08a rv Heroverweging stationsomgeving

Raadsvoorstel stuknummer: 22.0007616

Raadsvoorstel onderwerp

Herinrichting Stationsomgeving Horst-Sevenum

datum raad

31 januari 2023

portefeuillehouder

T. Kuipers

bladnummer 2023.009

clustermanager

M. Derks

agendapunt

behandeld door

8

Voorstel 1. Voorkeur uit te spreken voor een aangepast definitief ontwerp zonder langzaamverkeerstunnel en zonder tweerichtingsfietspad. 2. De dekking voor de subsidieverlaging op te vangen via extra kapitaallasten ad € 39.000 voor de uitvoering van het aangepaste definitieve ontwerp voor de stationsomgeving Horst-Sevenum zonder tunnel en zonder tweerichtingsfietspad.

Aanleiding In januari 2020 is het definitief ontwerp (DO) vastgesteld voor het plan Stationsomgeving Horst-Sevenum. Daarvoor was een krediet beschikbaar gesteld ad € 7.400.000 incl. BTW (€ 1.700.000 op 6 februari 2018 en € 5.700.000 op 21 januari 2020). Het gemeentelijke aandeel binnen dit krediet bedraagt € 3.047.000. Vanwege een ontvangen subsidie ad € 655.000 is het krediet met hetzelfde bedrag verhoogd. Daarnaast is via de vaststelling van de begroting 2023 een aanvullend bedrag van € 1.350.000 beschikbaar gesteld om de forse prijsstijgingen van 2022 (deels) op te vangen. Totaal beschikbaar gesteld krediet bedraagt dan € 9.405.000. Aansluitend aan het raadsbesluit van januari 2020 is gestart met de verdere uitwerking van het plan om te komen tot een uitvoeringsontwerp. In juli 2021 is het oorspronkelijke DO op enkele zaken verfijnd tot een nieuw DO (zie bijlage 1). Op basis van de uitgevoerde onderzoeken om te komen tot een uitvoeringsontwerp zijn diverse meerkosten naar voren gekomen ten opzichte van de oorspronkelijke raming van 2019. De uitkomsten van dit vervolgtraject leiden tot een heroverweging van uitgangspunten c.q. vragen om aanvullende middelen voor de uitvoering. Daarvoor zijn twee mogelijke scenario’s opgesteld: 1. Aanvullend krediet beschikbaar te stellen ad € 7.000.000,- voor de uitvoering van het DO van juli 2021; 2.

Ontwerp aan te passen zonder tunnel en zonder tweerichtingsfietspad waarbij de kapitaallasten stijgen met € 39.000 om de verlaging ad € 900.000 van de provinciale subsidie op te vangen.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 8

vervolg raadsvoorstel

Beoogd resultaat Een verbetering van de veiligheid en doorstroming bij de spoorwegovergang Stationsstraat Hegelsom en een totale opwaardering van de stationsomgeving Horst-Sevenum. Argumenten 1.1 Uitwerkingen en vervolgonderzoeken na het DO leiden tot nieuwe constateringen • Uit veldonderzoek blijkt dat het grondwater ‘hoog’ staat, hierdoor moeten er bouwkundige voorzieningen getroffen worden die voorkomen dat de fietstunnel gaat drijven. • De bodemopbouw ter plaatse van de fietstunnel maakt het noodzakelijk dat er heipalen geplaatst moeten worden. • Om intreding van het grondwater in de fietstunnel te voorkomen, moeten er links en rechts van het fietspad, aan beide zijden van de fietstunnel, keerwanden gebouwd worden. • Om de fietstunnel (inwendig) aan de richtlijnen te laten voldoen moet de fietstunnel in zijn geheel breder worden. • Op maaiveld niveau zijn ter hoogte van de rotonde twee fietspaden voorzien, hierdoor wordt de fietstunnel langer. • De rotonde is ruimtelijk herpositioneerd om aan de eisen van de provincie Limburg te voldoen. Ook hierdoor wordt de fietstunnel langer dan voorzien. • De bouwkosten zijn na de laatste raming van 2019 fors gestegen. • De kostenraming is in 2019 op punten te optimistisch geraamd.

1.2 De uitvoering van het in juli 2021 vastgestelde ontwerp leidt tot een forse extra kredietbehoefte Na het ontwerp van juli 2021 en de vaststelling van het bestemmingsplan is de kostenraming (zie tabel 1) geactualiseerd op basis van de nieuwe uitgangspunten. De nieuwe kostenraming valt € 8.300.000 hoger uit (tabel 2). Een deel daarvan is gedekt door de ophoging van het krediet bij de begroting 2023. Er zijn enkele belangrijke kosten welke fors hoger uitvallen dan eerder geraamd: • Het ontwerp van de tunnel moeten worden aangepast. De extra kosten hiervoor bedragen circa € 4.000.000. • Uit onderzoeken is gebleken dat er diverse kabels en leidingen onder en naast de huidige weg liggen ter plekke van de tunnel. Het verleggen van deze kabels en leidingen kost op basis van nieuwe ramingen circa € 350.000. Dat is hoger dan was begroot. • Het verplaatsen en verlengen van de slagbomen ten behoeve van een tweerichtingenfietspad aan de zuidwestzijde (Sevenumse zijde) van het spoor bedraagt circa € 600.000. Deze waren voorheen te optimistisch begroot. • De kosten voor voorbereiding, planontwikkeling, toezicht en afstemming met de externe partijen nemen, deels door de langere looptijd, toe met ca. € 1.900.000.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 3 van 8

vervolg raadsvoorstel

Kortom: een forse kostenstijging als het DO van juli 2021 het uitgangspunt blijft.

Tabel 1: Oorspronkelijke raming 2019

Kostenraming na uitwerking DO-ontwerp Raadsvoorstel Q1 2023 grondverwerving sloop/sanering en BWRM waarvan voor tunnel € 6 miljoen aanpassing spoorwegovergang € 600.000 planontwikkeling, toezicht, onvoorzien

Kostenraming alternatief ontwerp Raadsvoorstel Q1 2023

€ €

€

1.200.000 12.000.000 incl. incl. 2.500.000

grondverwerving sloop/sanering en BWRM zonder tunnel zonder dubbelzijdig fietspad met heffers planontwikkeling, toezicht, onvoorzien

€ 15.700.000

Tabel 2: Kostenraming na uitwerking DO-ontwerp conform

€ €

1.100.000 5.600.000

€

2.300.000

€

9.000.000

Tabel 3: Kostenraming zonder tunnelvariant DO juli 2021 en zonder tweerichtingenfietspad

1.3

Beperkte meerwaarde tunnel ten opzichte van veilige rotonde-variant door grote kostenverschil niet verdedigbaar In eerdere besluitvorming is verkeersveiligheid een van de aspecten geweest om te kiezen voor een tunnel. Door de verkeerstromen fysiek te scheiden ontstaat een objectief veilige situatie voor het langzaam verkeer. De tunnelvariant is hierdoor iets veiliger dan een rotonde variant met oversteekmogelijkheid op maaiveldniveau. Die beredenering houdt enkel stand in een situatie als daadwerkelijk álle langzaam verkeer gebruik maakt van de tunnel. Ook bij de tunnelvariant is een oversteekmogelijkheid op maaiveldniveau. Er is een kans dat het gebruik in de praktijk anders is en een groot deel van het langzaam verkeer op maaiveld zal oversteken, ook op plekken waar veilig oversteken niet is gefaciliteerd (zie illustratie in bijlage 2: routing stationsomgeving). Dit is eerder geconstateerd in het verkeerskundig rapport van Kragten. Gezien het grote miljoenenverschil tussen een tunnel en uitsluitend een rotonde is de beperkte meerwaarde van de tunnelvariant niet verdedigbaar. 1.4 Tweerichtingsfietspad verliest functie bij een rotonde met maaiveld oversteekplaatsen Wanneer de tunnelvariant vervangen wordt door een rotonde met maaiveldoversteekplaats, dan zullen de fietsers hier eerder gebruik van maken en is een tweerichtingsfietspad niet direct noodzakelijk. De nieuwe

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 4 van 8

vervolg raadsvoorstel

oversteekplaats van de fietsers vanuit Sevenum naar America zal nagenoeg op dezelfde plaats zijn gesitueerd worden als in de huidige situatie. Met dien verstande dat de oversteek (met middengeleider) komt te liggen op een plaats waarin het verkeer wordt afgeremd vanwege de rotonde (in de huidige situatie is dat het kruispunt). De oversteekplaats bij de aan te leggen rotonde zal circa 25 meter verder liggen dan de huidige oversteekplaats ten zuiden van de bushaltes. De huidige inrichting met twee eenrichtingsfietspaden kan hierdoor gehandhaafd blijven, waardoor er geen aanpassingen aan de overweg (verplaatsen slagbomen) noodzakelijk zijn. Dit scheelt een grote kostenpost ad € 600.000, kosten voor verwerving van gronden en mogelijke vertraging in het project in verband met buitendienstregelingen vanwege werkzaamheden aan het spoor. 1.5 Ontwerp zonder tunnelvariant en tweerichtingsfietspad bespaart € 6.700.000 aan kosten Door het weglaten van een tunnel kunnen de onder argument 1.2 genoemde kosten deels worden bespaard. Daarbij zal er infra-technisch een gedeelte van de fietsverbinding komen te vervallen. Hier tegenover staat echter ook een subsidieverlaging van de Provincie ad € 900.000. Daarvoor dient aanvullende dekking verstrekt te worden.

1.6 Tunnel valt niet binnen de LVO scope van ProRail Op 10 februari 2021 is er een Bestuursovereenkomst Landelijk Verbeter Programma Overwegen (LVO) getekend door gemeente Horst aan de Maas en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (zie bijlage 5: Bestuursovereenkomst LVO overwegproject Stationsstraat). In deze overeenkomst worden 5 punten beschreven als verbeterprogramma: • Aanleggen van een nieuwe rotonde op circa 120 meter van de overweg; • Realiseren van een nieuwe weg tussen de rotonde en het station; • Aanpassen van het ontwerp voor de kruising N556 (Stationsstraat)-Spoorweg-Stationsstraat: - Huidige toegangsweg station verwijderen; - Opstelstrook linksaf Stationsstraat (vanuit Noorden) verwijderen - Realiseren van een rechtsaf-strook Stationsstraat (vanuit het noorden) - Verbreden middengeleider t.b.v. langzaam verkeer - Verwijderen opstelstrook linksaf Stationsstraat (vanuit zuiden) richting Spoorweg; • Verplaatsen bushaltes van Stationsstraat richting stationsplein (via nieuwe verbinding rotonde, zie bijlage 1 DO); • Verbeteren toegankelijkheid van en circulatie op de parkeerplaatsen aan de zuidzijde van het station. Het toevoegen van een tweerichtingsfietspad en langzaam verkeerstunnel behoort niet tot het verbeterprogramma zoals overeengekomen met het Ministerie van I&W.

Wanneer de tunnel en het tweerichtingsfietspad komen te vervallen wordt er exact voldaan aan de LVO afspraken en blijft deze subsidiebijdrage intact. 1.7 Het oorspronkelijke ontwerp kan nagenoeg intact blijven zonder tunnel Het is mogelijk om de tunnel uit het ontwerp te halen zonder de overige structuren en ontwerpkeuzes aan te passen. In het huidige ontwerp ligt een deel van de fietsoversteken op maaiveldniveau. Bij het nieuwe ontwerp zonder tunnel (zie bijlage 3) zal dit nauwelijks wijzigen.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 5 van 8

vervolg raadsvoorstel

Kanttekeningen 1.1. De ongehinderde doorgang van de snelfietsroute Greenport Bikeway valt weg Met het wegvallen van de tunnel valt ook de ongehinderde doorgang van de snelfietsroute Greenport Bikeway weg. Naar verwachting is het tijdverlies voor de fietser als gevolg het oversteken op maaiveld verwaarloosbaar, per saldo is de route namelijk enkele meters korter. 1.2

Een maaiveldoversteekplaats zorgt voor een lichte belemmering van de doorstroming van het snelverkeer In eerder onderzoek door adviesbureau Kragten is aangegeven dat een rotonde met een ongelijkvloerse kruising (tunnel) voor langzaam verkeer ((brom)fietsers, voetgangers) een positief effect heeft op de doorstroming van het snelverkeer. Echter door het snelverkeer op de Stationsstraat voorrang te geven op het langzaam verkeer bij de maaiveldoversteekplaatsen zal de doorstroming nagenoeg gelijk zijn dan bij een tunnelvariant. 2.1. Provinciale subsidie komt deels te vervallen als er geen tunnel komt De Provincie heeft op 9 april 2019 de subsidiebeschikking gewijzigd. Hierin is afgesproken dat de subsidiebijdrage van de Provincie ad € 3.350.000 verlaagd zou worden naar € 2.450.000 als de tunnel komt te vervallen. Gelet op de hoge extra kosten voor de tunnel weegt de verlaging van de subsidiebijdrage niet op tegen de meerkosten van de tunnel. 2.2

Bij een ontwerp zonder tunnel en zonder tweerichtingsfietspad komt een deel van de subsidie stimulering verkeersveiligheid te vervallen De aanvraag is destijds gebaseerd op een aantal uit te voeren onderdelen van het oorspronkelijke plan. Als onderdelen daarvan komen te vervallen, kan voor die onderdelen geen aanspraak worden gemaakt op de subsidie en zal een verstrekt voorschot terugbetaald moeten worden. Samenvattend overzicht Veiligheid

Doorstroming Extra kredietbehoefte

Tweerichtingenfietspad Verkeershinder*

Tunnelvariant Zeer sterke verbetering verkeersveiligheid (bij optimaal gebruik) Optimale doorstroming bij volledige benutting tunnel € 7.000.000 (bijbehorende extra kapitaallasten zijn € 303.333 Noodzakelijk Langere doorlooptijd wegwerkzaamheden N556 (planning gereed eind 2026)

Maaiveldvariant (rotonde) Sterke verbetering verkeersveiligheid (bij optimaal gebruik) Verbetering doorstroming t.o.v. huidige doorstroming € 0 (door deels wegvallen provinciale subsidie wel stijging kapitaallasten ad € 39.000) Niet noodzakelijk Reguliere doorlooptijd wegwerkzaamheden N556 (planning gereed Q1 2026)

*gezien de complexe werkzaamheden betreffende een langzaam verkeertunnel zullen de werkzaamheden, afsluiting N556 en omleidingen beduidend langer duren dan bij rotonde variant.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 6 van 8

vervolg raadsvoorstel

Financiële consequenties Zoals bij de aanleiding is vermeld, heeft de raad in het verleden al krediet beschikbaar gesteld. In het overzicht hieronder staat dit bij elkaar gezet. Bij de 1e bijstelling van de begroting 2022 is dit aangepast vanwege een ontvangen subsidie. Daarnaast is bij de vaststelling van de begroting 2023 een bedrag toegevoegd aan het krediet om de prijsstijgingen over 2022 (deels) op te kunnen vangen. Dat geeft een totaal beschikbaar krediet van € 9.405.000. Het gemeentelijke aandeel binnen dit krediet bedraagt € 4.353.000. Voor de overige middelen zijn bijdragen van externe partijen beschikbaar, namelijk het Rijk, de Provincie en NS Vastgoed. overzicht voorafgaand aan raadsvoorstel 31-1-2023 Reeds gevoteerde bedragen Krediet investering

Dekking externe partijen

Raadsbesluit feb-2018 Raadsbesluit jan-2020 Benodigd bruto krediet

€ € €

1.700.000 5.700.000 7.400.000

Bijstelling krediet 1e bijstelling BG 2022 Bijstelling krediet BG 2023 - compensatie

€ € €

655.000 1.350.000 9.405.000

Subsidie Rijk - LVO Subsidie Provincie Subsidie NS Vastgoed

€ € € €

868.000 3.350.000 135.000 4.353.000

Subsidie stimulering verkeersveiligheid

€

655.000

Uit eigen middelen van gemeente

€ €

4.397.000 9.405.000

Het definitieve ontwerp van juli 2021 is inmiddels volledig doorgerekend nadat alle vooronderzoeken ten aanzien van bodemgesteldheid etc. zijn uitgevoerd. In deze nota zijn de bevindingen daarvan voorgelegd. Die bevindingen nopen ofwel tot een aanvullende kredietvraag ofwel tot een heroverweging van uitgangspunten met beperkte aanvullende kredietvraag. In deze nota is gemotiveerd waarom de heroverweging en dus het aangepaste definitieve ontwerp zonder tunnel en zonder tweerichtingsfietspad de voorkeur heeft op basis van inhoudelijke verkeersafwegingen in combinatie met de financiële gronden.

In bovenstaande afbeelding is visueel weergegeven waar in het huidige DO-ontwerp de grote uitgaven plaatsvinden.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 7 van 8

vervolg raadsvoorstel

De variant zonder tunnel en zonder tweerichtingenfietspad laat een kostenraming zien van totaal € 9 miljoen. Daarin zijn kosten voor verwerving, plankosten incl. toezicht, de civiele en verkeerskundige werkzaamheden en aanpassingen voor het bouw- en woonrijpmaken inbegrepen. Doordat de provinciale subsidie wordt verlaagd met € 900.000 is een aanvullende dekking nodig om dit bedrag te compenseren. Dit vindt plaats via de kapitaallasten. Bij een afschrijvingstermijn van 30 jaar en huidige rentepercentage van 1% is de extra dekking met een bedrag van € 39.000 per jaar gelijk aan de benodigde € 900.000. overzicht na raadsvoorstel 31-1-2023 Reeds gevoteerde bedragen Krediet investering

Dekking externe partijen

Raadsbesluit feb-2018 Raadsbesluit jan-2020 Benodigd bruto krediet

€ € €

1.700.000 5.700.000 7.400.000

Bijstelling krediet 1e bijstelling BG 2022 Bijstelling krediet BG 2023 - compensatie

€ € €

655.000 1.350.000 9.405.000

Subsidie Rijk - LVO Subsidie Provincie Subsidie NS Vastgoed

€ € € €

910.000 2.450.000 93.000 3.453.000

Subsidie stimulering verkeersveiligheid

€

655.000

Uit eigen middelen van gemeente Extra dekking via kapitaallasten ad € 39.000

€ € €

4.397.000 900.000 9.405.000

Het totale krediet bedraagt dan € 9.405.000, hoger dan de benodigde middelen. Maar zoals uitgelegd in kanttekening 2.2 dient het volledige krediet beschikbaar te blijven omdat van de externe dekkingsmiddelen het subsidiebedrag voor stimulering verkeersveiligheid naar alle waarschijnlijkheid naar beneden wordt bijgesteld omdat bepaalde onderdelen niet uitgevoerd gaan worden in de nieuwe voorkeursvariant. Met het surplus van het krediet kan dit dan terugbetaald worden.

Vervolgtraject / communicatie - Persbericht bij openbaar worden besluit - Informeren Stakeholders over raadsbesluit 31-1-2023 - Persbericht (zie bijlage 6) raadsbesluit 31-1-2023 - Q1 2023 Opdracht verleggen kabels en leidingen - Q2 2023 Opstellen bestektekeningen - Q2-Q3 opstellen bestek - Q2 2024 Start uitvoering met uitvoering werkzaamheden - Q1 2026 afronding werkzaamheden

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 8 van 8

vervolg raadsvoorstel

Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas, De burgemeester, {HAND1}

De secretaris, {HAND}

drs. R.F.I. Palmen

mr. L.M.C. Beckers

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Definitief Ontwerp MTD juli 2021 Routing Stationsomgeving Bestuursovereenkomst LVO overwegproject Stationsstraat getekende versie Nieuw ontwerp rotonde Raadsvoorstel Stationsomgeving jan2020 Persbericht

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50