08a rv Wijziging Gemeenschappelijke Regelingen

Raadsvoorstel stuknummer: 23.0004930

Raadsvoorstel onderwerp

RV Wijziging gemeenschappelijke regelingen.

datum raad

24 oktober 2023

portefeuillehouder

T. Kuipers

bladnummer 2023.073

clustermanager

E. van der Molen

agendapunt

behandeld door

8

Voorstel Geen zienswijze in te dienen ten aanzien van de ontwerpbesluiten van het college over de wijziging van de volgende gemeenschappelijke regelingen per 1 juli 2024: a. Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord; b. Gemeenschappelijke regeling Omnibuzz; c. Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Limburg-Noord; d. Gemeenschappelijke regeling regionale uitvoeringsdienst Limburg Noord. Aanleiding De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) is per 1 juli 2022 gewijzigd om de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te verbeteren. Alle gemeenschappelijke regelingen moeten daarom voor 1 juli 2024 worden aangepast. Het betreft enkel procedurele wijzigingen ter implementatie van landelijke wetgeving. De wijzigingen hebben geen gevolgen voor de beleidsinhoudelijke koers van de GR-en. De grotere gemeenschappelijke regelingen waaraan de gemeente Horst aan de Maas deelneemt, hebben meegedaan aan een gezamenlijk traject van 21 Limburgse gemeenschappelijke regelingen om te komen tot gezamenlijke wijzigingen. Voor de gemeente Horst aan de Maas gaat het om de volgende gemeenschappelijke regelingen: MGR Sociaal Domein Limburg-Noord; GR Omnibuzz; GR Veiligheidsregio Limburg-Noord; GR RUD Limburg-Noord.

De besturen van de gemeenschappelijke regelingen hebben ingestemd met de wijzigingsvoorstellen en hebben deze aan de deelnemende gemeentebesturen voor besluitvorming toegezonden. In de eerste ronde van dit besluitvormingsproces moeten de colleges aan hun gemeenteraad de gelegenheid bieden om een zienswijze te geven op de wijzigingsvoorstellen. Beoogd resultaat Het versterken van de democratische legitimatie van de gemeenschappelijke regelingen waaraan de gemeente Horst aan de Maas deelneemt.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 9

vervolg raadsvoorstel

Argumenten 1.1 GEZAMENLIJK TRAJECT LIMBURGSE GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN Per 1 juli 2022 is een wijziging van de Wgr in werking getreden. Deze wijziging heeft als voornaamste doel om de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken. Dit gebeurt via een versterking van de kaderstellende en controlerende rollen van de gemeenteraden, provinciale staten en algemene besturen van waterschappen. In de Wgr heeft de wetgever nieuwe instrumenten gecreëerd die de gemeenteraden, provinciale staten en algemene besturen van waterschappen in een betere informatiepositie moeten brengen. Deze nieuwe instrumenten moeten voor 1 juli 2024 in iedere gemeenschappelijke regeling zijn geïmplementeerd. Op alle gemeenschappelijke regelingen rust dus een gelijke verplichting. Nu op alle gemeenschappelijke regelingen een gelijke verplichting rust - waarbij geldt dat alle verplichte wijzigingen vrijwel uniform kunnen worden doorgevoerd (zie de als bijlage bijgevoegde memo van 12 juni 2023) is vanuit een groot aantal gemeenschappelijke regelingen in de provincie Limburg het initiatief ontstaan om hierin gezamenlijk op te trekken. Zij hebben daarbij Boels Zanders Advocaten en het adviesbureau Cooperación gevraagd om als juridisch adviseur op te treden en om het besluitvormings- en wijzigingstraject op inhoud te begeleiden.

De gemeenschappelijke regelingen die meedoen aan het gezamenlijke traject betreffen: Veiligheidsregio Zuid-Limburg Rd4 Historisch Centrum Limburg RD Maasland ISD Kompas RUD Zuid-Limburg GGD Zuid-Limburg Werkvoorzieningschap Venlo en Omstreken Veiligheidsregio Limburg-Noord Werkvoorzieningschap Oostelijk Zuid-Limburg

BsGW ISD BOL Sociaal Domein Limburg-Noord Omnibuzz RUD Limburg-Noord Het Gegevenshuis Geul en Maas Westrom WSP Parkstad Grenspark Maas-Swalm-Nette

Daarmee participeren vrijwel alle (grotere) gemeenschappelijke regelingen in de provincie Limburg in het gezamenlijke traject. Zoals hiervoor al uiteen is gezet, is het gezamenlijke traject van de gemeenschappelijke regelingen in de provincie Limburg erop gericht om te komen tot zo uniform mogelijke wijzigingsvoorstellen. Voordat deze wijzigingsvoorstellen in de gemeenschappelijke regelingen zijn verwerkt en aan de algemene besturen zijn aangeboden, is daar een uitgebreid participatietraject aan vooraf gegaan.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 3 van 9

vervolg raadsvoorstel

Zo hebben er voorbereidende sessies met de raadsgriffies (3 november 2022 en 6 maart 2023), coördinerend juristen (28 februari 2023), gemeentesecretarissen (1 juni 2023) en raads- en collegeleden (30 januari en 1 februari 2023) plaatsgevonden. De ingekomen aanvullingen zijn daarbij in de wijzigingsvoorstellen verwerkt. Ook is er een uitgebreid memo opgesteld dat dient ter toelichting op de wijzigingsvoorstellen. Deze memo treft u aan bij de bijlagen. Een verdere uiteenzetting van het tot nu toe gezamenlijk doorlopen proces om te komen tot de nu voorliggende wijzigingsvoorstellen is als bijlage bij dit raadsvoorstel gevoegd. 1.2 WIJZIGINGSVOORSTELLEN INHOUD EN STREKKING De wijzigingsvoorstellen kunnen we onderscheiden in 4 categorieën: 1. De uniforme wijzigingsvoorstellen als gevolg van de wijziging van de Wgr; 2. Aanvullende wijzigingen: Wep, Wnra en archiefbepalingen; 3. Aanvullende wijzigingen: per gemeenschappelijke regeling specifiek; 4. Nog te verwerken: ontwerpbegroting uiterlijk 30 april indienen en participatie. 1. De uniforme wijzigingsvoorstellen als gevolg van de wijziging van de Wgr De wijziging van de Wgr heeft eerst en vooral tot doel om de raden, provinciale staten en het AB van het waterschap in een betere informatiepositie te brengen. Concreet moeten in ieder geval de volgende aanpassingen worden doorgevoerd: -

Facultatieve zienswijzeprocedure voor besluiten: In de gemeenschappelijke regelingen moet worden opgenomen of, en zo ja, voor welke besluiten er een voorafgaande zienswijze van de raden, PS en het AB van het waterschap wordt gevraagd. Er mag zelf bepaald worden welke besluiten zich voor een zienswijze lenen. Denkbaar is in ieder geval dat het daarbij zal gaan om besluiten waarbij de vertegenwoordigende organen mee kunnen denken over de strategische koers van de regeling, zoals de vaststelling van meerjarige beleidsplannen.

-

Participatie van ingezetenen en belanghebbenden: In de gemeenschappelijke regelingen moet verder worden opgenomen of, en zo ja, op welke wijze ingezetenen en belanghebbenden kunnen participeren over de totstandkoming en uitvoering van beleid.

-

Actieve informatieplicht: In de gemeenschappelijke regelingen moet worden opgenomen op welke wijze door het bestuur van de gemeenschappelijke regelingen actief informatie wordt verschaft aan de raden.

-

Begroting: De termijnen voor het toezenden van de ontwerpbegroting aan de raden, provinciale staten en het algemeen bestuur van het waterschap zijn gewijzigd. Deze gewijzigde termijnen dienen in de gemeenschappelijke regelingen te worden aangepast. Daarnaast wordt het dagelijks bestuur verplicht om te reageren op ingediende zienswijzen op de ontwerpbegroting.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 4 van 9

vervolg raadsvoorstel

-

Evaluatiebepaling: In de gemeenschappelijke regelingen moet worden opgenomen of er wordt geëvalueerd en zo ja, waar de evaluatie op ziet.

-

Aanscherping uittredingsregeling: Tot slot worden de gemeenschappelijke regelingen als gevolg van de wetswijziging verplicht om de uittredingsregeling aan te scherpen. De voorwaarden waaronder kan worden uitgetreden, alsmede bepalingen over de gevolgen van het vermogen van de gemeenschappelijke regeling moeten nu in de regeling worden opgenomen.

Deze voorgestelde uniforme wijzigingen als gevolg van de wetswijziging zijn nader beschreven in de bij dit raadsvoorstel als bijlagen gevoegde toelichtende memo en informatiebrief, beide van 12 juni 2023. 2. Aanvullende wijzigingen: Wep, Wnra en archiefbepalingen In het gemeenschappelijke traject zijn bovenop de uniforme wijzigingsvoorstellen enkele aanvullende wijzigingen voor alle gemeenschappelijke regelingen doorgevoerd. Deze aanvullende wijzigingen worden eveneens toegelicht in de memo die als bijlage 1a bij dit raadsvoorstel is gevoegd. De aanvullende wijzigingen zien op de volgende onderwerpen: -

Wet elektronische publicaties (Wep) De per 1 juli 2021 in werking getreden Wep was nog niet in de gemeenschappelijke regelingen verwerkt. Deze wet verplicht de gemeenschappelijke regelingen sinds 1 juli 2021 om alle officiële publicaties online te zetten via de website officielebekendmakingen.nl. De op grond van deze wetswijziging noodzakelijke wijzigingen zijn thans meegenomen in de wijzigingsvoorstellen.

-

Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) De Wnra is sinds 1 januari 2020 in werking getreden, waardoor de rechtspositie van het bij de gemeenschappelijke regelingen werkzame personeel wijzigt. De op grond van deze wetswijziging noodzakelijke wijzigingen zijn thans meegenomen in de wijzigingsvoorstellen.

-

Archiefbepalingen Tot slot heeft de provincie Limburg er bij alle gemeenschappelijke regelingen op aangedrongen om de archiefbepalingen aan te scherpen. De archiefbepaling is opgesteld door deskundigen op het gebied van archivering, waaronder de heren Geert Luijkx en Ingmar Koch, gemeentearchivaris, waterschapsarchivaris en Rijksarchivaris. De brief van de archivarissen is als bijlage bij het uitgebreide memo (bijlage 1a) aangehecht.

3. Aanvullende wijzigingen: per gemeenschappelijke regeling specifiek De besturen van de gemeenschappelijke regelingen wensen bovenop de uniforme wijzigingsvoorstellen enkele aanvullende wijzigingen door te voeren die alleen voor de betreffende gemeenschappelijke regeling gelden. Zij hebben deze aanvullende wijzigingen voor hun gemeenschappelijke regeling in een afzonderlijke memo toegelicht. Deze memo’s treft u eveneens aan bij de bijlagen.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 5 van 9

vervolg raadsvoorstel

4. Nog te verwerken: ontwerpbegroting uiterlijk 30 april indienen en participatie Tijdens het overleg met de gemeentesecretarissen kwam naar voren dat men aanvullend nog graag in de regeling opgenomen wenst te zien dat: a) de ontwerpbegroting uiterlijk 30 april van ieder jaar dient te worden toegezonden aan de gemeenteraden, zodat voorkomen wordt dat de zienswijzeprocedure van 12 weken gedurende het zomerreces loopt, en; b) de mogelijkheid moet worden opengelaten aan het algemeen bestuur om zelf in inspraak te voorzien. Thans wordt inspraak in de basis alleen geregeld via de colleges en raden. Deze concrete verzoeken zijn vervolgens teruggelegd bij de gemeenschappelijke regelingen. Nu wordt meegedeeld dat deze verzoeken in de regelingen zullen worden verwerkt. Omdat de conceptwijzigingsvoorstellen al gereed waren en enkele algemeen besturen al met de wijzigingsvoorstellen hadden ingestemd, is aan de gemeentesecretarissen gecommuniceerd dat deze wijzigingsvoorstellen in de regelingen worden verwerkt na afloop van de zienswijzeprocedure. Het is dan ook niet nodig om voor deze aanvullende wijzigingen aanvullend een zienswijze in te dienen. Over de concrete vormgeving van de aanvullende wijzigingsvoorstellen wordt verwezen naar bijlage 1b.

1.3 TE DOORLOPEN PROCES GEMEENTELIJKE BESLUITVORMING De Wgr is per 1 juli 2022 gewijzigd om de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te verbeteren. Alle gemeenschappelijke regelingen moeten daarom voor 1 juli 2024 worden aangepast. Het betreft enkel procedurele wijzigingen ter implementatie van landelijke wetgeving. De wijzigingen hebben geen gevolgen voor de beleidsinhoudelijke koers van de GR-en. De Wgr schrijft verplicht voor welke besluitvormingsproces moet worden doorlopen voor het doorvoeren van de wijzigingen van de gemeenschappelijke regelingen. Eerste stap die nu ter besluitvorming voorligt Als eerste stap in het gemeentelijke besluitvormingsproces moet ingevolge de Wgr de gemeenteraad gedurende acht weken in de gelegenheid worden gesteld om aan het college een zienswijze te geven op de wijzigingsvoorstellen. Vervolgstappen Na het doorlopen van de zienswijzeprocedure en het verwerken van eventuele wijzigingen, dient de gemeenteraad aan het college toestemming te verlenen om met de wijzigingsvoorstellen in te stemmen. Nadat deze toestemming is verleend dient ons college voor 1 juli 2024 een besluit te nemen met betrekking tot deze wijzigingen. Het besluitvormingsproces en de planning hiervan is in dit raadsvoorstel opgenomen onder ‘Vervolgtraject / communicatie’.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 6 van 9

vervolg raadsvoorstel

Kanttekeningen 1. Andere gemeenschappelijke regelingen waaraan de gemeente deelneemt moeten ook conform de nieuwe WGR worden aangepast. De andere gemeenschappelijke regelingen waaraan de gemeente Horst aan de Maas deelneemt zijn: 1. Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg-Noord; 2. Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningschap Noord-Limburg West; 3. Regeling zonder meer Horst – Venray; 4. Regeling Toezicht op het Primair Openbaar Onderwijs. Over de Regeling Toezicht op het Primair Openbaar Onderwijs heeft in de raadsvergadering van 6 juni 2023 al besluitvorming plaatsgevonden door vaststelling van de 2e wijziging van deze gemeenschappelijke regeling. Daarin zijn de wijzigingen vanuit de gewijzigde Wgr meegenomen. De Regeling zonder meer Horst – Venray betreft een lichte GR en behoeft geen aanpassing. De Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg-Noord en de Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningschap Noord-Limburg West volgen afzonderlijke besluitvormingstrajecten, die in voorbereiding zijn. Ook is in voorbereiding de Centrumregeling Regionale Energie Strategie Noord- en Midden Limburg. Het besluitvormingsproces hiervoor vindt eveneens apart van het gezamenlijke traject plaats. 2. Nagekomen notitie griffiers – Handreiking zienswijzetraject concepten gewijzigde gemeenschappelijke regelingen.

Onlangs is een reactie gekomen vanuit de Noord-Limburgse griffiers op de voorgestelde wijzigingen (zie bijlagen 3a en 3b). Dit op het moment dat de besturen van de gemeenschappelijke regelingen al besloten hebben over de wijzigingen, deze al naar de colleges zijn verzonden en het besluitvormingsproces al is opgestart. De bedoeling van deze handreiking is volgens de schrijvers om de Limburgse raden in stelling te brengen in het kader van de zienswijzeprocedure, in het bijzonder met als oogmerk het toevoegen van enkele volgens de werkgroep ontbrekende elementen in de huidige ontwerpteksten. Daarbij is de griffies gevraagd om het stuk ook te delen met de colleges van B&W zodat, volgens deze werkgroep, de colleges de inhoud daarvan kunnen betrekken bij de voorbereiding van een voorstel aan de gemeenteraad. We hebben er voor gekozen het stuk van de griffiers wel mee te sturen met dit raadsvoorstel, maar daar verder geen collegestandpunt over in te nemen omdat dit een coördinatieproces vraagt dat op deze korte termijn niet is te realiseren. Het stuk van de griffiers zien we dan ook als input voor de raden in het kader van de zienswijzenprocedure van september/oktober. De raden kunnen zelf beslissen of dit wordt overgenomen of niet. Eventuele verwerking van de input van de griffiers vindt plaats tussen de zienswijzen en het opmaken van de definitieve stukken.

Financiële consequenties Dit voorstel heeft geen financiële gevolgen. De bekostiging van de externe begeleidingskosten vindt plaats binnen hiervoor vastgesteld budget. Vervolgtraject / communicatie Uit het al doorlopen proces volgt dat al in het voortraject alles in het werk is gesteld om alle betrokkenen bij het wijzigingsproces kennis te laten nemen van de wijzigingsvoorstellen en om eventuele aanvullingen en wensen zoveel mogelijk aan de voorkant mee te nemen.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 7 van 9

vervolg raadsvoorstel

Het voorgaande neemt echter niet weg dat het formele wijzigingsproces bij de deelnemers nu pas start: 1) Zienswijze: de gemeenteraden, provinciale staten en het algemeen bestuur van het waterschap dienen gedurende acht weken in de gelegenheid te worden gesteld om – indien gewenst – een zienswijze te geven op de wijzigingsvoorstellen; 2) Toestemming: vervolgens dienen de gemeenteraden, provinciale staten en het algemeen bestuur van het waterschap aan hun colleges toestemming te verlenen om met deze wijzigingen in te stemmen, en; 3) Collegebesluit: tot slot dienen de colleges voor 1 juli 2024 een besluit te nemen met betrekking tot deze wijzigingen. Om gedurende dit wijzigingsproces zoveel mogelijk uniformiteit te waarborgen, zijn de oplegnotities, college- en raadsvoorstellen gezamenlijk voorbereid. Deze zijn dus voor alle gemeenschappelijke regelingen die deelnemen aan het gezamenlijke traject gelijkluidend. Om de informatievoorziening in goede banen te leiden, is tevens voorzien in extra digitale informatiesessies op maandag 18 en woensdag 20 september 2023. Van 19.00 uur tot 21.00 uur worden college- en raadsleden in de gelegenheid gesteld om hun vragen aan de adviseurs van Boels Zanders Advocaten en Cooperación te stellen. In een schriftelijke beantwoording van alle vragen zal nadien z.s.m. worden voorzien.

De planning van het vervolgproces ziet er concreet als volgt uit: Juni-juli 2023

Laatste collegevergadering voor zomerreces / eerste collegevergadering na zomerreces

September – november 2023 18 en 20 september 2023

November-december 2023 Januari-april 2024 mei 2024 30 juni 2024

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Gemeenschappelijke regelingen brengen wijzigingsvoorstellen bij colleges / GS / DB van het waterschap aan en verzoeken hen om wijzigingen in procedure te brengen. Colleges / het dagelijks bestuur van het Waterschap besluiten om de ontwerpwijzigingsbesluiten voor zienswijzen aan de raden, PS en het AB van het Waterschap voor te leggen. Zienswijzeprocedure bij raden, PS en AB van het Waterschap. Digitale informatiesessies tijdens de zienswijzeprocedure voor het stellen van technische vragen. Verwerking ingekomen zienswijzen. Toestemming raden, PS en AB van het Waterschap. Instemming colleges, GS en DB van het Waterschap. Inwerkingtreding wijzigingen.

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 8 van 9

vervolg raadsvoorstel

Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas, De burgemeester, {HAND1}

De secretaris, {HAND}

drs. R.F.I. Palmen mr. L.M.C. Beckers

Bijlagen Algemeen (uniform geldend voor de betrokken vier gemeenschappelijke regelingen): 1. Ten aanzien van het gezamenlijke traject tot wijziging van de gemeenschappelijke regelingen: a. een toelichtend memo bij de wijzigingsvoorstellen d.d. 12 juni 2023; b. een informatiebrief met de wijzigingen die zijn aangebracht naar aanleiding van de informatiesessies met colleges, raden, GS, PS, AB en DB van het waterschap, griffiers, gemeentesecretarissen en juristen; c. de presentatie en een terugkijklink naar de informatiesessie voor de college- en raadsleden van 30 januari 2023. 2. Uiteenzetting tot nu toe gezamenlijk doorlopen traject. 3. a. Begeleidende brief aan gemeenteraden bij notitie griffiers. b. Notitie griffiers – Handreiking zienswijzetraject concepten gewijzigde gemeenschappelijke regelingen. A. MGR sociaal domein Limburg-Noord: 1. Aanbiedingsbrief wijzigingsvoorstellen d.d. 23 juni 2023 van het DB van de MGR sd LN. 2. De geconsolideerde versie van de ontwerpregeling, waarin de wijzigingsvoorstellen zichtbaar zijn. 3. Toelichtend memo op aanvullende wijzigingsvoorstellen die het bestuur van de MGR sociaal domein Limburg-Noord wenst door te voeren en die enkel voor deze gemeenschappelijke regeling gelden. B. GR Omnibuzz: 1. Aanbiedingsbrief wijzigingsvoorstellen d.d. 20 juni 2023 van het DB van de GR Omnibuzz. 2.

De geconsolideerde versie van de ontwerpregeling, waarin de wijzigingsvoorstellen zichtbaar zijn. 3. Toelichtend memo op aanvullende wijzigingsvoorstellen die het bestuur van de GR Omnibuzz wenst door te voeren en die enkel voor deze gemeenschappelijke regeling gelden. C. GR Veiligheidsregio Limburg-Noord: 1. Aanbiedingsbrief wijzigingsvoorstellen d.d. 12 juli 2023 van het DB van de GR VRLN. 2. De geconsolideerde versie van de ontwerpregeling, waarin de wijzigingsvoorstellen zichtbaar zijn. 3. Toelichtend memo op aanvullende wijzigingsvoorstellen die het bestuur van de GR VRLN wenst door te voeren en die enkel voor deze gemeenschappelijke regeling gelden.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 9 van 9

vervolg raadsvoorstel

D. GR RUD Limburg-Noord: 1. Aanbiedingsbrief wijzigingsvoorstellen d.d. 6 juli 2023 van het DB van de GR RUD LN. 2. De geconsolideerde versie van de ontwerpregeling, waarin de wijzigingsvoorstellen zichtbaar zijn. 3. Toelichtend memo op aanvullende wijzigingsvoorstellen die het bestuur van de GR RUD LN wenst door te voeren en die enkel voor deze gemeenschappelijke regeling gelden.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50