gaat zij dat doen? Antwoord: Op dit moment is er nog niets besloten. De negatieve (milieu- en gezondheidseffecten) zullen grondig onderzocht moeten worden.
Denk hierbij aan slagschaduw, geluidsoverlast of andere gezondheidseffecten. Vraag: Wat gaat er gebeuren met de windturbines als de regels – bijvoorbeeld voor geluidsoverlast of afstand tot woningen – zullen veranderen? Gaat de molen dan uit, is de molen dan überhaupt nog wel ‘legaal’? Antwoord: De gemeente geeft aan dat hierover nagedacht moet worden en kan nog geen antwoord geven op deze vraag. Het zou goed zijn als hier op provinciaal- of landelijkniveau beleid voor wordt gemaakt. Geert Claessens van Reindonk Energie geeft enkele voorbeelden hoe er in Griendtsveen twee oude voetbalvelden worden gebruikt om via zonne-energie stroom op te wekken. De opwek van één voetbalveld staat gelijk aan één keer het stroomverbruik van alle huishoudens in Griendtsveen (circa 200). Vraag: Een van de pachters vraagt of er voldoende kennis is over de kenmerken van het gebied goed kennen? Er is hier sprake van intensieve boomteelt, en gronden worden volgens een complex systeem uitgewisseld, geruild en gerouleerd. Daarnaast zijn er mensen die veel op het land zijn, en dit is volgens hen een uitzonderlijke situatie. Antwoord: Een terecht punt. Vandaar dat het belangrijk is om samen met grondeigenaren, pachters en direct omwonenden te verkennen wat de mogelijkheden zijn en de positieve en negatieve effecten.
Er moet goed gekeken worden naar de mogelijke gezondheidseffecten voor medewerkers die werken op de velden. Misschien is hier eerder onderzoek naar gedaan of zijn er vergelijkbare situaties in Nederland die hier ervaring mee hebben. Opmerking: Als de gezondheidseffecten (voor bijvoorbeeld werknemers) nog niet duidelijk zijn, waarom wil de gemeente ze dan wel plaatsen? Is het niet beter om te wachten op studies hiernaar? Er worden zorgen uitgesproken over de mensen die werken op het land, en het feit dat het niet prettig zal zijn om onder een windturbine te werken. Het is namelijk al erg lastig om aan goede mensen te komen, het zal hierdoor nog moeilijker worden. Vraag: Zijn er voorbeelden bekend van intensieve landbouw/akkerbouw? Antwoord: Er zal contact op worden genomen met de brancheverenigingen van Nederlandse Tuinbouwers, de branchevereniging van Windenergie en RIVM. Vraag: Is het een bewuste keuze van de gemeente om dit gebied minder ‘aantrekkelijk’ te maken en de boomkwekers uit dit gebied te verdrijven? Antwoord: De keuze voor de twee zoekgebieden voor energielandschappen (Mariapeel en A73/Maaslijn) zijn op basis van een aantal gebiedskarakteristieken gemaakt. Het gebied A73/ Maaslijn is een functioneel grootschalig landbouwgebied, heeft een vrij open karakter, relatief beperkt
aantal inwoners en wordt doorsneden door de A73 en Maaslijn. Het eventueel plaatsen van windturbines zou kunnen aansluiten bij de karakteristieken van het gebied. Vraag: Beseffen jullie dat, er door de komst van windturbines, de boomkwekers zullen verdwijnen en dit een (groter) negatief effect zal hebben op het gebied? Er is namelijk ook sprake van aantrekkingskracht omdat er zoveel boomkwekers in dit gebied zitten. Door het plaatsen van de windturbines, zal deze aantrekkingskracht van het gebied verdwijnen en wordt het erg moeilijk voor de boomkwekers. Het is de vraag of dit een gewenste ontwikkeling is voor de gemeente en of zij hier überhaupt bij hebben stilgestaan. Antwoord: Deze vraag/ opmerking is belangrijke overwegingen bij de besluitvorming over een eventueel vervolgtraject door de gemeenteraad. Opmerking: Er wordt geopperd dat de windturbines tussen het spoor en het bos moeten komen, en uit de buurt van de mensen en de boomkwekers. Daarop wordt gereageerd dat dat ook Staatsbosbeheer nadenkt over windturbines op hun eigendom, passend binnen wet- en regelgeving. Met betrekking tot het proces, moet de gemeenteraad van Horst aan de Maas nog een uitspraak doen over de zoekgebieden. Dit gesprek is een onderdeel van de gebiedsverkenning. En uiteindelijk zal de gemeenteraad een uitspraak doen over hoe het proces er in de toekomst uit komt te zien.
Vraag: Hoe worden de inwoners betrokken? Antwoord: Er is voor gekozen om eerst de grondeigenaren te benaderen, en hierna in gesprek te gaan met direct omwonenden. Vraag: Wat zijn de mogelijkheden voor een combinatie van wind en zon. Antwoord: Er wordt altijd gekeken om wind en zon slim te combineren, daarom is het verstandig om zonprojecten aan te sluiten op de kabel van windturbines. Vraag: Wordt er ook gekeken naar zon-op-dak of boven parkeerplaatsen? Antwoord: Ja, dit is één van de sporen binnen KODE. Op de vraag of de aanwezigen geïnteresseerd zijn om dit verder te onderzoeken, kwamen er verschillende antwoorden: -
-
Een aantal aanwezigen staat er neutraal/voorzichtig positief in, en willen wel verder onderzoeken. Ook worden er mitsen genoemd, namelijk alleen verder onderzoeken mits de inpassing goed wordt onderzocht. Enkele personen zijn erop tegen dat er windturbines komen in het gebied. Maar als ze er dan toch komen, dan willen ze wel meepraten, om er het beste van te maken. Anderen geven aan ook niet mee te willen praten, omdat zij bang zijn dat de boomteelt eronder zal lijden.
Bijeenkomst Grondeigenaren – Gebied Witveldweg (10 juni 2021) Aanwezigen: •
• • • •
Individuele grondeigenaren o Boomkwekers o Enkele ook woonachtig in het gebied o Greenport Venlo Gemeente Horst aan de Maas: Irene Peeters Rijndonk Energie: Geert Claessens Gebiedsverkenning: Frank van Bussel Klankbordgroep gebiedsverkenning: Leon Coenders
Opening Door de grondeigenaren wordt aangegeven dat aan aantal grondeigenaren niet aanwezig zijn. De suggestie wordt gedaan om ook een-op-een gesprekken te gaan voeren met de grondeigenaren in het gebied. Toelichting Gemeente Irene Peeters van de Gemeente Horst aan de Maas geeft een korte toelichting met betrekking tot het duurzaamheidsbeleid en de ambities om duurzame elektriciteit op te gaan wekken. Belangrijke uitgangspunten voor de gemeente zijn lokaal eigenaarschap, goede inpassing in het landschap en het realiseren van koppelkansen. Het beleid voor het opwekken van duurzame elektriciteit is vastgelegd in het Kader Opwekking Duurzame Elektriciteit (KODE) dat op 15 december de gemeenteraad is vastgesteld. Het derde onderdeel van KODE zijn de energielandschappen. De ambitie van de gemeente is om ten opzichte van het energieverbruik in 2017 ongeveer 30% minder energie te verbruiken door bijvoorbeeld isolatie van huizen. Van de 70% die overblijft wil men 30% lokaal duurzaam opwekken. De overige 70% zal van buiten de gemeente komen. Van de energie die in de gemeente wordt opgewekt is het grootste deel elektriciteit en een kleiner deel warmte. In totaal is de ambitie uitgesproken om 1050 TJ aan elektriciteit op te wekken.
Dit wil de gemeente doen met zon-op-dak en zon op reststroken (255 TJ), 75 ha middelgrote zonneweides van tussen de 5-15 ha (133TJ) en grootschalige opwek in energielandschappen met in totaal 275 hectares zon en 7 windturbines (713 TJ). Proces verkenning Frank van Bussel (verkenner) geeft een verdere uitleg over de gebiedsverkenning. Deze zal in november 2021 worden afgerond met een advies aan de gemeenteraad. De gemeenteraad zal dan een besluit nemen over een eventueel vervolgtraject en voor welke gebieden dit wordt gedaan. Tijdens de verkenning zal niet alleen gekeken worden naar de mogelijkheden voor zon en wind. Ook zal onderzocht worden of er zogenaamde koppelkansen zijn binnen het gebied. Bijvoorbeeld op het gebied van de landbouwtransitie, verbeteren van het waterbeheer, natuurontwikkeling, recreatie & toerisme, etc. De verkenning in het zoekgebied A73/ Maaslijn richt zich met name op de ontwikkeling van een windpark. Reindonk Energie Geert Claessens (voorzitter Reindonk Energie) geeft een presentatie over hoe er coöperatief windturbines gerealiseerd kunnen worden, en dat het belangrijk is om samen het gesprek aan te gaan. Er zijn mogelijkheden om samen te kunnen profiteren van deze opwek van duurzame energie, ook de omgeving – die ook de lasten van een windturbine dragen – kunnen hiervan profiteren.
Dit kan bijvoorbeeld door middel van gesocialiseerde grondvergoedingen en een omgevingsfonds. Hoe deze opbrengsten worden verdeeld, dat kan onderling door de mensen worden afgesproken. Uitgangspunt is dat lusten en lasten eerlijk verdeeld worden. Dit betekent straks in het gebied waar mogelijke windturbines komen, dat grondeigenaren, gebruikers en bewoners tot een gebiedsproces komen, waar bovenstaande uitgangspunten tot uitdrukking komen. Vragen/opmerkingen van de aanwezigen: Vraag: Over welke periode praten we (exploitatie)?
Antwoord: De SDE++ subsidie die momenteel geldt is voor een periode van 15 jaar. De levensduur van een windturbine is tussen de 20 en 25 jaar. De gemeente is voornemens een vergunning te verlenen voor een bepaalde tijd, bijvoorbeeld een periode van 25 jaar. Vraag: Wordt er ook gekeken naar het opslaan van elektriciteit? Deze vraag wordt ook gesteld omdat aansluiten op het netwerk van Enexis en TenneT de komende vijf jaar niet mogelijk is en het soms windstil is. Antwoord: De gemeente wil dit graag stimuleren. Greenport is bezig met een onderzoek naar een grote batterij of waterstof. Vrachtwagens zouden kunnen rijden op waterstof. Vraag: Coöperatief ontwikkelen heeft zijn voordelen. Echter, hoe organiseer je de governance en hoe ga je om met windontwikkelaars die overeenkomsten hebben afgesloten met grondeigenaren in het gebied? Coöperatief is mooi, maar er zijn ook grondeigenaren die niet in de buurt wonen, voor het geld gaan en al contract met een windontwikkelaar zijn overeengekomen. Antwoord: Er zijn diverse goede voorbeelden in Nederland, ook waar ontwikkelaars contracten hadden met grondeigenaren. Daar kun je van leren en inspiratie opdoen. Het voordeel van een collectief project is dat je als omgeving zelf bepaald wat er gaat gebeuren. Waarschijnlijk zijn er een aantal avonden nodig om tot een voorstel te komen over grond- en andere vergoedingen.
Het is ook belangrijk dat een aantal mensen het voortouw nemen. Reindonk Energie wil hier graag bij helpen en een rol in spelen. De governance kan op diverse manieren geregeld worden. Vaak wordt er een zogenaamde project BV opgericht van waaruit het project ontwikkeld wordt. Grondeigenaren en omwonenden organiseren zich in een coöperatie die aandeelhouder is van de project BV. Dit kan ook via een zogenaamde STAK. Door een aparte project BV op te richten kunnen andere partijen aandeelhouder worden, zoals de gemeente, financier of ontwikkelaar. Vraag: Ondanks het feit dat we het ‘samen’ willen doen zullen er ook tegenstanders zijn, misschien zelfs zo extreem als in het noorden van Nederland. Gaat de gemeenteraad de rug dan recht houden? Antwoord: Die vraag is moeilijk te beantwoorden. De verwachting is dat als grondeigenaren en omwonenden aangeven interesse te hebben, de kans groot is dat de gemeenteraad meebeweegt. Opmerking: stel harde randvoorwaarden over coöperatief ontwikkelen op, anders gaat dat niet door/ niet gebeuren. Vraag: zijn de aanwezige boomkwekers bezorgd over eventuele gezondheidseffecten voor medewerkers? Antwoord: De boomkwekers voorzien weinig risico’s qua gezondheid, slagschaduw en geluidsoverlast. Het gebied ligt langs de snelweg en medewerkers zijn gewend aan geluid.
De vertegenwoordiger van Greenport Venlo geeft aan dat er bij de ontwikkeling van het windpark bij Greenport gekeken is bij andere bedrijventerreinen wat de impact is voor medewerkers. Dit bleek mee te vallen. Suggestie: Greenport Venlo ziet koppelkansen met bijvoorbeeld waterbeheer, boomkwekerijen en natuur. Het is een droog gebied waar veel beregend wordt. Misschien kan overtollig water van Greenport via een leiding beschikbaar worden gesteld aan de boomkwekers. Ook wordt er een ecoduct aangelegd over de A73 en natuur ontwikkelt. Misschien liggen hier beperkingen of kansen. De suggestie wordt ook gedaan om te kijken naar de andere kant van de A73. Zouden windturbines geplaatst kunnen worden op parkeerplaatsen van bedrijventerreinen. Opmerkingen: Frank van Bussel geeft aan dat er ook negatieve impact is van windturbines, zoals geluid, laagfrequent geluid, natuur, slagschaduw, etc. Dit zal tijdens een eventueel vervolgtraject goed onderzocht moeten worden. Conclusies en afspraken: •
De aanwezigen vinden het een goed idee om de mogelijks van een windpark verder te onderzoeken. Er is een opgave en deze moeten we samen oplossen. Daarnaast is het slim om voor één gebied te gaan, en niet om de opgave over meerdere gebieden te verdelen, met name met het oog op toekomstige ontwikkelingen van wind richting 2050.
•
• • • •
Het is belangrijk dat het samen wordt georganiseerd, niet alleen de lasten, maar ook de lusten moeten goed verdeeld worden. Er wordt toegevoegd dat er goed moet worden gekeken naar de beste mogelijkheden en in collectiviteit met de eigenaren/ omwonenden en gebruikers in het gebied. Maak het proces van de gebiedsverkenning niet te groot/ mooi en probeer niet alles aan elkaar te koppelen. Dit maakt het soms onnodig complex en kan vertragen. Er wordt door enkelen aangegeven dat zon-op-land ten kosten zal gaan van beschikbare landbouwgrond. Maak een goede koppeling met zon op Greenport. Er wordt een verslag van de bijeenkomst gestuurd naar de aanwezigen. Er zal contact op worden genomen met grondeigenaren die niet aanwezig waren.
Bijeenkomst Omwonenden zoekgebieden Midden en Zuid A73/ Maaslijn (15-07-2021) Aanwezigen: • • • • •
20 omwonenden Gemeente Horst aan de Maas: Theo Cox Rijndonk Energie: Geert Claessens Gebiedsverkenning: Frank van Bussel Klankbordgroep gebiedsverkenning: Noud Albers en Leon Coenders (ook omwonenden)
•
Opening Frank opent de vergadering waarbij hij een korte toelichting geeft welke personen er voor deze avond zijn uitgenodigd.
•
Voorstelronde Alle aanwezigen stellen zichzelf kort voor
•
Kader Opwekking Duurzame Elektriciteit (KODE) Frank geeft een uitgebreide toelichting op het beleid van de gemeente Horst aan de Maas zoals beschreven in KODE (Kader Opwek Duurzame Elektriciteit), welke is vastgesteld door de gemeenteraad op 15 december 2020. De vier sporen zijn aan de orde geweest. Vanavond gaat het in beginsel over spoor 3 van KODE, namelijk de grootschalige opwek. In het raadsbesluit van 15 december 2020 wordt de omgeving A73/Maaslijn aangewezen als zoekgebied voor wind. Hij geeft nadrukkelijk aan dat uit de verkenning moet blijken wat de kansen en belemmeringen van dit gebied zijn. Ook wordt gekeken naar mogelijke koppelkansen. De verkenning loopt nu. Alle info die binnenkomt wordt op waarde gezet en zal leiden tot een integrale afweging en tot een verdere bepaling van de richting. Naar verwachting zal de raad in november van dit jaar de richting van het vervolg bepalen/aangeven. Er ligt dus nog geen besluit. Verder geeft de gebiedsverkenner aan dat eventuele windmolens op korte termijn ook niet aangesloten kunnen worden op het elektriciteitsnet. Het net zal daarvoor aangepast moeten worden. Ook hier verwacht men dat het nog zeker 5 jaar gaat duren tot dit mogelijk is. Het is bovendien ook onzeker of mogelijke innovaties nog invloed gaan hebben op de gestelde doelen voor 2030.
•
Uitleg over energiecoöperatie Reindonk door Geert Claessens Geert Claessens geeft aan de hand van enkele sheets een uitgebreide toelichting over de energiecoöperatie Reindonk, de rol die ze kunnen vervullen en het verschil tussen een “energie-ontwikkelaar” en de lokale coöperatie Reindonk.
•
Aandachtspunten vanuit de vergadering In de vergadering vindt een brede discussie plaats. In beginsel is een grote meerderheid van de aanwezigen tegen windmolens in het gebied. Een aantal geeft wel tijdens de discussie aan dat ze wel mee willen praten op het moment dat de zoekgebieden concreter worden. Op deze manier kan men de regie houden. Bedreigingen: o Ze hebben twijfels bij de opgave van opwek voor elektriciteit. De zeven windmolens in Horst is een druppel op een hele grote plaat. Waarom pakt Horst dit op? o Leg de daken eerst vol en geef als overheid hiervoor subsidie. o Is het geen optie om grond elders te kopen (bijvoorbeeld in Groningen) en hier de doelstellingen in gevuld te krijgen. o Ze maken zich zorgen over geluidsoverlast van windmolens
o o o o
o o o o
De huidige geluidsnormen behoren volgens enkelen bijstelling. Nederland heeft te lage normen. Visueel zijn windmolens niet aantrekkelijk. Mogelijke inkleding in groen zou gedeeltelijk een oplossing kunnen zijn. Slagschaduw is een aandachtspunt. Aandachtspunt zijn werknemers van de omliggende bedrijven. Kan er onder de molens nog gewerkt worden? Wat is de invloed (bijvoorbeeld gezondheidseffecten/overlast) van de windmolens op de mensen/werknemers/werkgevers in het gebied/onder de molens? De angst voor combinatie van wind en daarna zon. LOG Witveld is het afvalputje van de gemeente. Het krijgt alles. De aanwezigen geven aan dat inzichtelijk gebracht moet worden wat de huidige problemen in dit gebied zijn. Hebben we een keus als inwoners/buurtschap/omwonenden? Kunnen we eventueel alternatieven aandragen om in te zetten? De rol van de gemeente als grondbezitter in een deel van het zoekgebied.
Verdere punten die terugkwamen in de discussie - Behoefte aan heldere communicatie, helder kaartmateriaal, heldere begrenzing. - Twijfels over bereik door brieven en Hallo. - Algemene verbazing over slechte communicatie. De info bereikt de mensen niet. Op het eind van de bespreking worden een aantal afspraken gemaakt. 1. Er wordt een kort verslag opgemaakt die aan de aanwezigen per mail wordt toegestuurd. 2. We zullen in de mailing eenieder de vraag stellen of ze een persoonlijk gesprek willen. Het kan natuurlijk ook zijn dat er met een klein groepje om tafel wordt gezeten. In dit gesprek willen we ophalen wat de problemen zijn voor de directbetrokkenen maar ook in de omgeving. 3. Er is de bereidheid om met geïnteresseerden een bezoek te brengen aan een windpark in Midden-Limburg. In de mailing zal hiervoor ook aandacht worden gevraagd.
Informatiebijeenkomst Evertsoord – 29 september 2021 – 20.00 25 aanwezigen bij de bewonersavond en 17 aanwezigen via de livestream De verkenner start met een introductie over Kader Opwek Duurzame Energie (KODE) en het proces van de verkenning. Bewoners geven direct aan dat zij het opmerkelijk vinden dat de gemeenteraad KODE heeft vastgesteld, maar tijdens de raadsvergadering vragen stellen over het beleid. Binnen KODE vallen vier sporen, de verkenning valt onder spoor 3: energielandschappen. De verkenner zegt dat er, naast spoor 3, ook inzet is voor zon op dak, dit betreft spoor 1 van KODE. Met enkel spoor 1 wordt de ambitie om 30% van de energie die we nodig hebben in Horst aan de Maas duurzaam en lokaal op te wekken, niet gehaald. Alles wat we meer opwekken in spoor 1, hoeven we niet meer via spoor 2 en 3 te realiseren. Ook wordt door bewoners aangegeven om de daken bij Tradeport Venlo vol te leggen, want dat gebeurt op dit moment nog niet volgens bewoners, echter haal je daarmee de ambitie niet volgens de verkenner. Drie belangrijke zaken in de Mariapeel: 1. Agrariërs Dorperpeelweg en vernatting 2. Kwestie Ruimte voor Ruimte 3. Dorpsplatform Evertsoord en het verzetten tegen grootschalige zonneweides De verkenner gaat door met de introductie en geeft de bewoners een terugkoppeling over de verschillende ontwikkelingen in het gebied.
Van vernatting in het Noorden, tot de voorlopige contracten met Ruimte voor Ruimte rondom Evertsoord en de gesprekken met de toeristische sector in het zuiden. Uit deze laatste gesprekken met de toeristische sector is het idee gekomen om een kabel vanaf Deurne naar Venray te leggen en hier, ook in het zoekgebied de Mariapeel, verschillende ontwikkelingen rondom de opwek van duurzame elektriciteit op aan te sluiten. De verkenner vertelt dat het projectteam, na alle gesprekken met bewoners, grondeigenaren en bedrijven, er veel zaken/problemen spelen in het gebied. Hij concludeert daarom dat het opwekken van duurzame elektriciteit niet alleen mogelijk is, maar dat er eerst andere problemen in het gebied moeten worden opgelost. De opgave en ambitie van opwek van duurzame elektriciteit moet hand in hand gaan met het oplossen/verbeteren van andere aspecten in het gebied: natuurversterking, recreatie en toerisme, leefbaarheid, stikstof, waterproblematiek, etc. Het is daarom het voorstel een integrale gebiedsvisie (tot 2030/2035) te schrijven, waarin meerdere aspecten/thema’s worden meegenomen. Kijken waar er ontwikkelingen aan elkaar gekoppeld kunnen worden om het hele gebied te versterken. De verkenner zegt ook dat bewoners aangeven betrokken te worden bij de ontwikkeling, ze willen mee aan het stuur zitten en voorkomen dat ze een ontwikkelgebied worden.
Een bewoner vraagt of de gebiedsvisie alleen voor Horst wordt gemaakt, of ook voor Venray en Deurne. De verkenner geeft aan dat er een praktische samenwerking en afstemming met andere overheden wordt gezocht, zoals Venray, Deurne, maar ook provincie en waterschappen. Praktisch wordt de samenwerking gezocht en de plannen op elkaar afgestemd. Het is echter een aandachtspunt om te voorkomen dat er een groot bestuurlijk traject wordt opgezet en daarmee de daadkracht van de verkenning en gebiedsvisie verloren gaat. Samen de visie opzetten en goed op elkaar afstemmen. Rond november/december wordt de verkenning afgerond met een rapportage. De gemeenteraad neemt dan een beslissing over het vervolgtraject. De gebiedsvisie wordt medio 2022 afgerond Bewoners geven aan dat grondeigenaren voordelen ervaren van zonneweides (financieel), maar vragen zich vooral af wat de meerwaarde van deze projecten is voor bewoners/omwonenden zonder grond? Hoe zorg je ervoor dat bewoners niet enkel de lasten dragen, maar ook lusten krijgen. En hoe wordt er dan ontwikkeld? De verkenner geeft aan dat het uitgangspunt is dat er minimaal 50% lokaal eigendom moet zijn door middel van coöperatief ontwikkelen, maar bij voorkeur is 100%. Er moet een goede balans gevonden worden tussen de lusten en de lasten verdelen in het gebied.
Een bewoner geeft aan dat Toverland, als toeristische attractie, waarschijnlijk meer uitstoot door alle bezoekers (die met de auto komen).
Een bewoner geeft aan dat het vreemd is dat als de toeristische sector aangeeft dat zij geen windmolens willen, dat meteen wordt overgenomen door de verkenner. De bewoner vraagt zich af waarom Evertsoord dan niet uit de verkenning wordt gehaald als de bewoners van Evertsoord aangeven dat zij geen zonneweides willen. Deze bewoner vraagt zich ook af waarom er geen toezegging komt dat er géén 200 ha aan zonneweides komen in Evertsoord? Volgens de verkenner maakt de gemeenteraad deze keuze en niet het projectteam. Een bewoner maakt zich zorgen over de landschappelijke inpassing, en stelt de vraag of het mogelijk is om de overlast van deze zonneweides zo minimaal mogelijk te maken. De verkenner geeft aan dat één van de criteria is dat de zonneweide(s) goed in het landschap moet(en) passen. Dat wil zeggen dat de grootte van de weide past bij het landschap en dat er maatregelen worden genomen voor eventuele betere inpassing. Dit kan bijvoorbeeld door het planten van heggen om een zonneweide. Door alle ontwikkelingen hebben mensen het gevoel dat zij worden ingesloten door de Peel. Door natuurontwikkeling aan de Westkant en vervolgens ontwikkelingen met zon aan de Oostkant. Het wordt alsmaar smaller geven de inwoners aan. Er worden enkele opmerkingen gemaakt richting het bestuur, hieruit blijkt weinig vertrouwen.
Inwoners geven aan dat zij denken dat het in Evertsoord moet omdat ze hier geen stemmen te verliezen hebben. Men geeft aan dat de zonneweides over de hele gemeente gelegd moeten worden. Of eventueel op locaties in de buurt van Grandorse. Volgens een bewoner mag volgens de omgevingswet vanaf 2022 geen landbouwgrond worden ingezet voor zonnepanelen, elk project moet voldoen aan een aantal eisen voordat de gemeente een vergunning verleent. Het projectteam geeft aan dat zij eerst met alle stakeholders een visie gaan maken, en vervolgens worden dit pas projecten. Een bewoner vraagt hoeveel hectare er is besproken voor de Dorperpeelweg. Het projectteam geeft aan dat dit circa 200 Ha. Sommige mensen willen hier weg, sommige mensen willen verder praten. Het projectteam geeft aan dat ze een globaal beeld heeft en aan het verkennen is. In de vervolgfase wil men alles beter in kaart brengen. Een bewoner geeft aan dat het vreemd is dat het projectteam op zoek gaat in Evertsoord, terwijl 90% van de bewoners tegen de komst van een zonneweide is. Een bewoner geeft aan dat het gebied moet worden uitgebreid. De verkenner geeft als antwoord dat we dat al doen, richting de a67. Een bewoner vraagt zich af hoe je voorkomt dat Ruimte voor Ruimte weer apart gaat handelen? Volgens een andere bewoner is het nog de vraag of RvR gerechtigd heeft gehandeld.
Blijkbaar is er geen toestemming gegeven vooraf. Het projectteam geeft aan dat er niks gebeurt, zolang de verkenning loopt. Het is nou eenmaal de realiteit dat er ontwikkelaars in het gebied rondlopen. De gemeente is niet van plan een vergunning af te geven zolang de verkenning loopt. Bewoners geven aan dat het dan ook belangrijk is dat er naast de gebiedsvisie, die als resultaat op de verkenning komt, geen andere ontwikkelingen plaatsvinden. Bestuurlijke betrouwbaarheid is belangrijk. Het projectteam geeft aan dat er vanuit de NOVI gelden, (ontwikkeling van de Peel) geld is. Bewoners vragen zich af welke kant de natuurontwikkeling dan opgaat. Projectteam geeft aan dat de grenzen in de gebiedsvisie komen te staan. De bewoners geven aan dat het belangrijk is om leefbaarheid in Evertsoord een thema te maken. Men heeft het gevoel dat er veel verschillende ontwikkelingen bij hen terecht komen. Daarbij wordt aangegeven dat deze ontwikkelingen de leefbaarheid in Evertsoord op een negatieve manier beïnvloeden. Ze geven aan dat dit meegenomen moet worden in de rapportage van de verkenning.
Informatiebijeenkomst Kronenberg – 30 september 2021 – 20.00 11 aanwezigen De verkenner is vanwege persoonlijke omstandigheden afwezig, daarom begeleidt gemeente Horst aan de Maas de bewonersavond. De bijeenkomst wordt gestart met een introductie Kader Opwek Duurzame Energie (KODE) en het proces van de verkenning. Voor dit verslag is de introductie samengevat. Binnen KODE vallen vier sporen. De verkenning valt onder spoor 3: verkenning energielandschappen. Vanuit spoor 1 (meervoudig ruimtegebruik) wordt gekeken om de daken vol te leggen, echter haal je daarmee de ambitie niet. Vanuit spoor 1 (meervoudig ruimtegebruik) wordt gekeken om de daken bij Tradeport Venlo vol te leggen. Echter wordt daarmee de ambitie niet gehaald. Ook niet wanneer alle daken in Horst aan de Maas worden vol gelegd. Er wordt door een bewoner aangegeven dat hier meer op moet worden ingezet; deze bewoner stelt de volgende vraag “Hoe kan je mensen sturen om dit te doen?”. Er spelen drie belangrijke zaken bij de gebiedsverkenning in de Mariapeel:: 1. Agrariërs Dorperpeelweg en vernatting 2. Kwestie Ruimte voor Ruimte 3. Dorpsplatform Evertsoord en het verzetten tegen grootschalige zonneweides De verkenner gaat door met het introducerende praatje en geeft de bewoners een terugkoppeling over de verschillende ontwikkelingen in het gebied.
Van vernatting in het Noorden, tot de voorlopige contracten met Ruimte voor Ruimte rondom Evertsoord en de gesprekken met de toeristische sector in het zuiden. Uit deze laatste gesprekken met de toeristische sector is het idee gekomen om een kabel vanaf Deurne naar Venray te leggen en hier, ook in het zoekgebied de Mariapeel, verschillende ontwikkelingen rondom de opwek van duurzame elektriciteit op aan te sluiten. De verkenner vertelt dat het projectteam, na alle gesprekken met bewoners, grondeigenaren en bedrijven, er veel zaken/problemen spelen in het gebied. Hij concludeert daarom dat het opwekken van duurzame elektriciteit niet alleen mogelijk is, maar dat er eerst andere problemen in het gebied moeten worden opgelost. De opgave en ambitie van opwek van duurzame elektriciteit moet hand in hand gaan met het oplossen/verbeteren van andere aspecten in het gebied: natuurversterking, recreatie en toerisme, leefbaarheid, stikstof, waterproblematiek, etc. Het is daarom het voorstel een integrale gebiedsvisie (tot 2030/2035) te schrijven, waarin meerdere aspecten/thema’s worden meegenomen. Kijken waar er ontwikkelingen aan elkaar gekoppeld kunnen worden om het hele gebied te versterken. Hierin wordt ook een samenwerking en afstemming met andere overheden gezocht, zoals Venray, Deurne, maar ook provincie en waterschappen.
Rond november/december wordt de rapportage afgerond door het projectteam en neemt de gemeenteraad een beslissing over het vervolgtraject. De gebiedsvisie wordt dan medio 2022 afgerond. Een bewoner vraagt zich af wat de mogelijkheden zijn om mee te praten in het maken van deze plannen. Het is door de gemeente gesteld dat minimaal 50% lokaal eigendom moet zijn, daarnaast moet er ontwikkelingen ontstaan op coöperatieve wijze. Er wordt gestreefd naar 50% lokaal eigenaarschap: inwoners krijgen de kans mede-eigenaar te worden en in de winst te delen. Ook is er een criterium dat er een zorgvuldig omgevingsgesprek plaats vindt met belanghebbenden en omwonenden. In een omgevingsgesprek krijgen belanghebbenden en omwonenden de gelegenheid om mee te praten over het plan. Een bewoner wijst naar de Greenportlane als geschikte ‘open’ gebieden, en vraagt waarom deze niet worden vol gelegd met zonnepanelen.
Het projectteam geeft aan dat er op dit moment geen aansluitcapaciteit is bij Enexis en TenneT. Het zal daarom nog even duren voor ontwikkelingen rondom duurzame opwek van de grond kunnen komen. Daarvoor moet eerst het net verzwaard worden. Een bewoner wijst op het feit dat het goed is om vooral minder energie te gaan gebruiken, en dat de grootgebruikers, zoals datacentra deze lasten dragen, en niet zozeer de bewoners in de gebieden. Men moet niet toestaan dat er grote energieverbruikers komen in een gebied. De verwachtingen moeten hier goed gemanaged worden, aldus de bewoner. Een bewoner vraagt hoeveel ha zon er moet worden ingezet ten opzichte van het totale gebied. Dit werd tijdens de bijeenkomst direct opgezocht door het projectteam. Naar aanleiding van een eerdere berekening was het originele zoekgebied zo’n 1925 ha groot. Met een ambitie van 250/275 ha zon is dat meer dan 10% van het gehele gebied. Er wordt een opmerking meegegeven dat er rekening moet worden gehouden met het afvallen van hectaren/zones van het totale gebied vanwege de natuurzones van de provincie Limburg: goudgroen, zilvergroen, bronsgroen. Een bewoner geeft aan dat draagvlak essentieel is. En vraagt hoe er coöperatief ontwikkeld gaat worden in dit gebied. Het projectteam is het hier mee eens.
Een bewoner vraagt waarom er niet wordt gekeken naar windenergie in het gebied van de Mariapeel? De gemeente geeft aan dat dit te maken heeft met de structuur van het landschap. De grote kavels uit de ontginningsperiode lenen zich goed uit voor zon. Bovendien zijn er enkele beperkingen in het gebied, zoals de hoogspanning en hoogtebeperkingen voor vliegverkeer die meespelen. Tot slot vraagt een bewoner of de gemeente van plan is om gebruik te maken van de wet voorkeursrecht. Tot slot wordt er door een bewoner aangegeven dat er onduidelijkheid komt als er veel verschillende cijfers, percentages en oppervlakten worden genoemd door elkaar. Hierdoor raken mensen de weg sneller kwijt. De gemeente geeft aan hier rekening mee te houden.
Informatiebijeenkomst America – 4 oktober 2021 – 20.00 21 aanwezigen Er wordt gestart met een korte voorstelronde door iedereen. De verkenner start met een introductie over Kader Opwek Duurzame Energie (KODE) en het proces van de verkenning. Binnen KODE vallen vier sporen, de verkenning valt onder spoor 3: verkenning energielandschappen. Een bewoner vraagt direct waarom er niet meer aandacht wordt gegeven aan zon op dak? De verkenner zegt dat er, naast spoor 3, ook inzet is voor zon op dak, dit betreft spoor 1 van KODE. Met enkel spoor 1 wordt de ambitie om 30% van de energie die we nodig hebben in Horst aan de Maas duurzaam en lokaal op te wekken, niet gehaald. Alles wat we meer opwekken in spoor 1, hoeven we niet meer via spoor 2 en 3 te realiseren. De verkenner geeft aan dat mensen boos waren en dat er veel gerepareerd moest worden in het gebied de Mariapeel. Daarnaast springen er nog drie belangrijke zaken uit bij de gebiedsverkenning in de Mariapeel: 1. Agrariërs Dorperpeelweg en vernatting 2. Kwestie Ruimte voor Ruimte 3. Dorpsplatform Evertsoord en het verzetten tegen grootschalige zonneweides De verkenner gaat door met het introducerende praatje en geeft de bewoners een terugkoppeling over de verschillende ontwikkelingen in het gebied.
Van vernatting in het Noorden, tot de voorlopige contracten met Ruimte voor Ruimte rondom Evertsoord en de gesprekken met de toeristische sector in het zuiden. Uit deze laatste gesprekken met de toeristische sector is het idee gekomen om een kabel vanaf Deurne naar Venray te leggen en hier, ook in het zoekgebied de Mariapeel, verschillende ontwikkelingen rondom de opwek van duurzame elektriciteit op aan te sluiten. De verkenner vertelt dat het projectteam, na alle gesprekken met bewoners, grondeigenaren en bedrijven, er veel zaken/problemen spelen in het gebied. Hij concludeert daarom dat het opwekken van duurzame elektriciteit niet alleen mogelijk is, maar dat er eerst andere problemen in het gebied moeten worden opgelost. De opgave en ambitie van opwek van duurzame elektriciteit moet hand in hand gaan met het oplossen/verbeteren van andere aspecten in het gebied: natuurversterking, recreatie en toerisme, leefbaarheid, stikstof, waterproblematiek, etc. Het is daarom het voorstel een integrale gebiedsvisie (tot 2030/2035) te schrijven, waarin meerdere aspecten/thema’s worden meegenomen. Kijken waar er ontwikkelingen aan elkaar gekoppeld kunnen worden om het hele gebied te versterken. Hierin wordt ook een samenwerking en afstemming met andere overheden gezocht, zoals Venray, Deurne, maar ook provincie en waterschappen.
Rond november/december wordt de rapportage afgerond door het projectteam en neemt de gemeenteraad een beslissing over het vervolgtraject. De gebiedsvisie wordt dan medio 2022 afgerond Een bewoner geeft aan dat goede inpassing van zonnepanelen belangrijk is. Er moet voldoende aandacht komen voor de inpassing van de zonnepanelen, ook vanuit de beleving vanuit natuur, landschap en recreatie. De verkenner is het hier mee eens. Over het coöperatief ontwikkelen zijn de volgende vragen gesteld door bewoners: Een bewoner vraagt of er eigen kunnen worden gesteld aan de investeerders of ontwikkelaars? Antwoord gebiedsverkenner: Dit kan door middel van een set spelregels die aan de vergunning of de ontwikkelaars/investeerders hangen, zoals Triodos bank dit doet bij de partijen waarin ze investeren (groen/duurzaam). Met goede afspraken kan duurzaamheid gestimuleerd worden. Maar ook kunnen de lusten en lasten eerlijk (en betrouwbaar) verdeeld worden in het gebied, ook met bewoners, en komen deze niet alleen maar terecht bij de ontwikkelaars of buitenlandse partijen voor winst. Er is dan ook het streven om minimaal 50% lokaal eigendom te krijgen, maar bij voorkeur natuurlijk 100%.
Een bewoner vraagt waarom wordt er niet meer ingezet op spoor 1: zon op dak, en spoor 2: middelgrote zonneweides. Als elke kern een gedeelte van deze ambitie op zich neemt, dan is er toch voldoende? Antwoord gebiedsverkenner: Met de elektrificatie (elektrisch rijden, verwarmen) van Nederland, wordt er de komende jaren waarschijnlijk meer energie verbruikt. Om 18.00 komen mensen thuis en gaat iedereen zijn auto opladen, dat is niet slim gebruik maken elektriciteit. Er moet daarom meer worden ingezet op opslag en andere innovatieve technieken. Ook moet er energie opgewekt worden, op de plekken waar het meest gebruikt wordt. Bewoners verbruiken namelijk vooral in de winter, en niet in de zomer, terwijl dan (door zon) de meeste energie wordt opgewekt. Een bewoner vraagt waarom de Mariapeel is uitgekozen als zoekgebied. De verkenner antwoord: De reden dat de Mariapeel als meest geschikt wordt geacht, komt door het ontginningslandschap. Het betreft grote kavels, deze zijn bruikbaar voor zon. Er kan ook gekozen worden om, nadat de vergunning is afgelopen, deze zonnepanelen te verwijderen en het land weer op een andere manier te gebruiken. Er wordt door de bewoners aangegeven dat zij waarschijnlijk meer met de lasten worden benadeeld. Ze geven daarbij aan dat er goed gekeken moet worden hoe er, door middel van zon, ook andere problemen in het gebied kunnen worden opgelost.
Er wordt door een bewoner gevraagd wat de mogelijkheden zijn voor bewoners om in te spreken op deze plannen? Ze hebben namelijk de ervaring dat ze gehoord worden in de gesprekken met de gemeente, maar hebben het gevoel dat er uiteindelijk in de praktijk vaak niks mee gedaan wordt en dat de gemeente haar eigen plan trekt. De verkenner zegt dat het een goede kwestie is dat de gemeente Horst aan de Maas de ontwikkelingen rondom duurzame energie opwekking aan het coördineren is door middel van een verkenning. Dit om wildgroei van verschillende commerciële ontwikkelaars te voorkomen. Mensen geven aan graag te willen weten wie deze ontwikkelaars zijn, en waar het geld naartoe gaat. Ze willen voorkomen dat dit naar het buitenland gaat. Hiervoor zijn de spelregels van coöperatief ontwikkelen ook bruikbaar. Men geeft ook aan dat, als er eenmaal een gebiedsvisie ligt, er voorkomen moet worden dat ontwikkelaars de gebieden ‘wegpikken’. Bewoners geven aan, omdat er in de verkenning over een zoekgebied wordt gesproken, er al een beslissing is gemaakt dat er in deze gebieden iets gaat komen. Daardoor voelen mensen zich gepasseerd. Bewoners vragen of het ook een mogelijkheid is dat er een negatief advies uit de verkenning komt. Volgens de verkenner bestaat deze mogelijkheid, maar is het nog te vroeg om dit te zeggen.
Een andere bewoner geeft de suggestie om een pilotproject te starten, om te toetsen hoe een dergelijke ontwikkeling valt in het gebied. Ook om te kijken hoe dergelijke zonneweides eruit zien, en of er eventueel goede voorbeelden zijn. Ook inpassing en dubbelfuncties moeten hierin meegenomen worden. Tot slot vraagt men in hoeverre woningprijzen benadeeld worden door zonneweides. Als reactie wordt aangegeven dat dit bij zon niet duidelijk is. Bij wind ligt dit meestal tussen de 2 en 5 procent. Het is altijd mogelijk om planschade aan te vragen.
Informatieavond Melderslo – 11 oktober 2021 – 20.00 In totaal 50 aanmeldingen – 35 aanwezigen De verkenner start met een introductie over Kader Opwek Duurzame Energie (KODE) en het proces van de verkenning. Voor dit verslag is de introductie samengevat. Binnen KODE vallen vier sporen. De verkenning valt onder spoor 3: verkenning energielandschappen. Vanuit spoor 1 (meervoudig ruimtegebruik) wordt gekeken om de daken vol te leggen, echter haal je daarmee de ambitie niet. Er zijn drie gebieden in het zoekgebied A73/ Maaslijn, dit zijn van noord naar zuid: - Babelsche Loop - Hoogheide - Witveldweg Er zijn gesprekken gevoerd, met grondeigenaren, omwonenden, pachters, agrarische sector. De verkenner vertelt dat het projectteam, na alle gesprekken met bewoners, grondeigenaren en bedrijven, er veel zaken/problemen spelen in het gebied. Hij concludeert daarom dat het opwekken van duurzame elektriciteit niet alleen mogelijk is, maar dat er eerst andere problemen in het gebied moeten worden opgelost. De opgave en ambitie van opwek van duurzame elektriciteit moet hand in hand gaan met het oplossen/verbeteren van andere aspecten in het gebied: natuurversterking, recreatie en toerisme, leefbaarheid, stikstof, waterproblematiek, etc. Het is daarom het voorstel een integrale gebiedsvisie (tot 2030/2035) te schrijven, waarin meerdere aspecten/thema’s worden meegenomen.
Kijken waar er ontwikkelingen aan elkaar gekoppeld kunnen worden om het hele gebied te versterken. De verkenner geeft aan dat het slim zou zijn als ook Klaver 11 meegenomen kan worden in deze gebiedsvisie, naast Hoogheide en de Witveldweg. Er zijn veel boom- en siertelers in het gebied. Zij willen geen duurzame energieopwekking door wind en al helemaal geen zonneweides. Zonneweides nemen namelijk meer grond in gebruik ten opzichte van energieopwekking door wind kosten namelijk meer grond dan energieopwekking door wind. Ook zijn er veel pachters in dit gebied. Het projectteam gaat het advies geven aan de gemeenteraad om het noordelijke gebied, de Babelsche loop, te laten afvallen. Dit verkenningsgebied zit namelijk tegen een natuurgebied aan (Schuitwater) en is ook nog eens een stiltegebied. Het advies is om windontwikkeling niet tegen de natuur aan te zoeken. Volgens de verkenner is het een vereiste, vanuit de provincie, dat er minimaal drie windmolens komen te staan. In driehoek of lijnopstelling. De provincie zal over windprojecten het bevoegd gezag zijn De verkenner geeft aan dat er op dit moment geen capaciteit is op het elektriciteitsnet van Enexis; er moet eerst een netverzwaring komen, voordat ontwikkelingen rondom wind kunnen plaatsvinden.
TenneT en Enexis zitten reactief in de wedstrijd, zij kunnen zo bepalen op welke plekken het net eerste en hoe zwaar uitgebreid moet worden. Door de Raad van State is er een uitspraak gedaan over de normeringen m.b.t. windenergie en geluidsoverlast, slagschaduw, en dergelijke. Dit zorgt ervoor dat alle huidige ontwikkelingen stil staan tot er een effectenonderzoek is gedaan naar de nieuwe normeringen. Rond november/december wil men de rapportage afronden en dan zal de gemeenteraad een beslissing nemen over het vervolgtraject. De gebiedsvisie zal dan medio 2022 afgerond worden. Er wordt aangegeven dat dit erg optimistisch is. Bewoners van Melderslo geven aan dat zij niet willen dat hun gezondheid in gevaar komt door de windmolens. De verkenner geeft aan dat er bestaande regelgeving is rondom geluidsoverlast, maar dat de uitspraak van de raad van state hier nieuwe invulling aan zal geven. Ook moet er rekening worden gehouden met Laagfrequent geluid en de cumulatie van geluidsbronnen.
Bewoners vragen waarom er niet wordt gekeken naar het gebied langs de A73 Maaslijn, zo sluit het beter aan op de bestaande infrastructuur. Bewoners vragen waarom er eerst gebieden afvallen (zoals de Babelsche Loop), en later weer worden samengevoegd (Hoogheide en Witveldweg)? De verkenner geeft aan dat er integraal naar het gebied gekeken moet worden, dus vanuit het thema energie vallen ze misschien af, maar niet vanuit andere opgaven, zoals natuurontwikkeling. De gebieden die afvallen voor duurzame opwek, zijn nog steeds belangrijk voor de integrale gebiedsvisie. Een bewoner geeft aan dat de introductie van het gebied Klaver 11 nieuwe informatie voor hem/haar is. Er moet volgens bewoners meer gekeken worden naar zon op dak. Zon op dak op bedrijfshallen of op andere grootschalige plekken. Er wordt een opmerking meegegeven dat men moet worden gecompenseerd als men méér dan hun verbruik opwekt. Nu worden deze mensen hierop afgestraft (financieel). Er wordt door bewoners niet positief gesproken over commerciële ontwikkelaars in het gebied. De verkenner geeft aan dat de gemeente voorkeursrecht heeft, en dat ontwikkelaars daarom niet als bedreiging moeten worden gezien. Bovendien zijn ontwikkelaars en grondeigenaren ook afhankelijk van de overheid. Samenwerking tussen alle partijen is dus belangrijk.
Men geeft aan dat het slim zou zijn om het geld dat verdiend wordt met zonneweides in te zetten voor het plaatsen van een geluidswal langs de A73. Een bewoner vraagt waarom niet 100% van het energieverbruik buiten de gemeente Horst aan de Maas wordt opgewekt, bijvoorbeeld ergens in Oost-Europa of op Zee. Volgens de verkenner moet iedereen bijdragen aan de opwek van duurzame energie binnen de gemeente, maar sommige gebieden hebben meer potentie dan anderen. Mensen geven aan dat zij het gevoel hebben dat de gemeente ze aan het jennen is. Een bewoner geeft aan dat het raar is dat er negatieve energiekosten zijn. Glastuinbouwers krijgen geld toe om de lampen uit te zetten, en daarmee de druk op het elektriciteitsnet te verlagen. Er moet, vanwege dergelijke redenen, meer worden ingezet op spoor 4. Er moet gekeken worden naar innovatie, zoals elektriciteitsopslag of de elektriciteit in te zetten voor waterstofproductie. Er kan volgens de bewoner in het gebied worden samengewerkt met alle ondernemers om dit een stap verder te brengen. Ook landelijk moet hier meer op worden ingezet Bewoners vragen om een stemming, om aan te geven hoeveel bewoners voor en tegen windturbines zijn. De verkenner geeft aan dat het besluit bij de gemeenteraad ligt. Tot slot geven bewoners aan dat de leefbaarheid van Hoogheide onder druk staat, er is veel overlast door de varkensstallen.
Het is daarom belangrijk om leefbaarheid als thema mee te nemen in de gebiedsvisie. Mensen hebben namelijk het gevoel dat veel veranderingen bij elkaar komen.
Informatiebijeenkomst Grubbenvorst – 12 oktober 2021 36 aanwezigen De verkenner start met een introductie over Kader Opwek Duurzame Energie (KODE) en het proces van de verkenning. Voor dit verslag is de introductie samengevat. Binnen KODE vallen vier sporen. De verkenning valt onder spoor 3: verkenning energielandschappen. Vanuit spoor 1 (meervoudig ruimtegebruik) wordt gekeken om de daken vol te leggen, echter haal je daarmee de ambitie niet. Er zijn drie gebieden in het zoekgebied A73/ Maaslijn, dit zijn van noord naar zuid: - Babelsche Loop - Hoogheide - Witveldweg Er zijn gesprekken gevoerd met de omgeving, met grondeigenaren, omwonenden, pachters, agrarische sector. De verkenner vertelt dat het projectteam, na alle gesprekken met bewoners, grondeigenaren en bedrijven, er veel zaken/problemen spelen in het gebied. Hij concludeert daarom dat het opwekken van duurzame elektriciteit niet alleen mogelijk is, maar dat er eerst andere problemen in het gebied moeten worden opgelost. De opgave en ambitie van opwek van duurzame elektriciteit moet hand in hand gaan met het oplossen/verbeteren van andere aspecten in het gebied: natuurversterking, recreatie en toerisme, leefbaarheid, stikstof, waterproblematiek, etc. Het is daarom het voorstel een integrale gebiedsvisie (tot 2030/2035) te schrijven, waarin meerdere aspecten/thema’s worden meegenomen.
Kijken waar er ontwikkelingen aan elkaar gekoppeld kunnen worden om het hele gebied te versterken. De verkenner geeft aan dat het slim zou zijn als ook Klaver 11 meegenomen kan worden in deze gebiedsvisie, naast Hoogheide en de Witveldweg. Er zijn veel boom- en siertelers in het gebied. Zij willen geen duurzame energieopwekking door wind en al helemaal geen zonneweides. Zonneweides nemen namelijk meer grond in gebruik ten opzichte van energieopwekking door wind kosten namelijk meer grond dan energieopwekking door wind. Ook zijn er veel pachters in dit gebied. Het projectteam gaat het advies geven aan de gemeenteraad om het noordelijke gebied, de Babelsche loop, te laten afvallen. Dit verkenningsgebied zit namelijk tegen een natuurgebied aan (Schuitwater) en is ook nog eens een stiltegebied. Het advies is om windontwikkeling niet tegen de natuur aan te zoeken. Volgens de verkenner is het een vereiste, vanuit de provincie, dat er minimaal drie windmolens komen te staan. In driehoek of lijnopstelling. De provincie zal over windprojecten het bevoegd gezag zijn. Bewoners geven aan dat er een groot verschil is tussen grondeigenaren en omwonenden met betrekking tot de belangen, aangezien grondeigenaren de mogelijkheid hebben om geld te verdienen, omwonenden zonder grond hebben deze mogelijkheid niet. Dit zorgt voor erg tegengestelde belangen.