08a rv Bestendigen voorkeursrecht

Raadsvoorstel stuknummer: 26.0001262

Raadsvoorstel onderwerp

RV Bestendigen voorlopig voorkeursrecht Vinkepas 11 te Sevenum

datum raad

12 mei 2026

portefeuillehouder

Eric Beurskens

bladnummer 2026.039 agendapunt

8

behandeld door

Voorstel 1. Op grond van artikel 9.1 lid 1 sub c van de Omgevingswet over te gaan tot het bestendigen van de voorlopige voorkeursrechtbeschikking en het nemen van een zelfstandige voorkeursrechtbeschikking om een gemeentelijk voorkeursrecht te vestigen op de percelen kadastraal bekend als: Gemeente Sevenum, sectie U, nummer(s) 154, 299, 307, 308, 443, 444, 445 en 597 en in deze zelfstandige voorkeursrechtbeschikking een niet-agrarische functie toe te denken aan de percelen. De toegedachte functie betreft waterberging, verkeersontsluiting en/of natuur. 2. Dit besluit binnen vier dagen na bekendmaking daarvan te doen inschrijven in de openbare registers.

Aanleiding De locatie Vinkepas 11 te Sevenum betreft (grotendeels) een kassencomplex (strategisch) gelegen aan de randzone van Sevenum. De onderneming is reeds gestaakt en in de afgelopen periode heeft Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo getracht om de locatie te verwerven en de gronden (deels) door te leveren aan de gemeente. Deze onderhandelingen hebben om moverende redenen niet tot definitieve verwerving geleid. De huidige eigenaar is inmiddels in vergevorderd stadium van onderhandelingen met een zaadveredelingsbedrijf en wenst deze onderhandelingen eerst af te ronden alvorens de locatie aan de gemeente aan te bieden. Het college van burgemeester en wethouders vindt het niet wenselijk dat zich op deze locatie een nieuw bedrijf wordt gevestigd en dat er door een nieuw bedrijf investeringen worden gedaan in de locatie die de ontwikkelingen die de gemeente voor ogen heeft mogelijk frustreren. Naar aanleiding daarvan heeft het college van burgemeester en wethouders op 13 februari 2026 besloten om een voorlopig voorkeursrecht te vestigen op de percelen. In de tussentijd zijn de percelen aan de gemeente aangeboden en heeft het college besloten om de percelen conform de aanbieding aan te kopen. Desondanks is er nog geen sprake van een onherroepelijke (door beide partijen) getekende koopovereenkomst.

Hierdoor is nog geen sprake van een definitieve verwerving en kunnen de percelen alsnog aan een marktpartij verkocht worden indien de gemeenteraad het voorlopige voorkeursrecht niet (tijdig) bestendigd.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 5

vervolg raadsvoorstel

Beoogd resultaat Het bestendigen van de door het college van burgemeester en wethouders genomen voorlopige voorkeursrechtbeschikking en het behouden van het recht van eerste koop voor een periode van 3 jaren op de percelen gelegen aan de Vinkepas 11 te Sevenum en de beoogde ontwikkelingen zoals verkeer, natuur en waterberging beheersbaar en rendabel te houden.

Argumenten 1.1 Mogelijkheden benutten en inzetten voorkeursrecht (onder de Omgevingswet) Met het nemen van een voorkeursrechtbeschikking en het vestigen van een voorkeursrecht heeft de gemeente een voorrangspositie op het moment dat eigenaren en/of gerechtigden hun grond willen vervreemden (bijv. verkopen). Eigenaren/gerechtigden zijn verplicht de grond bij vervreemding eerst aan de gemeente aan te bieden. De gemeente houdt hiermee grip op de potentiële gebiedsontwikkeling. Daarnaast wordt grondspeculatie en prijsopdrijving voorkomen. Ook wordt voorkomen dat andere marktpartijen een strategische grondpositie verwerven om in een betere onderhandelingspositie te komen. Prijsopdrijving maakt ontwikkelingen onnodig duur en in sommige gevallen zelfs niet meer rendabel, waardoor de gemeente haar gewenste doelstellingen niet kan realiseren. 1.2 Betere positie op de grondmarkt door een voorkeursrecht Het vestigen van een voorkeursrecht op grond van de Omgevingswet geeft de mogelijkheid om grondspeculatie en prijsopdrijving te voorkomen. Het voorkeursrecht verplicht de eigenaren van de grond bij verkoop de grond eerst aan de gemeente aan te bieden. Door het vestigen van het voorkeursrecht krijgt de gemeente dus het recht van de eerste koop.

Het voorkeursrecht geeft de gemeente de mogelijkheid om een betere positie en meer grip op de grondmarkt te krijgen en zo ruimtelijke ontwikkelingen in het algemeen belang, zoals verkeersontsluitingen, waterbergingen en natuurfuncties mogelijk en beheersbaar te houden. 1.3 De percelen zijn benodigd voor de functies De betreffende percelen gelegen aan de Vinkepas 11 zijn geschikt voor, waterberging verkeersontsluiting en/of natuurgebied. Het perceel is particulier eigendom en wordt momenteel gebruikt voor agrarische doeleinden en een specifieke vorm van wonen. De percelen zijn gelegen nabij toekomstig woningbouwplan de Krouwel. Door toekomstige uitbreiding van het woongebied rondom Sevenum dienen verkeersontsluitingen uitgebreid te worden. De percelen liggen voor deze functie strategisch gelegen. In combinatie met een verkeersontsluiting kan de natuur rondom de Kattenstaartsebeek worden uitgebreid en de waterberging en/of afvoer in het gebied worden verbeterd en voor de toekomst worden geborgd. 1.4 De raad dient het voorlopig voorkeursrecht te bestendigen Indien de gemeenteraad het voorlopig voorkeursrecht van het college niet binnen 3 maanden bestendigd komt dit van rechtswege te vervallen. Ondanks dat het college heeft besloten om de percelen conform de aanbieding van de eigenaar aan te kopen is er nog geen getekende en onherroepelijke koopovereenkomst.

Om te voorkomen dat het voorlopig voorkeursrecht vervalt en de percelen alsnog aan een marktpartij worden verkocht dient de raad het voorlopig voorkeursrecht van het college te bestendigen.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 3 van 5

vervolg raadsvoorstel

2.1 De voorkeursrechtbeschikking moet binnen 4 dagen worden ingeschreven Binnen 4 dagen na de bekendmaking van bestendiging van de voorlopige voorkeursrechtbeschikking dient de definitieve voorkeursrechtbeschikking te worden ingeschreven in de openbare registers. Het voorlopige voorkeursrecht wordt pas bestendigd nadat de beschikking is ingeschreven in de openbare registers. Indien de definitieve voorkeursrechtbeschikking niet binnen 4 dagen na bekendmaking wordt ingeschreven vervalt de beschikking van rechtswege.

Kanttekeningen 1.1 Als de grond wordt aangeboden dient de gemeente te beslissen of zij over wil gaan tot verwerving Als de eigenaar besluit om de grond te verkopen c.q. aan te bieden zal de gemeente binnen 6 weken moeten besluiten of zij tot verwerving over wil gaan. Als de gemeente niet tot verwerving overgaat zijn de eigenaren/gerechtigden 3 jaar vrij om de grond aan derden aan te bieden. Het voorkeursrecht komt dan te vervallen. In de tussentijd zijn de gronden aan de gemeente aangeboden en heeft het college besloten om over te gaan tot verwerving. 1.2 De gemeente kan verplicht worden om de grond aan te kopen Indien de gemeente wel tot verwerving over wil gaan en er blijkt dat geen overeenstemming bereikt kan worden over de aankoopsom kan de eigenaar/vervreemder aan de gemeente verzoeken om de rechtbank te vragen de prijs vast te stellen. De rechtbank benoemt een of meer deskundigen: onafhankelijke taxateurs. Die moeten advies uitbrengen over de reële marktprijs voor de onroerende zaak in kwestie. De rechter neemt dan op basis van deze informatie een beslissing over de prijs. De rechter bepaalt daarvoor de werkelijke waarde van de onroerende zaak. Dat is de prijs die tot stand zou zijn gekomen bij een veronderstelde vrije koop in het economisch verkeer tussen redelijk handelende kopers en verkopers.

De rechter doet binnen 6 maanden na het verzoek tot vaststelling van de koopprijs bij beschikking uitspraak. De eigenaar/vervreemder kan na het onherroepelijk worden van de prijsvaststellingsbeschikking van de rechtbank de gemeente vragen om mee te werken aan de levering van de onroerende zaak tegen betaling van de door de rechter vastgestelde prijs. Als de vervreemder het verzoek binnen drie maanden na het onherroepelijk worden van de beschikking doet, moet de gemeente daaraan meewerken. De gemeente kan in dat geval niet meer weigeren mee te werken aan de overdracht. 1.3 De eigenaar is niet verplicht om te verkopen Het voorkeursrecht verplicht de eigenaren/gerechtigden niet om te verkopen c.q. aan te bieden. De wet gaat uit van een vrijwillige verkoop. Het is dus geen zekerheid dat de gemeente de grond definitief kan verwerven. Het geeft de gemeente niet de zekerheid om ook daadwerkelijk de grond in eigendom te verkrijgen. 1.4 Onvoldoende inzicht over de haalbaarheid van de locatie. Op dit moment worden er nog verschillende voorbereidende werkzaamheden en onderzoeken verricht om meer inzicht te verkrijgen in de definitieve mogelijkheden van de gehele gebiedslocatie. Er bestaat een kans dat een klein deel van de percelen niet nodig en/of geschikt is voor de beoogde ontwikkelingen. Het voorkeursrecht op die percelen dient dan onmiddellijk doorgehaald te worden.

Indien de eigenaar zich tussentijds meldt om de locatie te verkopen is het uitdrukkelijk niet de bedoeling om de aankoop door de gemeente afhankelijk te maken van de uitkomst van voorbereidende werkzaamheden en onderzoeken. De locatie wordt in zijn geheel beschouwd als strategisch en geschikt voor verschillende doeleinden en functies.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 4 van 5

vervolg raadsvoorstel

Financiële consequenties Aan het besluit tot het vestigen van een voorkeursrecht zijn geen directe financiële consequenties verbonden. Indien eigenaar/gerechtigden de grond wenst te verkopen, en de gemeente tot verwerving over wil gaan, wordt er een aankoopsom bepaald en daarvoor het benodigde krediet aangevraagd. Bij dergelijke strategische verwervingen wordt gehandeld zoals beschreven in de Nota Grondbeleid 2025. De grondaankoop wordt geactiveerd op de balans totdat de grond wordt ingebracht in een project. Op grond wordt niet afgeschreven, op eventuele opstallen is dat wel van toepassing. De afschrijvingslasten komen ten laste van de Reserve Strategische Aan- en Verkopen (RSAV). De rentelasten komen ten laste van de exploitatie. Indien de aankoopwaarde boven de marktwaarde ligt, wordt het onrendabele deel van de aankoop eveneens ten laste gebracht van de RSAV.

Vervolgtraject / communicatie Voor de bekendmaking en mededeling van de voorkeursrechtbeschikking en het vestigen van het voorkeursrecht is in de Omgevingswet aangesloten bij de regeling in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De gemeente: • maakt de voorkeursrechtbeschikking bekend door toezending of uitreiking van de beschikking aan de in het besluit vermelde eigenaren en beperkt gerechtigden. • geeft in het elektronische publicatieblad (Gemeenteblad) kennis (zakelijke weergave van de inhoud) van de voorkeursrechtbeschikking en van de wijze waarop en de periode van de ter inzagelegging. • legt de voorkeursrechtbeschikking ter inzage binnen de gemeente. Dit volgt uit artikel 3:41 Algemene wet bestuursrecht (Awb), artikel 16.32b van de Omgevingswet en artikel 12 van de Bekendmakingswet. De gemeente biedt de voorkeursrechtbeschikking binnen 4 dagen na de bekendmaking ter inschrijving aan bij de openbare registers van het Kadaster. Dit staat in artikel 16.82a, lid 1 van de Omgevingswet. Het Kadaster tekent zowel de datum als het tijdstip van inschrijving aan. Na aanbieding is het besluit direct voor iedereen zichtbaar in de openbare registers.

Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas, De burgemeester, {HAND1}

De secretaris, {HAND}

drs. R.F.I. Palmen

A.M.L.T. van Iersel – Purnot (MA)

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 5 van 5

vervolg raadsvoorstel

Bijlagen Bijlage 1 Perceellijst Bijlage 2 Grondtekening

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50