07c Tractiebeheerplan toelichting

BEHEERPLAN TRACTIEMIDDELEN en MECHANISCHE GEREEDSCHAPPEN 2023 - 2032

Versie definitief 17-08-2023

Inhoudsopgave 1.

Inleiding……………………………………………………………………………………………….. 2

1.1

Algemeen………………………………………………………………………………………………2

1.2

Doel van het plan…………………………………………………………………………………..2

2.

Uitgangspunten……………………………………………………………………………………..3

2.1

Algemeen………………………………………………………………………………………………3

2.2.

Wettelijk kader………………………………………………………………………………………3

2.3.

Afschrijvingsmethode en termijnen……………………………………………………….3

2.4.

Uitbreiding en/of inkrimping………………………………………………………………….4

3.

Inventarisatie materieel…………………………………………………………………………4

3.1.

Voertuigen en werkmaterieel………………………………………………………………..4

3.2.

Gereedschappen en overig materieel…………………………………………………….4

4.

Gebruik en inzet voertuigen…………………………………………………………………..5

4.1

Inzet bedrijfsvoertuigen…………………………………………………………………………5

4.2

Gebruik voertuigen en nieuw beleid………………………………………………………5

5.

Exploitatie tractiemiddelen..………………………………………………………………….6

5.1.

Onderhoud…………………………………………………………………………………………….6

5.2.

Brandstoffen….………………………………………………………………………………………6

5.3.

Verzekeringen.……………………………………………………………………………………….6

5.4

Lease versus aankoop voertuigen…..………………………………………………………7

5.5

Overstap alternatieve energiebronnen voertuigen…………………………………7

6.

Investeringen in tractiemiddelen……………………………………………………………7

6.1

Investeringen…………………………………………………………………………………………7

6.2

Totaal overzicht budgetten tractiebeheerplan..……………………………………..8

7.

Conclusie……………………………………….……………………………………………………...9

7.1

Conclusie budget voor tractiebeheerplan..…………………………………………….9

7.2

Conclusie budget tractie………………………………………………………………………..9

8.

Bijlagen…………………………………………………………………………………………………10

Bijlage 1

Meerjaren vervanging groot materieel…………………………………………………10

Bijlage 2

Meerjaren vervanging overig materieel………………………………………………..11

Bijlage 3

Meerjaren vervanging lichte bedrijfswagens………………………………………..13

Bijlage 4

Kapitaallasten tractie…………………………………..……………………………………….14

Bijlage 5

Verloop reserve Tractie………………………………………………………………………..16

1

1. 1.1

Inleiding Algemeen

De gemeente Horst aan de Maas beschikt over tractiemiddelen (voertuigen, werkmaterieel en gereedschappen) die door Buitendienst, verder te noemen als BD, ingezet worden bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Met dit beheerplan wordt een inzichtelijk beeld gegeven van alle relevante aandachtspunten (inventarisatie materieel, investeringen en vervanging, exploitatie en onderhoud, uitbreiding of inkrimping, wijze van doorbelasting tractiekosten e.d.). In dit plan worden niet behandeld; de overige voertuigen, zoals de bodewagen, voertuigen landmeetkundige en toezicht en handhaving en de auto’s van gebouwenbeheer en accommodaties.

1.2

Doel van het plan

Naast een leidraad voor het dagelijks beheer wordt met het tractiebeheerplan een inzichtelijk beeld gegeven in onderwerpen als aanschaf, beheer, onderhoud, vervanging en exploitatie van het materieel van BD. Het beheerplan vormt tevens de basis voor de begroting. Verder vindt er ten laste van incidentele functionele budgetten ook nog inhuur van tractiemiddelen plaats. Het betreft dan middelen die niet rendabel zijn in eigen beheer aan te schaffen en inzetbaar te houden zoals bijvoorbeeld een hoogwerker. Deze incidentele inhuur wordt verder niet behandeld in dit plan omdat de kosten opgenomen zijn in de betreffende beheerplannen van de vakafdeling.

2

2. 2.1

Uitgangspunten Algemeen

Voor het opstellen van dit beheerplan zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • het niveau van de investeringen en de aanschaffingen zijn realistisch en aanvaardbaar. • de kwaliteit van een aanschaf is goed, doelmatig en functioneel. 2.2.

Wettelijk kader

Kaders waarbinnen wordt geopereerd, zijn de landelijke begrotingsvoorschriften, zoals het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV), de Financiële Verordening Horst aan de Maas. Tevens wordt voldaan aan alle regelgeving en keuringstermijnen voor elektrisch, mechanisch en rollend materieel. 2.3.

Afschrijvingsmethode en –termijnen

De investeringen in tractiemiddelen worden afgeschreven volgens de lineaire methode; een in tijd jaarlijks gelijkblijvende afschrijving en in tijd afnemende rentelast, die wordt berekend over de boekwaarde per 1 januari. Afschrijving en rente vormen per tractiemiddel samen de omvang van de jaarlijkse kapitaallasten. De kapitaallasten worden vanaf het jaar daarop volgend op de aanschafwaarde berekend. Voor de diverse voertuigen en werkmaterieel worden verschillende afschrijvingstermijnen gehanteerd; • • • •

Zware transportmiddelen en groot materieel wordt een termijn van 10 jaar gehanteerd. Lichte bedrijfswagens in leaseverband wordt een standaard termijn van 7 jaar aangehouden. Lichte bedrijfswagens in eigen beheer wordt een afschrijvingstermijn aangehouden van 10 jaar. Gladheidbestrijdingsmaterieel wordt 15 jaar aangehouden.

In de praktijk gaan een aantal voertuigen en overig werkmaterieel langer mee dan de thans gehanteerde (economische) afschrijvingstermijnen. Hierdoor ontstaat een sober vervangingsprogramma en wordt voorgesteld af te wijken van het bij de Financiële Verordening vastgestelde afschrijvingsbeleid. Daadwerkelijke vervanging van voertuigen en overig werkmaterieel zal altijd plaatsvinden op grond van technische staat en inschatting van de restlevensduur. In sommige gevallen kan dit leiden tot vervroegde vervanging, maar in de meeste gevallen zal dit resulteren in het opschuiven van de vervanging- en investeringsdatum.

3

2.4.

Uitbreiding en/of inkrimping

De totale omvang van materieel en gereedschappen is geen vast gegeven. Een aantal omstandigheden is hierop van invloed, zoals: • • • • •

ontwikkelingen personeelsbestand; wijzigingen in niveau van beheer en onderhoud; areaal uitbereiding (DCGV, overdracht provinciale wegen, ontwikkeling Peelbergen) efficiency; innovatieve ontwikkelingen.

Door uitdiensttreding of door andere oorzaken zal er altijd (enig) verloop onder het personeel plaatsvinden. Die momenten zijn altijd aanleiding om kritisch naar de bedrijfsvoering te kijken en mogelijke verbeteringen door te voeren. De ontwikkelingen op de markt kunnen eveneens aanleiding geven tot aanpassing in de bedrijfsvoering met inkrimping of uitbreiding tot gevolg. Daarnaast wordt het ontwikkelgebied DCGV komende jaren in facetten overgedragen naar de gemeente. Ook de overname van provinciale wegen N 554 en N556 heeft invloed op de omvang van het materieel en gereedschappen. Een andere ontwikkeling die loopt is park de Peelbergen; hier worden bos- en agrarische gronden met de daarbij behorende infrastructuur ingericht voor de evenementen ontwikkeling.

3. 3.1.

Inventarisatie materieel Voertuigen en werkmaterieel

De voertuigen, het werkmaterieel en de gereedschappen voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte zijn geïnventariseerd en worden in een vervangingsschema opgenomen. In de verschillende bijlagen wordt een overzicht gegeven van de voertuigen en het werkmaterieel met het jaar van aanschaf, het verwachte jaar van vervanging en de aanschafprijs.

3.2.

Gereedschappen en overig materieel

In bijlage 2 wordt een overzicht gegeven van het gereedschap en overig (klein) werkmaterieel met een aanschafwaarde beneden € 25.000. In lijn met de huidige Financiële Verordening Horst aan de Maas worden deze gereedschappen niet geactiveerd. De vervangingen van dit materiaal worden betaald uit de jaarlijkse exploitatie budgetten voor gereedschappen en overig (klein) materiaal met een dekking uit de reserve tractie. Hiervoor is een jaarlijkse storting noodzakelijk van € 40.000 naar de reserve Tractie.

4

4. 4.1.

Gebruik en inzet voertuigen Inzet bedrijfsvoertuigen

Zoals uit de inventarisatie blijkt, beschikt de buitendienst voor de uitvoering van haar werkzaamheden over drie type voertuigen voor dagelijks gebruik en één specialistisch voertuig: • • • •

Vrachtwagens; Tractoren; Lichte bedrijfswagens met open laadbak; Veegwagen.

De bedrijfsvoertuigen (geschikt voor rijbewijs BE) hebben een belastbaarheid tot 3.500 kg. Hiermee is het laadvermogen beperkt tot minder dan 1.000 kg; bij wagens voorzien van een kraantje wordt het laadvermogen nog met enkele honderden kilo’s verder terug gebracht. Bij dagelijks gebruik (zand, stenen e.d.) betekent dit, dat het maximale toegestane laadvermogen wordt bereikt.

4.2.

Gebruik voertuigen en Nieuw beleid

In het kader van de gladheidsbestrijding is in de afgelopen jaren nieuw beleid ontwikkeld en gehanteerd. Nagenoeg hebben alle buitendienst medewerkers het C-rijbewijs behaald. Daarnaast is er bij de aanschaf van nieuwe voertuigen rekening gehouden met de belastbaarheid. Dit betekent dat de voertuigen die in de strooidienst worden ingezet allemaal lichte vrachtauto’s zijn met een totaal gewicht tot 5.000 kg. En dus bestuurd worden door medewerkers welke in bezit zijn van een C-rijbewijs. Tevens heeft dit als voordeel dat er geen overbelasting plaatsvindt en dit een bovenmatige slijtage van het voertuig voorkomt. De uiterlijke kenmerken van deze nieuwe wagens zijn identiek, maar deze zijn wel gemodificeerd (aandrijving, remmen enz.) voor een belasting overeenkomstig het gebruik dat ervan wordt gemaakt (stenen, zand en gladheidbestrijding). Hiermee voorkomen we dat we als organisatie in overtreding zijn. Overtreding van deze regel kan zelfs worden aangemerkt als economisch delict.

5

5.

Exploitatie tractiemiddelen

Bij de exploitatie van de tractiemiddelen zijn een aantal onderdelen van belang, die onderstaand worden behandeld. 5.1.

Onderhoud

Voor voertuigen, werkmaterieel en gereedschappen is onderhoud essentieel om efficiënt en effectief gebruik te garanderen. Het onderhoud vindt plaats op basis van de voor ieder voertuig voorgeschreven onderhoudscyclus op basis van het aantal gereden kilometers (auto’s) of het aantal gemaakte draaiuren (tractoren). De tractiemiddelen worden onderhouden bij lokale dealers en vakbedrijven. In het kader van de veiligheid worden (jaarlijks) de voorgeschreven keuringen op alle mechanische en hydraulische middelen uitgevoerd door één van de eigen medewerkers, die hiervoor speciaal gecertificeerd is. Daar waar de voorgeschreven keuring te specifiek is zal dit bij de dealer worden ondergebracht. (autolaadkranen, keuring hijs- en hefmiddelen). 5.2.

Brandstoffen

Het streven van de organisatie is om de uitstoot van schadelijke broeikasgassen zoveel mogelijk te bepreken. Bij de aanschaf van nieuwe voertuigen wordt gekeken naar alternatieve brandstoffen en elektrische voertuigen. Wat betreft elektrische grote bedrijfsvoertuigen worden deze momenteel nog niet in een chassis-cabine model geleverd. Ook is gebleken dat technisch gezien deze nog niet voldoen of onvoldoende bedrijfszeker zijn om volop in de bedrijfsvoering ingezet te worden. Indien van toepassing zal bij aanschaf kleine bedrijfsvoertuigen het concept elektrisch meegenomen worden. 5.3.

Verzekeringen

Bedrijfswagenparkverzekering. Het verzekeren van de voertuigen is wettelijk verplicht voor wat betreft de wettelijke aansprakelijkheid ten opzichte van derden. Om van de openbare weg gebruik te mogen maken, is minimaal een WA-verzekering wettelijk verplicht. Alle voertuigen zijn echter WA+Casco verzekerd, omdat de eigen schade aan het voertuig dan ook verzekerd is. Het materieelbestand bestaat uit een mix van tractoren tot heftruck, van vrachtauto’s, bedrijfsvoertuigen tot zoutstrooiers enzovoorts. De basis wordt gevormd door een uitgebreide wagenpark-verzekering met een verplichte WA-dekking. Aanhangers zijn meeverzekerd op de autoverzekering van het trekkende voertuig. Er is dus geen aparte WA-verzekering voor aanhangers nodig. Verder staan alle voertuigen op de gemeentewerf aan de Americaanseweg in een loods. Alle voertuigen zijn Casco verzekerd en daar valt brand ook onder. Op de auto’s is een bonus/malusregeling van toepassing. Om het personeel alert te houden op rijgedrag en omgang met materieel worden regelmatig instructies en cursussen georganiseerd. Werkmaterieelverzekering. Met de werkmaterieelverzekering zijn alle lage snelheidsvoertuigen (tractoren, heftruck, veegwagen) en overig materieel WA verzekerd. Schade aan het materieel zelf is in sommige gevallen ook gedekt met name bij oudere apparaten.

De ervaring van de afgelopen jaren leert echter, dat schadeclaims aan het materieel (nagenoeg) niet aan de orde zijn. Dit geldt echter niet voor de sneeuwploegen, waar tijdens de uitvoering van het werk regelmatig schade aan ontstaat. Het werkmaterieel valt gedeeltelijk onder de inventaris en is hierdoor eveneens tegen brand verzekerd. 6

5.4.

Lease versus aankoop voertuigen

In het jaar 2015 is het initiële besluit genomen om de lichte bedrijfswagen op basis van lease aan te schaffen. De aanleiding tot dit besluit was omdat destijds de exploitatiekosten gunstiger waren en het risico van onderhoud bij de leasemaatschappij kwam te liggen. Nu dat het leasecontract na 7 jaar voor een aantal voertuigen op zijn eind loopt; is er ook een nieuw evaluatie- en beslissingsmoment aangebroken. De kosten voor vervanging van de lichte bedrijfswagens zijn in 7 jaar tijd met zo’n 22% toegenomen. Omdat een aantal bedrijfswagens die nu in lease lopen een beperkt aantal zakelijke kilometers hebben gereden (ca. 120.000 km) is onze verwachting dat we hier nog enkele jaren mee door kunnen. Door deze voertuigen van lease in eigendom te nemen stelt het ons als gemeentelijke organisatie ook in staat dat wanneer de markt zover is over te kunnen gaan naar alternatieve energiebronnen zoals eerder benoemd in paragraaf 5.2. 5.5.

Overstap alternatieve energiebronnen voertuigen

Als overheidsorganisatie hebben wij een verplichting naar de maatschappij om onze CO2 uitstoot zo laag mogelijk te houden. Voor de bedrijfswagens die aan vervanging toe zijn of waarbij het leasecontract afloopt wordt er gekeken of deze kunnen overstappen op een alternatieve energiebron. Voor een aantal lichte bedrijfswagens is dit inmiddels ook gerealiseerd. Echter voor een deel van onze bedrijfswagens levert de markt anno 2023 nog geen bedrijfswagens (chassis-cabine) met kraan of kipper die wij nodig hebben in onze dagelijkse bedrijfsvoering. Naar verwachting komen begin 2025 pas de eerste geschikte lichte en zware bedrijfswagens op de markt (bron: fabrikanten Mercedes en MAN bedrijfswagens). De intentie is dan ook om diesel aangedreven lichte bedrijfswagens om te zetten naar elektrisch. Hiermee is dan meer als de helft van alle lichte bedrijfswagens van de dienst Openbare Werken geëlektrificeerd. Voor de voertuigen die bij de gladheidsbestrijding ingezet worden zal nadrukkelijk gekeken worden naar de actieradius van nieuwe voertuigen op alternatieve brandstof.

6. 6.1

Investeringen in tractiemiddelen Investeringen

Het financiële beslag van de investeringen in tractiemiddelen is groot; het gaat om een groot bestand en de investeringsbedragen per middel zijn aanzienlijk. Groot materieel In het huidige beleid is de vervangingen van tractiemiddelen opgenomen in de meerjarenbegroting. Hierdoor hebben we een actueel overzicht van vervangingsinvestering en kapitaallasten. De vervanging vindt plaats volgens de in bijlage 1 aangegeven jaarschijven. Lichte bedrijfswagens In bijlage 3 is het overzicht van de lichte bedrijfswagens weergegeven, waarbij tevens inzicht wordt gegeven binnen welke termijn alle lichte bedrijfswagens via een leasecontract lopen. Overig materieel De planmatige vervanging van het overig materieel is in een vervangingsschema opgenomen, dit is op bijlage 2 in detail weergegeven. De lasten van de vervanging van overig materieel zijn via een financiële voeding structureel in de begroting opgenomen. Deze voeding van de reserve Tractie is momenteel toereikend. In bijlage 5 is de voeding, de noodzakelijke onttrekking en verloop van deze reserve weergegeven.

7

6.2

Totaaloverzicht budgetten tractie beheerplan

De jaarlijks benodigde budgetten voor het beheer van de tractiemiddelen zijn in paragraaf 8 (bijlages) in een overzicht weergegeven. Deze ramingen zijn gebaseerd op: • • • •

•

de inzichten zoals weergegeven in dit tractie beheerplan; het vervangingsschema voor groot en overig materieel, bedrijfswagens alsmede machines en gereedschap; de kapitaallasten die het gevolg zijn van de investeringen/vervangingen; de actualisatie naar aanleiding van gewijzigde prijsniveaus; de voorstellen die in dit beheerplan worden gedaan, zoals dekking van de reserve tractie voor de vervanging van het overige materieel

8

7. 7.1

Conclusie Conclusie budget voor tractiebeheerplan

Totaaloverzicht budgetten tractie beheerplan De jaarlijks benodigde budgetten voor het beheer van de tractiemiddelen zijn in paragraaf 8 (bijlages) in een overzicht weergegeven. Deze ramingen zijn gebaseerd op: • • • •

•

7.2

de inzichten zoals weergegeven in dit tractie beheerplan; het vervangingsschema voor groot en overig materieel, bedrijfswagens alsmede machines en gereedschap; de kapitaallasten die het gevolg zijn van de investeringen/vervangingen; de actualisatie naar aanleiding van gewijzigde prijsniveaus; de voorstellen die in dit beheerplan worden gedaan, zoals dekking van de reserve tractie voor de vervanging van het overige materieel

Conclusie budget tractie

Om het tractie beheer op niveau te behouden en uit te voeren is het noodzakelijk om de jaarlijkse storting in de reserve tractie te verhogen. De voeding komt neer op een totaal van € 40.000 per jaar. Overname lease naar eigen beheer Zoals aangegeven is de markt bij de chassis cabine voertuigen aan het veranderen. De overgang van diesel naar elektrisch is aanstaande. Er worden medio 2024 elektrische voertuigen verwacht die aan onze eisen voldoen. Hierdoor is het besluit genomen om de huidige leasevoertuigen welke nu een aflopend contract hebben in eigen beheer over te nemen. Hierdoor kunnen we de komende jaren snel schakelen als de markt voldoet aan onze bedrijfsvoering. Daar waar mogelijk stappen we over naar voertuigen met een duurzame aandrijving.

9

8.

Bijlagen

Nieuw overzicht alle bijlagen conform nieuwe vervanging Bijlage 1

Meerjaren vervanging groot materieel >25k

10

Bijlage 2

Meerjaren vervanging overig materieel <25k

11

12

Bijlage 3

Meerjaren vervanging lichte bedrijfswagens

13

Bijlage 4

Kapitaallasten tractie

14

15

Bijlage 5

Verloop reserve Tractie

16