Document · PDF

08c.4 Toelichting bijlage 4 - Archeologisch rapport

Gemeenteraad 10 mei 2022, gemeente Horst aan de MaasBij agendapunt: Voorstel tot het vaststellen van het bestemmingsplan Stationsstraat 140, Hegelsom.7.783 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

ArcheoPro Archeologisch rapport Nr 21066 Stationsstraat 140, Hegelsom Gemeente Horst aan de Maas Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O); Bureauonderzoek en karterend booronderzoek

Concept versie 23-07-2021 Richard Exaltus Joep Orbons

Juli 2021

ArcheoPro

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 2

ArcheoPro Archeologisch rapport Nr 21066 Stationsstraat 140, Hegelsom Gemeente Horst aan de Maas Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O); Bureauonderzoek en karterend booronderzoek Colofon Opdrachtgever Projectcode Bestandsnaam Versie Status Archis melding (zaaknummer) Bevoegd gezag Opslagplaats documentatie ISSN Auteur Projectleider Projectmedewerkers Onderaannemers Autorisatie

Arvalis, Villafloraweg 1, 5928 SZ Venlo 21-104 ArcheoPro Rapport Stationsstraat 140, Hegelsom 2021 07 23 23-07-2021 Concept 5086228100 Gemeente Horst aan de Maas Provincie Limburg 1569-7363 Richard Exaltus (actorregistratie 92909010) Joep Orbons (actorregistratie 55660015) Richard Exaltus (actorregistratie 92909010) Richard Exaltus (actorregistratie 92909010) Joep Orbons (actorregistratie 55660015) Niet van toepassing Drs R.P. Exaltus; senior-archeoloog

Versie: 23-07-2021

Tel : 0(0 31) 43 3672586 www.archeopro.nl

Kamer van Koophandel Limburg: 14117581 e-mail: info@archeopro.nl

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 3

Inhoudsopgave SAMENVATTING ........................................................................................................................................ 4 1. INLEIDING ............................................................................................................................................... 5 1.1 ALGEMEEN .................................................................................................................................................................................................... 5 1.2 LOCATIEGEGEVENS (LS02) .................................................................................................................................................................. 5 1.3 AARD VAN DE INGREEP (LS01) ............................................................................................................................................................ 5 1.4 ONDERZOEK (LS01) ........................................................................................................................................................................ 5 1.5 DOEL- EN VRAAGSTELLING ......................................................................................................................................................................... 6

2 BUREAUONDERZOEK ......................................................................................................................... 11 2.1 METHODE EN BRONNEN ...........................................................................................................................................................................11 2.2 GEO(MORFO)LOGIE, AARDKUNDE EN BODEM (LS04) ...................................................................................................................13 2.3 ARCHEOLOGIE (LS01/LS04) .........................................................................................................................................................20 2.4 HISTORIE (LS03) ............................................................................................................................................................................24 2.5 GESPECIFICEERD ARCHEOLOGISCH VERWACHTINGSMODEL (LS05) ...........................................................................................30 2.6 ONDERZOEKSSTRATEGIE (LS05) ......................................................................................................................................................31

3 VELDONDERZOEK ............................................................................................................................... 32 3.1 VERRICHTE WERKZAAMHEDEN (VS03) ...........................................................................................................................................32 3.2 RESULTATEN BOORONDERZOEK (VS03) .........................................................................................................................................32

4 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

(VS07) .............................................................................. 36

4.1. SELECTIEADVIES .......................................................................................................................................................................................36

5. BIJLAGES................................................................................................................................................ 37 BIJLAGE 1: VERKLARENDE WOORDENLIJST ..................................................................................................................................................37 BIJLAGE 2: ARCHEOLOGISCHE TIJDSCHAAL...................................................................................................................................................37 BIJLAGE 3: BRONNENLIJST ..............................................................................................................................................................................38 BIJLAGE 4: OVERZICHT VONDSTLOCATIES ....................................................................................................................................................40 BIJLAGE 5: OVERZICHT ARCHEOLOGISCHE MONUMENTEN ........................................................................................................................40 BIJLAGE 6: OVERZICHT ARCHEOLOGISCHE ONDERZOEKSMELDINGEN .....................................................................................................41 BIJLAGE 7: BOORBESCHRIJVING

......................................................................................................................................................................45

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 4

Samenvatting Op 5 juli 2021 is door ArcheoPro een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O) uitgevoerd op een terrein aan de Stationsstraat 140 te Hegelsom in de gemeente Horst aan de Maas. Volgens het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel geldt voor het plangebied dat indien de relatieve hoogte die het plangebied vormt, van natuurlijke oorsprong is, het plangebied in een gradiëntzone die met name in de steentijd aantrekkelijk kan zijn geweest voor bewoning. Hierdoor is uitgegaan van een hoge verwachting voor archeologische resten daterend uit het laat laat-paleolithicum en het mesolithicum. Omdat het plangebied aan de rand ligt van een tamelijk vlak en hoger gelegen deel van het dekzandlandschap ten noorden hiervan en mogelijk geen natuurlijke hoogte vormt, is de verwachting voor nederzettingsresten uit het neolithicum, de bronstijd, de ijzertijd, de Romeinse tijd en de vroege-middeleeuwen, eerder middelhoog. De verwachting voor huisplaatsen uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd is door de ligging min of meer binnen de oude kern van Hegelsom, maar tot aan het begin van de negentiende eeuw volledig op een akker, eveneens middelhoog. Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn binnen het plangebied 23 boringen gezet in een dichtheid van twintig boringen per hectare.

Op basis van de resultaten van het veldonderzoek kunnen de onderzoeksvragen als volgt beantwoord worden: -Kunnen binnen het plangebied (nog) archeologische resten verwacht worden? Het verloren gaan van de oorspronkelijke bodemopbouw op het overgrote deel van het plangebied betekent dat de kans op de aanwezigheid van behoudenswaardige archeologische resten binnen het grootse deel van plangebied bijzonder klein is. -Zo ja, in welke zones en op welke diepten is dit het geval? Het plangebied lijkt uit een opgehoogde en vergraven zone te bestaan die van nature waarschijnlijk lager lag dan nu het geval is. Hiervan getuigt de van nature slechte ontwatering en de plaatselijke aanwezigheid van veenrestanten. Alleen langs de noordoostrand van het plangebied en op vier andere boorpunten, bleek de bodem relatief ondiep verstoord te zijn en ligt de top van de C-horizont relatief hoog. Het op deze boorpunten naboren met een megaboor en het zeven van het hiermee opgeboorde zand, heeft echter geen indicatoren opgeleverd. -Welke vorm van veldonderzoek is geschikt om de verwachte resten op te sporen? Om zekerheid te verkrijgen omtrent de aan- of afwezigheid van archeologische resten, is een proefsleuvenonderzoek een doeltreffende methode.

Omdat de bodem op het overgrote deel van het plangebied tot diep in de C-horizont verstoord is, van nature niet goed is ontwaterd en het naboren met een megaboor binnen het plangebied geen relevante archeologische indicatoren heeft opgeleverd, geven de resultaten van het onderzoek echter geen aanleiding om dergelijk onderzoek te adviseren.

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 5

1. Inleiding 1.1 Algemeen Opdrachtgever Contactpersoon opdrachtgever Datum uitvoeringveldwerk Archis onderzoeksmelding Onderzoekskader Bevoegd gezag: Bewaarplaats vondsten: Bewaarplaats documentatie

1.2 Locatiegegevens

Arvalis, Villafloraweg 1, 5928 SZ Venlo Lei Peeters 5 juli 2021 5086228100 Aanvraag bouwvergunning Gemeente Horst aan de Maas Provincie Limburg Provincie Limburg

(LS02)

Provincie Gemeente Plaats Toponiem Globale ligging Hoekcoördinaten plangebied

Oppervlakte plangebied Eigendom Grondgebruik Hoogteligging Bepaling locaties

Limburg Horst aan de Maas Hegelsom Stationsstraat 140, Hegelsom Ten zuiden van de bebouwde kom van Hegelsom 200512 / 382600 200512 / 382737 200652 / 382737 200652 / 382600 0.99 Hectare Particulier Grasland, bebouwing en erf Ca. 26.50 +NAP GPS Garmin, meetlinten

1.3 Aard van de ingreep (LS01) Aard ingreep

1.4 Onderzoek

De bouw van een woning.

(LS01)

Op 5 juli 2021 is door ArcheoPro een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O) uitgevoerd op een terrein aan de Stationsstraat 140 te Hegelsom in de gemeente Horst aan de Maas. De aanleiding tot het onderzoek vormt de voorgenomen bouw van een woning. Hiertoe noodzakelijke bodemingrepen kunnen tot aantasting van eventueel aanwezige archeologische waarden leiden. Volgens de gemeentelijke beleidskaart ligt het plangebied overwegend in een zone met een hoge archeologische verwachting (categorie 3). Het zuidelijke deel van het plangebied ligt in een zone met een archeologische waarde (categorie 2). Hier is archeologisch onderzoek vereist voorafgaande aan bodemingrepen die dieper reiken dan 50 centimeter en die meer dan 100 vierkante meter beslaan.

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 6

Het archeologisch onderzoek betrof een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O) met bureaustudie.

1.5 Doel- en vraagstelling Bureauonderzoek heeft tot doel om op basis van beschikbare informatie te komen tot een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel op basis waarvan de volgende vragen beantwoord kunnen worden: -Kunnen binnen het plangebied (nog) archeologische resten verwacht worden? -Zo ja, in welke zones en op welke diepten is dit het geval? -Wat zijn de verwachte prospectieve kenmerken van dergelijke archeologische resten? -Welke vorm van veldonderzoek is geschikt om de verwachte resten op te sporen? Inventariserend Veldonderzoek heeft vervolgens tot doel om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen door middel van veldwaarnemingen. Aan de hand van de resultaten hiervan kan worden vastgesteld of binnen het plangebied daadwerkelijk archeologische waarden aanwezig (kunnen) zijn en of deze vervolgonderzoek en/of planaanpassing vereisen. ArcheoPro voert haar onderzoeken uit conform de hiervoor vastgelegde normen en richtlijnen (KNA 4.0 en SIKB BRL 4000) en is in het bezit van de daarvoor vereiste BRL 4000 certificaten 4002 en 4003. Het onderzoek is uitgevoerd door drs. R.P. Exaltus (senior KNA-archeoloog), drs. ing. P.J. Orbons (senior KNA-archeoloog/senior vakspecialist) en H. Rik (veldtechnicus).

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 7

Figuur 1: De ligging van het plangebied (rood omlijnd) met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 1

1 Bron: Kadaster Topografische Dienst, Emmen 2008.

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 8

Figuur 2: Plankaart voor plangebied 2

2 Bron:

Aelmans

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 9

Figuur 3: Het plangebied op de bestemmingsplankaart 3 3 Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 10

Figuur 4: Het plangebied op de kadasterkaart 4

4 Bron: www.kadaster.nl

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 11

2 Bureauonderzoek 2.1 Methode en bronnen Onderzoeksgebied bureauonderzoek: Cirkel met een straal van één kilometer rond het centrum van het plangebied Tijdens het bureauonderzoek wordt door de bestudering van beschikbare bronnen, kennis vergaard omtrent de bodem en geologie van het onderzoeksgebied en de hierin bekende en te verwachten archeologische waarden. Aan de hand van de resultaten van het bureauonderzoek kan de beste aanpak voor het veldonderzoek worden bepaald. Hierbij zijn de volgende bronnen geraadpleegd (voor bronvermelding; zie ook literatuurlijst, dit geldt ook voor de kaarten die in de tekst opgenomen zijn): • • • • • • • • • • • • • •

Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) Archeologische MonumentenKaart (AMK) ARCHeologisch Informatie Systeem (ARCHIS) Atlas van topografische kaarten Nederland 1955-1965, 1:50.000 Bodemkaart 1:50.000 Gemeente Horst aan de Maas, Archeologische beleidskaart Landschappen van Maas en Peel, J. Renes, 1999 Geomorfologische kaart 1:50.000 Geologische kaart 1:50.000 Grote historische atlas van Nederland 1:50.000 1838-1857 (Deel Zuid) Grote historische topografische atlas van Nederland, provincie Limburg 1:25.000 18941926 Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (IKAW) Kadastrale minuutplan met aanwijzende tafels, 1830 Overig historisch kaartmateriaal (indien gebruikt)

Bovenstaande bronnen zijn gebruikt omdat deze relevante informatie bevatten over de historische en/of archeologische en/of aardkundige achtergrond van het plangebied. De informatie uit deze bronnen is gebruikt voor het opstellen van de gespecificeerde verwachting. Niet opgenomen bronnen hebben geen relevante informatie opgeleverd en zijn verder niet beschreven.

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 12

Figuur 5: Luchtfoto uit 2019 met daarop rood omlijnd het plangebied 5

5 Bron: http://www.pdok.nl

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

2.2 Geo(morfo)logie, aardkunde en bodem

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 13

(LS04)

Het plangebied ligt binnen het Zuid-Nederlandse dekzandgebied, ten westen van het huidige Maasdal. De ondergrond van het plangebied bestaat uit rivierafzettingen van de Maas die zijn afgezet tijdens het Pleniglaciaal van de laatste ijstijd, het Weichseliën (circa 75.000 – 15.700 jaar BP). Ze bestaan uit een meters dik pakket grof zand en grind dat tot de Formatie van Beegden wordt gerekend. Aan het einde van het Weichseliën, met name in het Laat Pleniglaciaal (circa 29.000 - 15.700 jaar BP) en het Jonge Dryas (circa 12.745 - 11.755 jaar BP) heerste er een poolklimaat in Nederland. Door het ontbreken van vegetatie trad op grote schaal verstuiving op. Vanuit het Noordzeebekken werd dekzand meegevoerd dat is afgezet in de vorm van vlaktes, welvingen en ruggen. Dit zand is kalkloos, fijnkorrelig en goed afgerond. Tevens is het goed gesorteerd en arm aan grind. Deze afzettingen behoren tot het Laagpakket van Wierden van de Formatie van Boxtel (Berendsen, 1997). Het dekzand heeft de rivierafzettingen van de Maas grotendeels overdekt. Het dekzandreliëf bestaat grotendeels uit dekzandruggen en dekzandwelvingen en enkele land- en rivierduinen. De ruggen zijn vaak duidelijk te zien en kunnen meer dan anderhalve meter boven hun omgeving uitsteken.

Het dekzand is soms in twee verschillende fases onder te verdelen, het lemige en veelal gelaagde oude dekzand en het jonge dekzand dat minder leem bevat en geen gelaagdheid vertoont. Op de overgang tussen deze twee fases kan zich een vegetatiehorizont hebben gevormd, de zogenaamde Laag van Usselo. Deze laag dateert uit het warmere en vochtigere Allerød-interstadiaal (13.900 - 12.800 jaar BP). Op minder dan tweehonderd meter ten oosten van het plangebied ligt het dal van de Grote Molenbeek dat is gevormd tussen 12400 en 11700 jaar v.Chr (zie figuur 8). Op de geomorfologische kaart wordt dit dal aangegeven als een laaggelegen, langgerekte ondiepe dalvormige laagte (legenda-eenheid 22R42L op figuur 8). Het plangebied ligt op een hier ten westen van gelegen dekzandvlakte ligt (figuur 8 code 2M51). Deze gaat naar het noorden en zuiden over in vrij vlakke dekzandwelvingen met een ontginningsdek (legenda-eenheid 3L51yc op figuur 8). Op de uitsnede uit het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN Figuur 9) is het dal van de Grote Molenbeek goed herkenbaar aan de lagere ligging. Tevens is hierop te zien dat het plangebied rond 26 meter boven NAP ligt.

Ook is te zien dat het plangebied aan de zuidoostrand ligt van een vlak en nog hoger gelegen deel van het dekzandlandschap dat grenst aan het aanmerkelijk lager gelegen dal van de Grote Molenbeek en aan lager gelegen delen van het dekzandlandschap ten westen van het plangebied. Deze laatste laagte heeft in het westen natuurlijke overgangen maar wordt in de omgeving van het plangebied als het ware van het dal van de Grote Molenbeek gescheiden door hoogten met min of meer onnatuurlijke (rechte) vormen. Op de drogere delen van het dekzandlandschap zijn veelal veldpodzolgronden ontstaan. Deze worden gekenmerkt door een uitspoelingslaag (E-horizont) en een inspoelingslaag (Bhorizont). De B-horizont gaat veelal via een overgangslaag (de BC-horizont) over in het niet door bodemvorming beïnvloede zand (de C-horizont). Dergelijke bodems geeft de bodemkaart aan op het westelijke deel van het onderzoeksgebied in de vorm van veldpodzolgronden die zijn gevormd in lemig fijn zand (Legenda-eenheid HN23 op figuur 10). Binnen het plangebied geeft de bodemkaart de aanwezigheid aan van hoge zwarte enkeerdgronden die zijn gevormd in lemig fijn zand (Legenda-eenheid zEZ23 op figuur 10).

De enkeerdgronden worden gekenmerkt door een tenminste 50 cm dikke zwarte humeuze bovengrond die veelal in de Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd (tot ± 1900), is ontstaan ten gevolge van eeuwenlange bemesting met potstalmest. Veelal gaat dit akker geleidelijk aan over in het niet door plaggenbemesting met humus verrijkte zand. Doordat enkeerdgronden vaak zijn aangelegd in gebieden waar oorspronkelijk podzolgronden zijn ontstaan, kunnen resten hiervan onder het esdek aanwezig zijn. (Zie figuur 6 uit Ten Cate et al. 1995). De

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 14

grondwatertrap betreft VII op het noordelijke deel van het plangebied en VI op het zuidelijke deel. Dit betekent dat de bodem op het noordelijke deel het gehele jaar door goed ontwaterd is terwijl dit op het zuidelijke deel met name in de zomer het geval is.

Figuur 6: Voorbeeld van een hoge zwarte enkeerdgrond op een podzol profiel 6

6 Bron: Ten Cate et al. 1005

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 15

Figuur 7: Uitsnede uit de paleogeografische kaart met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 7

7 Bron: P Vernieuwd digitaal basistand basisbestand paleogeografie van de Rijn-Maas Delta. K.M. Cohen, E. Stourhamer. 2012

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 16

Figuur 8: Uitsnede uit de geomorfologische kaart met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 8 8 Bron: Universiteit Wageningen, 2017

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 17

Figuur 9: Uitsnede uit het Actueel Hoogtebestand Nederland met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 9

9 Bron: Rijkswaterstaat, Servicedesk Data, AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland), Delft

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 18

Figuur 10: Uitsnede uit de bodemkaart met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft. Voor uitleg van de codes, zie hoofdstuk 2.2 10

10 Bron: Universiteit Wageningen, 2017

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 19

Figuur 11: Uitsnede uit de grondwatertrappenkaart met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 11

11 Bron: Universiteit Wageningen, 2017

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

2.3 Archeologie

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 20

(LS01/LS04)

Voor dekzandgebieden in hun algemeenheid geldt dat hierbinnen bewoningssporen kunnen worden aangetroffen die dateren vanaf het laat-paleolithicum. Vuursteenvindplaatsen van jager-verzamelaars uit het laat-paleolithicum en het mesolithicum liggen veelal op relatief hooggelegen delen van het dekzandlandschap in de nabijheid van water. Later, in het neolithicum wanneer een sedentair bestaan in de plaats komt van een nomadisch levenswijze, verkiest men vooral de hoogste delen van het dekzandlandschap. Deze nederzettingskeuze blijft tot in de vroege middeleeuwen bestaan. In de late middeleeuwen en de nieuwe tijd zijn de nederzettingen met name gesticht langs doorgangswegen, op kruispunten van wegen en aan de overgangen van rivieren. Volgens het Archeologisch Informatiesysteem Archis, liggen binnen het onderzoeksgebied vijf bekende archeologische vindplaatsen. Eén hiervan betreft AMK-terrein 16542 dat de oude kern van Hegelsom vormt. Het meest nabijgelegen eerder verrichte onderzoek wordt gevormd door zaaknummer 2246927100 op honderdvijftig meter ten zuidwesten van het plangebied. Hier in juni 2009 door Becker & Van de Graaf verricht booronderzoek aan de Stationsstraat 142, heeft slechts een tot in het dekzand verstoorde bodem opgeleverd. De kans op nog aanwezige archeologische sporen is nihil geacht.

Zaaknummer 2986522100 ligt ruim een halve kilometer ten zuiden van het plangebied en betreft de resultaten van een door RAAP verricht proefsleuvenonderzoek waarbij slechts enkele scherven ondetermineerbaar aardewerk zijn aangetroffen. Zaaknummer 4025816 betreft de resultaten van een in 2019 door SOB-research verricht proefsleuvenonderzoek. In de proefsleuven zijn 78 sporen aangetroffen, voornamelijk kuilen met hieronder vier haardkuiltjes uit het Mesolithicum. In alle proefsleuven zijn resten natuursteen aangetroffen, waaronder 9 stuks vuursteen. De grootste concentraties zijn aangetroffen in het centrale deel van het plangebied, maar tot aan de randen van het plangebied zijn ook nog resten van natuurstenen artefacten aangetroffen. In alle proefsleuven zijn aardewerkfragmenten aangetroffen (in totaal 213 stuks). Van de 62 handgevormde aardewerkfragmenten, die voornamelijk uit de Bronstijd/ IJzertijd lijken te dateren is de grootste concentratie aangetroffen in het zuidelijke deel van het onderzochte gebied. De zaaknummers 29866563100 en 2986571100 liggen ongeveer achthonderd meter ten westen van het plangebied en betreffen de vondst van bewerkt vuursteen uit de periode laat-paleolithicum tot en met het neolithicum die zijn aangetroffen tijdens een door RAAP verrichte archeologische begeleiding van de aanleg van een transportleiding.

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 21

Figuur 12: Kaart met Archis vondstlocaties met daarop een cirkel met een straal van één kilometer rond het plangebied die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 12 12 Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, ARCHIS III (Archeologisch Informatie Systeem), http://archis.cultureelerfgoed.nl

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 22

Figuur 13: Kaart met Archisonderzoeksmeldingen met daarop een cirkel met een straal van één kilometer rond het plangebied die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 13 13 Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, ARCHIS III (Archeologisch Informatie Systeem), http://archis.cultureelerfgoed.nl

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 23

Figuur 14: Uitsnede uit de gemeentelijke beleidskaart 14

14 Bron: Gemeente Horst aan de Maas

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 24

2.4 Historie (LS03) Op de kaart van historische landschapselementen en historische relicten (zie figuren 16 en 17), staat het plangebied aangegeven als akkerland aan de rand van een historische kern. De Tranchotkaart uit 1805 (zie figuur 15), laat zien dat het plangebied in die tijd nog de zuidoosthoek van een akker vormde en dat hierbinnen nog geen bebouwing aanwezig was. Dit is wel het geval op de kadasterkaart uit de periode 1811-1832. Hierop is in de uiterste zuidoosthoek een woning afgebeeld. Deze situatie is ook afgebeeld op de topografische kaarten uit 1845 en 1903 (zie figuur 20). In de twintigste eeuw is deze bebouwing aanzienlijk uitgebreid.

Figuur 15: Uitsnede uit de Tranchotkaart van 1805 15

15 Bron: Tranchot en v. Muffling, Kartenaufnahme der Rheinlande 1803-1820

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 25

Figuur 16: Uitsnede uit de kaart met historische relicten (naar Renes, 1999) 16

16 Bron: Renes, J. Landschappen van Maas en Peel, Maastricht, 1999

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 26

Figuur 17: Uitsnede uit de kaart met historische landschapselementen (naar Renes, 1999)17

17 Bron: Renes, J. Landschappen van Maas en Peel, Maastricht, 1999

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 27

Figuur 18: Uitsnede uit de kaart cultuurhistorische monumenten 18

18 Bron: Monumentenregister Rijksdienst Cultureel Erfgoed, Amersfoort 2018

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 28

Figuur 19: Uitsnede uit de kadastrale kaart uit 1832 19

19 Bron: Kadaster Topografische Dienst, Emmen 2008

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 29

Figuur 20: Uitsneden uit de topografische kaarten uit achtereenvolgens: 1845, 1903, 1958 en 2015 20

20 Bron: Kadaster Topografische Dienst

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

2.5 Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 30

(LS05)

Specifieke ligging (locatie) Het plangebied ligt van oudsher op een deel van akker die als het ware doorliep tot binnen de historische kern van Hegelsom. Deze akker lag op aan de rand van een dekzandvlakte op de overgang naar het aanmerkelijk lager gelegen dal van de Grote Molenbeek ten oosten hiervan. Verwachte perioden (datering) Indien de relatieve hoogte die het plangebied vormt, van natuurlijke oorsprong is, ligt het plangebied in een gradiëntzone die met name in de steentijd aantrekkelijk kan zijn geweest voor bewoning. Hierdoor moet vooralsnog worden uitgegaan van een hoge verwachting voor archeologische resten daterend uit het laat laat-paleolithicum en het mesolithicum. Omdat het plangebied aan de rand ligt van een tamelijk vlak en hoger gelegen deel van het dekzandlandschap ten noorden hiervan en mogelijk geen natuurlijke hoogte vormt, is de verwachting voor nederzettingsresten uit het neolithicum, de bronstijd, de ijzertijd, de Romeinse tijd en de vroege-middeleeuwen, eerder middelhoog. De verwachting voor huisplaatsen uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd is door de ligging min of meer binnen de oude kern van Hegelsom, maar tot aan het begin van de negentiende eeuw volledig op een akker, eveneens middelhoog.

Complextypen en uiterlijke kenmerken Vuursteenvindplaatsen uit de steentijd kunnen binnen het plangebied uit vuursteenconcentraties bestaan die nauwelijks meer hoeven te zijn dan de neerslag van een enkele (jacht)activiteit of een kortstondig kamp. Resten hiervan zullen uit concentraties van vuursteen bestaan die door grondbewerking deels tot aan het maaiveld kunnen voorkomen. De omvang hiervan kan beperkt zijn tot enkele (tientallen) vierkante meters. Resten uit het neolithicum, de bronstijd, de ijzertijd, de Romeinse tijd of de vroege middeleeuwen betreffen doorgaans nederzettingsresten van minimaal honderden vierkante meters grootte. Tevens kunnen resten van begravingen, zowel in de vorm van crematiegraven als van inhumatiegraven, aanwezig zijn. De ligging min of meer binnen de oude kern van Hegelsom betekent dat binnen het plangebied rekening moet worden gehouden met de aanwezigheid van resten van bebouwing zoals funderingen, waterputten, beerputten en eventuele bijgebouwtjes zoals stallen en opslagruimtes. Sporen van begraving uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd worden zeker niet verwacht omdat deze gewoonlijk rond de kerken liggen. Gaafheid en diepteligging Sporen kunnen direct onder de bouwvoor of het akkerdek worden verwacht. Losse artefacten kunnen als vondststrooiing aan het oppervlak voorkomen.

Landbouwkundig gebruik in de twintigste eeuw zal tenminste tot oppervlakkige bodemverstoring hebben geleid. De twintigste eeuwse bebouwing op het zuidelijke deel van het plangebied, zal tenminste plaatselijk, meer ingrijpende bodemverstoring hebben veroorzaakt.

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 31

2.6 Onderzoeksstrategie (LS05) Tijdens het veldwerk moet allereerst worden vastgesteld hoe de bodem is opgebouwd, in hoeverre deze intact is en of hierin archeologische indicatoren aanwezig (kunnen) zijn. Om de bodemopbouw zo exact mogelijk te kunnen bestuderen kan het beste gebruik gemaakt worden van een guts. Indien blijkt dat de huidige grondbewerking tot in de natuurlijke bodem reikt en een goede vondstzichtbaarheid heerst, is een oppervlaktekartering het meest geschikt voor het opsporen van archeologische indicatoren. Veel van de archeologische vondsten in de omgeving van het plangebied zijn immers gedaan als oppervlaktevondsten. Indien een oppervlaktekartering niet mogelijk is of in onvoldoende mate effectief zal zijn, wordt nageboord met een edelmanboor met een diameter van 15 cm. Het hiermee opgeboorde materiaal wordt gezeefd op een zeef met een maaswijdte van vier millimeter. Binnen het plangebied zijn 23 boorpunten verdeeld over een zo gelijkmatig mogelijk netwerk. Hierdoor is binnen het 0,99 hectare grote plangebied een boordichtheid bereikt van ruim twintig boringen per hectare. Een dergelijke boordichtheid voldoet volgens de Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek (SIKB, 2012), ruimschoots als brede zoekoptie om vindplaatsen uit alle perioden, in zand op te sporen (zoekoptie E1).

Zelfs met de door ArcheoPro gehanteerde hoge boordichtheid is op basis van booronderzoek nooit te garanderen dat alle typen archeologische resten kunnen worden opgespoord. De kans op het aantreffen van grondsporen is bijvoorbeeld aanmerkelijk groter indien een proefsleuvenonderzoek wordt uitgevoerd. Een dergelijke aanpak zou echter in dit stadium van het onderzoek een te zwaar middel vormen Van alle boorpunten wordt de NAP-hoogte bepaald door middel van het AHN en de waterpas.

Figuur 21: Het plangebied nabij boring XX, gezien in XX richting

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 32

3 Veldonderzoek 3.1 Verrichte werkzaamheden (VS03) Positie boringen: Gebruikt boormateriaal: Totaal aantal boringen: Boorgrid: Boordichtheid: Geboorde diepte: Inmeten boorlocaties: Boorbeschrijving:

Regelmatige verdeling over het plangebied (figuur 25). Zandguts met een diameter van 2 cm en edelmanboor met een diameter van 15 cm. 23 20 x 25m Ruim twintig boringen per hectare 0,8 – 1,8m –Mv GPS, meetlint en waterpas Archeologische Standaard Boorbeschrijving (ASB 5.2)

Inspectie bodemontsluitingen en/of oppervlaktekartering: In verband met de begroeiing, bebouwing en bestrating van het plangebied was geen oppervlaktekartering mogelijk. Evenmin waren bodemontsluitingen aanwezig die geïnspecteerd konden worden op de aanwezigheid van archeologische indicatoren.

3.2 Resultaten booronderzoek (VS03) De boringen zijn gezet in vijf noordwest-zuidoost gerichte boorraaien van achtereenvolgens zes, vier, vijf en tweemaal, vier boringen. De ligging van de boorpunten is weergegeven op de boorpuntenkaart. De resultaten van het booronderzoek zijn opgesomd in Bijlage 1. Bovenin de boringen is een rommelig pakket humusrijk zand aangetroffen waarvan de dikte uiteenloopt van ruim veertig centimeter in de boring 3, 4 en 5 tot ruim tachtig centimeter in boring 11. Hieronder is op de boorpunten 7, 11 en 14 een vergraven zandpakket aangetroffen dat duidelijk moerig is. Deze moerigheid wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van brokken sterk veraard veen (zie figuur 22). Hieronder is een doorwortelde laag dekzand aanwezig die zwak humeus is. Een dergelijke A-horizont is kenmerkend voor natte dekzandbodems die bedekt zijn geweest met veen. Deze A-horizont gaat na ongeveer tien centimeter over in witgrijs, ongeoxideerd dekzand aanwezig.

Figuur 22: Foto van boring 7 met links de bouwvoor, rechts van het midden de moerige zandlaag en geheel rechts de doorwortelde top van het dekzand die is gevormd in de beginperiode van de veengroei. Ook op de overige boorpunten is een ongeoxideerde C-horizont aangetroffen. Tussen dit zand en de toplaag is op deze boorpunten een menglaag aanwezig van brokken zand van

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 33

uiteenlopend humusgehalte. De dikte hiervan loopt uiteen van ongeveer vijf centimeter in de boringen 4 en 5 tot ruim een meter op boorpunt 6. De gemiddelde dikte van dit pakket ligt tussen dertig en veertig centimeter. Op de meeste van deze boorpunten is de bodem tot ongeveer een meter beneden het maaiveld vergraven. De aanwezigheid van een witgrijze ongeoxideerde C-horizont binnen het plangebied, vormt een aanwijzing dat het plangebied nooit erg goed ontwaterde is geweest. Dit wordt bevestigd door de aanwezigheid van veenrestanten.

Figuur 23: Foto van de kenmerkende bodemopbouw binnen het plangebied met links de bouwvoor en rechts daarvan de menglaag van brokken zand van uiteenlopend humusgehalte. Op de boorpunten 1 tot en met 5 ligt de top van de C-horizont hoger dan op de overige boorpunten en is de bodem bovendien relatief ondiep verstoord. Ditzelfde geldt in meer of mindere mate voor de boorpunten 12, 17, 20 en 21. Op deze boorpunten is tot in de ongeroerde C-horizont nageboord met een edelmanboor met een diameter van vijftien centimeter. Ondanks het zeven van het hiermee opgeboorde zand zijn hierbij geen relevante archeologische indicatoren aangetroffen. Tijdens het zeven zijn naast natuurlijke grinddeeltjes, slechts enkele relatief moderne insluitsels aangetroffen zoals deeltjes plastic en glas.

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 34

Figuur 24: Boorprofielen

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 35

Figuur 25: Boorpunten met verstoringsdiepten

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

4 Conclusies en aanbevelingen

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 36

(VS07)

Volgens het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel geldt voor het plangebied dat indien de relatieve hoogte die het plangebied vormt, van natuurlijke oorsprong is, het plangebied in een gradiëntzone die met name in de steentijd aantrekkelijk kan zijn geweest voor bewoning. Hierdoor is uitgegaan van een hoge verwachting voor archeologische resten daterend uit het laat laat-paleolithicum en het mesolithicum. Omdat het plangebied aan de rand ligt van een tamelijk vlak en hoger gelegen deel van het dekzandlandschap ten noorden hiervan en mogelijk geen natuurlijke hoogte vormt, is de verwachting voor nederzettingsresten uit het neolithicum, de bronstijd, de ijzertijd, de Romeinse tijd en de vroege-middeleeuwen, eerder middelhoog. De verwachting voor huisplaatsen uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd is door de ligging min of meer binnen de oude kern van Hegelsom, maar tot aan het begin van de negentiende eeuw volledig op een akker, eveneens middelhoog. Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn binnen het plangebied 23 boringen gezet in een dichtheid van twintig boringen per hectare.

4.1. Selectieadvies Gezien het bovenstaande geven de resultaten van het onderzoek geen aanleiding om archeologisch vervolgonderzoek te adviseren. Evenmin zijn tijdens het onderzoek archeologische resten aangetroffen waarmee tijdens de verdere planvorming of bij de uitvoering van de geplande werkzaamheden rekening zou moeten worden gehouden. In alle gevallen blijft onverminderd van kracht dat indien bij toekomstig graafwerk archeologische vondsten worden gedaan of archeologische grondsporen worden aangetroffen, deze direct gemeld dienen te worden bij de minister conform de Erfgoedwet 2016, artikel 5.10 & 5.11.

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 37

5. Bijlages Bijlage 1: Verklarende woordenlijst Verklarende woordenlijst AHN Actueel Hoogtebestand Nederland AMK Archeologische Monumentenkaart ASB Archeologische Standaard Boorbeschrijving Archis Archeologisch Informatie Systeem BP Before Present (present=1950) GIS Geografische Informatie Systemen GPS Global Positioning System IKAW Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden IVO Inventariserend VeldOnderzoek KLIC Kabels en Leidingen Informatie Centrum KNA Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie -mv Onder maaiveld NAP Normaal Amsterdams Peil PVA Plan van Aanpak PVE Programma van Eisen RCE Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed SBB Standaard Boor Beschrijvingsmethode SIKB Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer

Bijlage 2: Archeologische tijdschaal Periode Midden- en Laat Paleolithicum (oude steentijd) Mesolithicum (midden steentijd) Neolithicum (nieuwe steentijd) Bronstijd IJzertijd Romeinse tijd Vroege middeleeuwen Volle middeleeuwen Late middeleeuwen Nieuwe tijd

Versie: 23-07-2021

Datering 250.000

- 9000

9000 4500 2000 800 12 v chr. 500 1000 1250 1500

4500 2000 800 12 v. chr. 500 n. chr. 1000 1250 1500 heden

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 38

Bijlage 3: Bronnenlijst Bronnen Grote historische Provincie Atlas van Nederland; deel 4 Zuid-Nederland 1838-1857 1:50.000. Topografische dienst Wolters Noordhoff Groningen 1990 Grote historische topografische Provincie Atlas Limburg; 1894-1926 1:25.000. Nieuwland Tilburg 2006 Grote topografische atlas van Nederland 1:50.000 Deel 4 Zuid-Nederland. Topografische dienst. Wolters Noordhoff Groningen 1997 Kadaster Topografische Dienst, Top25Raster, Top10Vector, GBKN kaarten, Emmen 2008 Luchtfoto, http://maps.google.nl Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, IKAW 2 (Indicatieve kaart Archeologische Waarden), Amersfoort. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, AMK (Archeologische monumentenkaart), Amersfoort. Rijkswaterstaat, Servicedesk Data, AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland), Delft. Stichting voor Bodemkartering, Bodemkaart van Nederland 1:50.000. Wageningen, 1968. Stichting voor Bodemkartering: Geomorfologische kaart van Nederland 1:50.000, Staring Centrum, Wageningen, 1989 Stichting voor Bodemkartering, Geologische kaart van Nederland 1:50.000. Wageningen, 1968. Tranchot en v. Muffling, Kartenaufnahme der Rheinlande 1803-1820 Twaalf provinciën 2007. Atlas van topografische kaarten. Nederland 1955-1965. Uitgeverij twaalf provinciën. Landsmeer.

Digitale bronnen Ruimtelijke plannen http://www.ruimtelijkeplannen.nl Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed - Archis III http://archis.cultureelerfgoed.nl Luchtfoto, http://www.pdok.nl

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 39

Literatuur Cate, J. A. M. ten. A. F. van Holst, H. Kleijer en J. Stolp, 1995. Handleiding bodemgeografisch onderzoek; richtlijnen en voorschriften. Deel A: Bodem. Wageningen, DLO-Staring Centrum. Technisch Document 19A. Cohen, K.M. & E. Stouthamer, 2012. Beknopte toelichting bij het digitaal basisbestand paleogeografie van de Rijn-Maas Delta, Utrecht, 2012. Es. Van W.A., Sarfatij, H. & P.J. Woltering (red.) 1988. Archeologie in Nederland; De rijkdom van het bodemarchief. Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek. Amersfoort. Kuiper, M. 2006/2007. Atlas van topografische kaarten Nederland, 1955-1965. Uitgeverij 12 Provinciën, Landsmeer. Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek (SIKB, 2006) Renes, J. Landschappen van Maas en Peel, Maastricht, 1999

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 40

Bijlage 4: Overzicht vondstlocaties Zaak nr: Coordinaat 2986522100 200516/382100

Periode Neoliticum, Bronstijd, IJzertijd, Romeinse tijd

Vondsten Keramiek

2986563100 199687/382550

Paleoliticum, Mesoliticum, Neoliticum, Middeleeuwen

Keramiek, vuursteen Onbekend

2986571100 199765/382538

Paleoliticum, Mesoliticum, Neoliticum

Vuursteen

4025816100 200664/383193

Mesoliticum, Neoliticum, Bouwmateriaal Bronstijd, IJzertijd Bronstijd, IJzertijd, Middeleeuwen, Bouwmateriaal, Nieuwe Tijd keramiek

4025816100 200705/383149

Complexen Onbekend

Onbekend Geen Geen

Bijlage 5: Overzicht archeologische monumenten AMK nr:

Coordinaat

Periode

16542

200513/382665.2

Middeleeuwen, Nieuwe Nederzetting, Tijd onbepaald

Versie: 23-07-2021

Complex

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 41

Bijlage 6: Overzicht archeologische onderzoeksmeldingen Zaak nr: Coordinaat Onderzoek 2055897100 199435.4/382586.5 Onbekend Oppervlak: 45.1116 ha.

Periode Onbekend

Vondsten Geen

Complexen Geen

2178206100 200347.2/383197.9 Booronderzoek Oppervlak: 0.897617 ha. 2183293100 200846.9/380780.2 Begeleiding Oppervlak: 10.8693 ha. 2188194100 200849.3/380779.4 Bureauonderzoek Oppervlak: 10.9425 ha.

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Neoliticum, bronstijd, ijzertijd, romeinse tijd, middeleeuwen, nieuwe tijd

Gebruiksmateriaal, keramiek, metaal

Bewoning, onbekend

2225120100 200236.3/383384.2 Bureauonderzoek Onbekend Oppervlak: 0.039967 ha.

Geen

2246927100 200454.1/382565.6 Booronderzoek Oppervlak: 0.12875 ha.

Onbekend

Geen

2267736100 201056.9/382795.2 Bureauonderzoek Onbekend Oppervlak: 0.196827 ha.

Geen

2271478100 201056.8/382795.2 Booronderzoek Oppervlak: 0.190639 ha.

Onbekend

Geen

2276443100 203530.8/380017.5 Bureauonderzoek Onbekend

Geen

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 42

Oppervlak: 928.999 ha. 2292351100 199850.1/383339.7 Booronderzoek Oppervlak: 0.248175 ha. 2300912100 200430/381744.9 Booronderzoek Oppervlak: 0.525912 ha. 2307247100 200306.4/382494.6 Booronderzoek Oppervlak: 1.47835 ha. 2311134100 200232.1/382482.7 Booronderzoek Oppervlak: 6.99666 ha. 2322986100 200210.9/381771 Booronderzoek Oppervlak: 0.436717 ha. 2362692100 201032.4/381735 Bureauonderzoek Oppervlak: 0.698442 ha. 2362708100 201032.1/381735 Booronderzoek Oppervlak: 0.701021 ha. 2383622100 200580.7/381968.9 Bureauonderzoek Oppervlak: 0.248332 ha. 2383630100 200572.5/381978.6 Booronderzoek Oppervlak: 0.248586 ha.

Versie: 23-07-2021

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

2391755100 201031.9/381734.8 Booronderzoek Oppervlak: 0.697875 ha. 2404277100 201514/381426.3 Bureauonderzoek Oppervlak: 3.16275 ha. 2409518100 202042.6/382059.7 Bureauonderzoek Oppervlak: 181.945 ha. 2420209100 201285.8/381595.2 Booronderzoek Oppervlak: 1.75478 ha. 2475469100 200679.1/383169.9 Booronderzoek Oppervlak: 1.66396 ha. 4025816100 200679.3/383168.7 Proefsleuven Oppervlak: 1.67878 ha.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 43

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Onbekend

Geen

Mesoliticum, neoliticum, bronstijd, ijzertijd, middeleeuwen, nieuwe tijd

Bouwmateriaal, keramiek

Geen

4037618100 200682.2/383514.1 Bureauonderzoek Onbekend Oppervlak: 0.188698 ha.

Geen

4037626100 200682.2/383514.1 Booronderzoek Oppervlak: 0.188698 ha.

Onbekend

Geen

4574016100 200048/383458.7 Booronderzoek Oppervlak: 0.144122 ha.

Onbekend

Geen

4630862100 200246.4/381909.9 Bureauonderzoek Onbekend Oppervlak: 2.51259

Geen

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 44

ha. 4630870100 200246.4/381909.9 Booronderzoek Oppervlak: 2.51259 ha.

Onbekend

Geen

4646196100 199042.6/382720.6 Bureauonderzoek Onbekend Oppervlak: 8.26471 ha.

Geen

4683626100 200330.9/381903.6 Proefsleuven Oppervlak: 0.462498 ha.

Onbekend

Geen

4776858100 190045.6/365149.1 Onbekend Oppervlak: 100000 ha.

Onbekend

Geen

4821893100 200463.2/382266.2 Onbekend Oppervlak: 5.67942 ha.

Onbekend

Geen

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 45

Bijlage 7: Boorbeschrijving Algemene boorgegevens Soort boring Projectnummer Projectnaam Deelgebied Organisatie Archis meldingsnummer Coördinaatsysteem Coördinaatsysteemdatum Locatiebepaling Referentievlak Bepaling maaiveldhoogte Boormethode Boordiameter Opdrachtgever

BAR 21-104 Stationsstraat 140, Hegelsom NVT ArcheoPro 5086228100 RD2000 ETRS89 GPS en meetlint NAP AHN – Waterpas Guts en edelman 3 cm en 15 cm Arvalis

Posities van boringen (boorlocaties) Boornummer XCO 1 200559.3 2 200575.2 3 200591.3 4 200608.3 5 200625.5 6 200643.2 7 200553.7 8 200574.5 9 200593.3 10 200611.8

Versie: 23-07-2021

YCO 382733.2 382717.1 382702.4 382686.4 382669.8 382653.0 382707.3 382694.1 382680.5 382666.3

Meters t.o.v. NAP 26.51 26.45 26.32 26.24 26.05 25.75 26.54 26.39 26.34 26.10

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23

200537.2 200557.7 200578.7 200599.2 200619.4 200523.2 200550.9 200574.9 200608.7 200527.2 200553.3 200578.2 200595.9

382694.1 382681.0 382670.8 382658.6 382646.3 382670.5 382653.3 382639.1 382626.7 382648.6 382629.5 382610.2 382606.7

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 46

26.38 26.56 26.50 26.20 25.95 26.40 26.67 25.92 25.99 26.56 26.52 25.56 25.60

Boorbeschrijving volgens ASB 5.2 Boor Nr. 1

LDO 54 68 95 56 70 100 44 48 80 46 53 90 42 48 80 37

Versie: 23-07-2021

Lithologie GD BK Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z

BH 3 1/2

1 3 1/2 1 3 1/2 1 3 1/2 1 3 1/2 1 3

Kleur HK BR GE GE BR GE GE BR GE GE BR GE GE BR GE GE BR

TK GR

WI GR

VLK

Overige kenmerken CO PLH VS

AIS SST

BHN BHAC BHC BHAC BHC BHAC BHC BHAC BHC BHAC BHC

BI BOV VRG

DEZ BOV VRG DEZ BOV VRG DEZ BOV VRG DEZ BOV VRG DEZ BOV

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

12 13

142 180 68 77 84 120 55 97 130 64 88 120 43 70 100 86 95 103 130 77 120 43 98 125 76 94 120 63 144 180 56 89 120 43 97 130 53

Versie: 23-07-2021

Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z

1/2 1

1 1

3 3 1 3 1/2

1 3 1/2 1 3 1/2 1

1 1

3 3 1 3

1 3 1/2 1 3 3 1 3 1/2 1 3 1/2 1 3 1/2 1 3

GE GE BR BR GR GE BR GE GE BR GE GE BR GE GE BR BR GR GE BR GE BR GE GE BR BR GE BR GE GE BR GE GE BR GE GE BR

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 47

BR WI GR ZW BR WI GR

BHAC BHC

LI GE LI LI

2 DW

BR WI GR

WI GR

WI GR ZW BR WI GR WI GR

WI GR ZW WI GR

WI GR

GE LI LI

BHA BHC

BHAC BHC

BHAC BHC 2 DW

DEZ BOV VRG

BHAC BHC

VRG

DEZ DEZ BOV VRG DEZ BOV VRG DEZ BOV VRG DEZ BOV VRG

BHA BHC

DEZ DEZ BOV

BHC BR

BHAC BHC

BHC BR

BR WI GR

WI GR

DEZ BOV VRG

BHAC BHC BHAC BHC BHAC BHC

DEZ BOV VRG DEZ BOV VRG DEZ BOV VRG DEZ BOV

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

96 125 58 84 120 57 93 120 42 96 130 56 97 125 58 85 120

Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z

1/2 1 3 1/2 1 3 1/2 1 3 1/2 1 3 1/2 1 3 1/2 1

GE GE BR GE GE BR GE GE BR GE GE BR GE GE BR GE GE

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 48

BR WI GR

WI GR

BHAC BHC BHAC BHC BHAC BHC BHAC BHC BHAC BHC BHAC BHC

VRG DEZ BOV VRG DEZ BOV VRG DEZ BOV VRG DEZ BOV VRG DEZ BOV VRG DEZ

Betekenis van de afkortingen: LDO – Onderzijde boortraject Lithologie: GD – Onverharde sedimenten: G = grind, K = klei, L = leem, V = veen en Z = zand Bijmengsels: BK = bijmengsel klei, BS = bijmengsel silt, BZ =bijmengsel zand, BG= bijmengsel grind, BH = bijmengsel humus. Betekenis toegevoegde cijfers: 1 = zwak, 2 = matig, 3 = sterk en 4 = uiterst. Kleur: HK = hoofdkleur, BL = blauw, BR = bruin, GE = geel, GN = groen, GR = grijs, OL = olijf, OR =oranje, PA = paars, RO = rood, RZ = roze, WI = wit, ZW = zwart. TK = Tweede kleur (kleurafkortingen als boven). IK = Intensiteit kleur: LI = licht en DO = donker VLK = Vlekken (V): 2e en 3e letter is kleurafkorting als boven, 1 = weinig, 2 = matig , 3= veel Overige kenmerken: CO = Consistentie (C ): ZSL-zeer slap, SLA-slap, MSL-matig slap, MST-matig stevig, STV-stevig PLH = plantenresten (PL0 = geen, PL1 = spoor, PL2 = weinig, PL3 = veel), DW = doorworteld VS = veensoorten SST = Sedimentaire structuren Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

Archeologisch onderzoek Stationsstraat 140, Hegelsom, Gemeente Horst aan de Maas.

ArcheoPro Rapport, 21066, Pagina 49

BHN = Bodemhorizont; BHC = C-horizont, BHAC = AC-horizont, BHA = A-horizont BI = Bodemkundige interpretaties; BOV = bouwvoor , VRG = vergraven, OPG = opgebracht GI = Geologische interpretaties; DEZ = dekzand AIS = Archeologische indicatoren

Versie: 23-07-2021

www.ArcheoPro.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11391694/1